I SA/Bk 58/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA J. Lewkowicz, Sędzia WSA S. Presnarowicz (spr.), Asesor WSA U. Rymarska, Protokolant U. Zajko, po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2004 r. sprawy ze skargi C. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] stycznia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia odsetek i umorzenia zaległości podatkowych w podatku VAT. oddala skargę We wniosku z dnia 02.04.2003 r. (uzupełnionym dnia 15.04.2003 r.) skierowanym do Urzędu Skarbowego w S., P. C. P. zwrócił się z prośbą o umorzenie zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące roku 1999 i 2000 oraz co najmniej częściowe umorzenie odsetek od zaległości w podatku od towarów i usług za niektóre miesiące roku 1996, 1997, 1998, 1999 i 2000. Urząd Skarbowy w S. po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, wydał decyzję Nr [...] z dnia [...].05.2003 r., w której odmówił umorzenia odsetek liczonych na dzień złożenia wniosku: od zaległości w podatku od towarów i usług za lata 1996-2000 w łącznej kwocie 68.654,30 zł oraz odmówił umorzenia kwoty głównej zaległości w podatku od towarów i usług za listopad 1999 r. w wysokości 1.415,00 zł oraz za miesiąc grudzień 2000 r. w wysokości 1.584,00 zł. Od powyższej decyzji P. C. P. w dniu 06.06.2003 r. wniósł odwołanie do Izby Skarbowej w B. W piśmie tym odwołujący się zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 67 § l, art. 122 i art. 187 Ordynacji podatkowej (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.). Po rozpatrzeniu zarzutów zawartych w wyżej powołanym odwołaniu, Izba Skarbowa w B. decyzją Nr [...] z dnia [...].08.2003 r., w całości uchyliła zaskarżone rozstrzygnięcie oraz przekazała sprawę organowi podatkowemu pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Powodem uchylenia decyzji były niedostatecznie wyczerpujące ustalenia w zakresie aktualnej sytuacji majątkowej odwołującego się. W opinii organu odwoławczego, okoliczność ta nie gwarantowała możliwości podjęcia trafnego i obiektywnego rozstrzygnięcia oraz dokonania prawidłowej oceny argumentów, dotyczących wystąpienia w przedmiotowej sprawie przesłanek uzasadniających ewentualne przyznanie wnioskowanej ulgi. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. decyzją z dnia [...].11.2003 r. Nr [...] po uzupełnieniu materiału dowodowego w sprawie i ponownym przeprowadzeniu postępowania, ponownie nie uwzględnił wniosku strony opisanego na wstępie. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem organu podatkowego I instancji P. C. P. dnia 13.11.2003 r., odwołał się za pośrednictwem Naczelnika Urzędu Skarbowego w S., do Dyrektora Izby Skarbowej w B. W odwołaniu tym podatnik P. C. P. zażądał: 1. uchylenia zaskarżonej decyzji w całości lub w części, 2. umorzenia odsetek od zaległości podatkowej z tytułu niezapłaconego podatku od towarów i usług za lata 1996- 2000, 3. umorzenia zaległości podatkowej z tytułu niezapłaconego podatku od towarów i usług za listopad 1999 r. i grudzień 2000 r Zaskarżonej decyzji odwołujący się zarzucił uchybienie przepisom prawa materialnego polegające na przyjęciu błędnej wykładni i jednocześnie niewłaściwym zastosowaniu art. 67 § l Ordynacji podatkowej. W konsekwencji, zdaniem odwołującego się, doprowadziło to do bezzasadnego założenia, że w niniejszej sprawie nie zachodzi przesłanka "ważnego interesu podatnika", która uzasadniałaby rozpatrzenie sprawy, choćby częściowo, zgodnie z wnioskiem strony. W ocenie odwołującego się Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. naruszył także przepisy art. 187 § l oraz art. 191 Ordynacji podatkowej. Uchybienia te spowodowały, iż postępowanie dowodowe nie zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący, natomiast ocena dowodów zgromadzonych w sprawie jest niezgodna z wymogami wiedzy, doświadczenia i logiki. Strona odwołująca się wskazywała także na naruszenia, w przedmiocie ustaleń dotyczących oceny jej sytuacji materialno-fmansowej. P. C. P. podnosił również, że zapłata przedmiotowych zaległości wraz z należnymi odsetkami za zwłokę, pociągnie za sobą liczne konsekwencje, a przede wszystkim uniemożliwi rehabilitację, jakiej wymaga odwołujący się, na skutek odniesionego w Stanach Zjednoczonych w 2000 r. wypadku przy pracy. Dyrektor Izby Skarbowej w B. dnia [...].01.2004r. wydał decyzję Nr [...], w której utrzymał w mocy powyższą decyzję Naczelnika Urzędu w S. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w B. obowiązek umorzenia postępowania podatkowego we wskazanym zakresie wynikał z treści art. 67 § l Ordynacji podatkowej, który wyłącza możliwość złożenia wniosku o umorzenie zaległości podatkowych lub odsetek za zwłokę przez osobę będącą płatnikiem. Wyżej opisany stan faktyczny wystąpił w niniejszym postępowaniu, co skutkowało obowiązkiem wydania rozstrzygnięcia, jak w sentencji zaskarżonej decyzji. Nie zgadzając się z treścią wyżej opisanej decyzji organu II instancji, dnia 26.02.2004 r, P. C. P., za pośrednictwem tegoż organu zaskarżył wyżej wymienioną decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. W skardze P. C. P. wnioskuje o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...].01.2004 r. Nr [...] w części utrzymującej w mocy decyzję organu podatkowego pierwszej instancji oraz orzeczenie o obowiązku zwrotu przez Organ, na rzecz Strony skarżącej kosztów postępowania wg. norm przepisanych. Zdaniem skarżącego wydane w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie, nie znajduje oparcia zarówno w przepisach prawa, jak i stanie faktycznym zaistniałym w sprawie. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzuca naruszenie przepisów prawa procesowego, polegające na: 1. błędnej wykładni i niewłaściwym zastosowaniu art. 67 § l Ordynacji podatkowej (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), poprzez przyjęcie, iż w niniejszej sprawie nie wystąpiła przesłanka ważnego interesu podatnika, 2. niezastosowaniu się organów podatkowych do dyspozycji art. 191 Ordynacji podatkowej, co stanowi naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów, 3. uchybieniu dyspozycji art. 121 § l Ordynacji podatkowej, poprzez prowadzenie postępowania odwoławczego w sposób nie budzący zaufania do organów podatkowych. W uzasadnieniu skargi P. C. P. podnosi, że Dyrektor Izby Skarbowej w B. niesłusznie odrzucił argumentację wnioskodawcy, w przedmiocie zaistnienia w niniejszej sprawie przesłanki "ważnego interesu podatnika" i błędnie przyjął, że zgłoszone w trakcie postępowania okoliczności, nie zaliczają się do tej kategorii zdarzeń. Zdaniem skarżącego uregulowaniu spornych należności pozbawia go możliwości rehabilitacji i powrotu do zdrowia. Pozbawia także dzieci skarżącego uzasadnionych oczekiwań, co do możliwości edukacji i rozwoju zawodowego. Organy podatkowe I i II instancji, ustalając możliwości oraz wpływ uregulowania w całości zaległości podatkowych wraz z odsetkami na przyszłość życiowych spraw moich i mojej rodziny przyznały, że nasza sytuacja majątkowa jest trudna i dodatkowo pogarszana wskutek problemów zdrowotnych skarżącego. Okoliczności te jednak nie przesądziły o ważnym interesie podatnika w rozumieniu art. 67 Ordynacji podatkowej. Zdaniem skarżącego o istnieniu ważnego interesu podatnika, co prawda nie decyduje jego subiektywne przekonanie, ale oceny istnienia tegoż interesu należy dokonać w oparciu o kryteria zobiektyzowane, które są zgodne z powszechnie aprobowaną hierarchią, w której wysoką rangę mają życie i zdrowie ludzkie, a także możliwość zarobkowania w celu zdobycia środków na utrzymanie własne i swojej rodziny. Zastosowanie powyższej wykładni i przytoczone przez skarżącego w postępowaniu dowody i argumenty, wskazują w ocenie P. C. P. na istnienie przesłanki ważnego interesu podatnika. Skarżący wykazuje także, że wystarczy spełnienie przesłanki ważnego interesu podatnika. Nie musi być zachowana przesłanka interesu publicznego. W opinii organu II instancji zarzuty podniesione w skardze nie zasługują na uwzględnienie. Dlatego też w odpowiedzi na powyższą skargę, Dyrektor Izby Skarbowej w B. wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), Sąd uwzględniając skargę między innymi na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd również stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części w myśl przywołanej regulacji, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie dopatrzył się wyżej wskazanych naruszeń prawa przez organy podatkowe, dających podstawę do uchylenia, czy stwierdzenia nieważność w całości lub w części zaskarżonej decyzję. Podstawą prawa materialnego do rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowi przepis zawarty w art. 67 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.). Stosownie do tej regulacji, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy, na wniosek podatnika, może umorzyć w całości lub w części, między innymi odsetki za zwłokę. Decyzja organów podatkowych w tych sprawach opiera się na tzw. uznaniu administracyjnym. W dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, iż sąd administracyjny nie jest organem trzeciej instancji w postępowaniu administracyjnym i nie może poddawać ocenie, czy dokonany przez organ administracji państwowej wybór jest słuszny, a zatem sąd nie jest uprawniony do badania merytorycznej zasadności (celowości) decyzji administracyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie rozstrzyga o tym, czy pobór podatku powinien być zaniechany. Takie rozstrzygnięcie należy wyłącznie do organów administracyjnych. Natomiast w pełnym zakresie zaskarżona decyzja podlega badaniu co do jej zgodności z przepisami proceduralnymi (zob. wyrok NSA z 23 kwietnia 1998 r., sygn. akt I SA/Kr 1227/97, opublikowany w: Lex Nr 33404). Podobnie w orzeczeniu z 5 listopada 1998 r. NSA zauważył, iż decyzja tego rodzaju ma charakter uznania administracyjnego. Tak więc, o ile zachowano wszelkie wymogi prawa procesowego, to Naczelny Sąd Administracyjny, który sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę zgodności z prawem, nie jest władny jej uchylić (zob. wyrok NSA z 5 listopada 1998 r., sygn. akt III SA 1745/97, opublikowany w: Lex Nr 44 771). Wyrazistym podkreśleniem roli NSA w orzecznictwie w sprawach ulg i zwolnień uznaniowych jest teza wyroku z 7 lutego 2001 r. NSA stwierdzająca, iż sądowa kontrola legalności uznaniowych decyzji sprowadza się do oceny, czy organ podatkowy prawidłowo zgromadził materiał dowodowy oraz czy wyciągnięte wnioski w zakresie merytorycznym decyzji o odmowie umorzenia zaległości podatkowych mają swoje uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym, oraz czy dokonana ocena mieści się w ustawowych granicach, zaś wyciągnięte wnioski są logiczne i poprawne ( zob. wyrok NSA z 7 lutego 2001 r., sygn. akt I SA/Gd 1507/00, opublikowany w: Lex Nr 46473 ). Również w literaturze przedmiotu podkreśla się, iż kontrola wobec uznania może mieć ograniczony zakres, ale nie można z niej rezygnować, zaś orzeczenia sądu winny opierać się jedynie na kryterium legalności. Zasada nieingerencji przez sąd administracyjny wynika z faktu, że nie jest on trzecią instancją postępowania administracyjnego (zob. A. Habuda, Uznanie administracyjne - zmierzch czy renesans pojęcia; opublikowane w: Administracja i prawo administracyjne u progu trzeciego tysiąclecia, Łódź 2000, s. 117). W rozpatrywanej sprawie organy podatkowe obu instancji rozważały argumenty skarżącego w odniesieniu do przesłanek "uzasadnionego ważnego interesu podatnika", jak też brały pod uwagę ewentualne zaistnienie przesłanki "interesu publicznego". Wskazuje na to zarówno sposób, jak też charakter prowadzenia postępowania wyjaśniającego w danej sprawie. W szczególności zbadano stan materialny i rodzinny wnioskodawcy, oceniono jakie były przyczyny nie wywiązywania się podatnika ze zobowiązań podatkowych oraz ustalano, czy trudności płatnicze powstały na skutek działań strony, czy tez są od niej nie zależne. Ocena argumentów skarżącego pod kątem przywołanych wyżej ustawowych przesłanek z art. 67 § 1 cytowanej wyżej ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, znalazła swój wyraz w uzasadnieniu skarżonych decyzji. W tym stanie rzeczy nie można uznać za słuszne zarzuty skarżącego naruszenia przepisów prawa, a w szczególności art. 67 § 1,art. 121 i art. 191 cytowanej ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa. Mając powyższe na uwadze na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), skarga podlega oddaleniu.