I SA/Bk 957/15
WyrokWSA w Białymstoku2015-11-18
Skład orzekający: Paweł Janusz Lewkowicz, Małgorzata Anna Dziemianowicz, Andrzej Melezini
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wznowienie postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. było dopuszczalne, jeśli nowe okoliczności faktyczne i dowody, na które powołano się jako podstawę wznowienia, były znane innemu organowi w ramach tej samej struktury organizacyjnej (ARiMR), ale nie organowi, który wydał ostateczną decyzję?Ratio decidendi
Wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. jest dopuszczalne, gdy nowe okoliczności faktyczne i dowody nie były znane organowi, który wydał ostateczną decyzję w sprawie. W strukturze ARiMR poszczególne jednostki (centrala, oddziały regionalne, biura powiatowe) funkcjonują jako odrębne organy, a wiedza jednego organu nie jest automatycznie przypisywana innemu, nawet jeśli działają w ramach tej samej instytucji. W tym przypadku, wiedza o darowiźnie gospodarstwa rolnego posiadana przez Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR nie była równoznaczna z wiedzą Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, który wydał pierwotną decyzję, co uzasadniało wznowienie postępowania.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności ONW na 2012 r. Po wydaniu decyzji przyznającej płatność, organ wznowił postępowanie, stwierdzając, że skarżący nie był posiadaczem działek rolnych na dzień 31 grudnia 2012 r. z powodu wcześniejszej darowizny gospodarstwa rolnego na rzecz syna. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ odmówił przyznania płatności. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ odwoławczy. Skarżący zaskarżył decyzję, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i prawa UE. Wojewódzki Sąd Administracyjny początkowo uchylił decyzje organów, ale Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na potrzebę prawidłowej wykładni art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w kontekście struktury ARiMR.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, Sędziowie sędzia SO del. do WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz (spr.), sędzia WSA Andrzej Melezini, Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Świętochowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 listopada 2015 r. sprawy ze skargi J. L. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] października 2013 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji dotychczasowej i odmowy przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2012 oddala skargę.
J.. L. (dalej powoływany także jako: "Skarżący") złożył w dniu [...] maja 2012 r. w Biurze Powiatowym ARiMR w B. wniosek o przyznanie płatności na 2012 r., w którym ubiegał się o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania do działek rolnych (płatności ONW) o łącznej powierzchni wynoszącej 10,23 ha.
Decyzją z dnia [...] października 2012 r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. przyznał Skarżącemu płatności ONW na 2012 r. we wnioskowanej wysokości.
W związku ze stwierdzeniem wystąpienia istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych oraz uzyskaniem nowych dowodów nieznanych organowi w dniu wydania ww. decyzji, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. wznowił w tej sprawie postępowanie administracyjne na podstawie art. 149 § 1
w zw. z art 145 § 1 pkt 5, art. 147 i 150 k.p.a.
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, w którym ustalono,
że Skarżący nie był posiadaczem zadeklarowanych działek rolnych na dzień
31 grudnia 2012 r., Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją z dnia [...] kwietnia 2013r. nr [...] uchylił decyzję dotychczasową i orzekł o odmowie przyznania Skarżącemu przedmiotowej płatności ONW.
W wyniku rozpoznania odwołania Skarżącego, Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r., uchylił zaskarżoną decyzję i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia organowi
I instancji. Zdaniem organu odwoławczego, w sprawie nie zostały dostatecznie rozważone kwestie z ustaleniem podmiotu, który faktycznie zajmował się użytkowaniem działek rolnych zgłoszonych do płatności.
Po dokonaniu ponownej analizy zebranego materiału dowodowego,
w tym przesłuchania w charakterze świadków P. M. i M. C., Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] orzekł o uchyleniu decyzji dotychczasowej i odmowie przyznania Skarżącemu płatności ONW na rok 2012.
Decyzją z dnia [...] października 2013 r. nr [...] Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W ocenie organu odwoławczego, w sprawie prawidłowo zostało wznowione postępowanie administracyjne zakończone decyzją z dnia [...] października 2012 r., albowiem wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne nieznane organowi w chwili wydania decyzji, a mianowicie w dniu [...] listopada 2012 r. syn Skarżącego – K. L. przedłożył umowę darowizny gospodarstwa rolnego zawartą w formie aktu notarialnego w dniu [...] lipca 2011 r.
Przytaczając regulacje prawa materialnego dotyczące zasad przyznawania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich
i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, organ odwoławczy wskazał, że płatność ta przysługuje wyłącznie producentowi rolnemu, który faktycznie użytkuje rolniczo odpowiedni areał zadeklarowanych użytków rolnych. Tymczasem z akt sprawy wynika, że Skarżący w 2012 r. nie użytkował, jako posiadacz, zadeklarowanych we wniosku gruntów rolnych, a zatem nie zostały spełnione przesłanki do przyznania mu płatności. Organ wyjaśnił również,
że wysłanie do Skarżącego w 2012 r. personalizowanego wniosku o przyznanie płatności za 2012 r. nie było błędem Agencji, albowiem wnioski takie
są przekazywane wszystkim rolnikom, którzy składali takie wnioski w roku poprzednim. Natomiast w gestii rolnika leży zweryfikowanie i uaktualnienie wszelkich danych zawartych w takim wniosku.
Na powyższą decyzję Skarżący wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie:
– art. 7 k.p.a. oraz art. 21 ust 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich - poprzez niezałatwienie wniosku po myśli strony, zinterpretowanie wszelkich niejasności i niedopowiedzeń
na niekorzyść strony oraz niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego skutkujące wydaniem błędnej decyzji;
– art. 9 k.p.a. oraz art. 21 ust 2 pkt 2 i 3 ww. ustawy z dnia 7 marca 2007 r. - poprzez brak należytego i wyczerpującego poinformowania strony
o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem niniejszego postępowania;
– art. 8 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. oraz art. 21 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy z dnia
7 marca 2007 r., poprzez wprowadzenie w błąd wnioskodawcy, poprzez przesłanie przez ARiMR spersonalizowanego wniosku o płatność na 2012 r. bezpośrednio Skarżącemu, gdzie ARiMR posiadała wiedzę i wszelkie dokumenty świadczące o przekazaniu ziemi na rzecz syna wnioskodawcy już w 2011 r.;
– art. 77 k.p.a. oraz art. 21 ust 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego;
– art. 80 k.p.a. poprzez wybiórczą ocenę materiału dowodowego;
– art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez pominięcie w uzasadnieniu decyzji oceny okoliczności faktycznych mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy;
– art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE)
nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina
(Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009 r., str. 1, ze zm.), poprzez jego niezastosowanie
i tym samym niesłuszne zastosowanie odmowy przyznania płatności, w sytuacji gdy Skarżący nie ponosi odpowiedzialności za powstałe nieprawidłowości, ponieważ przy składaniu wniosku opierał się na spersonalizowanych dokumentach przesłanych przez ARiMR oraz poprzez zastosowanie sankcji, mimo że nie jest on winien popełnionych nieprawidłowości,
– naruszenie prawa, w szczególności, rażące błędy w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia polegające na przyjęciu, iż Skarżący złożył wniosek niezgodny ze stanem faktycznym oraz że nieprawidłowości wynikają z jego winy, pomimo, że stan faktyczny sprawy wskazuje jednoznacznie,
iż wnioskodawca został wprowadzony w błąd przez ARiMR.
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR, podtrzymując stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie.
Wyrokiem z dnia 22 stycznia 2014 r. I SA/Bk 557/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uchylił decyzje organów obu instancji uznając,
że doszło do naruszenia art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. oraz podstawowych zasad postępowania administracyjnego, wynikających z art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a.
Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił skargę kasacyjną złożoną
przez Dyrektora Oddziału ARiMR i wyrokiem z dnia 14 maja 2015 r. II GSK 946/14, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku.
Sąd kasacyjny wskazał, że w orzecznictwie sądowym na tle regulacji art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. zwraca się uwagę, że dowody i fakty stanowiące podstawę wznowienia postępowania muszą być nowe, tzn. nowo odkryte lub po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Muszą więc stanowić nowość w konkretnym postępowaniu. Musiały nie być znane organowi, przed którym toczyło się postępowanie (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 18 grudnia 2013 r. sygn. akt IV SA/Po 838/13,
lex nr 1407919). Jednocześnie podkreśla się, iż nie można przyjąć, że dana okoliczność była nieznana organowi, który wydał decyzję, jeżeli wynikała ona
z materiałów będących w dyspozycji tego organu (por. wyrok NSA z dnia 10 lutego 1999 r., sygn. III SA 5019/98, ONSA 2000/2/62; wyrok NSA z dnia 23 lipca 2003 r., sygn. III SA 2001/01, lex nr 90459). Powyższe rozumienie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. prowadzi do wniosku, że nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody, aby mogły być podstawą wznowienia postępowania nie mogły być znane organowi, przed którym postępowanie się toczyło i zostało zakończone wydaniem decyzji ostatecznej.
Dalej Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że w rozpoznawanej sprawie postępowanie wznowieniowe dotyczyło decyzji ostatecznej, tj. decyzji z dnia
[...] października 2012 r. o przyznaniu Skarżącemu płatności ONW, wydanej
przez Kierownika Biura Powiatowego w B. Sąd I instancji
nie zakwestionował stanowiska organów, że nowymi okolicznościami faktycznymi stanowiącymi przesłankę wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. było pismo K. L. z [...] listopada 2012 r. informujące o tym,
że w 2012 r. to on prowadził działalność rolniczą m.in. na działkach rolnych będących przedmiotem wniosku Skarżącego o przyznanie płatności ONW na rok 2012 oraz załączona wraz z nim umowa darowizny gospodarstwa rolnego z dnia
[...] lipca 2011 r. Jednakże w ocenie Sądu I instancji nie można było przyjąć,
że te nowe okoliczności faktyczne były nieznane organowi przy wydaniu decyzji z dnia [...] października 2012 r. To stanowisko Sąd I instancji oparł na stwierdzeniu,
że organy ARiMR już w 2011 r. posiadały wiedzę o przekazaniu przez Skarżącego na rzecz syna własności gospodarstwa rolnego, co wynika z decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] kwietnia 2011 r. oraz tego, że akt notarialny z dnia [...] lipca 2011 r. został złożony do Biura Wsparcia Inwestycyjnego P. Oddziału Regionalnego ARiMR w dniu [...] sierpnia 2011 r. Formułując powyższe wnioski Sąd I instancji nie precyzuje, czy te nowe okoliczności faktyczne były znane organowi, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., tj. organowi,
przed którym toczyło się postępowanie o przyznanie Skarżącemu płatności ONW
na rok 2012 i zakończyło się wydaniem decyzji ostatecznej z dnia [...] października 2012 r. Nie budzi przy tym wątpliwości, co wynika z akt sprawy, że była to decyzja wydana przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B., a więc decyzja organu I instancji. Od tej decyzji nie było wniesione odwołanie, co oznacza, że w tej sprawie w postępowaniu zwykłym nie rozstrzygał organ II instancji. Sąd I instancji był zobowiązany ocenić, czy orzekające organy trafnie uznały, iż organowi I instancji, który wydał decyzję z dnia [...] października 2012 r. nie były znane nowe okoliczności faktyczne przyjęte za podstawę wznowienia postępowania. Sąd I instancji słusznie zauważył, iż na tle art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. nie można przyjąć, że dana okoliczność była nieznana organowi, który wydał decyzję, jeżeli wynikała ona z materiałów będących w dyspozycji tego organu. Jednakże z tej trafnej tezy Sąd I instancji nie wysnuł prawidłowych wniosków co do zakresu kontroli sądowoadministracyjnej zaskarżonej decyzji. Przyjmując, że nowe okoliczności faktyczne były znane organowi Sąd nie wskazał wprost na organ, który wydał decyzję z dnia [...] października 2012 r. Sąd stwierdzając kategorycznie, że organ znał akt notarialny wskazał na nieprawidłową organizację obiegu informacji w ARiMR pomiędzy poszczególnymi komórkami P. Oddziału Regionalnego, jednakże
nie wyjaśnił, w oparciu o jakie okoliczności faktyczne oraz regulacje prawne sformułował tego rodzaju wnioski. Sąd zarzucając, że organ ARiMR pomimo wiedzy o przekazaniu przez Skarżącego synowi gospodarstwa rolnego przesłał ponownie Skarżącemu spersonalizowany wniosek o przyznanie płatności na 2012 rok
nie sprecyzował, który to organ w jego ocenie czynność tę wykonał.
Motywy zaskarżonego wyroku dowodzą zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, że Sąd I instancji nie różnicuje poszczególnych organów administracji publicznej wyodrębnionych w ramach ARiMR, upoważnionych
do wydawania decyzji administracyjnych w zakresie określonym w odrębnych przepisach. Sąd I instancji nie uwzględnił, iż w świetle art. 9 ust. 1 i 2 oraz art. 10 ust. 1 i 2 ustawy o ARiMR nie sposób przyjąć, że np. Centrala Agencji czy też Prezes Agencji lub dyrektor oddziału regionalnego są "komórkami organizacyjnymi" jednego organu administracji publicznej powołanego z mocy prawa do załatwiania spraw indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej.
Sąd kasacyjny dodał, że z art. 7 ust. 1 ustawy o ARiMR wynika, iż Agencja działa
na podstawie ustawy i statutu. Natomiast na mocy upoważnienia zawartego w art. 7 ust. 2 tej ustawy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi rozporządzeniem z dnia
15 czerwca 2009 r. w sprawie nadania statutu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2013 r., poz. 936) nadał Agencji statut, w którym określił jej organizację, w tym siedziby jej oddziałów regionalnych i biur powiatowych, uwzględniając zakres zadań realizowanych przez Agencję i potrzebę ich sprawnego wykonywania.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że tych wszystkich rozważań dotyczących art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., a także regulacji prawnych z art. 9 ust. 1 i 2 oraz art. 10 ust. 1 i 2 ustawy o ARiMR nie miał na względzie Sąd I instancji kontrolując zaskarżoną decyzję. Prowadzi to do wniosku, że uchylenie zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji nie zostało poprzedzone właściwą oceną jej zgodności z prawem zarówno w płaszczyźnie dochowania wymaganej prawem procedury, jak i zastosowania art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Sąd I instancji pochopnie uznał, że w sprawie z naruszeniem wskazanych przepisów postępowania nie zostały wyjaśnione wszystkie istotne okoliczności, a zatem, że uzasadnione było uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji. Z kolei stwierdzenie, że zaskarżone decyzje naruszają art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. nastąpiło bez właściwej wykładni zawartego w tej normie prawnej zwrotu "organ, który wydał decyzję".
Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga jest niezasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sadów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) rolą sądów administracyjnych jest sprawowanie sądowego wymiaru sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta – jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, materialnego jak i procesowego. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy,
lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć wpływ
na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania – art. 145
§ 1 cytowanej ustawy, zwanej dalej p.p.s.a.
Analizując materiał dowodowy niniejszej sprawy Sąd nie dopatrzył się, aby doszło do jakichkolwiek uchybień, które spowodowałyby uwzględnieniem skargi.
Osią sporu w sprawie jest ocena, czy organy ARiMR słusznie wznowiły wobec skarżącego postępowanie administracyjne w sprawie przyznania pomocy finansowej z ONW za 2012 r., a następnie pozbawiły go tychże dopłat, wskazując , że nie spełnia on podstawowego warunku przyznania pomocy, jakim jest bycie producentem rolnym i użytkowanie rolniczo zadeklarowanych użytków rolnych.
Odpowiedź na to pytanie możliwa jest po uprzednim odniesieniu się
do stanu faktycznego ustalonego przez organ I i II instancji. Sąd zauważa,
że prawidłowe są ustalenia z których wynika, że :
1) skarżący złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej ONW w 2012 roku nie będąc producentem rolnym i nie użytkując rolniczo zadeklarowanych użytków rolnych. Wynika to zarówno z zeznań przesłuchanych w sprawie świadków (P. M., M. C.), w tym syna skarżącego,
ale także z aktu notarialnego z dnia [...] lipca 2011 roku, obejmującego umowę darowizny gospodarstwa rolnego na rzecz tegoż syna. Dowody przeprowadzone w tym zakresie nie zostały zakwestionowane przez stronę skarżącą i prawidłowo zostały ocenione przez organ jako wiarygodne;
2) decyzja z dnia [...].10.2012 r. wydana przez Kierownika Biura Powiatowego ARMiR w B. przyznająca skarżącemu płatności ONW na 2012 r. we wnioskowanej wysokości wydana została w oparciu o nierzetelne informacje zawarte we wniosku złożonym przez skarżącego. Istotne w tym miejscu jest odniesienie się do spersonalizowanego wniosku jaki doręczono skarżącemu w 2011 roku. Analizując jego treść Sąd zauważa, że jest on propozycją skierowaną do rolnika, który po "sprawdzeniu aktualności danych, ich ewentualnym uzupełnieniu czy też skorygowaniu występujących niezgodności, wypełnieniu pozostałej części wniosku i jego podpisaniu" rozważyć może i powinien celowość i zasadność ubiegania się o pomoc państwa w zakresie prowadzonej produkcji rolnej. W żadnym wypadku pismo ARMiR o przywołanej częściowo treści nie nakłada obowiązku jego podpisania, złożenia w biurze Agencji i ubiegania się o płatności ONW.
Nie jest też – wobec oczywistego pouczenia i nieskomplikowanej instrukcji postępowania - narzędziem do wprowadzania potencjalnych beneficjentów
w błąd. Brak jest w nim zwrotów wieloznacznych, sugerujących obowiązek złożenia wniosku bądź nakazujących zachowanie sprzeczne z wolą samego beneficjenta. Zatem zarzut skargi wyartykułowany w pkt c) nie może się ostać. Przesłanie spersonalizowanego wniosku traktować bowiem należy jako sposób ułatwienia i uproszczenia rolnikom procedur ubiegania się
o dopłaty, przypomnienie o terminach i wskazówkę, gdzie można uzyskać dodatkową wiedzę niezbędną do prawidłowego złożenia wniosku.
3) wniosek J. L., podpisany przez niego [...] maja 2012 r. –
a znajdujący się w aktach postępowania administracyjnego - w punkcie IX zawiera oświadczenia i zobowiązania. Wśród tych znajdują się klauzule dotyczące odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń,
a także niezbędne informacje prawne i wyjaśnienia dotyczące podstawowych pojęć użytych we wniosku. Podpisanie tych oświadczeń i zobowiązań oznacza przede wszystkim, iż rolnik posiada niezbędną wiedzę konieczną
do wypełnienia wniosku, ale także świadomość, że spełnia kryteria
do ubiegania się o taką pomoc. Inne rozumienie tych klauzul nie znajduje oparcia w zasadach doświadczenia życiowego zwłaszcza jeśli weźmie się pod uwagę, że programy dopłat rolnośrodowiskowych i wsparcia finansowego realizowane były uprzednio przez kilka lat, a wniosek złożony przez skarżącego nie był pierwszym w jego rolniczej działalności.
W związku z powyższą oceną treści formularza wniosku nie może się ostać zarzut z pkt a) i b) skargi.
4) Zarzut obrazy art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009
z 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli
w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych
w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w Ramach systemu wsparcia (pkt g ) jest niezrozumiały. Z akt sprawy wynika, iż organ
II instancji przychylił się co do słuszności zastosowania przez organ
I instancji zwolnienia od zastosowania sankcji karnych właśnie
na podstawie powołanego przepisu. Wbrew twierdzeniom skarżącego przepis ten nie ma zastosowania przy odmowie przyznania płatności. Z kolei przyznanie J. L. płatności – w świetle faktu - iż nie prowadził on już w 2012 roku działalności rolniczej na własny rachunek, a tym samym nie był od 2011 roku w posiadaniu działek rolnych zadeklarowanych
we wniosku o przyznanie płatności na 2012 rok byłoby działaniem wbrew przepisom zawartym w § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa
i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków
i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania".
