I SAB/Bk 4/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jacek Pruszyński (spr.), po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. M. na bezczynność Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. w przedmiocie nienależnych dopłat unijnych wypłacanych zarządcom tymczasowym postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącej K. M. uiszczony wpis sądowy w kwocie 100 zł (słownie: sto złotych). Z akt administracyjnych wynika, że K. M. (dalej również jako skarżąca) kierowała do Biura Powiatowego ARiMR w S. oraz do Dyrektora [...] Oddziału ARiMR w Ł. pisma informujące o niespełnieniu przez J. C. warunków statusu producenta rolnego, gdyż jest on tylko czasowym zarządcą tego gospodarstwa do czasu działu spadku po W. C. i nie miał prawa składać wniosku o przyznanie numeru indentyfikacyjnego producenta rolnego bez zgody pozostałych spadkobierców. Skarżąca ostrzegała też przed sfinansowaniem dopłat dla J. C. Ponadto nie była zadowolona ze sposoby załatwienia jej pism przez ARiMR i oczekiwała informacji o szybkich i zdecydowanych działaniach. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku K. M. zaskarżyła bezczynność i bezprawne działania Biura Powiatowego ARiMR w S., skutkujące narażeniem Skarbu Państwa na straty z powodu nienależnych wypłat zarządcom tymczasowym z tytułu dopłat produkcyjnych z funduszy unijnych. Zażądała rozpatrzenia zasadności jej skargi dotyczących kolejnych odmów Agencji dotyczących uznania jej roszczeń w odniesieniu do J. C. i wstrzymania nienależnych mu wypłat. W odpowiedzi na skargę Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu. Przedmiotem kontroli przeprowadzanej przez sądy administracyjne objęte zostały przede wszystkim formy władczej i jednostronnej działalności organów administracji publicznej wymienione w art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Analizując ten katalog, Sąd stwierdza, że nie obejmuje on zaskarżonej w sprawie bezczynności Agencji. Zgodnie bowiem z treścią art. 3 § 2 pkt 8 cytowanej ustawy, sąd administracyjny orzeka w sprawach skarg na bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4a artykułu 3 § 2 tejże ustawy, tj. decyzji administracyjnej, postanowienia wydanego w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończącego postępowanie, a także postanowienia rozstrzygającego sprawę co do istoty, jak również postanowienia wydanego w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, aktów i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach. Zaskarżenie bezczynności organu administracji publicznej jest dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest na mocy art. 3 § 2 pkt 1 - 4a ustawy procesowej zaskarżenie decyzji, postanowień oraz innych aktów i czynności. Zaliczenie danej czynności do katalogu czynności podlegających kontroli sądowoadministracyjnej nie może być jedynie wynikiem stwierdzenia, że czynności te podejmowane były przez organy administracji publicznej. Istotnym elementem czynności takiego organu, zaskarżanej do sądu administracyjnego, są działania o charakterze władczym, publicznoprawnym, podejmowane w sprawach indywidualnych i dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów powszechnie obowiązującego prawa. O właściwości sądu administracyjnego do rozpoznania skargi dotyczącej bezczynności decyduje zatem to, czy jest on właściwy w sprawie ze skargi na określony akt lub czynność, który organ ma podjąć, a w ocenie strony skarżącej bezprawnie tego nie czyni. Zdaniem Sądu akta sprawy wskazują, że pisma skarżącej kierowane do ARiMR załatwiane były w trybie tzw. skargi powszechnej, tj. przepisów działu VIII ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.). Skarżąca nie składała żadnych wniosków o wszczęcie jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na jej pisma, informowano ją o poczynionych krokach i ustaleniach, przy czym działania organów nie przybrały władczej formy zaskarżalnej do sądu administracyjnego. To zaś sprawia, w związku z uwagami poczynionym wyżej, że sąd administracyjny nie ma kompetencji do oceny, czy w sprawie nastąpiła bezczynność Agencji, albowiem nie jest władny oceniać prawidłowości postępowania skargowego, prowadzonego we wskazanym trybie. W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjmuje się, że sądy te nie są właściwe do rozpoznawania skarg powszechnych, jakimi są skargi zawarte w dziale VIII Kodeksu postępowania administracyjnego, a więc skargi związane z krytyką wykonywania zadań przez właściwe organy albo ich pracowników. Ewentualna bezczynność organu w postępowaniu prowadzonym przez ten organ przy zastosowaniu przepisów działu VIII Kodeksu również nie podlega kontroli sądu administracyjnego (zob. np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 1 lutego 2007 r. sygn. akt I OSK 395/06 oraz z 25 lutego 2009 r., sygn. akt II OSK 241/09; postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 14 października 2010 r. sygn. akt II SAB/Bk 41/10 - dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Wobec powyższego, orzeczono o odrzuceniu skargi jako niedopuszczalnej w oparciu o przepis art. 58 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O zwrocie wpisu Sąd postanowił na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 ww. ustawy.