II SA/Bk 17/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2019 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. i K. D. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę p o s t a n a w i a odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Wojewoda P. decyzją z dnia [...] listopada 2018 r. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...]: – uchylającą ostateczną decyzję własną z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą inwestorowi R. Sp. J. z siedzibą w E. pozwolenia na budowę zespołu budynków mieszkalnych: budynek A (o powierzchni zabudowy: 1517,30 m2 i kubaturze: 19659,90 m3), budynek B (o powierzchni zabudowy: 797,60 m2 i kubaturze: 15512,80 m3) i budynek C (o powierzchni zabudowy: 809,20 m2 i kubaturze: 11750,80 m3) z lokalami handlowo-usługowymi na parterze, garażami w poziomie piwnic, parkingami, murami oporowymi i zagospodarowaniem terenu, doziemną instalacją kanalizacji deszczowej, oświetleniem terenu na działkach o nr ewid. gr. [...] położonych w B. przy ul. [...], obręb [...]; - zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą inwestorowi pozwolenia na budowę zespołu budynków mieszkalnych: budynek A (o powierzchni zabudowy: 1680,30 m2 i kubaturze: 19659,90 m3), budynek B (o powierzchni zabudowy: 797,60 m2 i kubaturze: 15512,80 m3) i budynek C (o powierzchni zabudowy: 809,20 m2 i kubaturze: 11750,80 m3) z lokalami handlowo-usługowymi na parterze, garażami, parkingami, murami oporowymi i zagospodarowaniem terenu, doziemną instalacją kanalizacji deszczowej, oświetleniem terenu na działkach o nr ewid. gr. [...] położonych w B. przy ul. [...], obręb [...]; - nadającą decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Skargę na tę decyzję do sądu administracyjnego złożyli A. i K. D. wraz z wnioskiem o wstrzymanie jej wykonania. W uzasadnieniu wniosku podali, że dalsze prowadzenie przez inwestora prac budowlanych, w sytuacji znacznego prawdopodobieństwa uchylenia decyzji, doprowadzić może do powstania trudnych do odwrócenia skutków (rozbiórka budynków wielorodzinnych) jak również wyrządzenia skarżącym znacznej szkody (utrata wartości nieruchomości wskutek zacienienia, zalewania wodą). Skarżący nadmienili, że organ pierwszej instancji w dniu [...] czerwca 2018 r. wstrzymał wykonanie decyzji z dnia [...] lutego 2017 r. i zaledwie dzień później wydała decyzję uchylającą tę decyzję już z rygorem natychmiastowej wykonalności. Takie postępowanie, zdaniem skarżących jest niezrozumiałe zwłaszcza w sytuacji, że na skutek wydania decyzji z dnia [...] czerwca 2018 r. nie doszło do zmiany położenia inwestycji i stanowiska skarżących wobec przedmiotowej inwestycji w porównaniu do stanu sprzed [...] czerwca 2018 r. Skarżący wywiedli, że takie postępowanie może być tłumaczone chęcią zapewniania deweloperowi czasu na jak najdalsze zaawansowanie budowy. Tym bardziej, że wstrzymanie decyzji z dnia [...] lutego 2017 r. było wynikiem wskazówek Wojewody, który uchylił uprzednią odmowę wstrzymania wykonania tej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. - powoływanej dalej jako P.p.s.a.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, jak stanowi § 3 wyżej wymienionego artykułu, po przekazaniu skargi sądowi może on, na wniosek skarżącego, wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu administracyjnego jest szczególną, a jednocześnie przejściową formą zabezpieczenia ważnych interesów strony. Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu administracyjnego ma charakter wyjątkowy, a jego warunkiem jest uprawdopodobnienie przez wnioskodawcę, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd wydając orzeczenie w omawianym przedmiocie powinien swoje rozstrzygnięcie oprzeć zarówno o ocenę wniosku strony skarżącej, jak i materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy, w aspekcie wystąpienia bądź też niewystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Jednakże uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na stronie skarżącej (vide: postanowienie NSA z 13 grudnia 2004 r. FZ 496/2004, pub. CBOSA). Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności. Rzeczą zaś Sądu jest zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają - lub nie - za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Przy takim badaniu wniosku i argumentów strony Sąd winien dodatkowo rozważyć z urzędu, czy nie zachodzą inne okoliczności uzasadniające wniosek. Przy czym bierze pod uwagę zarówno interesy strony skarżącej jak i uczestników postępowania. Wstrzymanie wykonania decyzji zatwierdzającej projekt budowlany oraz udzielającej pozwolenia na budowę należy traktować w sposób wyjątkowy a oceniając wniosek należy mieć również na względzie konsekwencje jakie wstrzymanie takiej decyzji może mieć dla inwestora. Sam ustawodawca wskazał na wyjątkowy charakter takiego wstrzymania, a mianowicie w art. 35a ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r., poz. 1202 ze zm.) przewidział, że sąd może uzależnić wstrzymanie wykonania decyzji od złożenia przez skarżącego kaucji na zabezpieczenie roszczeń inwestora. Z uzasadnienia wniosku można wyprowadzić obawę skarżących przed negatywnym wpływem inwestycji na nieruchomość stanowiącą ich własność. Ten negatywny wpływ, zdaniem skarżących, przejawiać się ma zagrożeniem zacienienia i zalewania ich nieruchomości a w konsekwencji spadkiem jej wartości. Zdaniem Sądu taka argumentacja jest zbyt ogólna. Podkreślić należy, że sam fakt udzielenia pozwolenia na budowę, nie może stanowić przesłanki uzasadniającej wstrzymanie wykonania decyzji, gdyż ze swej natury decyzje dotyczące pozwolenia na budowę zmieniają stan rzeczy i mogą spowodować powstanie trudnych do odwrócenia skutków, jednakże skutki te należy szczegółowo uzasadnić oraz wykazać wystąpienie ich w stosunku do składającego dany wniosek. Wniosek w sprawie niniejszej nie wskazuje na okoliczności, które czyniłyby go zasadnym. Należy również dodać, że ryzyko prowadzenia robót budowlanych w sytuacji złożenia skargi na decyzję dotyczącą pozwolenia na budowę, spoczywa na inwestorze, prowadzi on bowiem swoją inwestycję w sytuacji niepewnej jaką jest możliwość uchylenia decyzji przez sąd. Zatem to inwestor zobowiązany będzie do przywrócenia stanu poprzedniego na własny koszt, a więc jakakolwiek szkoda finansowa powstanie po stronie inwestora, a nie skarżących. Roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. W przedmiotowej sprawie inwestor dysponuje ostateczną decyzją zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę i to on ponosi ryzyko prowadzenia robót przed rozpoznaniem skargi przez sąd i to na nim spoczywać będzie obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego, w razie, gdyby okazało się, że w wyniku rozpoznania skargi decyzja zostanie uchylona (vide: postanowienia NSA: z 15 lutego 2008 r., II OZ 1202/07; z 22 lutego 2008 r., II OZ 131/08; z 26 lutego 2008 r., II OZ 145/08, pub. CBOSA). W świetle powyższego, oceniając czy w sprawie występują ustawowe przesłanki uzasadniające zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania decyzji, Sąd nie dopatrzył się ich zaistnienia. W przedmiotowym wniosku nie wykazano, że zachodzą przesłanki do wstrzymania zaskarżonej decyzji. Z tego też względu na podstawie art. 61 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.