5) Pozostając w bliskości zarzutu obrazy art. 73 Rozporządzenia Komisji
nr 1122/2009i z dnia 30 listopada 2009 r. konieczne jest odniesienie się
do zarzutu z pkt d), e) i f) skargi.
Prawidłowa jest analiza materiału zgromadzonego przez organy i zgodna konkluzja organów obu instancji, iż złożenie przez J. L. wniosku nie wynikało z chęci wyłudzenia środków unijnych, a spowodowane zostało niedostateczną wiedzą skarżącego (pomimo pouczeń, informacji na stronie internetowej ARMiR i innych źródeł ogólnie dostępnych) co do sposobu
i uprawnień do ubiegania się o nie. To ustalenie spowodowało odstąpienie od stosowania sankcji finansowych. Czynienie w tych okolicznościach zarzutu wybiórczej oceny materiału dowodowego czy też zinterpretowania wszelkich wątpliwości na niekorzyść strony( pkt a) skargi) nie znajduje akceptacji Sądu. Organy obu instancji poddały materiał dowodowy ocenie, która będąc swobodną, nie jest dowolna. Wskazały, którym dowodom dały wiary i w oparciu o jakie okoliczności. Argumentacja przywołana
w uzasadnieniu decyzji jest prawidłowa, zgodna z zasadami logiki
i doświadczeniem życiowym. Sąd ja akceptuje, traktuje jak własną
bez potrzebny ponownego jej przytaczania.
6) Bezsporne w sprawie jest, że organ I instancji nie był nadawcą, ani autorem spersonalizowanego wniosku adresowanego do skarżącego. Z wyjaśnień organu wynika, iż spersonalizowane wnioski kierowane są przez inny organ – Prezesa ARMiR, do wszystkich producentów, którzy ubiegali się
o przyznanie płatności w roku poprzednim. Bez znaczenia przy tym –
z punktu widzenia adresata – jest, czy dokonał on obrotu działek
co do których w latach wcześniejszej pobierał dopłaty. Nie jest bowiem wykluczona sytuacja, że pomimo zbycia (darowania) nieruchomości
w dalszym ciągu ma status osoby prowadzącej działalność rolniczą
na działkach wydzierżawionych.
7) Okolicznością istotną z punktu widzenia oceny zasadności skargi i oceny przesłanek z art. 145 § 1 pkt 5 kpa jest ustalenie, kiedy, w jakich okolicznościach Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. dowiedział się o przekazaniu przez skarżącego na rzecz syna K. L. gospodarstwa rolnego obejmującego działki rolne zadeklarowane we wniosku o płatność, a także czy w materiałach będących w dyspozycji tego organu znajdowała się kserokopia umowy darowizny zawartej w dniu [...] lipca 2011 roku i decyzja nr [...] z [...].04.2011 r. wydana przez Dyrektora P. Oddziału Regionalnego ARiMR o przyznaniu pomocy synowi skarżącego w ramach działania "Ułatwienia startu młodym rolnikom" z uwagi na przekazanie jemu przez ojca gospodarstwa rolnego.
Bezsporne jest, że dokumenty te znajdowały się w dyspozycji Dyrektora P. Oddziału Regionalnego ARMiR w B., a nie kierownika Biura Powiatowego ARMiR w B. Wzmiankowane dokumenty – co wynika z prezentaty dziennej - wraz z wyjaśnieniami K. L. (syna skarżącego) o prowadzeniu przez niego w 2012 r. działalności rolniczej na użytkach rolnych będących przedmiotem wniosku skarżącego o przyznanie płatności znalazły się w dyspozycji kierownika Biura Powiatowego ARMiR w B. w dniu [...] listopada 2015 r. Dopiero wtedy organ powziął wiadomość o istnieniu nowych istotnych okoliczności – dowodach i faktach, stanowiących podstawę wznowienia postępowania.
