I SO/Bk 8/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Tomasz Oleksicki, po rozpoznaniu w dniu 11 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi DT na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B z dnia [...] sierpnia 2018 r. Nr [....] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty kar pieniężnych p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. D T wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz ze współmałżonką D T, pełnoletnią córką ([...] lat) oraz [...]wnukiem. Źródło miesięcznego utrzymania rodziny stanowią: wynagrodzenie za prace otrzymywane przez skarżącego w wysokości 1.500 zł oraz dodatkowa premia uznaniowa; zasiłek dla bezrobotnych otrzymywany przez D T – 680 zł oraz zasiłek macierzyński córki skarżącego – 1.680 zł. Wykazane wydatki miesięczne to: rata leasingowa – 1.500 zł; czynsz za lokal – 1.975 zł; czynsz za mieszkanie – 618 zł; media – 201 zł; lekarstwa – 100 zł; polisa ubezpieczeniowa – 200 zł. Wnioskodawca ma zaciągnięty kredyt w wysokości 282.944 zł. W skład majaku rodziny wchodzi mieszkanie [...] – [...] córki oraz zgromadzone oszczędności w wysokości 300 zł. Współmałżonka skarżącego jest osobą bezrobotną, córka wraz z dzieckiem otrzymuje zasiłek macierzyński. Wnioskodawca zbył posiadany majątek na poczet spłaty orzeczonych kar (k. 2 - 5). W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 19 września br. (k. 6), skarżący nadesłał: rachunki potwierdzające wysokość ponoszonych miesięcznie wydatków (k. 10 – 13); dokument poświadczający wysokość zapłaconych przez wnioskodawcę kar pieniężnych (k. 14); harmonogram rat spłaty zaciągniętego kredytu (k. 15); zaświadczenie o wynagrodzeniu z dnia [...] września br. (k. 16); zeznania podatkowe za 2017 r. (k. 17 – 26); decyzję o uznaniu D T za osobę bezrobotną i przyznaniu jej prawa do zasiłku (k. 27); dokumenty poświadczające dochód uzyskany przez skarżącego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej (k. 28 – 30). Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, j.t.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). W tym miejscu należy wskazać, że koszty sądowe na obecnym etapie postępowania sądowego ograniczają się do uiszczenia wpisu od skargi kwocie 500 zł. W złożonym oświadczeniu D T wykazał, iż otrzymuje wynagrodzenie z tytułu zatrudnienia na stanowisku [...] [...] w firmie T K K w B za okres ostatnich trzech miesięcy średni dochód z tego tytułu wyniósł 4.000 zł – zaświadczenie z dnia [...] września br. (k. 16). Dodatkowo, wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą – [...] [...] [...] [...] w B, na dzień [...] sierpnia br. z tego tytułu poniósł stratę w wysokości 120.669,26 zł, przy przychodzie 319.236,50 zł (k. 28 – 30). W roku 2017 D T prowadząc wzmiankowaną działalność gospodarczą wygenerował ujemny wynik finansowy – strata w wysokości 101.833,45 zł, przy przychodzie 928.076,63 zł (k. 17 – 22). Ponadto, oprócz wskazanej straty z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w 2017 r. wnioskodawca uzyskał dochód w wysokości 59.891,28 zł (k. 25 – 26). DT od [...] [...] 2017 r. jest osobą bezrobotną, z tego tytułu otrzymuje zasiłek dla bezrobotnych w wysokości 680 zł (k. 5 i k. 27). Córka skarżącego uzyskuje 1.680 zł tytułem zasiłku macierzyńskiego. Wykazane wydatki miesięczne tj. rata leasingowa – 1.500 zł; czynsz za lokal – 1.975 zł; czynsz za mieszkanie – 624 zł (k. 11); media – 201 zł; lekarstwa – 100 zł; polisa ubezpieczeniowa – 200 zł; rata spłaty kredytu 10.596,69 zł – za październik br. (k. 15) wynoszą łącznie 15.196,69 zł. W skład majątku rodziny wchodzi mieszkanie [...] – [...] córki oraz zgromadzone oszczędności w wysokości 300 zł. D T wykazał, że jest zadłużony z tytułu kredytu zaciągniętego na kwotę 268.378,35 zł – rata spłaty tego zobowiązania za [...] br. to 10.596,69 zł (k. 15). Z dołączonego do akt sprawy zestawienia kar pieniężnych wynika, że wnioskodawca na jeszcze do opłacenia dwie kary w kwocie 12.000 zł każda (k. 14). W rozpatrywanej sprawie sytuacja materialna skarżącego uzasadnia tezę, iż jest on w stanie ponieść koszty postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie niniejszej. U podstaw przedmiotowego rozstrzygnięcia legła przede wszystkim okoliczność, iż prowadzona przez DT działalność gospodarcza – [...] [...] w B w roku bieżącym – stan na sierpień wygenerowała przychód w kwocie 319.236,50 zł, co stanowi 39.904,56 zł w przeliczeniu na poszczególne miesiące. Jest to znaczna kwota świadcząca o dużym potencjale finansowym wnioskodawcy nawet biorąc pod uwagę, że po odliczeniu kosztów uzyskania przychodu strata z tego tytułu wyniosła 120.669,26 zł. Nie bez znaczenia pozostaje, że dodatkowo skarżący jest zatrudniony na stanowisku przedstawiciela handlowego w przedsiębiorstwie [...] [...] [...] w B, dochód z tego tytułu za trzy miesiące wyniósł średnio 4.000 zł. Podobnie, pozostali pełnoletni członkowie rodziny uzyskują dochód miesięczny tj. D T zasiłek dla bezrobotnych w wysokości 680 zł oraz córka skarżącego - 1.680 zł tytułem zasiłku macierzyńskiego. Rodzina posiada również oszczędności w wysokości 300 zł. Ze wskazanych środków pieniężnych D T jest w stanie wygospodarować kwoty na pokrycie kosztów sądowych. Podniesione powyżej okoliczności w zestawieniu z wysokością kosztów sądowych w sprawie niniejszej, tu raz jeszcze należy przypomnieć, że na obecnym etapie postępowania ograniczają się one do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 zł pozwalają na uznanie, ze wnioskodawca jest w stanie ponieść koszty sądowe, bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy, co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną, do których zalicza się bezrobotnych lub osoby pozbawione środków do życia bądź, gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko potrzeby egzystencjalnie niezbędne (vide: postanowienie NSA z 19 października 2005 r. sygn. akt I GZ 107/05, www.cbois.nsa.gov.pl). Ponadto, jak wskazał NSA w postanowieniu z 10 maja 2005 r. sygn. akt II OZ 318/05, www.cbois.nsa.gov.pl "prawo pomocy przyznawane jest osobom, które pomimo starań i przy największym możliwym wysiłku nie mogą ponieść kosztów postępowania, ponieważ ich dochód jest wybitnie niski lub też nie osiągają żadnego dochodu". NSA (w postanowieniu z dnia 24 czerwca 2008 r. sygn. akt I FZ 260/08, www.cbois.nsa.gov.pl) wskazał również, iż strata wynikająca z zeznań podatkowych i bilansu jest jedynie wynikiem bilansowym nadwyżek kosztów nad przychodami, nie oznacza natomiast braku środków finansowych, a co za tym idzie, sama okoliczność nie warunkuje potrzeby udzielania pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.