I SA/Bk 475/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jacek Pruszyński, Sędziowie sędzia SO del. do WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz sędzia WSA Andrzej Melezini (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi A. G. na postanowienie Minister Finansów z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych oddala skargę We wniosku z dnia [...] września 2015 r. (data wpływu [...] października 2015 r.) o wydanie interpretacji indywidualnej przedstawiono następujący stan faktyczny. Skarżąca od 2006 r. mieszkała na terenie Wielkiej Brytanii razem z mężem i dzieckiem, które tam się urodziło. Dnia [...] września 2013 r. zmarł mąż i w 2013 r. wróciła do Polski na stałe. Z Wielkiej Brytanii Skarżąca otrzymuje zasiłek po zmarłym mężu, który nie jest objęty ubezpieczeniem, ale od tego zasiłku płaci podatek dochodowy. W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania: (1) Czy należy odprowadzić podatek dochodowy od zasiłku otrzymywanego z Wielkiej Brytanii dla owdowiałego rodzica na dziecko uczące się do 20-go roku życia? (2) Czy powyższy dochód należy uznawać w Polsce jako rentę czy jako zasiłek, który podlega opodatkowaniu? W ocenie organu wskazany wniosek nie spełniał wymogów formalnych, o których mowa w art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej, dlatego też pismem z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...], na podstawie art. 169 § 1 w związku z art. 14h powołanej ustawy, wezwano Skarżącą do usunięcia braków w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia. Przedmiotowym pismem wezwano do uzupełnienia wniosku poprzez: wniesienie opłaty w wysokości 40 zł, podpisanie wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji, wyczerpujące przedstawienie stanu faktycznego, tj. wskazanie: a) Jakiego okresu (roku podatkowego) otrzymywania przez Skarżącą zasiłku z Wielkiej Brytanii dotyczy wniosek? b) Czy w ww. okresie, w momencie otrzymywania ww. świadczeń Skarżąca miała miejsce zamieszkania dla celów podatkowych (tzw. rezydencję podatkową i nieograniczony obowiązek podatkowy) w Polsce? Jeśli nie, to należało również podać: ba) w jakim kraju - zgodnie z wewnętrznym prawem tego kraju - Skarżąca miała miejsce zamieszkania? bb) w którym z krajów Skarżąca miała stałe miejsce zamieszkania? bc) jakie były powiązania osobiste i majątkowe Skarżącej z Polską a jakie z tym innym krajem? Gdzie (w jakim państwie) znajdowało się centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych) Skarżącej, w szczególności rodzina, posiadane nieruchomości, inwestycje, znajomi itp.? bd) w którym z tych krajów Skarżąca zazwyczaj przebywała? be) którego państwa Skarżąca jest obywatelem? c) Czy zasiłek dla owdowiałego rodzica, o którym mowa we wniosku stanowi świadczenie rodzinne lub dodatek rodzinny łub pielęgnacyjny otrzymywany przez Skarżącą na podstawie przepisów obowiązujących w Wielkiej Brytanii? 4) przedstawienie własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej zaistniałego stanu faktycznego w odniesieniu bezpośrednio do pytań zadanych we wniosku oraz w kontekście przepisów prawa podatkowego mających być przedmiotem interpretacji indywidualnej. W treści wezwania zawarto pouczenie, iż nieuzupełnienie wniosku w wyznaczonym terminie spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. W związku z tym, iż w określonym w wezwaniu terminie w pełni nie uzupełniono braków formalnych wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, w oparciu o przepis art. 14g § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, ww. wniosek postanowieniem z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] pozostawiono bez rozpatrzenia. Nie zgadzając się z wydanym rozstrzygnięciem, w dniu [...] stycznia 2016 r. (data nadania [...] stycznia 2016 r.) złożono w wymaganym przepisami prawa terminie zażalenie na ww. postanowienie. Po rozpoznaniu wniesionego zażalenia, Dyrektor Izby Skarbowej w B., postanowieniem z dnia [...] lutego 2016 r. Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Organ uzasadniając swoje stanowisko wskazał, że Skarżąca wniosła o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej obowiązku zapłaty podatku dochodowego w Polsce z tytułu zasiłku otrzymywanego z Wielkiej Brytanii. Ustalenie miejsca zamieszkania podatnika decyduje o zakresie ciążącego na nim obowiązku podatkowego. Natomiast kryteria określone w art. 3 ust. 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych - na podstawie art. 4a ww. ustawy - stosuje się z uwzględnieniem umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania. W myśl art. 4 ust. 2 konwencji z dnia 20 lipca 2006 r. między Rzecząpospolitą Polską a Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i od zysków majątkowych (Dz.U. Nr 250, poz. 1840) jeżeli stosownie do postanowień ustępu 1 niniejszego artykułu osoba fizyczna ma miejsce zamieszkania w obu Umawiających się Państwach, wówczas jej status określa się zgodnie z następującymi zasadami: a) osobę uważa się za mającą miejsce zamieszkania tylko w tym Umawiającym się Państwie, w którym ma ona stałe miejsce zamieszkania; jeżeli ma ona stałe miejsce zamieszkania w obu Państwach, wówczas uważa się ją za mającą miejsce zamieszkania tylko w tym Państwie, z którym ma ściślejsze powiązania osobiste i gospodarcze (ośrodek interesów życiowych); b) jeżeli nie można ustalić, w którym Państwie osoba ma ośrodek interesów życiowych, albo jeżeli nie posiada ona stałego miejsca zamieszkania w żadnym z Państw, to uważa się ją za mającą miejsce zamieszkania tylko w tym Państwie, w którym zwykle przebywa; c) jeżeli przebywa ona zazwyczaj w obu Umawiających się Państwach lub nie przebywa zazwyczaj w żadnym z nich, to uważa się ją za mającą miejsce zamieszkania tylko w tym Państwie, którego jest obywatelem; d) jeżeli osoba jest obywatelem obydwu Umawiających się Państw lub nie jest obywatelem żadnego z nich, to właściwe organy Umawiających się Państw rozstrzygną tę sprawę w drodze wzajemnego porozumienia. Organ uznał, że wyżej powołane postanowienia konwencji wyznaczają również te fakty i okoliczności, które m.in. powinna przedstawić Skarżąca, aby umożliwić organowi podatkowemu ocenę prawidłowości Jej stanowiska w sprawie oceny prawnej zaistniałego stanu faktycznego. Tym samym, wobec braku jednoznacznego stwierdzenia, że w sytuacji przedstawionej we wniosku Skarżąca miała nieograniczony obowiązek podatkowy (rezydencję podatkową) w Polsce wezwano o uzupełnienie wniosku w tym zakresie albo też podanie informacji, o których mowa w pkt 3 lit. ba)-be) wezwania, w tym m.in. wskazanie, w którym z krajów Skarżąca miała stałe miejsce zamieszkania. Z kolei przepis art. 21 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi, że wolne od podatku dochodowego są świadczenia rodzinne otrzymane na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych, dodatki rodzinne i pielęgnacyjne, zasiłki dla opiekunów otrzymane na podstawie przepisów o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, świadczenia pieniężne otrzymane w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów oraz zasiłki porodowe otrzymane na podstawie odrębnych przepisów. Wskazanie zatem przez Skarżącą, czy otrzymywany przez Nią zasiłek dla owdowiałego rodzica na podstawie przepisów obowiązujących w Wielkiej Brytanii stanowi świadczenie rodzinne, dodatek rodzinny lub pielęgnacyjny pozwoliłoby rozstrzygnąć kwestię zastosowania zwolnienia przedmiotowego. W ramach postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej tut. organ nie jest natomiast obowiązany ani też nie jest uprawniony do ustalania stanu. Mając natomiast na względzie obowiązujące uregulowania prawne, w sytuacji nie uzupełnienia w wyznaczonym terminie braków formalnych - tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie -organ upoważniony do wydania interpretacji indywidualnej zobowiązany jest do pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia. Na powyższe postanowienie Skarżąca wywiodła skargę do Sądu w której wnosi o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia z dnia [...] grudnia 2015 r. Nr [...] oraz wydanie interpretacji indywidualnej. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie zasad określonych w art. 121 § 1 i 2 ustawy Ordynacja podatkowa, poprzez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie obywateli do organów podatkowych oraz bez udzielenia niezbędnych informacji co do translacji prawa angielskiego na przepisy polskiego prawa podatkowego. W opinii Skarżącej, wykonała wszystkie zalecenia zawarte w wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych z dnia [...] listopada 2015 r. Jak wskazuje w skardze nie można natomiast wymagać od niej wysokospecjalistycznej wiedzy w zakresie prawa angielskiego, domagając się informacji, czy "zasiłek dla owdowiałego rodzica", pod którą to nazwą zna otrzymywane z Wielkiej Brytanii świadczenie, powinien być w warunkach polskich traktowany jako świadczenie rodzinne, dodatek rodzinny lub dodatek pielęgnacyjny. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), zwanej dalej "p.p.s.a.", sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w art. 247 o.p. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Rozpoznając skargę we wskazanym wyżej zakresie należy stwierdzić, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie jest kwestia związana z pozostawieniem bez rozpatrzenia wniosku o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego z uwagi na nieprzedstawienie przez Skarżącą wyczerpującego przedstawienia zdarzenia przyszłego. Zgodnie z art. 14b § 3 o.p. składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Artykuł 14c § 1 o.p. wskazuje natomiast, że interpretacja indywidualna zawiera ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny. Nie ulega zatem wątpliwości, że specyfika postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej polega między innymi na tym, że organ wydający interpretację może "poruszać się" tylko i wyłącznie w ramach stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę, zadanego przez niego pytania oraz wyrażonej oceny prawnej - zajętego stanowiska (wyrok NSA z 20 czerwca 2011 r., sygn. akt I FSK 897/10, publ.. LEX nr 976050). W ramach postępowania podatkowego prowadzonego na podstawie przepisów działu IV Ordynacji podatkowej, organ podatkowy jest zobowiązany do ustalenia wszystkich okoliczności faktycznych rzeczywiście zaistniałych (zgodnie z art. 122 O.p.), o tyle zadanie organu interpretacyjnego jest zawężone do analizy okoliczności podanych we wniosku (por. wyrok NSA z dnia 20 czerwca 2011 r., sygn. akt I FSK 897/10, publ. Lex nr 976050). Organ wydający interpretację jest niejako "związany" merytorycznie zakresem problemu prawnego jaki wnioskodawca przedłoży we wniosku. Do najistotniejszych elementów wniosku o dokonanie indywidualnej interpretacji należy wyczerpujące przedstawienie zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz zaprezentowanie przez wnioskodawcę stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Wynikający z art. 14b § 3 o.p. wymóg, aby stan faktyczny przedstawiony we wniosku był wyczerpujący wiąże się z koniecznością podania wszystkich jego elementów, istotnych z punktu widzenia możliwości oceny stanowiska wnioskodawcy. Wyczerpująco przedstawiony stan faktyczny, to taki, w którym możliwe jest wydanie bez jakichkolwiek uzasadnionych wątpliwości zgodnej z prawem indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego (por. wyrok NSA z 11 lutego 2014 r., sygn. akt II FSK 438/12). Organ podatkowy, działając jako organ interpretacyjny w pierwszej kolejności jest zobowiązany stwierdzić, czy we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej w sposób wyczerpujący, pełny i kompleksowy przedstawiono zaistniały stan faktyczny (zdarzenie przyszłe), a w konsekwencji czy w oparciu o ten stan możliwa jest ocena stanowiska wnioskodawcy. Jeżeli bowiem wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej nie spełnia wymogów określonych w art. 14b § 3 o.p., stosownie do art. 14g § 1 o.p., pozostawia się go bez rozpatrzenia. Wydanie bowiem przez organ podatkowy indywidualnej interpretacji i dokonanie oceny prawnej stanowiska wnioskodawcy na podstawie niedostatecznie wyczerpująco przedstawionego we wniosku o wydanie interpretacji stanu faktycznego stanowi naruszenie art. 14c o.p., w tym art. 14c § 2 o.p. Należy mieć przy tym na uwadze, że zgodnie z art. 14h o.p. w sprawach dotyczących interpretacji indywidualnej stosuje się odpowiednio m.in. art. 169 § 1 i 2 o.p., pozwalający na dokonanie stosownych (i koniecznych) uzupełnień i dookreśleń kwestii faktycznych. Pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia może nastąpić dopiero wówczas, gdy wnioskodawca nie uzupełni lub nie poprawi wniosku według zaleceń organu wydającego interpretację i w wyznaczonym przezeń terminie (wyrok WSA we Wrocławiu z 9 listopada 2010 r., sygn. akt I SA/Wr 941/10). Odnosząc powyższe rozważania do rozpatrywanej sprawy wskazać należy, że z akt sprawy wynika, że wnioskodawca w wyznaczonym terminie nie uzupełnił opisu zdarzenia przyszłego w zakresie wprost wynikającym z wezwania wystosowanego do niego na podstawie art. 169 § 1 o.p. Co prawda pełnomocnik Skarżącej przesłał kserokopię wniosku po uzupełnieniu braków formalnych, ale owo uzupełnienie nie spełnia wymagań z wezwania organu, gdyż nie odpowiada na postawione w wezwaniu wszystkie pytania. W tym nie wskazano w którym z krajów Skarżąca miała stałe miejsce zamieszkania oraz czy otrzymany przez Skarżącą zasiłek dla owdowiałego rodzica na podstawie przepisów obowiązujących w Wielkiej Brytanii stanowił świadczenie rodzinne, dodatek rodzinny lub pielęgnacyjny. Dopiero odpowiedź na ww. pytania wskazane w wezwaniu dałaby podstawę organowi do zajęcia sprecyzowanego stanowiska w sprawie. Organ prawidłowo wskazał, że brak zupełnego uzupełnienia wniosku uniemożliwiło stwierdzenie, czy w przedmiotowej sprawie znajdują zastosowanie i w jakim zakresie przepisy powoływanej konwencji, o których wykładnię wnosiła Skarżąca oraz rozstrzygnięcie kwestii opodatkowania dochodów Skarżącej na podstawie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Ponadto z okoliczności rozpatrywanej sprawy - a w szczególności z faktu, iż wnioskodawca nie kwestionował na etapie poprzedzającym wydanie zaskarżonego postanowienia konieczności uzupełnienia wniosku we wskazanym w wezwaniu zakresie, wynika że zakres w jakim wezwano wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku był niezbędny do wydania interpretacji indywidualnej i dokonania oceny stanowiska wnioskodawcy. Również w ocenie Sądu, zakres w jakim wezwano wnioskodawcę do uzupełnienia był konieczny, albowiem brak informacji we wniosku w tym właśnie zakresie uniemożliwiał dokonanie oceny prawnej stanowiska wnioskodawcy, a w konsekwencji wydanie odpowiadającej wymogom przepisów prawa indywidualnej interpretacji. Mając powyższe na uwadze, wskazać należy, że dla uznania iż uzasadnienie postanowienia w przedmiocie pozostawienia wniosku o udzielenie interpretacji przepisów prawa podatkowego jest prawidłowe, organ nie tylko wykazał, że danego elementu stanu faktycznego (informacji) wniosek ani odpowiedź na wezwanie organu nie zawiera, ale przede wszystkim wykazał - poprzez stosowne merytoryczne uzasadnienie (ze wskazaniem konkretnych uregulowań prawnych z zakresu prawa podatkowego), że bez tego elementu stanu faktycznego (informacji) udzielenie prawidłowej zgodnej z prawem interpretacji jest niemożliwe. Biorąc powyższe pod uwagę, zarzuty skargi okazały się bezzasadne. Postępowanie było prowadzone zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, w tym przy respektowaniu zasady zaufania do organów podatkowych, a organ był uprawniony po nieuzupełnieniu wniosku do wydania skarżonego postanowienia. Nie zmienia to jednak faktu, iż Skarżąca ma prawo do złożenia nowego wniosku, w którym w sposób wyczerpujący przedstawi stan faktyczny sprawy. Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił skargę zgodnie z art. 151 p.p.s.a.