I SA/Bk 814/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jacek Pruszyński, Sędziowie SO del. do WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz (spr.), WSA Andrzej Melezini, Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 30 listopada 2016 r. sprawy ze skargi U. G. na decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną ustalającą zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 rok oddala skargę. Decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B. ustalił Pani U. G. (dalej powoływana także jako Skarżąca) zobowiązanie podatkowe w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu osiągnięcia przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2008 r. w kwocie 190.496 zł. Decyzja stała się ostateczna w administracyjnym trybie postępowania. W dniu [...] lutego 2016 r. do Urzędu Kontroli Skarbowej w B. wpłynął wniosek Skarżącej, która powołując się na przepis art. 240 § 1 pkt 8 oraz art. 241 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r., poz. 613 ze zm., dalej powoływana jako o.p.) wniosła o wznowienie postępowania kontrolnego zakończonego ww. decyzją ostateczną oraz wniosek w trybie art. 78 § 5 o.p. o zwrot nadpłaconego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r. Jako przesłankę do wznowienia postępowania Skarżąca wskazała wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 29 lipca 2014 r., sygn. akt P 49/13 opublikowany w dniu 6 sierpnia 2014 r. w Dz.U. z 2014 r., poz. 1052. Wskazując ww. podstawę wznowienia Skarżąca podniosła, że przedmiotowa decyzja dotknięta jest wadą nieważności, o której mowa w art. 247 § 1 pkt 2 o.p. Dyrektor UKS w B. decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2016 r. odmówił wnioskowanego wznowienia postępowania wskazując, iż wniosek ten jest kolejnym wnioskiem strony złożonym w tej samej sprawie. Od ww. decyzji Skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, wskazując iż ww. decyzja została wydana z naruszeniem art. 240 § 1 pkt 8 o.p. z uwagi na fakt, iż w trakcie wznowionego postępowania kontrolnego Dyrektor UKS w B. nie uwzględnił faktu, że została ona wydana na podstawie przepisu art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f. uchylonego przez Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 29 lipca 2014 r. (sygn. akt P 49/13), a przed wejściem w życie ww. wyroku przepis art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f. został uchylony ustawą z dnia 16 stycznia 2015 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy - Ordynacja podatkowa. Skutkiem czego zdaniem Skarżącej organ kontroli skarbowej bezpodstawnie odmawia wznowienia postępowania zakończonego ww. decyzją ostateczną. Decyzją z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...] Dyrektor UKS w B. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] maja 2016 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że w przedmiocie wznowienia postępowania wydana już została decyzja, w której organ kontroli skarbowej dokonał merytorycznego rozpatrzenia wniosku i uznał, że wznowienie jest niedopuszczalne (decyzja z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...]). Dlatego też, organ uznał, że ponowne rozpatrywanie wniosku w tej samej sprawie jest niedopuszczalne. Na powyższą decyzję pełnomocnik Skarżącej wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wnosząc o uchylenie decyzji wydanych w obu instancjach. W skardze zarzucono naruszenie art. 120 i art. 122 o.p. w zw. z art. 240 § 1 pkt 8 o.p., poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej oraz bezpodstawną odmowę wznowienia postępowania, z uwagi na jego rzekomą niedopuszczalność. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor UKS w B., podtrzymując stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 145§ 1 pkt 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uchyla zaskarżoną decyzję w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie przepisów prawa dające podstawę do wznowienia postepowania lub innego naruszenia przepisów postepowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak też w przypadku stwierdzenia okoliczności uzasadniających stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji. W sprawie niniejszej skarżąca we wniosku z dnia [...] lutego 2016 r. zwróciła się o wznowienie postepowania zakończonego ostateczną decyzją Dyrektora Urząd Kontroli Skarbowej w B. z [...] lutego 2013 r. nr [...] ustalającą zobowiązanie podatkowe w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu osiągnięcia przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2008 r. Jako podstawę prawną żądania wskazała wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 29 lipca 2014 r. sygn.. akt P 49/13 i przepis art. 240 § 1pkt 8 O.p. Kontrolą sądową objęta jest decyzja wydana w przedmiocie odmowy uchylenia w całości decyzji ostatecznej. Sugerowana we wniosku podstawa wznowienia - art. 240§ 1 pkt 8 O.p. stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli została wydana na podstawie przepisu, o którego niezgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, ustawą lub ratyfikowaną umową międzynarodową orzekł Trybunał Konstytucyjny. Stosownie