II SA/Bk 110/15
WyrokWSA w Białymstoku2015-06-16
Skład orzekający: Elżbieta Trykoszko, Mieczysław Markowski, Danuta Tryniszewska-Bytys
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości w celu przeprowadzenia linii elektroenergetycznej powinna zawierać precyzyjne określenie czasu trwania tego ograniczenia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie musi zawierać precyzyjnego określenia czasu trwania tego ograniczenia. Przepis ten nie przewiduje takiej konieczności, a ograniczenie wynika z czasu niezbędnego do realizacji inwestycji celu publicznego i późniejszej eksploatacji linii. Brak wskazania terminu nie stanowi naruszenia prawa materialnego ani procesowego.Stan faktyczny
Właścicielka nieruchomości K. G. zaskarżyła decyzję Wojewody P., która utrzymała w mocy decyzję Starosty ograniczającą sposób korzystania z jej nieruchomości w celu założenia i przeprowadzenia linii elektroenergetycznej. Skarżąca zarzucała m.in. brak wskazania czasu trwania ograniczenia, brak precyzyjnego zdefiniowania ograniczenia oraz naruszenia przepisów proceduralnych. Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzja organów była zgodna z prawem.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie sędzia NSA Mieczysław Markowski, sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi K. G. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości poprzez udzielenie zezwolenia na założenie i przeprowadzenie linii elektroenergetycznej oddala skargę
II SA/Bk 110/15
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] października 2014 r. znak [...] Starosta S.:
1. ograniczył sposób korzystania z nieruchomości stanowiącej własność K. G., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o powierzchni 1,8230 ha, położonej w obrębie S., gm. B. Ograniczenie polegało na: udzieleniu P. S.A. zezwolenia na założenie i przeprowadzenie przez działkę dwutorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej 400 kV Ełk – Granica RP, w tym na ustanowieniu pasa technologicznego linii o szerokości 70 m (po 35 m od osi linii w obie strony) o powierzchni około 26 m2, a także na funkcjonowanie linii po jej wybudowaniu w obszarze wskazanego pasa;
2. wskazał, że ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości opisanej w pkt 1 polega w szczególności na uprawnieniu P. S.A. do wstępu na nieruchomość w celu wykonania w obszarze pasa technologicznego prac budowlano – montażowych związanych z budową napowietrznej linii elektroenergetycznej 400 kV Ełk – Granica RP oraz na wykonaniu czynności związanych z konserwacją, usuwaniem awarii i eksploatacją przedmiotowej linii.
Uzasadniając rozstrzygnięcie Starosta wyjaśnił zasady orzekania o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r., poz. 518 z późn. zm.), dalej jako u.g.n., podkreślając konieczność spełnienia dwóch przesłanek dla orzeczenia o ograniczeniu: zgodności ograniczenia z realizacją celu publicznego ustalonego w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz przeprowadzenia rokowań z podmiotem, którego własność ma być ograniczona, mających na celu udostępnienie nieruchomości w sposób dobrowolny. Zdaniem organu, w przedmiotowej sprawie obydwie przesłanki zostały spełnione, bowiem na terenie objętym wnioskiem obowiązuje zarządzenie zastępcze Wojewody Podlaskiego z dnia 16 lipca 2014 r. w sprawie przyjęcia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na obszarze umożliwiającym realizację odcinka trasy dwutorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej 400 kV Ełk – granica Państwa na terenie gminy Bakałarzewo (Dz. Urz. Woj. Podl. z dnia 21 lipca 2014 r., poz. 2689). Inwestycja jest zatem niewątpliwie celem publicznym. Jak wskazał wnioskodawca, nad działką nr [...] ma powstać pas technologiczny ograniczonego użytkowania o szerokości 70 m (2x35 m od osi linii) oraz powierzchni około 26 m2.
Jak wskazał Starosta, doszło również do przeprowadzenia rokowań z właścicielem, bowiem inwestor wystosował do niego zaproszenie do rokowań (w piśmie z dnia [...] sierpnia 2014 r.) oraz kolejne pisma z dnia [...] sierpnia 2014 r. i [...] września 2014 r., a następnie nie uzyskując akceptacji przedstawionych warunków dobrowolnego udostępnienia nieruchomości - w piśmie z dnia [...] września 2014 r. poinformował właściciela o zakończeniu rokowań i skierowaniu wniosku w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. do właściwego organu.
Jak wskazał organ, analiza dokumentów przedłożonych przez inwestora wskazuje, że podjęte przez niego przed wszczęciem postępowania działania stanowią spełnienie warunku przeprowadzenia rokowań. Inwestor zaprosił właściciela do rokowań oraz przedstawił swoje warunki uzyskania dostępu do gruntu. Nieosiągnięcie zgody między stronami uzasadniało prowadzenie postępowania administracyjnego na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n., a ponieważ ustalono w nim spełnienie wszystkich warunków do orzeczenia o ograniczeniu, wydano decyzję uwzględniającą wniosek inwestora.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła K. G. zarzucając naruszenie:
- przepisów procesowych – art. 7, 77 i 107 k.p.a. poprzez niezorganizowanie, mimo jej prośby skierowanej do organu jak też do inwestora, wizji w terenie, podczas której wyjaśniono by zakres ograniczenia prawa własności; art. 10 i 61 § 4 k.p.a. poprzez zawiadomienie skarżącej w jednym piśmie jednocześnie o wszczęciu i zakończeniu postępowania;
- art. 124 ust. 1 u.g.n. poprzez niewskazanie w decyzji czasu zajęcia nieruchomości, co powoduje, że ograniczenie w zasadzie następuje na zawsze oraz poprzez brak wyraźnego zdefiniowania ograniczenia prawa własności.
W uzasadnieniu odwołania wskazano, że termin wyznaczający czasowy zasięg ograniczenia powinien być istotnym elementem decyzji ograniczającej, bowiem dopiero po jego upływie właściciel mógłby wystąpić z roszczeniem windykacyjnym z art. 222 Kodeksu cywilnego. W odwołaniu wniesiono również o pozbawienie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, bowiem, zdaniem strony, przekroczono granice powoływania się na cel publiczny tracąc z uwagi czysto komercyjny cel wnioskodawcy. Nie dokonano również analizy materiału dowodowego pod kątem spowodowania jak najmniejszej uciążliwości dla właściciela nieruchomości.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. znak [...] Wojewoda P. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję pierwszoinstancyjną. Wyjaśnił zasady orzekania na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. podkreślając wyjątkowość ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości w oparciu o ten przepis oraz wskazał na konieczność spełnienia warunku braku zgody inwestora dla realizacji celu publicznego na jego nieruchomości. W jego ocenie, powyższe warunki zostały spełnione, gdyż: ograniczenie nastąpiło zgodnie z zarządzeniem zastępczym Wojewody z dnia 16 lipca 2014 r., które umożliwia realizację inwestycji celu publicznego w postaci linii elektroenergetycznej dwutorowej 400kV mającej znaczenie ponadlokalne oraz dopuszcza ograniczenie w zagospodarowaniu terenów w pasie technologicznym tej linii. Zdaniem Wojewody, decyzja pierwszoinstancyjna jednoznacznie określa zarówno przebieg inwestycji przez nieruchomości, jak i zakres uszczuplenia władztwa jej właścicieli i czyni to zgodnie z obowiązującym planem miejscowym wprowadzonym wymienionym wyżej zarządzeniem zastępczym Wojewody. Ograniczenie stanowi minimalne obciążenie nieruchomości. W ocenie Wojewody, postępowanie zostało poprzedzone rokowaniami na podstawie art. 124 ust. 3 u.g.n., które okazały się bezskuteczne. Wojewoda zaakcentował, że ustawa nie nakłada na organy obowiązku precyzyjnego wskazywania ram czasowych tymczasowego zajęcia nieruchomości. Z założenia zaś czas zajęcia nieruchomości nie może być dłuższy niż czas trwania robót, a ten z kolei wyznacza nie organ ograniczający a inwestor (wykonawca) w taki sposób, by inwestycja była jak najmniej odczuwalna dla właściciela nieruchomości. Organ odwoławczy ocenił także, że nie ma przeszkód aby z uwagi na charakter sprawy zawiadamiać w jednym w piśmie o wszczęciu i zakończeniu postępowania, zwłaszcza że nie zakazuje tego ustawa. Właśnie charakter sprawy zadecydował o dopuszczalności takiego postąpienia przez organ I instancji w rozpatrywanym przypadku, co nie było jednak naruszeniem prawa mającym wpływ na wynik sprawy.
Skargę na decyzję organu odwoławczego złożyła do sądu administracyjnego K. G. zarzucając:
naruszenie prawa materialnego tj.: art. 124 ust. 1 u.g.n. poprzez brak wskazania czasu (okresu od – do) zajęcia nieruchomości, brak wyraźnego zdefiniowania na czym będzie polegało ograniczenie prawa własności (brak wskazania sposobu ograniczenia), brak w wymienionym przepisie podstawy prawnej do orzeczenia o funkcjonowaniu linii po jej wybudowaniu oraz brak wskazania w jakim terminie nastąpi zajęcie nieruchomości i ile będzie trwało, by właściciel mógł podjąć decyzje co do korzystania ze swojego prawa własności. Wyjaśniła, że ograniczenie na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. stanowi rodzaj wywłaszczenia, dlatego nie można tego przepisu interpretować rozszerzająco. Wskazała na wyrok WSA w Olsztynie w sprawie II SA/Ol 144/13, w którym wskazano, że uzasadniony interes właściciela nieruchomości wymaga precyzyjnego wskazania terminu i zasięgu przestrzennego ustanawianego ograniczenia. W pozostałym zakresie uzasadnienie tego zarzutu stanowi powielenie uzasadnienia odwołania;
naruszenie prawa procesowego tj. art. 7, 77 i 107 k.p.a. poprzez niezorganizowanie wizji lokalnej w terminie mimo prośby skarżącej oraz naruszenie art. 10 i 61 § 4 k.p.a. poprzez zawiadomienie w jednym piśmie procesowym o wszczęciu i zakończeniu postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że zgodnie z art. 124 u.g.n. właściciel nieruchomości ma obowiązek jej udostępnienia tylko na czas konieczny do wykonania celowych robót budowlanych. Nadto przepis ten nie formułuje obowiązku określenia terminu trwania orzekanego ograniczenia.
Własną odpowiedź na skargę sformułował również uczestnik postępowania P. S.A. w piśmie z dnia [...] kwietnia 2015 r. Wyjaśnił, że przepis art. 124 u.g.n. nie stanowi podstawy do wskazywania terminu orzekanego przez organ ograniczenia, co przykładowo następuje na podstawie ar. 124b ust. 3 u.g.n.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlegała oddaleniu, bowiem sąd nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja była dotknięta wadami zarzuconymi w skardze lub innymi, które jest zobowiązany wziąć pod uwagę z urzędu na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), dalej jako p.p.s.a., a prowadzącymi do eliminacji decyzji z obrotu prawnego.
Podstawą prawną zaskarżonej decyzji jest art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r., poz. 518 z późn. zm.), dalej jako u.g.n. Zgodnie z tym przepisem, starosta wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej może w drodze decyzji ograniczyć sposób korzystania z nieruchomości poprzez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzanie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje – jak stanowi cytowany przepis – zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Z powyższego przepisu wynikają następujące przesłanki uzasadniające decyzyjne ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości:
- uzasadniona miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego potrzeba przeprowadzenia przez daną nieruchomość inwestycji liniowej celu publicznego, służącej przesyłaniu lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, łączności publicznej i sygnalizacji wraz z niezbędnymi do korzystania z tych przewodów i urządzeń obiektami;
- brak zgody właściciela nieruchomości na przeprowadzenie przez jego nieruchomość opisanej wyżej inwestycji.
Stosownie zaś do treści art. 124 ust. 3 u.g.n. udzielenie zezwolenia na decyzyjne ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości dla przeprowadzenia inwestycji celu publicznego opisanej w ust. 1, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie, która zobowiązana jest dołączyć do wniosku dokumenty z przeprowadzonych rokowań.
Jak wynika z orzecznictwa sądów administracyjnych i ze stanowiska przedstawicieli nauki prawa, instytucja ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości uregulowana w art. 124 ust. 1 u.g.n. interpretowana jest jednolicie. Podkreśla się w szczególności jej wyjątkowy charakter z uwagi na to, że dotyczy ograniczenia uprawnień właścicielskich, przeznaczenia prywatnej własności dla realizacji celu publicznego, którego konieczność realizacji i konkretny sposób tej realizacji wynika z określonych przepisów (miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego) lub decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz którego osiągnięcie stało się niemożliwe w drodze ugody z właścicielem nieruchomości (vide wyrok z dnia 10 lutego 2015 r., II SA/Bk 1098/14, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej w skrócie jako CBOSA oraz E. Bończak – Kucharczyk, komentarz do art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, Lex).
Zdaniem składu orzekającego w sprawie niniejszej, materiał dowodowy zawarty w aktach administracyjnych uprawniał do twierdzenia, że spełnione zostały wszystkie wymienione wyżej ustawowe przesłanki pozwalające na decyzyjne ograniczenie sposobu korzystania z działki skarżącej położonej w obrębie S. gm. B.
Przede wszystkim przedmiotowe ograniczenie związane z realizacją spornej linii elektroenergetycznej zostało przewidziane w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego wprowadzonym zarządzeniem zastępczym Wojewody Podlaskiego z dnia 16 lipca 2014 r. w sprawie przyjęcia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na obszarze umożliwiającym realizację odcinka trasy dwutorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej 400 kV Ełk – granica Państwa na terenie gminy Bakałarzewo (Dz. Urz. Woj. Podl. z dnia 21 lipca 2014 r., poz. 2689). W planie tym wskazano, że chodzi o inwestycję celu publicznego o znaczeniu ponadlokalnym, jej przebieg opisano szczegółowo w tekście planu (§ 1 ust. 6 i § 6 ust. 1 pkt 10) oraz sprecyzowano, że do jej realizacji wykorzystany zostanie pas terenu szerokości 70 m (po 35 m po obu stronach linii) od granicy z gminą Wieliczki do granicy z gminą Olecko, położony w obrębach ściśle wskazanych gmin, w tym gminy Bakałarzewo. Przebieg linii przedstawiono na kilkunastu arkuszach stanowiących załączniki do zarządzenia zastępczego, oznaczając na nich kolorem żółtym zasięg pasa technologicznego linii i jego trasę. Powyższy plan, zdaniem sądu, przesądza, że cel dla którego inwestor wystąpił z wnioskiem o decyzyjne ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości skarżącego jest celem publicznym. Uzasadnienie zarządzenia zastępczego Wojewody wskazuje nadto, że przebieg linii był planowany od jakiegoś czasu (zarządzenie zastępcze Wojewody z dnia [...] października 2013 r. w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na obszarze umożliwiającym realizację spornej linii), że zarządzenie z dnia 16 lipca 2014 r. zostało wydane po rozpatrzeniu uwag mieszkańców terenów objętych inwestycją, po wyjaśnieniu im znaczenia linii i zasad ograniczenia ich prawa własności drogą planu miejscowego oraz konieczności przyjętego sposobu ograniczenia. Jak wynika z przedłożonych wraz z wnioskiem o wydanie decyzji dokumentów, usytuowanie kwestionowanego odcinka sieci elektroenergetycznej na załączniku graficznym do wniosku (mapy obrazujące przebieg linii przez działkę skarżącej) nie odbiega od usytuowania linii w planie miejscowym – na każdym odcinku jest to pas szerokości 70 m, a przebieg przez działki skarżącego stanowi integralną część linii elektroenergetycznej.
Dodać w tym miejscu należy, że na etapie ograniczania sposobu korzystania z nieruchomości dla potrzeb realizacji inwestycji celu publicznego o przebiegu przesądzonym w planie miejscowym nie ma już możliwości kwestionowania usytuowania linii. Zakres ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości przesądza bowiem albo miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, albo decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Nie ma zatem organ wydający decyzję na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. swobody w ustaleniu przebiegu inwestycji celu publicznego, której usytuowanie wynika z wcześniejszych zdarzeń prawnych, wiążących w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. (vide wyroki w sprawach II SA/Bk 1098/14, II SA/Bk 194/15, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej w skrócie jako CBOSA).
Zdaniem sądu, spełniony został również warunek poprzedzenia wydania decyzji rokowaniami ze skarżącą, zmierzającymi do uzyskania jej zgody na poprowadzenie linii elektroenergetycznej. Celem ustanowionego w art. 124 ust. 3 u.g.n. obowiązku przeprowadzenia rokowań jest umożliwienie konsensualnego załatwienia sprawy. W orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażone zostało jednakże stanowisko, że w sytuacji, gdy właściciel nie odpowiedział na zaproszenie do rokowań, sprzeciwił się wyrażeniu zgody albo strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia – rokowania należy uznać za bezskuteczne (vide wyrok z dnia 12 lutego 2013 r., II SA/Bk 692/12, z dnia 30 czerwca 2011 r., II SA/Lu 301/11, CBOSA). Podzielając w całości powyższe stanowisko dodać należy, na co trafnie zwracał uwagę organ, że przepis art. 124 u.g.n. nie określa ani formy rokowań, ani sposobu ich dokumentowania, jak też nie określa wiążąco momentu, w którym przesądzone zostaje, iż rokowania należy uznać za nieprzynoszące skutku w postaci porozumienia stron.
Z przedłożonych sądowi akt administracyjnych wynika, że skarżąca została zaproszona do rokowań pismem wnioskodawcy z dnia [...] sierpnia 2014 r., w którym opisano sposób realizacji linii, jej usytuowanie na nieruchomości skarżącej, wskazano szerokość pasa technologicznego, powierzchnię zajętej nieruchomości, dołączono załącznik graficzny w postaci mapy z zaznaczonym przebiegiem linii przez działkę strony. Inwestor dołączył również opinię na temat potencjalnego zmniejszenia wartości działki na skutek realizacji inwestycji, zaproponował kwotę jednorazowego odszkodowania oraz zawarcie umowy o ustanowienie służebności przesyłu za kwotę 1 000 zł. Z uwagi na brak odpowiedzi właściciela na zaproszenie do rokowań – ponowiono je w piśmie z dnia [...] sierpnia 2014 r., a z uwagi na ponowny brak odpowiedzi - inwestor w piśmie z dnia [...] września 2014 r. ocenił, że wobec nieuzyskania jednoznacznego stanowiska co do przyjęcia oferty przez właściciela gruntu – występuje na drogę administracyjną.
Z opisanych wyżej działań inwestora wynika, że podejmował on próby polubownego określenia warunków ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości skarżącej, jednakże zakończyły się one niepowodzeniem. Nie dostrzegając szans na zawarcie porozumienia wnioskodawca zdecydował się złożyć wniosek o wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości. Zauważyć należy, że skarżąca nie odpowiedziała na żadne z powyżej wymienionych pism inwestora, w tym nie sformułowała własnych warunków porozumienia możliwych do spełnienia, podczas gdy oferta inwestora była konkretna i wyczerpująca. W takiej sytuacji należy ocenić, że inwestor spełnił warunek przeprowadzenia rokowań w właścicielem.
Nie zasługują na uwzględnienie również pozostałe zarzuty skargi.
Jak wyżej wskazano, zdaniem sądu organ wystarczająco konkretnie wskazał teren podlegający ograniczeniu sposobu korzystania i nie można zgodzić się z tym, że zezwolił na ograniczenie sposobu korzystania z działki w sposób nieprecyzyjny, jedynie orientacyjnie. Do takich wniosków nie uprawnia treść załączonej do wniosku o wydanie decyzji mapy oraz mapy stanowiącej załącznik do decyzji pierwszoinstancyjnej, precyzyjnie i czytelnie ustalającej przebieg i zasięg planowanej trasy w jej fragmencie na działce skarżącej. Z tych też względów brak jest podstaw do przypisania organom naruszenia prawa procesowego przez nieuwzględnienie wniosku o przeprowadzenie wizji lokalnej, podczas której doszłoby do oznaczenia granic ograniczenia sposobu korzystania z działki. Jak wyżej wskazano, takie precyzyjne i konkretne oznaczenie znajduje się na wymienionych mapach. Nadto wniosek w tym zakresie wpłynął drogą mailową do organu I instancji dopiero w dniu wydania decyzji tj. w dniu [...] października 2014 r., zaś podpisany w formie papierowej – w dniu [...] października 2014 r. Organ udzielił na niego odpowiedzi w piśmie z dnia [...] października 2014 r., a wyjaśnienia w nim wskazane (o braku podstaw do przeprowadzenia takiej wizji) należy zaakceptować.
Nie można zgodzić się także z zarzutem nieokreślenia w decyzji ograniczającej czasowego zasięgu ograniczenia. Skarżąca wskazuje w tym zakresie na wyrok WSA w Olsztynie w sprawie II SA/Ol 144/13, w którym wskazany sąd wywiódł, że treść przepisu art. 124 ust. 1 u.g.n. expressis verbis wskazuje na konieczność wskazania w decyzji wydanej na jego podstawie terytorialnego zakresu zajęcia oraz terminu, na który udziela się zezwolenia (wyrok dostępny w CBOSA). Ze stanowiskiem tym nie można się jednak zgodzić. Zdaniem składu orzekającego w sprawie niniejszej, z zawartych w art. 124 ust. 1 u.g.n. sformułowań: "może ograniczyć", "przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie" nie sposób wyprowadzić wniosków jak uczynił to WSA w Olsztynie o konieczności określenia terminu ograniczenia. Podzielić natomiast należy inny kierunek orzecznictwa, zgodnie z którym wskazanie w decyzji wydawanej na podstawie art. 124 u.g.n. terminu, w którym inwestor może podejmować prace niezbędne do założenia i przeprowadzenia na nieruchomości planowanej inwestycji nie znajduje oparcia w treści tego przepisu. Jak trafnie wskazał WSA w Kielcach w sprawie II SA/Ke 267/15 (wyrok z dnia 29 kwietnia 2015 r., CBOSA): "w przypadku realizacji nowej inwestycji (odmiennie od trybu wynikającego z art. 124b ust. 3 u.g.n., który dotyczy udostępnienia nieruchomości na określony czas celem remontu, konserwacji i usuwania awarii znajdujących się na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń) z istoty nie może być mowy o jakimkolwiek terminie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości przez jej właściciela [...]. Skoro zatem przepis art. 124 u.g.n. nie przewiduje możliwości zamieszczenia w treści decyzji terminu, w którym inwestor może podejmować prace niezbędne do założenia i przeprowadzenia na nieruchomości planowanej inwestycji, to brak jest podstaw do uwzględnienia zarzutu skargi w tym zakresie". Wskazać należy, że pogląd taki przeważa w orzecznictwie sądów administracyjnych (vide wyroki z dnia 22 października 2014 r., II SA/Ke 706/14, z dnia 27 sierpnia 2013 r., II SA/Kr 681/13, z dnia 23 października 2012 r., II SA/Bk 484/12, CBOSA). Natomiast WSA w Gliwicach w uzasadnieniu wyroku z dnia 5 lutego 2015 r. w sprawie II SA/Gl 1137/14 wskazał wręcz, że określenie terminu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości w decyzji wydawanej na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. miałoby miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela powyższe poglądy co do braku konieczności określania w decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości zakresu czasowego tego ograniczenia, a to z uwagi na brak podstawy prawnej ku temu w art. 124 ust. 1 u.g.n. Nadto zauważyć należy, że we wniosku inicjującym kontrolowane postępowanie ograniczające sposób korzystania z działki skarżącej inwestor wyraźnie wskazał, że ograniczenie "potrwa do momentu oddania linii do użytkowania", natomiast w późniejszym okresie oznacza ono wyłącznie możliwość korzystania z nieruchomości w okresie eksploatacji linii - w celu wykonania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem ewentualnych awarii wybudowanych urządzeń przesyłowych.
Na uwzględnienie nie zasługują również pozostałe zarzuty naruszenia przepisów procesowych. Zawiadomienie organu I instancji kierowane do skarżącej w piśmie z dnia [...] września 1014 r., zawierające informację zarówno o wszczęciu jak i o zakończeniu postępowania, nie narusza przepisów prawa procesowego w sposób mający wpływ na wynik sprawy. Nadto po jego otrzymaniu skarżąca miała możliwość zapoznania się z materiałem z akt sprawy i wypowiedzenia się co do niego (decyzję w I instancji wydano dopiero [...] października 2014 r.). W ramach tych uprawnień jej pełnomocnik wykonał fotokopie z akt sprawy w dniu [...] września 2015 r., jednakże do dnia wydania decyzji nie wypowiedział się odnośnie materiału dowodowego, a dopiero w dniu [...] października 2014 r. drogą mailową i pocztową nadesłał wniosek o przeprowadzenie wizji lokalnej (w wersji papierowej wpłynął on do organu w dniu [...] października 2014 r.). Zdaniem sądu, w okolicznościach wyżej wskazanych nie doszło do naruszenia art. 10 i art. 61 § 4 k.p.a. zarzucanego w skardze organowi I instancji. Co prawda z urzędu sąd zauważa, że organ odwoławczy nie zawiadomił skarżącej w trybie art. 10 § 1 k.p.a. o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, ale naruszenie to nie mogło mieć żadnego wpływu na wynik sprawy. Przede wszystkim dlatego, że w postępowaniu odwoławczym oceniano i analizowano ten sam materiał dowodowy co w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. Nadto w skardze nie wskazano na okoliczności, których powołanie w postępowaniu odwoławczym zostało uniemożliwione wskutek niezawiadomienia w trybie art. 10 § 1 k.p.a., a które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy (vide wyroki z dnia 9 kwietnia 2014 r., I OSK 2572/12, z dnia 1 lipca 2014 r., II SA/Ol 407/14, z dnia 5 marca 2015 r., II SA/Bk 1143/14, CBOSA).
Także organ odwoławczy nie mógł uchylić rygoru natychmiastowej wykonalności, bowiem ten decyzji pierwszoinstancyjnej ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości nie został nadany.
Zdaniem sądu, również uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest obszerne, wyjaśnia sposób interpretacji zastosowanej podstawy prawnej, ze wskazaniem na stanowisko orzecznictwa i doktryny. Nie doszło zatem do naruszenia art. 107 § 3 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze skarga podlegała oddaleniu (art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło