I SA/Bk 765/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Melezini (spr.), Sędziowie sędzia SO del. do WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz, sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 8 lutego 2017 r. sprawy ze skargi A. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniesienia odwołania od pisma informującego o zajęciu przez komornika kwoty stanowiącej zwrot podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej oddala skargę. Wójt Gminy S., decyzją z dnia [...] marca 2016 r. znak: [...] ustalił A. D. (dalej powoływany także jako Skarżący) roczny limit zwrotu części podatku akcyzowego na rok 2016 w kwocie [...] zł, zwrot podatku akcyzowego za okres od 1 sierpnia 2015 r. do 31 stycznia 2016 r. na kwotę [...] zł w terminie do 30 kwietnia 2016 r. oraz część limitu do wykorzystania w 2016 r. na kwotę [...] zł. Decyzja powyższa została doręczona Skarżącemu w dniu [...] marca 2016 r. Pismem z dnia 16 maja 2016 r. Skarżący wystąpił do Wójta Gminy S. z upomnieniem o przekazanie mu kwoty [...] zł wynikającej z ww. decyzji. Pismem z dnia [...] maja 2016 r., znak: [...] organ I instancji poinformował Skarżącego, że kwoty z tytułu zwrotu podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego zostały zajęte przez komornika sądowego na poczet wierzytelności wobec Nadleśnictwa A. Skarżący podaniem z dnia 6 czerwca 2016 r., skierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., odwołał się od pisma z dnia 30 maja 2016 r., określając je decyzją. Zarzucił, że organ bezpodstawnie oddał należne mu pieniądze z tytułu zwrotu podatku akcyzowego na rzecz komornika. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2016 r., znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. stwierdziło niedopuszczalność odwołania od pisma Wójta Gminy S. z dnia [...] maja 2016 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że nie każda czynność organu jest decyzją administracyjną, a jedynie od decyzji przysługuje środek odwoławczy w postaci odwołania. W przedmiotowej sprawie, Wójt Gminy S. wydał jedną decyzję z dnia [...] marca 2016 r. o zwrocie podatku akcyzowego na rok 2016, natomiast cech decyzji nie posiada pismo informujące tegoż organu z dnia [...] maja 2016 r., gdyż informuje ono jedynie producenta rolnego o zajęciu przez komornika kwoty zwrotu podatku, orzeczonej we wcześniejszej decyzji organu administracji publicznej. Skoro pismo z dnia [...] maja 2016 r. nie było decyzją, pisma Skarżącego z dnia 6 czerwca 2016 r. nie można potraktować jako odwołania, a zatem na mocy art. 134 k.p.a. należało stwierdzić niedopuszczalność odwołania wniesionego przez Skarżącego. Na powyższe postanowienie Skarżący wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B., podkreślając że dotychczas nie otrzymał pieniędzy ustalonych prawomocną decyzją z dnia [...] marca 2016 r. Uznał, że organ odwoławczy wydając zaskarżone postanowienie celowo postąpił niezgodnie z prawem, ponieważ członek składu orzekającego – J. P. - jest rodziną komornika S. P. Dodał, że organ odwoławczy ocenił siebie jako organ wyższy nad Sądem Rejonowym w A., który postanowieniem z dnia [...] czerwca 2016 r. uchylił zajęcie wierzytelności w Urzędzie Gminy S. z tytułu zwrotu podatku akcyzowego zawartego w cenie paliwa. Do skargi jej autor dołączył kserokopię postanowienia sądu powszechnego sygn. akt [...]. Dodatkowo Skarżący wniósł o zadośćuczynienie za krzywdzące postanowienie i wcześniejsze działanie Urzędu Gminy w S. w wysokości 1.000,00 zł. W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., wniosło o jej oddalenie. Organ zaznaczył, że zbieżność nazwisk komornika sądowego dokonującego zajęcia wierzytelności (pismo z dnia 22 kwietnia 2016 r. w aktach sprawy) i członka składu orzekającego, który wydał zaskarżone postanowienie, jest przypadkowa i pozostaje bez jakiegokolwiek wpływu na treść orzeczenia. W sprawne załatwionej zaskarżonym postanowieniem nie zachodzą przesłanki stanowiące podstawę wyłączenia pracownika organu administracji publicznej od udziału w postępowaniu, określone w art. 24 § 1 i § 3 k.p.a. Dodał, że podniesione w skardze okoliczności dotyczące istnienia bądź braku podstaw do zajęcia wierzytelności przez komornika sądowego, wykraczają poza przedmiot niniejszej sprawy i poza kompetencje organów administracji publicznej, nie mogą więc być uznane za istotne dla rozstrzygnięcia. Pismem z dnia 20 października 2016 r., ustanowiony z urzędu pełnomocnik Skarżącego zarzucił dodatkowo naruszenie