Tezy uzasadnienia skargi, iż okoliczności te znane były organowi
I instancji w związku z decyzją wydaną przez Dyrektora Oddziału Regionalnego ARMiR w B. z dnia [...] kwietnia 2011 roku i wobec faktu złożenia aktu notarialnego w Biurze Wsparcia Inwestycyjnego P. Oddziału Regionalnego ARMiR w dniu [...] sierpnia 2011 roku nie można obronić wobec istniejącej struktury organizacyjnej Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (tekst jednolity: Dz. U. Nr 1438 z 2014 r.) w art. 9 wyodrębnia w ramach Agencji: Centralę Agencji z jej Prezesem, oddziały regionalne działające
w każdym województwie z dyrektorami oraz biura powiatowe działające
w każdym powiecie z kierownikami. W postępowaniu administracyjnym organem wyższego stopnia jest w rozumieniu k.p.a. w stosunku do dyrektorów oddziałów regionalnych Prezes Agencji, a w stosunku do kierowników biur powiatowych
– dyrektor oddziału regionalnego – tak art. 10 ust. 2 cytowanej wyżej ustawy. Takie uregulowania prawne nie pozwalają na przyjęcie, że np. Centrala Agencji czy też Prezes Agencji lub dyrektor oddziału regionalnego są "komórkami organizacyjnymi" jednego organu administracji publicznej powołanego z mocy prawa do załatwiania spraw indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej. Dodatkowo wskazać należy, że Agencja działa na podstawie ustawy i statutu. Z mocy upoważnienia zawartego w art. 7 ust. 2 tej ustawy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi rozporządzeniem w dnia 15 czerwca 2009 r.
w sprawie nadania statutu ARMiR (Dz.U., z 2013 ,poz. 936) nadał Agencji statut, w którym określił jej organizację, w tym siedziby jej oddziałów regionalnych i biur powiatowych, uwzględniając zakres zadań realizowanych przez Agencję
i potrzebę ich sprawnego wykonywania.
W świetle powyższych ustaleń przyjąć należy, że w dniu 17.10.2012 r., a więc w dacie wydania przez Kierownika Biura Powiatowego ARMiR
w B. decyzji przyznającej skarżącemu płatność ONW na rok 2012 r.
we wnioskowanej wysokości - i do dnia [...].11.2012 r., kiedy syn skarżącego złożył w Biurze Powiatowym ARMiR w B. pismo informujące,
że w 2012 r. prowadził działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym, w którego skład wchodziły działki rolne będące przedmiotem wniosku o przyznanie płatności ONW za 2012 r. brak było wiedzy organu, który wydał decyzję o fakcie darowania działek przez skarżącego na rzecz syna i o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego przez samego skarżącego.
W świetle powyższych rozważań nie budzi wątpliwości prawidłowość postępowania organu I instancji. Istniały bowiem przesłanki przewidziane
w art. 145§ 1pkt 5 k.p.a. do wznowienia postępowania, albowiem wskazane okoliczności i dowody ocenić należało jako nowe, nieznane organowi
przed wydaniem decyzji ostatecznej, a które ujawnione zostały dopiero po jej wydaniu. Organem właściwym w sprawie wznowienia postępowania, przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz
co do rozstrzygnięcia istoty sprawy jest organ administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji ( art. 150§ 1 k.p.a.). W realiach niniejszej sprawy, wobec tego, iż decyzja z dnia [...].10.2012r. przyznająca J. L. pomoc finansową z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich
i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania wydana została przez Kierownika Biura Powiatowego ARMiR w B. Był to organ właściwy w sprawach "przyznawania pomocy finansowej w ramach wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" na podstawie przepisu art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7.03.2007r.o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (tekst jednolity: Dz.,U.,z 2013 r. poz. 173).Decyzja ta nie podlegała kontroli instancyjnej ani sądowo – administracyjnej, organ ten właściwy był zatem do procedowania w przedmiocie wznowienia postępowania.
Z tych wszystkich względów nie dopatrując się możliwości uwzględnienia skargi orzeczono stosownie do treści art. 151 p.p.s.a.-
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło