II SA/Bk 1144/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Sędziowie sędzia NSA Mieczysław Markowski, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, , po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. R. o wyłączenie od orzekania w sprawie niniejszej sędziego NSA Grażyny Gryglaszewskiej oraz sędziego NSA Anny Sobolewskiej – Nazarczyk w sprawie ze skargi J. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] października 2014 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wydania decyzji uwzględniającej wniosek o przywrócenie stanu poprzedniego ukształtowania terenu p o s t a n a w i a: oddalić wniosek o wyłączenie sędziego NSA Grażyny Gryglaszewskiej oraz sędziego NSA Anny Sobolewskiej – Nazarczyk od orzekania w sprawie. , Wnioskiem z dnia 8 kwietnia 2015 r. skarżący J. R. zwrócił się o wyłączenie, na podstawie art. 19 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, od orzekania w sprawie niniejszej sędziego NSA Grażyny Gryglaszewskiej oraz sędziego NSA Anny Sobolewskiej - Nazarczyk. Skarżący wywiódł odnośnie wymienionych wyżej sędziów, że w dotychczas rozpoznanych sprawach z jego udziałem działali na jego niekorzyść oraz wydawali niespójne orzeczenia, co budzi uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności. Formułując zarzuty w stosunku do poszczególnych sędziów skarżący wskazał, że: - sędzia Grażyna Gryglaszewska w wyroku z dnia 13.11.2014, sygn. akt II SA/Bk 844/14 niesłusznie stwierdziła, że nie ma on prawa posiadać przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym wydawania dokumentacji budowlanej w związku z budową pawilonu handlowo -usługowego zlokalizowanego na działce o nr geod [...] w N., podczas gdy WSA w Białymstoku (w sprawie identycznej) w swoim wyroku z dnia 29.04.2014, sygn. akt II SA/Bk 1180/13 stwierdził, że skarżący, tj. Wspólnota Mieszkaniowa posiada przymiot strony podczas budowy kominów w budynku gospodarczo -garażowym, zlokalizowanym na działce oznaczonej nr geod [...] w N. Pomimo zatem identycznego stanu faktycznego i prawego zostały wydane dwa odmienne rozstrzygnięcia; - sędzia Anna Sobolewska – Nazarczyk wydawała niesłuszne i niesprawiedliwe orzeczenia w sprawie o sygn.. akt II SA/Bk 1015/13 w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla pawilonu handlowo - usługowego zlokalizowanego na działce o nr geod [...] w N. oraz w sprawie II SA/Bk 498/13 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy dla pawilonu handlowo - usługowego zlokalizowanego na działce o nr geod [...] w N.; Ponadto, zdaniem skarżącego, w/w sędziowie w wyroku z dnia 8 lutego 2011r. w sprawie II SA/Bk 604/10 dotyczącej rzekomego zagrożenia pożarowego i rzekomo niezgodnie z prawem pobudowanej należącej do niego stodoły, zlokalizowanej na działce o nr geod [...] w N. niesłusznie stwierdziły, że obiekt ten powstał niezgodnie z przepisami, a także, że stwarza on zagrożenie pożarowe dla obecnych i przyszłych budynków na działkach sąsiednich, tylko dlatego, że jest to budynek wieloletni, drewniany i usytuowany blisko granicy z działką sąsiednią. Skarżący podkreślił, że wszystkie budynki w tej części N. są wieloletnie, drewniane i usytuowane na samych granicach z działkami sąsiednimi, więc stawianie zarzutu odnośnie zagrożenia pożarowego i pobudowania niezgodnie z przepisami przedmiotowej stodoły tylko i wyłącznie dla budynku skarżącego stanowi jawne naruszenie art 32 Konstytucji RP oraz art 14 EKPC. Końcowo skarżący jeszcze raz podkreślił, iż wymienieni do wyłączenia sędziowie orzekając wcześniej w jego sprawach celowo podejmowali działania na jego szkodę. W ocenie skarżącego lokalni urzędnicy i przywołani wyżej sędziowie chcieli doprowadzić do wyburzenia należącej do skarżącego stodoły, aby w ten sposób zalegalizować niezgodnie z prawem powstałą inwestycję w postaci pawilonu handlowo - usługowego zlokalizowanego na działce o nr geod [...] w N. Wnioskowani do wyłączenia sędziowie, zdaniem skarżącego, niesłusznie też odmawiali mu przymiotu strony w postępowaniu w sprawie wznowienia postępowania dotyczącego wydawania dokumentacji budowlanej w związku z tym pawilonem, a także niesłusznie odmawiali wznowienia postępowania dotyczącego wydania decyzji ustalającej warunki zabudowy dla przedmiotowego pawilonu i unieważnienia decyzji ustalającej warunki zabudowy w związku z tym pawilonem. Sędziowie NSA Grażyna Gryglaszewska oraz Anna Sobolewska – Nazarczyk w złożonych w dniu 13 kwietnia 2015 r. oświadczeniach stwierdziły, że nie istnieją żadne okoliczności tego rodzaju, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności w niniejszej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Wniosek podlegał oddaleniu. Stosownie do treści art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej p.p.s.a., niezależnie od przyczyn wyłączenia sędziego z mocy ustawy (art. 18), sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Zgodnie z art. 22 § 2 p.p.s.a. postanowienie w przedmiocie wyłączenia jest wydawane po złożeniu wyjaśnienia przez sędziego, którego wniosek o wyłączenie dotyczy. Jednolicie w orzecznictwie wskazuje się, że wyłączenie na podstawie art. 19 p.p.s.a. powinno odwoływać się do zobiektywizowanych przesłanek, tak aby wątpliwość co do bezstronności sędziego mogła zostać uznana za mającą realne podstawy. Nie wystarcza do zastosowania wskazanego przepisu występowanie u strony podejrzenia co do braku bezstronności sędziego, czy subiektywne przekonanie co do negatywnego nastawienia sędziego do strony. Także okoliczność wielokrotnego orzekania przez sędziego w sprawach tej samej osoby, w których zapadały także orzeczenia niekorzystne dla strony, nie mogą być uznane za podstawę do wyłączenia sędziego od rozpoznawania pozostałych spraw, toczących się ze skarg i wniosków tej samej strony, lub których uczestnikiem jest ta sama osoba. Uzasadnioną wątpliwością co do bezstronności nie jest również, co należy podkreślić w kontekście powołanej we wniosku argumentacji, przeświadczenie strony co do tego, że sędzia prowadzi proces wadliwie, zwłaszcza nieobiektywnie czy też stronniczo, gdyż merytoryczne kwestionowanie rozstrzygnięć sądu może odbywać się za pomocą przysługujących stronie środków odwoławczych (por. postanowienie NSA z 6 sierpnia 2009 r., II OZ 648/09). W szczególności wniosku o wyłączenie sędziego nie uzasadnia prowadzenie przez niego sprawy z naruszeniem przepisów postępowania oraz wadliwe prowadzenie innej sprawy. Wyłączenie sędziego na podstawie art. 19 p.p.s.a. ma ponadto zapewnić obiektywizm sądu i nie może być traktowane jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu swoich interesów. W konsekwencji, nie może służyć umożliwieniu stronie wybierania składów sędziowskich według jej subiektywnego odczucia (por. postanowienia NSA: z 8 maja 2009 r., II FZ 128/09 oraz z 5 kwietnia 2013r. II OZ 220/13). Brak podstaw do zastosowania art. 19 p.p.s.a. w powyżej opisanych sytuacjach występuje zwłaszcza, gdy sędzia złoży oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w powołanym przepisie, dające podstawę do wyłączenia go i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi wątpliwości (tak NSA w postanowienia z dnia: 11 września 2012 r., II OZ 704/12, z dnia 13 kwietnia 2012 r., II OZ 259/12, z dnia 4 kwietnia 2012 r., I OZ 21/12, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W rozpoznawanym wniosku jako główny powód uzasadniający wyłączenie w/w sędziów wskazano ich nieprawidłowe, zdaniem strony, orzekanie (poprzez formułowanie błędnych ocen prawnych, ustalanie stanów faktycznych niezgodnych – jak twierdzi skarżący - z rzeczywistością i na podstawie niepełnego materiału dowodowego). W ocenie autora wniosku powoduje to niekorzystne dla niego skutki. Posądza on sędziów o działanie "celowe zatajanie wyrządzonych mu szkód". W ocenie Sądu tak uzasadniony wniosek nie zasługuje on na uwzględnienie. Wskazane argumenty – z uwagi na brak ich uprawdopodobnienia - nie wskazują na istnienie po stronie sędziów okoliczności mogącej budzić uzasadnione wątpliwości co do ich bezstronności w tej konkretnej sprawie. Przede wszystkim wnioskowani do wyłączenia sędziowie w złożonych w dniu 13 kwietnia 2015 r. oświadczeniach wykluczyli istnienie jakichkolwiek okoliczności mogących wywoływać wątpliwość co do ich bezstronności w tej konkretnej sprawie. Przedmiotowe oświadczenia sędziów korzystają z domniemania wiarygodności ze względu na autorytet sprawowanego urzędu, którego to domniemania wnioskodawca w żaden sposób nie obalił. Nie przedstawił jakichkolwiek faktów czy okoliczności mogących ich prawdziwość podważać. Wskazanie, że określony sędzia kilkakrotnie orzekał w sprawach danej osoby oraz że wydawane orzeczenia były dla niej (w jej odczuciu) niekorzystne, a nawet wskazanie, że niektóre z tych orzeczeń zostały uchylone przez sąd II instancji, nie może stanowić powodu wyłączenia sędziego na podstawie art. 19 p.p.s.a. od rozpoznawania pozostałych spraw, toczących się ze skarg i wniosków tej samej strony lub których uczestnikiem jest ta sama osoba. Podniesienie wyłącznie subiektywnych zarzutów o celowym działaniu na niekorzyść strony, o wydawaniu orzeczeń mających negatywny wpływ na bieg postępowań administracyjnych - nie może być podstawą do przyjęcia, że mamy do czynienia z iudex suspectus w sytuacji, gdy argumentem na tę okoliczność jest wyłącznie wskazanie kilku spraw, w których sposób postępowania sędziego (jako referenta lub członka składu orzekającego) budzi zastrzeżenia wnioskodawcy od strony merytorycznej. Odnośnie poszczególnych spraw wskazanych we wniosku o wyłączenie zauważyć należy, że: - sędzia Grażyna Gryglaszewska była sprawozdawcą w sprawie II SA/Bk 844/14, zakończonej oddaleniem skargi J. R. na postanowienie Wojewody P. z dnia [...] lipca 2014 r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Wyrok ten uprawomocnił się bez zaskarżenia przez którąkolwiek ze stron; - sędzia Anna Sobolewska – Nazarczyk uczestniczyła w składzie orzekającym w sprawie II SA/Bk 1015/13, który oddalił skargę m.in. J. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] września 2013 r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy. Wyrok ten uprawomocnił się bez zaskarżenia przez którąkolwiek ze stron; - sędziowie Grażyna Gryglaszewska oraz Anna Sobolewska – Nazarczyk uczestniczyły w składzie orzekającym w sprawie II SA/Bk 604/10, który oddalił skargę J. R. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] lipca 2010 r. w przedmiocie zobowiązania do dostarczenia ekspertyzy określającej rodzaj zagrożenia pożarowego. Wyrok ten uprawomocnił się po oddaleniu przez NSA wyrokiem z dnia 14.11.2012r. II OSK 1206/11 skargi kasacyjnej J. R. Odnośnie żadnej z tych spraw ani któregokolwiek działania w nich wymienionych sędziów skarżący nie wykazał okoliczności potwierdzających jakoby sędziowie działali w sposób powodujący powzięcie uzasadnionych wątpliwości co do ich bezstronności. Za takie okoliczności, jak już wyżej wskazano, nie mogą być uznane zarzuty skarżącego co do merytorycznej poprawności orzeczeń oraz jego subiektywne odczucie o celowym działaniu sędziów na jego niekorzyść. Tutejszy sąd nie znalazł również podstaw do wyłączenia wymienionych sędziów w sprawie niniejszej na podstawie przesłanek wymienionych w art. 18 § 1 p.p.s.a. (iudex inhabilis). Końcowo podkreślić należy, że zgodnie z art. 178 ust. 1 Konstytucji RP sędziowie są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji i ustawom. Podejmują rozstrzygnięcia w sposób niezawisły, działając w oparciu o prawo i zgodnie ze swoim sumieniem i wewnętrznym przekonaniem oraz w sposób wolny od jakiegokolwiek nacisku z zewnątrz. Sposobem kwestionowania niekorzystnych, w odbiorze strony, rozstrzygnięć, jest kontrola instancyjna, a nie wniosek o wyłączenie. Ze wskazanych powyżej względów Sąd, na mocy art. 19 oraz art. 22 § 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.