II SA/Bk 1179/13

PostanowienieWSA w Białymstoku2014-05-13

Skład orzekający: sędzia NSA Elżbieta Trykoszko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku wniesienia sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego przyznającego prawo pomocy, sąd powinien umorzyć postępowanie wpadkowe w przedmiocie przyznania prawa pomocy, jeśli skarżący w sprzeciwie oświadczył, że nie chce korzystać z prawa pomocy?
Ratio decidendi
Postępowanie wpadkowe w przedmiocie przyznania prawa pomocy podlega umorzeniu, gdy skarżący w sprzeciwie od postanowienia referendarza sądowego przyznającego prawo pomocy oświadczy, że nie chce z niego korzystać. W takiej sytuacji wniosek o przyznanie prawa pomocy jest faktycznie cofnięty, co czyni postępowanie bezprzedmiotowym.
Stan faktyczny
Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 7 marca 2014 r. przyznał T. Ł. prawo pomocy w pełnym zakresie. Skarżący wniósł sprzeciw od tego postanowienia, domagając się jego anulowania i jednocześnie oświadczając, że nie chce korzystać z prawa pomocy. Sąd pierwszej instancji pierwotnie cofnął przyznane prawo pomocy, jednak postanowienie to zostało uchylone przez NSA. Następnie WSA, rozpoznając sprawę po sprzeciwie, umorzył postępowanie wpadkowe w przedmiocie przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie wpadkowe w przedmiocie przyznania skarżącemu T. Ł. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.) po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym na skutek sprzeciwu skarżącego T. Ł. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 7 marca 2014 r. przyznającego prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi T. Ł. i H. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie stosunków wodnych na gruncie p o s t a n a w i a: umorzyć postępowanie wpadkowe w przedmiocie przyznania skarżącemu T. Ł. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata Postanowieniem z dnia 7 marca 2014 r. referendarz sądowy – po rozpatrzeniu wniosku T. Ł. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata - uwzględnił wniosek w całości. Zdaniem referendarza wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Sprzeciw od tego postanowienia złożył T. Ł. i wniósł o anulowanie postanowienia referendarza sądowego jako rażąco naruszającego prawo. Postanowieniem dnia 25 marca 2014 r. tutejszy sąd cofnął przyznane skarżącemu prawo pomocy, jednakże postanowienie to zostało uchylone przez NSA w dniu 18 kwietnia 2014 r. w sprawie II OZ 378/13. Zdaniem sądu kasacyjnego błędne było orzeczenie o cofnięciu prawa pomocy wydane na skutek wniesienia sprzeciwu, skoro sprzeciw powoduje eliminację z obrotu prawnego orzeczenia referendarza, a sąd nie rozpoznaje sprzeciwu, ale od początku rozpoznaje wniosek o przyznanie prawa pomocy. Zdaniem NSA sąd I instancji powinien rozpoznać wniosek skarżącego i z uwagi na jego cofnięcie zawarte de facto w sprzeciwie – umorzyć postępowanie w zakresie przyznania prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Postępowanie wpadkowe w przedmiocie przyznania prawa pomocy podlegało umorzeniu. W sprawie niniejszej, na skutek złożenia sprzeciwu przez skarżącego od postanowienia referendarza sądowego z dnia 7 marca 2014 r. – postanowienie to utraciło moc. Zadaniem sądu orzekającego po sprzeciwie było zatem rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonego przez skarżącego w dniu 21 lutego 2014 r. (k. 39 i n.). Jednocześnie skarżący w piśmie stanowiącym sprzeciw oświadczył, że nie chce korzystać z prawa pomocy i nie ubiega się o jałmużnę. Faktycznie zatem wycofał swój wniosek w zakresie prawa pomocy. W tym stanie rzeczy oraz biorąc pod uwagę związanie składu obecnie orzekającego stanowiskiem NSA w sprawie II OZ 378/14 (k. 83) – postępowanie wpadkowe w przedmiocie prawa pomocy stało się bezprzedmiotowe i podlegało umorzeniu. Orzeczono w tym przedmiocie jak w sentencji na podstawie, odpowiednio stosowanych w postępowaniu w przedmiocie prawa pomocy, przepisu art. 161 § 1 pkt 1 i art. 64 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło