I SA/Bk 629/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi N. K. na czynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. w przedmiocie przekazania nadpłaty z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2017 r. Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w B. zamiast zwrotu tejże nadpłaty na rachunek bankowy skarżącej p o s t a n a w i a 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić Skarżącej wpis od skargi w kwocie 200 (dwustu) złotych. N. K. (dalej powoływana także jako Skarżąca), reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku na czynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. (dłużnika zajętej wierzytelności) w postaci przekazania nadpłaty z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2017 r. w łącznej kwocie 196 751 zł Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w B. (organowi egzekucyjnemu) zamiast zwrotu tejże nadpłaty na rachunek bankowy skarżącej. W odpowiedzi na skargę, Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Podkreślić bowiem należy, że dla formalnej skuteczności wniesienia skargi do sądu administracyjnego konieczne jest wykazanie przez stronę, iż w postępowaniu administracyjnym wyczerpane zostały środki zaskarżenia służące jej w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Stosownie do art. 3 § 1 i § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej powoływana w skrócie jako p.p.s.a.), w stanie prawnym obowiązującym od 15 sierpnia 2015 r. (Dz.U. z 2015 r., poz. 658), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg między innymi, na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Stosownie do treści art. 54 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Stosownie do art. 1a pkt 2 u.p.e.a. czynność egzekucyjna to wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego, tj. środka wymienionego w art. 1a pkt 12 u.p.e.a. Określony w art. 54 § 1 u.p.e.a. środek ochrony prawnej zobowiązanego, jakim jest skarga na czynności egzekucyjne, stanowi samoistną instytucją postępowania egzekucyjnego. Ma charakter subsydiarny, komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia, jak zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa spod egzekucji, czy skargę do sądu powszechnego (por. wyrok NSA z dnia 2 kwietnia 2015 r., II FSK 778/13; wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2015 r., II FSK 1688/13; wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 października 2015 r., III SA/Wa 3396/14, wyrok NSA z dnia 24 października 2014 r., II GSK 1377/13). Zgodnie z przepisem art. 7 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny prowadząc wobec zobowiązanego postępowanie egzekucyjne, stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ww. ustawie. Jednym z takich środków w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych, stosownie do art. 1a pkt 12 lit. a tiret 5 u.p.e.a., jest egzekucja z innych wierzytelności pieniężnych, zatem dokonywanie przez organ egzekucyjny w postępowaniu egzekucyjnym zajęcia innych wierzytelności, jest prawnie dozwolone. Z akt sprawy wynika, że Skarżąca zawiadomienie o zajęciu zabezpieczającym innej wierzytelności pieniężnej z dnia [...] września 2017 r. wystawionym przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. otrzymała w dniu [...] września 2017 r. Na powyższą czynność egzekucyjną pełnomocnik Skarżącej złożył skargę, która postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] października 2017 r. została oddalana. Na powyższe postanowienie, mimo prawidłowego pouczenia, Skarżąca nie złożyła zażalenia, tym samym uzyskało ono walor ostateczności. Przyjąć zatem należało, że Skarżąca nie wyczerpała przysługujących jej środków zaskarżenia w ramach postępowania egzekucyjnego, a zatem skarga do sądu administracyjnego w powyższym zakresie nie mogła zostać skutecznie złożona. Strona skarżąca w złożonej skardze powołała się na art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Stosownie do tegoż przepisu, kontrola administracji publicznej obejmuje również inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 oraz z 2018 r. poz. 149 i 650), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2018 r. poz. 508, 650, 723, 1000 i 1039), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. W ocenie Sądu, powyższy przepis nie mógł być skuteczną podstawą do zaskarżenia czynności Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. polegającej na przekazaniu nadpłaty z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2017 r. Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w B. zamiast zwrotu tejże nadpłaty na rachunek bankowy, z dwóch powodów. Nie budzi wątpliwości, co wynika bezpośrednio z treści art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., że przepis ten nie ma zastosowania do postępowań, w których ma zastosowanie k.p.a., a niewątpliwie w ramach postępowania egzekucyjnego w administracji stosujemy w kwestiach nieuregulowanych przepisy k.p.a. – art. 18 u.p.e.a. Dodatkowo wskazać należy, że przedmiotem kontroli sądów administracyjnych jest kontrola działalności administracji publicznej, zaś w przedmiotowej sprawie skarga została wywiedziona na czynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. występującego w spornym postępowaniu nie jako organ egzekucyjny czy też egzekutor, lecz jako dłużnik zajętej wierzytelności. U.p.e.a. nie przewiduje możliwości skarżenia czynności dłużnika zajętej wierzytelności dlatego też, również z tej przyczyny, skarga musiała zostać odrzucona. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Sąd był zobowiązany do odrzucenia skargi, bowiem jej wniesienie było niedopuszczalne. O zwrocie uiszczonego wpisu Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.