II SA/Bk 1251/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.) Sędziowie sędzia NSA Danuta Tryniszewska – Bytys sędzia NSA Mieczysław Markowski po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. W. o wyłączenie od orzekania w sprawie sędziego WSA Małgorzaty Roleder w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] listopada 2014 r. znak [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę p o s t a n a w i a oddalić wniosek o wyłączenie sędziego WSA Małgorzaty Roleder od orzekania w sprawie niniejszej W piśmie z dnia [...] marca 2015 r. J. W. wystąpiła z wnioskiem o wyłączenie od orzekania sędziego WSA Małgorzaty Roleder. Wskazała, że istnieją po stronie wskazanej sędzi okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do jej bezstronności, bowiem: - w sprawie II SAB/Bk 44/11 postanowieniem z dnia 19 stycznia 2012 r. bezpodstawnie umorzyła postępowanie, czym naruszyła przepis art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), dalej jako p.p.s.a., nie respektując wytycznych zawartych w wyroku NSA z dnia 2 czerwca 2011 r. w sprawie II OSK 535/11; - w sprawie II SAB/Bk 28/11 sędzia umorzyła postępowanie sądowe "ponieważ sąd nie mając pełnych akt administracyjnych nie dokonał właściwej kontroli postępowania Wojewody P."; to orzeczenie zostało uchylone przez NSA; - w sprawie II SA/Bk 410/12 i II SA/Bk 411/12 oddaliła skargi bezpodstawnie odmawiając skarżącej interesu prawnego, który został przesądzony przez NSA w wyroku z dnia 28 marca 2007 r. w sprawie II OSK 208/06 posiadającym powagę rzeczy osądzonej; w tej sprawie nie odniosła się także do pisma skarżącej na temat podstaw prawnych ustalania interesu prawnego. Wskazała, że wyroki w tych sprawach zostały uchylone przez NSA; - w sprawie II SAB/Bk 11/10 odrzuciła skargę na bezczynność Wojewody P. bezpodstawnie stwierdzając, że przedmiot zaskarżenia nie jest objęty właściwością sądu administracyjnego. NSA nie podzielił tego zapatrywania uchylając postanowienie; - w sprawie II SA/Bk 647/08 jako przewodniczący składu orzekającego zmieniła przedmiot zaskarżenia. W efekcie nie został do dnia dzisiejszego ustalony obszar oddziaływania inwestycji, a jej zamknięto drogę do wniesienia kasacji. Końcowo wnioskodawczyni wskazała, że sędzia Małgorzata Roleder była wielokrotnie wyłączana od orzekania w sprawach z jej skarg, w tym: zarządzeniami w następujących sprawach – II SAB/Bk 57/12, II SAB/Bk 5/12, II SAB/Bk 21/12, II SAB/Bk 57/13, protokołami losowania w sprawach – II SA/Bk 6/13 i II SA/Bk 602/13 oraz postanowieniami w sprawach – II SAB/Bk 81/11, II SAB/Bk 6/12, II SAB/Bk 54/12, II SAB/Bk 55/13, II SA/Bk 136/13. Jak wskazała, również w sprawie niniejszej odmawia się jej przymiotu strony postępowania, z którą to oceną się nie zgadza. Wnioskowana do wyłączenia sędzia w dniu 4 marca 2015 r. złożyła oświadczenie, że nie istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jej bezstronności w niniejszej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek podlegał oddaleniu. Stosownie do treści art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., niezależnie od przyczyn wyłączenia sędziego z mocy ustawy (art. 18), sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie (iudex suspectus). Zgodnie z art. 22 § 2 p.p.s.a. postanowienie w przedmiocie wyłączenia jest wydawane po złożeniu wyjaśnienia przez sędziego, którego wniosek dotyczy. Zdaniem składu orzekającego w sprawie niniejszej, okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi być realna, a nie potencjalna. Nie jest zatem wystarczająca sama wątpliwość strony w tym zakresie, bądź wyłącznie utrata zaufania do bezstronności sędziego. Nie ma znaczenia subiektywne przekonanie strony o braku bezstronności sędziego wyznaczonego do rozpoznawania sprawy. Nadto orzeczenie o wyłączeniu powinno być oparte o zobiektywizowane przesłanki dotyczące sprawy, w której wniosek został złożony. Stąd też wniosku o wyłączenie sędziego nie uzasadnia nawet prowadzenie przez niego rozprawy z naruszeniem przepisów postępowania, czy też wadliwe orzeczenie w innej sprawie, w tym z udziałem wnioskodawcy wyłączenia. Jak wskazał NSA w postanowieniu z dnia 1 października 2014 r. w sprawie II OZ 1008/14 (dostępnym w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej w skrócie jako CBOSA) wyłączenie sędziego, o którym mowa w art. 19 p.p.s.a., ma zapewnić obiektywizm sądu i nie może być traktowane jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu swoich interesów. Nie może tym samym służyć umożliwieniu stronie wybierania składów sędziowskich według jej subiektywnego odczucia. W szczególności nie stanowi uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności przeświadczenie strony co do tego, że sędzia prowadzi proces wadliwie, zwłaszcza nieobiektywnie czy też stronniczo. Podobnie subiektywny pogląd strony co do trafności orzeczenia podjętego z udziałem danego sędziego nie stanowi przesłanki wyłączenia sędziego od rozpoznania danej sprawy. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że argumentacja wniosku skarżącej nie wskazuje na istnienie po stronie sędziego referenta okoliczności mogącej budzić wątpliwości co do jego bezstronności w tej konkretnej sprawie. Podniesienie zarzutów o, zdaniem strony, wadliwym procesowo postępowaniu w innych sprawach, czy wydaniu kilku lub nawet kilkunastu nieuwzględniających zarzutów skargi orzeczeń, ewentualnie o błędnych decyzjach co do kwalifikacji pism procesowych - nie może być podstawą twierdzenia, że mamy do czynienia z iudex suspectus. Wskazać trzeba, że zgodnie z art. 178 ust. 1 Konstytucji RP sędziowie są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji i ustawom. Zatem sędziowie podejmują rozstrzygnięcia w sposób niezawisły, działając w oparciu o prawo i zgodnie ze swoim sumieniem i wewnętrznym przekonaniem oraz w sposób wolny od jakiegokolwiek nacisku z zewnątrz. Sposobem kwestionowania niekorzystnych, w odbiorze strony, rozstrzygnięć, jest uruchomienie kontroli instancyjnej i w ten sposób poddanie orzeczenia ocenie sądu wyższej instancji. Natomiast nawet fakt wielokrotnego wydania niekorzystnych dla strony rozstrzygnięć przez tego samego sędziego – nie oznacza, że utracił on przymiot bezstronności. Podobnie podważenie przez stronę prawidłowości sposobu procedowania, przygotowywania sprawy do rozpoznania i rozstrzygnięcia, nie uzasadnia w sposób wiarygodny istnienia uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności sędziego, działającego w ramach zagwarantowanej konstytucyjnie niezawisłości, natomiast również może być kwestionowane instancyjnie. W tym kontekście odnosząc się do poszczególnych zarzutów rozpoznawanego wniosku wskazać trzeba, że nieakceptowane przez skarżącą działanie sędzi Małgorzaty Roleder w postępowaniach o sygnaturach II SAB/Bk 44/11, II SAB/Bk 28/11, II SAB/Bk 11/10, II SA/Bk 410-411/12, II SA/Bk 647/08 wynika, jak twierdzi strona, z nieprawidłowego procedowania, nieprawidłowej oceny przedmiotu sprawy przez sędziego, naruszenia art. 153 p.p.s.a. czy niewłaściwej oceny posiadania przez wnioskodawczynię interesu prawnego w sprawie. Wskazać jednak należy, że są to zarzuty dotyczące naruszenia przepisów obowiązujących przy rozpoznawaniu sprawy sądowoadministracyjnej i mogą stanowić przedmiot skargi kasacyjnej (strona takie skargi w wymienionych sprawach wnosiła), natomiast w ogóle nie dotyczą jakiegokolwiek kierunkowego nastawienia sędziego do strony. Jeszcze raz podkreślić należy, że nie można utożsamiać nawet wielu błędów popełnianych przez sędziego w procedowaniu, z brakiem po jego stronie bezstronności w sprawie. W żadnym też miejscu wniosku o wyłączenie sędziego wnioskodawczyni nie powołuje się na inne okoliczności niż nieprawidłowości formalne (procesowe), mogące być interpretowane jako wykluczające czy wywołujące wątpliwość co do bezstronności sędzi M. Roleder. Nie może też ujść uwadze, że sędzia referent złożyła oświadczenie o braku po jej stronie okoliczności mogących wywołać uzasadnione wątpliwości co do jej bezstronności, któremu to oświadczeniu przynależy walor wiarygodności. Tego waloru wniosek nie podważył. Tytułem uzupełnienia wskazać należy, że skład rozpoznający przedmiotowy wniosek o wyłączenie sędziego nie stwierdził również z urzędu w kontrolowanym postępowaniu okoliczności ustawowych uzasadniających wyłączenie na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 1 – 7 p.p.s.a. (iudex inhabilis), w tym – z uwagi na wielość wskazanych we wniosku sygnatur – okoliczności wskazanych w art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a. Jak wskazał tutejszy sąd w postanowieniu z dnia 3 marca 2015 r. wydanym w sprawie niniejszej, zgodnie z aktualną linią orzeczniczą – przepis art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a. nie dotyczy sytuacji, w której sędzia orzekał wcześniej w sprawie z udziałem tego samego organu i stron, ale gdy była w niej kwestionowana bezczynność (vide postanowienie NSA z dnia 20 lipca 2011 r., I OZ 531/11, CBOSA). Nie zachodzi zatem sytuacja konieczności wyłączenia sędziego M. Roleder od rozpoznania sprawy niniejszej na podstawie wskazanego przepisu tylko dlatego, że orzekała wcześniej w wymienionych we wniosku sprawach ze skargi na bezczynność i były to sprawy z udziałem skarżącej oraz miały związek ze sprawą niniejszą. Jeśli zaś chodzi o sprawy II SA/Bk 410-411/12 to nie dotyczyły one działania Wojewody P. tzn. organu odwoławczego w sprawie niniejszej, a działania P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. Z kolei sprawa II SA/Bk 647/08 dotyczyła niewykonania przez Wojewodę P. wyroku NSA w sprawie II OSK 208/06 (sporny był interes prawny w postępowaniu o pozwolenie na budowę z dnia 18 listopada 2004 r. Skarga w tej sprawie została oddalona, a wyrok nie został zaskarżony kasacyjnie. Natomiast w sprawie niniejszej mamy do czynienia przede wszystkim z zaskarżeniem konkretnej decyzji a nie niewykonania wyroku jak w sprawie II SA/Bk 647/08. Nadto mamy do czynienia z decyzją wydaną w postępowaniu nadzwyczajnym o wznowienie i odmawiającą w tym postępowaniu uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] listopada 2011 r., którą również uchylono w trybie art. 36a ust. 2 prawa budowlanego decyzję z dnia [...] listopada 2004 r. w części dotyczącej budowy zamkniętego zbiornika na działce nr [...] we wsi I., gm. N. Przedstawiony stan procesowy nie pozwala uznać, że orzekająca w sprawie II SA/Bk 647/08 sędzia M. Roleder rozpoznając sprawę niniejszą orzekałaby w tej samej sprawie w rozumieniu art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a. Ze wskazanych powyżej względów na podstawie art. 19 i art. 18 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.