II SA/Bk 133/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska – Bytys (spr.) Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska sędzia WSA Mirosław Wincenciak po rozpoznaniu w dniu 06 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. W. o wyłączenie od orzekania w sprawie sędziego NSA Elżbiety Trykoszko w sprawie ze skargi J. W. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z [...] stycznia 2010 r. w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia p o s t a n a w i a oddalić wniosek o wyłączenie sędziego NSA Elżbiety Trykoszko od orzekania w sprawie niniejszej W dniu 28 czerwca 2010 r. skarżąca J. W. złożyła wniosek o wyłączenie od orzekania w sprawie niniejszej sędziego NSA Elżbiety Trykoszko z powołaniem się na motywy podane podczas rozprawy w dniu 24 czerwca 2010 r. w sprawie II SA/Bk 75/10 tzn. niejednokrotne działanie sędziego na jej niekorzyść. We wniosku pisemnym oświadczyła, że w niniejszej sprawie, podobnie jak w sprawie II SA/Bk 75/10, wskazana sędzia zmieniła określenie przedmiotu zaskarżenia oraz skarżonego organu. Zdaniem skarżącej wniosła ona, tak w sprawie II SA/Bk 75/10, jak i w sprawie niniejszej II SA/Bk 133/10, skargę na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B., którym utrzymano w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w H. o odmowie wydania zaświadczenia. Sędzia określiła przedmiot sprawy jako "odmowę wydania zaświadczenia", co skarżąca kwestionuje jako nieprawidłowe, bowiem przedmiotem skargi jest, jej zdaniem, "postanowienie organu skarżonego". Zdaniem skarżącej sędzia zbagatelizowała jej uwagę zgłoszoną na rozprawie w sprawie II SA/Bk 75/10 (która to sprawa, jak wskazała, dotyczy identycznej sytuacji, różniącej się tylko datą i numerem kwestionowanych rozstrzygnięć) odnośnie błędnie oznaczonego przedmiotu zaskarżenia i nie odniosła się w ogóle do postanowienia zaskarżonego. W ten sposób, w ocenie strony, działała na jej niekorzyść i przekroczyła uprawnienia ustawowe. Skarżąca wskazała, że sąd administracyjny nie jest ograniczony treścią skargi, ale nie może zmieniać przedmiotu zaskarżenia. J. W. wskazała, że "bezczynność organu w przedmiocie niewydania zaświadczenia (nb organu powiatowego) może być odrębnym postępowaniem sądowoadministracyjnym po uchyleniu postanowienia organu II instancji i stwierdzeniu nieważności postanowienia organu II instancji". Jej zdaniem dopóki będzie funkcjonowało w obrocie prawnym postanowienie organu II instancji utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji – nie otrzyma żądanego zaświadczenia. Wskazała, że sędzia Elżbieta Trykoszko po raz kolejny działa na jej niekorzyść, co wcześniej uczyniła w sprawie II SAB/Bk 20/10. W ocenie skarżącej przedmiotowych błędów nie może nieumyślnie popełniać doświadczony sędzia. Skarżąca wskazała również na inne sprawy, w których, jej zdaniem, wymieniona sędzia naruszała jej prawa: sprawę II SA/Bk 51/05, w której działając jako Przewodnicząca Wydziału błędnie dopuściła jako skargę do WSA wniosek skierowany do organów administracyjnych, co spowodowało kontynuowanie niekorzystnych dla niej prac budowlanych; wbrew stanowisku skarżącej w sprawie II SA/Bk 671/08 zmieniła również przedmiot zaskarżenia z "nierespektowanie wyroku NSA" na "niewykonanie" tego wyroku, co miało określone negatywne konsekwencje procesowe; w sprawie II SAB/Bk 48/08 odmówiła skarżącej przymiotu strony co było niezgodne ze stanowiskiem NSA w sprawie II OSK 208/06; w sprawie II SA/Bk 337/07 sędzia uchyliła prawidłową decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz nie załatwiła prawidłowo jej wniosku o zmianę postanowienia odmawiającego dopuszczenia jej do udziału w sprawie. Sędzia NSA Elżbieta Trykoszko złożyła oświadczenie, iż w jej przekonaniu nie zachodzą podstawy do wyłączenia, bowiem nie zna osobiście stron, nie łączy jej z nimi jakakolwiek znajomość, zaś pracowników organów administracji, których działanie lub bezczynność jest przedmiotem licznych skargi J. W., zna wyłącznie z racji rozpoznawania spraw sądowych. Ponadto sędzia wskazała, że w sprawie II SA/Bk 51/05 nie uczestniczyła w składzie orzekającym, w sprawie II SA/Bk 671/08 NSA oddalił skargę kasacyjną na jej postanowienie o odrzuceniu skargi J. W., identycznie w sprawie II SAB/Bk 48/08, natomiast w sprawie II SA/Bk 337/07 wydano postanowienie o odmowie dopuszczenia J. W. do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika, które NSA podzielił oddalając zażalenie, zaś wnioskowi o zmianę tego postanowienia nie nadano biegu procesowego z uwagi na jego złożenie po prawomocnym zakończeniu postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek podlegał oddaleniu. Stosownie do treści art. 19 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., niezależnie od przyczyn wyłączenia sędziego z mocy ustawy (art. 18), sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Zgodnie z art. 22 § 2 p.p.s.a. postanowienie w przedmiocie wyłączenia jest wydawane po złożeniu wyjaśnienia przez sędziego, którego wniosek o wyłączenie dotyczy. W orzecznictwie wskazuje się, że okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi być realna, a nie potencjalna. Nie jest zatem wystarczająca sama podejrzliwość strony bądź utrata wiarygodności w bezstronność sędziego. Nie ma znaczenia subiektywne przekonanie strony o braku bezstronności sędziego wyznaczonego do rozpoznawania jej sprawy (vide postan. NSA z 15.09.2008 r., II FZ 397/08, Lex nr 493907). Orzeczenie o wyłączeniu powinno być oparte o w pełni zobiektywizowane przesłanki dotyczące sprawy, w której wniosek został złożony. Nadto, jak zauważa się w orzecznictwie, wniosku o wyłączenie sędziego nie uzasadnia nawet prowadzenie przez niego rozprawy z naruszeniem przepisów postępowania czy też niewłaściwa postawa sędziego oraz wadliwe prowadzenie rozprawy w innej sprawie (postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2004 r., OZ 863/04, niepubl.). Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż argumentacja wniosku skarżącej nie wskazuje na istnienie po stronie sędziego referenta okoliczności mogącej budzić wątpliwości co do jego bezstronności w tej konkretnej sprawie. Podniesienie niepopartych, a wyłącznie subiektywnych zarzutów o celowym działaniu na niekorzyść strony, o wydawaniu orzeczeń mających negatywny wpływ na bieg postępowań administracyjnych - nie może być podstawą do przyjęcia, że mamy do czynienia z iudex suspectus w sytuacji, gdy argumentem na tę okoliczność jest wyłącznie podanie przykładów spraw, w których sędzia odrzuciła skargi strony. Tym bardziej, gdy podane we wniosku o wyłączenie orzeczenia zostały ocenione jako prawidłowe i zgodne z prawem przez sąd wyższej instancji. Wskazać trzeba, że zgodnie z art. 178 ust. 1 Konstytucji RP sędziowie są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji i ustawom. Zatem sędziowie podejmują rozstrzygnięcia w sposób niezawisły, działając w oparciu o prawo i zgodnie ze swoim sumieniem i wewnętrznym przekonaniem oraz w sposób wolny od jakiegokolwiek nacisku z zewnątrz. Sposobem kwestionowania niekorzystnych, w odbiorze strony, rozstrzygnięć, jest uruchomienie kontroli instancyjnej i w ten sposób poddanie orzeczenia ocenie sądu wyższej instancji. Natomiast nawet fakt wielokrotnego wydania niekorzystnych dla strony rozstrzygnięć przez tego samego sędziego – nie oznacza, że sędzia utracił przymiot bezstronności. Podobnie podważenie przez stronę prawidłowości sposobu procedowania, przygotowywania sprawy do rozpoznania i rozstrzygnięcia, nie uzasadnia w sposób wiarygodny istnienia uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności sędziego, działającego w ramach zagwarantowanej konstytucyjnie niezawisłości, natomiast również może być kwestionowane instancyjnie. Skarżąca wskazała, że sędzia będąca referentem w sprawie niniejszej zmieniła przedmiot zaskarżenia, co narusza uprawnienia ustawowe sądu administracyjnego. W ocenie składu rozpoznającego wniosek o wyłączenie taka okoliczność nie ma miejsca. Sprawa – jak to określa skarżąca – "na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w H. o odmowie wydania zaświadczenia" (określenie skarżącej ze strony 1 i 2 skargi oraz 1 i 2 wniosku o wyłączenie, k. 4, 4 odwrót, k. 43, 44) jest bowiem sprawą w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia, jak to określono w sentencji postanowienia z 13 maja 2010 r. Powyższe działanie nie świadczy o dyskryminującym traktowaniu skarżącej czy nadużywaniu władzy sądowej, natomiast pozostaje w sferze niezawisłego wykonywania czynności sędziowskich. Podnieść również trzeba, że sędzia referent złożyła oświadczenie o braku po jej stronie okoliczności mogących wywołać uzasadnione wątpliwości co do bezstronności. Skład rozpoznający przedmiotowy wniosek o wyłączenie sędziego nie stwierdził również z urzędu w kontrolowanym postępowaniu okoliczności ustawowych uzasadniających wyłączenie na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 1 – 7 p.p.s.a. (iudex inhabilis). Ze wskazanych powyżej względów na mocy art. 19 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.