II SA/Bk 141/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), , , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 września 2018 r. wniosku pełnomocnika skarżącego - radcy prawnego M. K. o przywrócenie terminu do złożenia opinii o braku podstaw do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia tut. Sądu z dnia 19 marca 2018 r. w sprawie ze skargi T. P. na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 16 stycznia 2018 r. wydanego w sprawie o sygn. akt II SAB/Bk 100/17 uwzględniającego skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w przedmiocie załatwienia wniosku w sprawie przebudowy parkingu p o s t a n a w i a przywrócić termin do złożenia opinii o braku podstaw do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 16 stycznia 2018 r., wydanym w sprawie o sygn. akt II SAB/Bk 100/17, uwzględnił skargę T. P. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. w przedmiocie załatwienia wniosku w sprawie przebudowy parkingu, zobowiązując ww. organ do załatwienia wniosku skarżącego z dnia [...] lipca 2015 r. w terminie 14 dni od daty zwrotu akt administracyjnych organowi. Sąd stwierdził jednocześnie, że organ dopuścił się bezczynności oraz, że miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W dniu 1 marca 2018 r. Skarżący T. P. złożył w tut. Sądzie skargę na niewykonanie ww. wyroku żądając wymierzenia organowi grzywny. Postanowieniem z dnia 19 marca 2018 r. tut. Sąd odrzucił ww. skargę jako niedopuszczalną na zasadzie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, dalej: "p.p.s.a."), jako wniesioną przedwcześnie, tj. zarówno przed uprawomocnieniem się wyroku (a tym samym uzyskaniem przez wyrok przymiotu wykonalności), jak i przed rozpoczęciem biegu terminu do załatwienia sprawy przez organ. Postanowienie to zostało doręczone skarżącemu w dniu 3 kwietnia 2018 r. z błędnym pouczeniem o trybie i sposobie wniesienia na nie zażalenia, zamiast skargi kasacyjnej (k. 9, 12). W dniu 3 kwietnia 2018 r. skarżący wniósł zażalenie na ww. postanowienie. Postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2018 r. tut. Sąd przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, natomiast pismem z dnia 26 kwietnia 2018 r. Dziekan Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w B. wyznaczył do prowadzenia niniejszej sprawy radcę prawnego M. K. Postanowieniem z dnia z dnia 25 maja 2018 r. NSA odrzucił zażalenie skarżącego złożone na postanowienie tut. Sądu z dnia 19 marca 2018 r. (II OZ 547/18) z tego względu, że od postanowienia tut. Sądu z dnia 19 marca 2018 r. przysługiwała skarga kasacyjna, zaś wniesiony środek odwoławczy nie spełnia większości wymogów przewidzianych dla skargi kasacyjnej. W dniu 9 maja 2018 r. pełnomocnik zwróciła się do tut. Sądu o umożliwienie zapoznania się z aktami sprawy, które w owym czasie znajdywały się w NSA (k. 59). W dniu 15 czerwca 2018 r. poinformowano ją telefonicznie o możliwości zapoznania się z aktami sprawy (notatka - k. 59), czego pełnomocnik dokonała w dniu 18 czerwca 2018 r. (k. 66). W dniu 19 czerwca 2018 r. pełnomocnik złożyła w tut. Sadzie wniosek o przywrócenie terminu do złożenia opinii prawnej o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia tut. Sądu z dnia 19 marca 2018 r., przedkładając jednocześnie opinię o braku podstaw do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik wskazała, że została powiadomiona o wyznaczeniu jej do prowadzenia przedmiotowej sprawy w dniu 4 maja 2018 r. W dniu 7 maja 2018 r. zamówiła akta celem zapoznania się z nimi, jednakże znajdowały się one wówczas w NSA. W związku z tym pełnomocnik zwróciła się do tut. Sądu z wnioskiem o niezwłoczne wypożyczenie akt, celem ustalenia stanu faktycznego. Akta powróciły do tut. Sądu w dniu 15 czerwca 2018 r., zaś pełnomocnik zapoznała się z nimi w dniu 18 czerwca 2018 r., od kiedy to rozpoczął bieg termin do złożenia przedmiotowego wniosku o przywrócenie terminu. Pełnomocnik wskazała, że w związku z powyższą chronologią zdarzeń, nie było możliwe dochowanie terminów, o których mowa w art. 177 § 3 i 4 p.p.s.a. W dniu 20 czerwca 2018 r. skarżący wypowiedział pełnomocnictwo radcy prawnemu M. K. (k. 79, 80). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Na podstawie art. 177 § 1 p.p.s.a. skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Zgodnie zaś z art. 177 § 3 p.p.s.a. w razie ustanowienia w ramach prawa pomocy radcy prawnego po wydaniu orzeczenia, na wniosek złożony przez stronę, której doręcza się odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzonym z urzędu, termin do wniesienia skargi kasacyjnej biegnie od dnia zawiadomienia pełnomocnika o jego wyznaczeniu, jednak nie wcześniej niż od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Wedle zaś ust. 4 zd. 1 ww. przepisu, jeżeli pełnomocnik wyznaczony na podstawie art. 253 § 2 p.p.s.a. nie stwierdza podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, składa w sądzie, w terminie do wniesienia skargi kasacyjnej, sporządzoną przez siebie opinię w tym przedmiocie wraz z odpisem dla strony, dla której został ustanowiony. W sprawie niniejszej radca prawny M. K. została zawiadomiona o wyznaczeniu jej do reprezentowania skarżącego w dniu 4 maja 2018 r., natomiast opinię o braku podstaw do złożenia skargi kasacyjnej złożyła w dniu 19 czerwca 2018 r. Uchybienie przez pełnomocnika skarżącego, terminowi do sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia tut. Sądu z dnia 19 marca 2018 r. jest zatem bezsporne. Stosownie do treści art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Z treści art. 87 p.p.s.a. wynika natomiast, że warunkiem przywrócenia uchybionego terminu do dokonania określonej czynności jest spełnienie łącznie następujących przesłanek: wniesienia przez stronę wniosku o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiła jej dochowania terminu (§ 1), dokonanie jednocześnie czynności, której w zakreślonym terminie nie dokonano (§ 4) oraz uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony (§ 2). Sąd rozpoznając wniosek pełnomocnika skarżącego o przywrócenie terminu do dokonania ww. czynności procesowej, w pierwszej kolejności stwierdził, że spełnia on warunki formalne. Złożono go bowiem z zachowaniem ww. siedmiodniowego terminu, bowiem przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu 18 czerwca 2018 r. tj. w dniu zapoznania się przez pełnomocnika z aktami przedmiotowej sprawy, w tym z treścią postanowienia tut. Sądu z dnia 18 marca 2018 r., zaś wniosek o przywrócenie terminu został złożony 19 czerwca 2018 r. a zatem w ciągu siedmiu dni od chwili ustania przeszkody. Wraz z wnioskiem pełnomocnik złożyła także opinię o braku podstaw do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej od ww. postanowienia oraz jej odpis. Spełnione zostały zatem wymogi formalne konieczne do uwzględnienia wniosku. W dalszej kolejności należało zatem ocenić, czy argumenty w nim powołane uprawdopodabniają, że uchybienie terminu do dokonania ww. czynności nastąpiło bez winy pełnomocnika skarżącego. W tym względzie należy zauważyć, że kryterium braku winy, jako przesłanka pozytywna wniosku o przywrócenie terminu do złożenia przez pełnomocnika opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, wiąże się z obowiązkiem pełnomocnika do zachowania szczególnej staranności, wymaganej od podmiotu profesjonalnego. Podkreślić przy tym należy, że na profesjonalnym pełnomocniku ciąży szczególny obowiązek dbałości o terminowość i prawidłowość dokonywanych czynności procesowych. W sytuacjach, gdy od prawidłowego dokonania danej czynności zależy dalszy bieg powierzonej pełnomocnikowi sprawy zasadnym jest wymaganie od tego pełnomocnika maksimum staranności. Rzetelność wykonania czynności procesowych przekładać się będzie bowiem na prawo strony do obrony swoich interesów i ochrony jej praw (vide: wyrok NSA z dnia 2 października 2015r., II OSK 148/14, LEX nr 1987030). Przywrócenie terminu może więc mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której pełnomocnik nie mógł usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie terminu jest więc dopuszczalne wyłącznie w przypadku zaistnienia obiektywnych, występujących bez jego woli, okoliczności, które mimo dołożenia wymaganej od niego staranności, udaremniły dokonanie czynności w terminie (por. postanowienie NSA z 12 lutego 2015 r., I OZ 91/15, Lex nr 1643289). Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, że i ta przesłanka została spełniona. Przyczyną niedochowania terminu do dokonania przedmiotowej czynności w terminie, był bowiem brak możliwości zapoznania się przez pełnomocnika z aktami przedmiotowej sprawy, w tym z treścią postanowienia tut. Sądu z dnia 19 marca 2018 r., spowodowany przekazaniem akt do NSA, który rozpoznawał zażalenie skarżącego na ww. postanowienie. Nie jest to okoliczność, za którą, w jakimkolwiek stopniu, można winić pełnomocnika skarżącego. Akta zostały przesłane do NSA w dniu 9 maja 2018 r., zaś zawrócone do tut. Sądu w dniu 15 czerwca 2018 r. (k. 47). Tego samego dnia powiadomiono telefonicznie pełnomocnika o możliwości zapoznania się z aktami, czego pełnomocnik dokonała niezwłocznie, w kolejnym dniu roboczym, tj. 18 czerwca 2018 r., zaś następnego dnia złożyła wniosek o przywrócenie terminu załączając do niego przedmiotową opinię. W ocenie Sądu, pełnomocnik skarżącego dochowała należytej, wymaganej od niej staranności w prowadzeniu spraw skarżącego, w związku z czym należało orzec o przywróceniu wnioskowanego terminu. Na marginesie należy zauważyć, że wypowiedzenie pełnomocnikowi pełnomocnictwa przez skarżącego nastąpiło w dniu 20 czerwca 2018 r., a więc po złożeniu przez pełnomocnika rozpoznawanego wniosku. W związku z tym, że na chwilę jego wniesienia, radca prawny M. K. pozostawała jeszcze pełnomocnikiem skarżącego, wniosek podlegał rozpoznaniu przez Sąd Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a.