I SA/Bk 592/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Stachurski, Sędziowie asesor WSA Piotr Pietrasz (spr.), sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, Protokolant Katarzyna Luto, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 30 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi C. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] października 2007 r. nr [... ] w przedmiocie umorzenia postępowania podatkowego w zakresie odroczenia terminu rozpoczęcia ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących oddala skargę. Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w B. Nr [..] z [...].10.2007 r. utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. w sprawie umorzenia postępowania podatkowego w zakresie odroczenia terminu rozpoczęcia ewidencjonowania obrotu i kwot podatku należnego przy zastosowaniu kas rejestrujących do dnia 31 grudnia 2007 r. Wnioskiem z dnia [..].07.2007 r. (uzupełnionym pismem z dnia 18.07.2007 r.). Pan C. S. (zwany dalej Skarżącym) zwrócił się do organu podatkowego pierwszej instancji o odroczenie terminu rozpoczęcia ewidencji obrotu i kwot podatku należnego przy zastosowaniu kasy rejestrującej do dnia 31 grudnia 2007 r. W piśmie tym wskazał, iż głównym powodem odroczenia terminu rozpoczęcia ewidencji na kasie jest fakt, iż w grudniu 2007 r. planuje zamknąć zakład i przejść na zasiłek przedemerytalny. W związku z powyższym wydatek na zakup kasy w sytuacji braku zysków jest dużym obciążeniem finansowym. Organ pierwszej instancji decyzją z [...].08.2007 r. umorzył postępowanie wszczęte wnioskiem z dnia [...].07.2007 r. z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Organ ten stwierdził, iż zgodnie z art. 48 ust. 1 Ordynacji podatkowej możliwe jest odroczenie terminu, który jeszcze nie upłynął. W wypadku Skarżącego termin rozpoczęcia ewidencji obrotu i podatku należnego przy pomocy kasy rejestrującej powstał według oświadczenia złożonego przez Skarżącego 1 sierpnia 2005 r. Nie godząc się z w/w decyzją Skarżący wniósł odwołanie, które uzupełnił pismem z dnia [..].09.2007 r. Decyzją z [...].10.2007 r. Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 48 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 2007r. Ordynacja podatkowa, organ podatkowy ze względu na ważny interes podatnika lub interes publiczny na jego wniosek, może odraczać terminy przewidziane w przepisach prawa podatkowego. Do dnia 31.12. 2007 r. zwolnieni z obowiązku ewidencjonowania na kasach fiskalnych są ci podatnicy, u których kwota obrotu za sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych, nie przekroczyła w poprzednim roku podatkowym kwoty 40 000 zł i jeżeli wcześniej nie powstał wobec nich obowiązek ewidencjonowania. Powyższe uwarunkowanie określone zostało w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 25 czerwca 2007 r. w sprawie kas rejestrujących (Dz. U. Nr 116, póz. 804), które to rozporządzenie niewątpliwie zawiera przepisy prawa podatkowego. Skarżący w piśmie z dnia 18.07.2007 r. sam wskazał, iż obowiązek ewidencjonowania obrotu i kwot podatku należnego przy zastosowaniu kasy rejestrującej powstał w dniu 1 sierpnia 2005 r. Zasadnie w opinii organu odwoławczego organ podatkowy pierwszej instancji umorzył postępowanie, wszczęte na wniosek z [..].07.2007 r. Przedmiotowy wniosek został złożony w momencie kiedy termin do zainstalowania kasy rejestrującej już upłynął. Na powyższą decyzję Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Skarżący w skardze nie wskazał nowych zarzutów przeciwko zaskarżonej decyzji, a jedynie podał, iż podtrzymuje zarzuty podnoszone wcześniej w odwołaniu z dnia [..].08.2007 r. i dołączył kopię odwołania. Skarżący zarzuca decyzji, iż organ podatkowy nie ustosunkował się i nie ocenił pewnych faktów, a także nie uwzględnił ważnego interesu podatnika. Podniósł, iż nieprawdą jest jakoby oświadczył, że wiedział, iż obowiązek ewidencjonowania obrotu na kasie rejestrującej powstał dnia 1 sierpnia 2005 r. Według skarżącego poprawienie daty na 1 sierpnia 2005 r. zostało Mu nakazane w Urzędzie. W odpowiedzi na zarzuty skargi organ odwoławczy podtrzymał w całości swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Ustosunkowując się do zarzutu dotyczącego narzucenia przez pracownika urzędu poprawienia daty na piśmie z dnia 18.07.2007 r. odnoszącej się do momentu powstania obowiązku ewidencjonowania obrotu na kasie rejestrującej organ podatkowy zwrócił uwagę na to, że w tym piśmie Skarżący podał, iż termin powstania obowiązku ewidencjonowania obrotu powstał z chwilą obowiązku płacenia podatku VAT. Nie mógł zatem powstać w październiku 2006 r. bowiem zgodnie ze złożonym przez Skarżącego w dniu 04.12.2006 r. w [...] Urzędzie Skarbowym w B. dokumentem VAT - R utracił On prawo do zwolnienia od podatku VAT z dniem 11.08.2005 r. i miał obowiązek składać deklaracje VAT-7 od sierpnia 2005 r. Ponadto organ podatkowy wyjaśnił, iż okoliczności przedstawione przez Skarżącego dotyczące ważnego interesu podatnika nie były rozpatrywane z uwagi na bezprzedmiotowość postępowania o odroczenie terminu, który upłynął przed dniem złożenia wniosku o odroczenie terminu rozpoczęcia ewidencji obrotu i kwot podatku należnego przy zastosowaniu kasy rejestrującej. Odnośnie zarzutu braku informacji ze strony organu podatkowego o obowiązku zainstalowania kasy fiskalnej podkreślono, iż organy podatkowe nie mają obowiązku informowania podatników o prawach i obowiązkach wynikających z przepisów prawnych związanych z prowadzeniem działalności, którą prowadzą na własne ryzyko i własny rachunek. Podmiot prowadzący działalność gospodarczą winien zapoznać się podstawowymi aktami prawnymi oraz podstawowymi wymogami odnośnie prowadzenia tej działalności. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W świetle przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta - jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Powyższe stwierdzenie ma szczególnie istotne znaczenie w przedmiotowej sprawie albowiem kontrola sprawowana przez sądy administracyjne nie jest dokonywana pod kątem słuszności czy też celowości. Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził naruszenia prawa, zarówno materialnego, jak też procesowego, w tym również wynikającego z zarzutów podniesionych przez Skarżącego. W opinii Sądu organy podatkowe zgodnie z prawem ustaliły termin do zainstalowania kasy fiskalnej przez Skarżącego. Istotne jest to, że ustalenie tej daty nastąpiło - miedzy innymi - w oparciu o dokumenty złożone przez Skarżącego, a w tym zgłoszenie rejestracyjne w zakresie podatku od towarów i usług VAT - R, z którego wynika, iż podatnik traci zwolnienie, o którym mowa w art. 113 ust. 1 lub 9 ustawy o podatku od towarów i usług. Jednocześnie Skarżący wskazał, iż traci zwolnienie podatkowe od 11.08.2005 r. Z uwagi na to, że Skarżący nie rozpoczynał prowadzenia działalności gospodarczej, miał tu zastosowanie art. 113 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług. Zgodnie z tym przepisem, w brzmieniu obowiązującym do końca 2007 r., zwalnia się od podatku podatników, u których wartość sprzedaży opodatkowanej nie przekroczyła łącznie w poprzednim roku podatkowym kwoty wyrażonej w złotych odpowiadającej równowartości 10.000 euro. Do wartości sprzedaży nie wlicza się kwoty podatku. Do dnia 31.12.2007 r. zwolnieni z obowiązku ewidencjonowania na kasach fiskalnych byli ci podatnicy, u których kwota obrotu za sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych, nie przekroczyła w poprzednim roku podatkowym kwoty 40 000 zł i jeżeli wcześniej nie powstał wobec nich obowiązek ewidencjonowania. Powyższe uwarunkowanie określone zostało w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 25 czerwca 2007 r. w sprawie kas rejestrujących (Dz. U. Nr 1 16, poz. 804), które to rozporządzenie niewątpliwie zawiera przepisy prawa podatkowego. Jak wskazały organy podatkowe Skarżący w piśmie z dnia 18.07.2007 r. sam wskazał, iż obowiązek ewidencjonowania obrotu i kwot podatku należnego przy zastosowaniu kasy rejestrującej powstał w dniu 1 sierpnia 2005 r. Zatem wniosek o odroczenie terminu do zainstalowania kasy fiskalnej niewątpliwie został złożony już po jego upływie. Przechodząc do rozważań wskazujących na bezprzedmiotowość wniosku Skarżącego należy wskazać, iż nie podlega wszelkiej dyskusji to, że terminy do rozpoczęcia ewidencjonowania obrotu i kwot podatku należnego przy zastosowaniu kasy rejestrującej, określone w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 25 czerwca 2007 r. w sprawie kas rejestrujących (Dz. U. Nr 116, poz. 804) oraz w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 28 marca 2006 r. w sprawie kas rejestrujących (Dz. U. Nr 51, poz. 375 ze zm.), zaliczyć należy do terminów materialnoprawnych. W konsekwencji termin taki podlega odroczeniu według zasad określonych w art. 48 § 1 Ordynacji podatkowej. Należy jednak zwrócić uwagę na to, że odroczenie może mieć miejsce w odniesieniu do terminu, który jeszcze nie upłynął. Pogląd ten podziela zdecydowana większość przedstawicieli doktryny prawa podatkowego oraz autorów zajmujących się tą tematyką (L. Etel w: C,. Kosikowski, L. Etel, R. Dowgier, P. Pietrasz, S. Presnarowicz, Ordynacja podatkowa. Komentarz. Warszawa 2006, s. 254, M. Biskupski w: H. Dzwonkowski (red.), Ordynacja podatkowa, Komentarz, Warszawa 2006, s. 321, M. Staniszewski, Ordynacja podatkowa dla studentów i praktyków, Poznań 2002, s. 98,). Redakcja art. 48 Ordynacji podatkowej wskazuje jednoznacznie na zamiar ustawodawcy wyeliminowania możliwości odraczania terminu już po jego upływie (B. Brzeziński w: B. Brzeziński, M. Kalinowski, M. Masternak, A. Olesińska, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Toruń 2002, s. 191). Uwzględniając powyższe rozważania należy zająć stanowisko, iż wniosek Skarżącego nie mógł być rozpatrzony merytorycznie ze względów przedmiotowych. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego (podatkowego) to brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Jeżeli przedmiot rozstrzygnięcia nie istnieje - a taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie ze względy na upływ terminu materialnoprawnego - należało postępowanie umorzyć jako bezprzedmiotowe. Zdaniem Sądu, ze względu na bezprzedmiotowość postępowania o odroczenie terminu, który upłynął przed dniem złożenia wniosku o odroczenie terminu rozpoczęcia ewidencji obrotu i kwot podatku należnego przy zastosowaniu kasy rejestrującej, organy podatkowe nie mogły zająć się analizą zagadnienia ważnego interesu podatnika. Ważny interes podatnik jest dyrektywą kierunkową odroczenia terminu, która winna być uwzględniona przez organ podatkowy prowadzący postępowanie podatkowe, jeżeli jednak nie zachodzi bezprzedmiotowość takiego postępowania. Sąd nie podziela również stanowiska Skarżącego odnoszącego się do wadliwego działania organów podatkowych w związku z zaniechaniem informacji o konieczności rozpoczęcia stosowania kasy fiskalnej. Otóż podatek od towarów i usług, jego rozliczanie przez podatnika, a także wykonywanie wszelkich obowiązków o charakterze instrumentalnym, a do takich należy zaliczyć ewidencjonowanie obrotu i kwot podatku należnego przy zastosowaniu kasy fiskalnej, zostało przez ustawodawcę podatkowego narzucone podatnikowi. Wiąże się to z szeroko pojętą konstytucją samoobliczenia podatku. Organy podatkowe nie miały zaś obowiązku monitorowania działalności Skarżącego i bieżącego informowania go o obowiązkach związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Stąd też ten zarzut Skarżącego jest niezasadny. Mając na uwadze powyższe należało uznać, że podnoszone w skardze zarzuty nie mogły mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. W konkluzji Sąd uznał, że zaskarżona decyzją nie narusza prawa, w tym również w sposób przewidziany w art. 145 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co w świetle art. 151 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzasadniało oddalenie skargi.