do art. 241§ 2 pkt 2 O.p. wznowienie postepowania z przyczyny wskazanej wyżej następuje wyłącznie na żądanie strony wniesione w terminie miesiąca odpowiednio od dnia wejście w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego lub publikacji sentencji orzeczenia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, przy czym zgodnie z art. 190 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, jednak Trybunał Konstytucyjny może określić inny termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego. Bezsporne jest w sprawie, iż wyrokiem z dnia 29 lipca 2014 r. Trybunał Konstytucyjny w sprawie o sygn. P 49/13 orzekł o niezgodności z Konstytucją art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f. w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2007 r. i jednocześnie na podstawie art. 190 ust. 3 Konstytucji postanowił, że zakwestionowany przepis utraci moc z upływem 18 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw. Abstrahując od oceny powodów dla których Trybunał Konstytucyjny skorzystał z uprawnienia do odroczenia terminu utraty mocy obowiązującej przepisu, co do którego stwierdził niekonstytucyjność wskazać należy na uzasadnienie powołanego wyżej wyroku, w którym Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że" art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f. stanowi podstawę rekonstrukcji normy prawnej upoważniającej organy podatkowe do ustalania podatku od dochodów nieujawnionych, łącznie z art. 30 ust. 1 pkt 7 u.p.d.o.f. oraz art. 68§ 4 O.P.(...) Natychmiastowe wyeliminowanie takiej normy kompetencyjnej z systemu prawnego wykluczałoby kontynuowanie dotychczasowych lub wszczynanie nowych postepowań przez organy administracji podatkowej.(...) Wyznaczenie powyższego terminu utraty mocy obowiązującej przez kwestionowany przepis ma na celu pozostawienie parlamentowi odpowiedniego czasu na dokonanie zmian ustawowych przywracających stan zgodności z Konstytucją, a tym także rozważenia zasadności kompleksowego regulowania instytucji podatku od chodów nieujawnionych. Istotne jest również zapewnienie konstytucyjnego wymagania realizacji powszechności i równości opodatkowania, w tym zwłaszcza zwalczania procederu nieujawniania przychodów lub zaniżania ich wysokości. Celów tych nie dałoby się osiągnąć w razie niezwłocznej derogacji art. 20 ust. 3 u.p.o.d.f. W konsekwencji odroczenia utraty mocy obowiązującej art. 20 ust. 3 u.p.o.d.f., w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2007 r. możliwe będzie w dalszym ciągu prowadzenie postepowań w sprawie podatku od dochodów nieujawnionych na podstawie tego przepisu. Trybunał podkreśla, że w okresie 18 miesięcy od ogłoszenia wyroku Trybunału w Dzienniku Ustaw przepis ten (o ile wcześniej nie zostanie uchylony lub zmieniony przez ustawodawcę), mimo że obalone w stosunku do niego zostało domniemanie konstytucyjności, powinien być przestrzegany i stosowany przez wszystkich adresatów, w tym przez sądy. Przepis ten pozostaje bowiem nadal elementem systemu prawa.(...)" . Trybunał podtrzymał stanowisko, że w razie odroczenia utraty mocy obowiązującej przepisu, na podstawie którego zostały wydane prawomocne orzeczenie sądowe lub ostateczna decyzja administracyjna, dopuszczalność wznowienia postepowania administracyjnego lub sądowoadministracyjnego wystąpi dopiero po upływie terminu odroczenia, jeżeli ustawodawca wcześniej nie zmieni lub nie uchyli danego przepisu. Mając na względzie powyższe rozważania dotyczące skutków odroczenia wejścia w życie utraty mocy obowiązującej przepisu uznanego za niekonstytucyjny godzi się wskazać, że ustawą z dnia 16 stycznia 2015 r. znowelizowano ustawę o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawę – Ordynacja podatkowa (DZ.U. z 2015 r., poz. 251). Nowela weszła w życie z dniem 1 stycznia 2016 r., a więc przed upływem terminu 18 miesięcy, wyznaczonego przez Trybunał Konstytucyjny. Reasumując powyższe rozważania Sąd stwierdza, iż decyzja organu podatkowego odmawiająca wznowienia postępowania z powołaniem się na podstawę przewidziana w art. 240§ 1 pkt 8 O.p. jest prawidłowa. Zakwestionowany przepis art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f. pomimo stwierdzenia niekonstytucyjności pozostawał w porządku prawnym do czasu dokonania zmian ustawowych, przywracających stan zgodności z Konstytucją w instytucji podatku od dochodów nieujawnionych. Derogacja art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2007 r. nie nastąpiła bowiem w wyniku wyroku Trybunału Konstytucyjnego, a na skutek nowelizacji zakwestionowanego przepisu przez ustawodawcę dokonana przed upływem 18 miesięcznego terminu. Skutkiem tego odpowiadające prawu było ustalenie, iż wniosek o wznowienie postepowania nie został oparty na ustawowej przesłance wznowienia. Identycznie wypowiedział się także Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 2 września 2016 r. w sprawie II FSK 898/16. Nie dopatrując się naruszenia art. 120 i 122 O.p. w zw. z art. 240§ 1 pkt 8 O.p. bowiem wykładnia przepisów prawa mających zastosowanie w niniejszej sprawie została dokonana prawidłowo, Sąd z mocy art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.