I SA/Bk 503/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Sławomir Presnarowicz, sędzia WSA Wojciech Stachurski, Protokolant Marcin Kojło, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 11 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi K.S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie weryfikacji zgłoszenia celnego o objęcie procedurą dopuszczenia do obrotu towaru oraz odmowy zwolnienia towaru z należności podatkowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości, 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w B. na rzecz skarżącego K. S. kwotę 954 (słownie: dziewięćset pięćdziesiąt cztery) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego w sprawie. Dyrektor Izby Celnej w B. decyzją z [...] września 2009 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w B. z [...] czerwca 2009 r. nr [...], w której odmówiono Panu K. S. (dalej również jako Skarżący) zwolnienia od podatku akcyzowego i od podatku od towarów i usług towaru określonego w poz. 1 zgłoszenia celnego (samochód osobowy [...] rok prod. 2007) oraz zwolnienia od podatku od towarów i usług towaru określonego w poz. 2 i 3 zgłoszenia celnego (kosiarka - szt. 1, rowery - 2 szt.), ponadto określono należne od ww. towarów kwoty podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług (dalej w skrócie jako VAT). Z decyzji organu odwoławczego wynika, że Skarżący [...] grudnia 2008 r. zgłosił do procedury dopuszczenia do obrotu towar w postaci ww. samochodu osobowego oraz rzeczy używane (kosiarka, rowery, odzież - 5 opakowań), wnioskując jednocześnie o zwolnienie ww. towarów z należności podatkowych na podstawie art. 47 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm. (dalej w skrócie: "u.p.t.u.") i § 30 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z 26 kwietnia 2004 r. w sprawie zwolnień od podatku akcyzowego (Dz. U. Nr 97, poz. 966 ze zm.). Do zgłoszenia celnego SAD [...] Skarżący załączył m.in.: listę mienia przesiedlenia z 10 grudnia 2008 r.; dokument zakupu pojazdu [...] z 10 maja 2008 r. na kwotę 17.800,40 USD (wartość netto pojazdu - 16.160,55 USD); fakturę za transport pojazdu z Chicago w USA do portu w Gdyni w Polsce na kwotę 1.875 USD; instrukcje dot. wysyłki (Shipping Instrukcjon) z 7 listopada 2008 r.; polisę ubezpieczeniową z 11 listopada 2008 r. na przewóz samochodu; dowód własności pojazdu wystawiony 16 maja 2008 r. na Skarżącego, ze wskazaną datą sprzedaży 10 maja 2008 r.; dokument potwierdzający ubezpieczenie powyższego samochodu od 11 maja 2008 r. do 11 listopada 2008 r. Organ wskazał, że w odwołaniu od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego sformułowano jedynie zarzuty dotyczące odmowy zwolnienia od należności podatkowych samochodu [...]. Następnie organ podniósł, że podstawą do uznania za niezasadny wniosku były ustalenia postępowania zakończonego decyzją Naczelnika Urzędu Celnego w B. z [...] czerwca 2009 r. nr [...], utrzymaną w mocy decyzją Dyrektora Izby Celnej w B. z [...] września 2009 r. nr [...], w którym stwierdzono brak podstaw do zastosowania zwolnienia od cła przedmiotowych towarów. Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, że z przepisów art. 25 ust. 2 ustawy z 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym, dalej jako: "u.p.a.", § 30 ww. rozporządzenia w sprawie zwolnień od podatku akcyzowego, art. 47 i 81 u.p.t.u., wynika, że zwolnienie od akcyzy i z podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów możliwe jest jedynie po zastosowaniu zwolnienia od cła. Ponadto zgodnie z tymi przepisami, jednym z warunków zwolnienia mienia osobistego z ww. podatków, jest użytkowanie towarów wchodzących w skład tzw. mienia przesiedlenia przez okres co najmniej 6 miesięcy przed zakończeniem pobytu przez osobę przesiedlającą się z kraju trzeciego do kraju na pobyt stały. W toku postępowania, prowadzonego w sprawie zwolnienia towarów od cła