art. 65 § 1 i 66 § 3 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, co doprowadziło do wydania przez Kolegium zaskarżonego postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność odwołania. Zdaniem pełnomocnika, Kolegium po otrzymaniu ww. pisma Skarżącego (odwołania) powinno niezwłocznie przekazać je do organu właściwego do rozpoznania żądania wypłaty kwoty 249,51 zł z jednoczesnym zawiadomieniem o tym wnoszącego odwołania, oraz poinformować Skarżącego, że właściwym w sprawie rozpoznania żądania wypłaty zadośćuczynienia w kwocie 1000 zł jest sąd powszechny z jednoczesnym zwrotem podania w tym zakresie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) oraz art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje w razie, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu, tego rodzaju naruszeń prawa nie można przypisać zaskarżonemu postanowieniu z dnia [...] czerwca 2016 r. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania Skarżącego od pisma Wójta Gminy S. z dnia [...] maja 2016 r. Wskazać przede wszystkim należy, że podstawą prawną rozstrzygnięcia zaskarżonego postanowienia był art. 134 k.p.a., stosownie do którego organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Przyjmuje się, że niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn o charakterze podmiotowym lub przedmiotowym. Do przyczyn przedmiotowych zalicza się m.in. przypadek wniesienia odwołania od aktu nie mającego charakteru decyzji administracyjnej, jako że w myśl art. 127 § 1 k.p.a. odwołanie służy od wydanej w pierwszej instancji decyzji administracyjnej. Nie budzi wątpliwości Sądu, że pismo Wójta Gminy S. z dnia [...] maja 2016 r., informujące Skarżącego, że kwoty z tytułu zwrotu podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego zostały zajęte przez komornika sądowego na poczet wierzytelności wobec Nadleśnictwa A., nie ma cech decyzji administracyjnej, a zatem nie przysługiwało od niego odwołanie. W tym zakresie w pełni należy podzielić rozważania Kolegium zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że ww. pismo z dnia [...] maja 2016 r. jest jedynie czynnością materialno-techniczną, informującą Skarżącego o fakcie zajęcia przez komornika należnej Skarżącemu kwoty 249,51 zł. Podkreślić należy, jak słusznie wskazało Kolegium, że decyzja administracyjna musi być podjęta na mocy odpowiedniego przepisu prawa, być przejawem władczej woli organu skierowanym na zewnętrz oraz rozstrzygać konkretną sprawę indywidualną. Niewątpliwie takich cech nie posiadało pismo informujące organu I instancji z dnia [...] maja 2016 r., a zatem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Tym samym stwierdzić należało, że podnoszone w skardze argumenty związane z nieotrzymaniem przez Skarżącego kwoty 249,51 zł wynikającej z ostatecznej decyzji Wójta Gminy S. z [...] marca 2016 r. nie mogły mieć jakiegokolwiek wpływu na ocenę zgodności z prawem kwestionowanego postanowienia. Także kwestia zbiegu nazwisk komornika sądowego i jednego z członków Kolegium wydającego zaskarżone postanowienie nie mogła stanowić uzasadnionej podstawy do kwestionowania jego legalności. Odnosząc się do zarzutów pełnomocnika Skarżącego zwartych w piśmie procesowym z dnia 20 października 2016 r., w szczególności dotyczących naruszenia art. 65 § 1 i 66 § 3 k.p.a., w ocenie Sądu nie mogły one stanowić wystarczającej podstawy do uchylenia zaskarżonego postanowienia Kolegium. Z akt sprawy bezsprzecznie wynika, że Skarżący pismo z dnia 6 czerwca 2016 r. skierował do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. tytułując je "Odwołanie od decyzji z dnia [...] maja 2016 r." wskazując numer pisma z dnia [...] maja 2016 r. "[...]". Tym samym Kolegium było uprawnione i zobowiązane potraktować je jako odwołanie od pisma z dnia [...] maja 2016 r., szczególnie, że uzasadnienie powyższego pisma w sposób jasny nawiązywało do kwestii poruszonej w piśmie z dnia [...] maja 2016 r. – braku zwrotu kwoty 249,51 zł oraz niezasadnego zajęcia jej przez komornika sądowego. Fakt, że w powyższym piśmie Skarżący żądał wypłaty kwoty 249,51 zł w żaden sposób nie może być postrzegany jako konieczność przekazania tego żądania do organu właściwego w sprawie (art. 65 § 1 k.p.a.), bowiem kwestia zwrotu czy też bezpodstawnego zajęcia (zdaniem Skarżącego) powyższej kwoty była także przedmiotem zaskarżonego do Kolegium pisma z [...] maja 2016 r. Nie można zatem zarzucić Kolegium, że bezpodstawnie rozpoznało powyższe pismo jako odwołanie, co skutkowało wydaniem zaskarżonego postanowienia o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania. W piśmie z dnia 6 czerwca 2016 r. skierowanym do Kolegium, Skarżący domagał się również wpłaty na jego rzecz kwoty 1000 zł tytułem zadośćuczynienia za niezgodne z prawem czynności podejmowane przez podinspektora Wójta Gminy S. Niewątpliwie w tym zakresie, właściwym do rozpoznania żądania pozostaje sąd powszechny a nie organ administracji publicznej, w tym Kolegium. Stosownie do art. 66 § 3 k.p.a., jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu. Zwrot podania następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Z powyższego przepisu wynika wprost, że do zwrotu podania powinno dojść, gdy z jego treści wynika, że zostało ono wniesione w sprawie podlegającej rozpoznaniu w postępowaniu cywilnym przez sąd powszechny. W orzecznictwie podkreśla się przy tym, że przepis ten może mieć zastosowania jedynie przy wstępnym badaniu podania, na etapie wszczęcia postępowania administracyjnego (art. 66 znajduje się w k.p.a. w rozdziale "Wszczęcie postępowania"), a zatem może się odnosić wyłącznie do działań organu I instancji – wyrok WSA w Warszawie z 6 czerwca 2007 r., VIII SA/Wa 309/07. Stosowanie art. 66 § 3 przez organ odwoławczy w przypadkach, gdy odwołanie od decyzji przysługuje do sądu powszechnego lub nie jest wcale dopuszczalne, czyniłoby zbędnym uregulowanie z art. 134 – wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 czerwca 2006 r., II SA/Wa 768/06, LEX nr 235525. W ocenie Sądu z sytuacją opisaną w art. 66 § 3 k.p.a. nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Abstrahując od tego, że Skarżący pismo z dnia 6 czerwca 2016 r. skierował do organu odwoławczego, to zatytułował je wprost "Odwołanie od decyzji z dnia [...] maja 2016 r.". W piśmie tym nie tylko domagał się zapłaty kwoty 1000 zł tytułem zadośćuczynienia (właściwość sądu powszechnego) ale również kwestionował zasadność zajęcia wierzytelności z tytułu zwrotu części podatku akcyzowego na rok 2016, która powinna być mu wypłacona do końca kwietnia 2016 r. (właściwość organu administracji publicznej). Tym samym organ nie mógł zastosować art. 66 § 3 k.p.a. bowiem przepis ten dotyczy wyłącznie takiej sytuacji, w której na podstawie wniesionego podania nie można ustalić organu właściwego do załatwienia sprawy lub właściwym jest sąd powszechny. W przedmiotowej sprawie, do części żądań Skarżącego właściwym był organ administracji publicznej (Kolegium) zaś do części sąd powszechny, a zatem Kolegium nie mogło dokonać zwrotu podania (odwołania) w drodze postanowienia w trybie art. 66 § 3 k.p.a. Mimo wskazania przez pełnomocnika Skarżącego w piśmie z dnia 20 października 2016 r. błędnych przepisów k.p.a., których naruszenia rzekomo dopuściło się Kolegium, zgodzić się należało z pełnomocnikiem, że Skarżący powinien był być poinformowany, że w zakresie żądania zapłaty kwoty 1000 zł tytułem zadośćuczynienia właściwym do rozpoznania pozostaje sąd powszechny. Taka informacja powinna znaleźć się w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia o niedopuszczalności odwołania. Tym niemniej, w ocenie Sądu, brak takiej informacji ze strony Kolegium może być postrzegany wyłącznie przez pryzmat ewentualnego naruszenia art. 8 i 9 k.p.a. w zw. z art. 124 § 1 i 2 k.p.a. Jak wskazano na wstępie, podstawą do uchylenia rozstrzygnięcia przez sąd administracyjny może być wyłącznie naruszenie przepisów prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Z taką sytuacją w ocenie Sądu nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie, bowiem brak poinformowania Skarżącego, że zadośćuczynienia od organu administracji publicznej może dochodzić na drodze powództwa cywilnego przed sądem powszechnym nie miało żadnego wpływu na wynik sprawy, zaś z tytułu braku takiej informacji Skarżący nie poniósł żadnej szkody. W dalszym ciągu Skarżący może wystąpić do sądu powszechnego z takim żądaniem, bowiem w tym zakresie przepisy prawa nie przewidują zawitego terminu na złożenie powództwa. Tym samym stwierdzić należało, że w sprawie nie naruszono przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż nawet w sytuacji uchylenia zaskarżonego postanowienia przez Sąd, Kolegium byłoby zobowiązane do jego ponownego wydania, z rozszerzonym uzasadnieniem informującym o możliwości dochodzenia zadośćuczynienia na drodze sądowej. Uwzględniając zatem całokształt okoliczności sprawy Sąd - działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - skargę oddalił.