ustalono, że udowodniony czas użytkowania samochodu to okres od 15 maja 2008 r. do 12 listopada 2008 r. (od dnia zarejestrowania pojazdu do dnia przekazania go firmie T.). Ponadto organ odwoławczy podniósł, że w przypadku przywozu prywatnych pojazdów samochodowych, dokumentem potwierdzającym używanie pojazdu w poprzednim miejscu zwykłego zamieszkania przez osobę przesiedlającą się przez okres 6-miesięczny przed datą, w której osoba zainteresowana przestała stale zamieszkiwać w państwie trzecim, które opuściła - jest dowód rejestracyjny pojazdu wystawiony na nazwisko tej osoby. Nie podzielił tym samym stanowiska, że już sam zakup samochodu powoduje rozpoczęcie jego użytkowania w rozumieniu ww. przepisów. Samochód osobowy nie może być bowiem w Stanach Zjednoczonych użytkowany (przez co należy rozumieć poruszanie się nim po drogach publicznych) bez jego uprzedniego zarejestrowania. Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że z przedłożonego przez Skarżącego dowodu rejestracyjnego wynika, iż samochód został zarejestrowany 15 maja 2008 r., (początek użytkowania auta przez Skarżącego na terenie USA). Wprawdzie w toku postępowania Skarżący wyjaśniał, iż pojazd był uprzednio zarejestrowany na jego nazwisko w dniu 10 maja 2008 r. na inny adres zamieszkania, jednak nie poparł tego twierdzenia żadnym dowodem. Organ l instancji zasadnie, więc przyjął, iż udowodniony początek użytkowania przez Stronę w przedmiotowego samochodu w USA to dzień 15 maja 2008 r. W kwestii daty zakończenia użytkowania pojazdu w USA, organ wskazał, że na pierwotnie przedłożonym przez stronę dokumencie zawarta jest odręczna adnotacja firmy odbierającej auto (T.), z której wynika, iż pojazd został przekazany tej firmie 7 listopada 2008 r. Według organu powstaje pytanie, dlaczego firma ta unieważniła powyższy dokument i wystawiła nowy, w sytuacji, gdy okazało się, iż udokumentowany okres użytkowania pojazdu przez jej klienta okazał się zbyt krótki do uzyskania zwolnienia od cła. Niezależnie od powyższego organ zwrócił uwagę, że uzyskano dodatkowe wyjaśnienia od firmy T., potwierdzające przyjęcie do przewozu auta w dniu 12 listopada 2008 r. Wyjaśnienia te nie zostały podważone skutecznym przeciwdowodem. Organ odwoławczy nie uwzględnił ponadto argumentu, iż pośrednim dowodem na zarejestrowanie pojazdu 10 maja 2008 r. jest umowa ubezpieczeniowa z 11 maja 2008 r., gdyż pojazd nie mógłby być ubezpieczony, gdyby nie był uprzednio zarejestrowany, bowiem do ubezpieczyciela należy dojechać samochodem, który, aby mógł się poruszać po drogach, powinien być wcześniej zarejestrowany. Odnosząc się do powyższego, organ zauważył, że, po pierwsze, nie ma przeszkód, aby agent ubezpieczeniowy sam przyjechał do klienta w celu ubezpieczenia samochodu. Po drugie, Strona podnosząc powyższy argument, potwierdza pośrednio tezę, że samochód, wbrew twierdzeniu jej oraz firmy T., nie został nadany do przewozu 12 listopada 2008 r., bowiem w tym dniu już nie był ubezpieczony, więc nie mógł się poruszać po drogach publicznych. Reasumując Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 47 u.p.t.u. i § 30 rozporządzenia z 26 kwietnia 2004 r. Przypomniał też, że zwolnienie od akcyzy i VAT z tytułu importu towarów możliwe jest jedynie po zastosowaniu zwolnienia od cła. Skarżącemu zaś odmówiono takiego zwolnienia. W skardze do tut. Sądu pełnomocnik Skarżącego wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji, zarzucając naruszenie: 1. art. 6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, przez uznanie, że Skarżący jest przeciwnikiem procesowym Urzędu Celnego, któremu nie udało się przedstawić skutecznych przeciwdowodów jego twierdzeniom, co powoduje, że postępowanie w sprawie należy uznać za nierzetelne. 2. rozporządzenia Rady ( EWG) nr 918/83, a szczególnie art. 3 rozporządzenia poprzez niewłaściwą wykładnię tego przepisu, a szczególnie dowolne ustalenie pojęcia "używanie"; 3. § 30 rozporządzenia w sprawie zwolnień od podatku akcyzowego oraz art. 47 u.p.t.u., przez ich niewłaściwą wykładnię popełnioną przez przyjęcie, że ustalenia w sprawie odmowy zwolnienia od cła są wystarczającą podstawą do odmowy zwolnienia od podatku akcyzowego i od VAT; 4. art. 120 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm. (dalej w skrócie: "O.p.") poprzez niewłaściwą wykładnię przepisów prawa Wspólnotowego; 5. art. 121 O.p. przez prowadzenie postępowania zmuszając Skarżącego do wykazania stanów faktycznych w sposób niemożliwy do zrealizowania, podczas gdy po stronie Skarżącego istnieje możliwość dowodzenia we wszelki sposób nie sprzeczny z prawem, co też Skarżący uczynił, przez co naruszono przepisy postępowania, co miało wpływ na wynik sprawy, 6. art. 122 O.p. poprzez wybiórcze potraktowanie dowodów przedłożonych przez skarżącego w zakresie okresu posiadania i używania samochodu [...] w USA, a nadto nie podjęcia próby uzyskania informacji bezpośrednio z USA przez organ, do czego zobowiązuje naruszony przepis, przez co naruszono przepisy postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy; Autor skargi podniósł, że wynik postępowania o zwolnienie od cła był podstawą ustaleń faktycznych w niniejszej sprawie mimo, że przepisy dotyczące zwolnienia od podatków za podstawę zwolnienia uważają "służenie osobistemu użytkowi", co zawiera w sobie zarówno element posiadania, jak i używania. W decyzjach nie ma odniesienia, co organy uważają za osobisty użytek. Ponadto w skardze stwierdzono, że Skarżący nie był w stanie przedłożyć dowodu (odpisu lub zaświadczenia) o fakcie rejestracji pojazdu w dniu 10 maja 2008 r., bowiem aby uzyskać taki dowód musiał osobiście stawić się w urzędzie, który dokonał rejestracji w USA. Skarżący dowiedział się natomiast, że istnieje możliwość wykupienia, otrzymania kodu dostępu i wejścia na stronę firmy C., gdzie można uzyskać historię pojazdu. Na tej stronie jest zapis, iż przedmiotowy samochód został zarejestrowany 10 maja 2008 r., a więc zgodnie z twierdzeniami strony i dowodem ubezpieczenia, począwszy od 11 maja 2008 r. Zdaniem pełnomocnika, niezależnie od powyższego organy winny przy dokonaniu oceny stanu prawnego samochodu po dniu 10 maja 2008 r. wziąć pod uwagę nie tylko przedłożone dokumenty, ale również zasadę wynikającą z przepisów dotyczących rejestracji w Polsce. Jest rzeczą oczywistą, że nie można wyjechać z salonu po zakupie samochodu, jeśli nie będzie miał on numerów rejestracyjnych tymczasowych lub stałych. Taka sama zasada obowiązuje w USA, zaś organy celne mają o tym wiedzę. Na potwierdzenie powyższej argumentacji do skargi dołączono przetłumaczony wydruk ze strony internetowej firmy C. Ponadto zwrócono uwagę, że w aktach złożone są inne dwa dowodu, tj. oświadczenie o stanie licznika z 10 maja 2008 r. i dowód rejestracji, które potwierdzają fakty podane przez Skarżącego. Końcowo pełnomocnik podkreślił, iż dowód rejestracji nie pochodzi z 15 maja 2008r. a z 13 maja 2008 r. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w B. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Odnosząc się do przedłożonego wydruku internetowego, organ wskazał, że z nie wynika z niego, iż w dniu 10 maja 2008 r. przedmiotowy samochód został zarejestrowany na nazwisko osoby przesiedlającej się i że od tego dnia Skarżący używał pojazd zgodnie z jego przeznaczeniem w państwie trzecim. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. Sąd badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności z przepisami procesowymi, jak i z normami prawa materialnego, uznał, że decyzja została wydana z istotnym naruszeniem art. 122, art. 187 § 1, art. 191 O.p. oraz, że naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z treści art. 25 ust.2 u.p.a. i 81 u.p.t.u., wynika, że zwolnienie od akcyzy i z podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów możliwe jest jedynie po zastosowaniu zwolnienia od cła (należności celnych przywozowych). Natomiast warunki zwolnienia towaru z należności podatkowych określają przepisy regulujące poszczególne podatki (odpowiednio art.47 u.p.t.u. oraz § 30 rozporządzenia z 26 kwietnia 2004 r. w sprawie zwolnień od podatku akcyzowego). W myśl art. 47 ust. 1 u.p.t.u. zwalnia się od podatku import rzeczy osobistego użytku osoby fizycznej przesiedlającej się z terytorium państwa trzeciego na terytorium kraju na pobyt stały, jeżeli łącznie są spełnione następujące warunki: 1) rzeczy służyły do osobistego użytku tej osobie w miejscu poprzedniego pobytu poza terytorium Wspólnoty, z tym że towary nieprzeznaczone do konsumpcji musiały służyć do takiego użytku przez okres co najmniej 6 miesięcy przed dniem zakończenia pobytu poza terytorium Wspólnoty; 2) rzeczy będą używane na terytorium kraju do takiego samego celu, w jakim były używane poza terytorium Wspólnoty; 3) osoba fizyczna przebywała poza terytorium Wspólnoty nieprzerwanie przez okres co najmniej 12 miesięcy poprzedzających zmianę miejsca pobytu; 4) rzeczy te przez 12 miesięcy od dnia zgłoszenia do procedury dopuszczenia do obrotu nie mogą zostać oddane jako zabezpieczenie, sprzedane, wynajęte, użyczone, wydzierżawione lub w inny sposób odstąpione odpłatnie lub nieodpłatnie bez wcześniejszego poinformowania o tym organu celnego. Natomiast w myśl § 30 ust. 1 rozporządzenia w sprawie zwolnień od podatku akcyzowego zwalnia się od akcyzy przywóz samochodów osobowych z terytorium państwa trzeciego przez osobę fizyczną przybywającą na terytorium kraju na pobyt stały lub powracającą z czasowego pobytu z terytorium państwa trzeciego, jeżeli łącznie są spełnione następujące warunki: 1) samochód osobowy jest przeznaczony do użytku osobistego tej osoby; 2) samochód osobowy służył do użytku osobistego tej osoby w miejscu poprzedniego jej pobytu w państwie trzecim przez okres co najmniej 6 miesięcy przed zmianą miejsca pobytu; 3) osoba ta przedstawi właściwemu naczelnikowi urzędu celnego dowód potwierdzający spełnienie warunku, o którym mowa w pkt 2; 4) osoba ta przebywała poza terytorium Wspólnoty Europejskiej przez okres co najmniej 12 kolejnych miesięcy poprzedzających zmianę miejsca pobytu; 5) samochód nie zostanie sprzedany, wynajęty, wypożyczony lub odstąpiony przez okres 12 miesięcy od dnia jego przywozu na terytorium kraju. W rozpatrywanej sprawie niesporne jest, że Skarżący przebywał poza obszarem celnym Wspólnoty UE przez okres przekraczający 12 miesięcy i powrócił na stałe do Polski w grudniu 2008 r. Sporny w niniejszej sprawie jest natomiast czasokres, w jakim Skarżący posiadał i używał samochód [...] w poprzednim miejscu zamieszkania przed datą, w której opuścił zwykłe miejsce zamieszkania na terytorium USA (w państwie trzecim) warunkujący zwolnienie od należności celnych, a w konsekwencji i podatkowych mienia przesiedleńczego w postaci samochodu osobowego. Organ celny odmówił Skarżącemu zwolnienia z należności celnych sprowadzonego samochodu osobowego [...], gdyż uznał, że Skarżący nie posiadał i nie używał pojazdu na terytorium USA przez okres, co najmniej sześciu miesięcy. Twierdzenie to organ wywiódł z faktu, że Skarżący nie przedłożył zagranicznego dowodu rejestracyjnego, który potwierdzałby zarejestrowanie pojazdu na jego nazwisko przez okres co najmniej 6-ciu miesięcy poza obszarem Wspólnoty UE. Tymczasem wskazane wyżej przepisy podatkowe dotyczące zwolnień mienia przesiedleńczego od podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego nie przewidują wymogu zarejestrowania pojazdu w kraju trzecim, jako warunku uzyskania przez posiadacza pojazdu zwolnienia z należności podatkowych. Uwzględniając, zatem treść przepisów podatkowych należy stwierdzić, że brak w sprawie dokumentu potwierdzającego zarejestrowanie na nazwisko Skarżącego w USA pojazdu przez okres, co najmniej sześciu miesięcy przed jego sprowadzeniem, zwłaszcza, że tytułu własności obejmuje wymagany okres nie może stanowić samoistnej podstawy do przyjęcia, jak zrobił to organ orzekający w sprawie, że Skarżący nie był w posiadaniu pojazdu i że go nie używał przez czas wymagany przepisami. Tym bardziej, że Skarżący w toku postępowania przedłożył także inne dokumenty, które w sposób pośredni potwierdzały okres użytkowania samochodu na terenie USA, w tym dowód ubezpieczenia samochodu [...] w stanie [...] (wraz z jego tłumaczeniem) – polisa ważna od 11 maja 2005 do 11 listopada 2008 r. oraz oświadczenie dealera z 10 maja 2008 r. o stanie licznika w momencie przeniesienia prawa własności, w którym wskazano jako adres nabywcy: [...], tj. adres wskazywany przez Skarżącego jako adres, który figurował w dowodzie rejestracyjnym przy pierwszej rejestracji samochodu (potwierdza to również dołączony do skargi wydruk "Historii własności pojazdu", ze strony internetowej firmy C.). Obowiązkiem organu orzekającego, zgodnie z przepisami art. 122, art.187 § 1 O. p. było podjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, zebranie i wyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodnego, a także ocena na podstawie całego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona z uwzględnieniem zasady swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art.191 O.p. Ponadto pamiętać należy, że zgodnie z art.180 O.p. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Z powyższego wynika, że wszystkie środki dowodowe, z wyjątkiem korzystających ze szczególnych domniemań wzmacniających ich moc dowodową, mają jednakową mocy dowodową. Reguły składające się na treść zasady swobodnej oceny dowodów to: obowiązki dotyczące: rozważenia i rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego (wszystkich dowodów zebranych w sprawie); obowiązek dokonania oceny uwzględniającej wskazania doświadczenia życiowego; przeprowadzenia rozumowania zgodnie z zasadami logiki i z zasadami wiedzy; oparcie rozstrzygnięcia (bezstronne) wyłącznie na podstawie dowodów zebranych w sprawie. Mając ww. kryteria na uwadze Sąd uznał, że ocena dowodów zgromadzonych w sprawie wykracza poza zakres normy określonej w art.191 O.p. Za nieuzasadniony uznano natomiast podniesiony w skardze zarzut naruszenia przez organ celny, a więc organy, który nie jest sądem, art. 6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, statuującego prawo jednostki do słusznego i publicznego rozpatrzenia sprawy, w rozsądnym czasie, przez niezawisły i bezstronny sąd ustanowiony na mocy prawa. Z uwagi na wydanie decyzji z istotnym naruszeniem art. 122, art.180, art. 187 § 1, art. 191 O.p. Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz na podstawie art.134 u.p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ mając na uwadze treść art. 122 O.p. dopuści dowód z wydruku "Historii własności pojazdu" ([...]), pochodzący ze strony internetowej firmy C., następnie w sposób wyczerpujący rozpatrzy cały materiał dowodowy pamiętając, że w O.p. nie wprowadzono hierarchii mocy dowodowej wymienionych w niej środków dowodowych oraz oceniając materiał dowodowy uwzględni reguły wynikające z art.191 O.p. Na marginesie Sąd zauważa, ze wyrokiem z 11 grudnia 2009 r. w sprawie o sygn. I SA/Bk 504/09 uchylono decyzją Dyrektora Izby Celnej w B. z [...] września 2009 r. [...], w którym stwierdzono brak podstaw do zastosowania zwolnienia od cła spornego samochodu Odpadła tym samym podstawa do odmowy zwolnienia przedmiotowego towaru z należności podatkowych z uwagi na postanowienia art. 25 ust.2 u.p.a. i 81 u.p.t.u. Na podstawie art.152 u.p.p.s.a. orzeczono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości, a o zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 u.p.p.s.a. i art. 205 §2 oraz przepisów § 2 ust. 1, § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a) w związku z § 6 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).