II SA/Bk 1797/25
WyrokWSA w Białymstoku2026-02-26
Skład orzekający: Małgorzata Roleder, Anna Bartłomiejczuk, Barbara Romanczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona na przewoźnika za nieprzedstawienie środka transportu do kontroli oraz za nieprzekazywanie danych geolokalizacyjnych jest zasadna, a także czy istnieją podstawy do odstąpienia od jej wymierzenia z uwagi na ważny interes przewoźnika lub interes publiczny?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy prawidłowo nałożyły kary pieniężne na przewoźnika za nieprzedstawienie środka transportu do kontroli oraz za nieprzekazywanie danych geolokalizacyjnych, ponieważ ziściły się przesłanki określone w ustawie SENT. Odpowiedzialność ma charakter obiektywny i nie jest zależna od winy. Sąd stwierdził również, że nie wystąpiły przesłanki uzasadniające odstąpienie od wymierzenia kary, ani z uwagi na ważny interes przewoźnika, ani z uwagi na interes publiczny, gdyż naruszenia były poważne i godziły w cele ustawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kar pieniężnych na przewoźnika A. LTD za nieprzedstawienie środka transportu z towarem do kontroli oraz za nieprzekazywanie danych geolokalizacyjnych podczas przewozu towaru objętego zgłoszeniem SENT. Organ pierwszej instancji nałożył kary, a Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał je w mocy. Przewoźnik zarzucił naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej oraz ustawy SENT, kwestionując zasadność kar i brak odstąpienia od ich wymierzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder, Sędziowie asesor sądowy WSA Anna Bartłomiejczuk,, sędzia WSA Barbara Romanczuk (spr.), Protokolant referent stażysta Emilia Jarząbska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 lutego 2026 r. sprawy ze skargi A.L. w B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia 3 września 2025 r. nr 2001-IOA.4823.28.2025 w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę.
Zaskarżoną do sądu decyzją z dnia 3 września 2025r. nr 2001-IOA.4823.28.2025 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białymstoku z 9 czerwca 2025r. nr 318000-CZC4.4823.206.2024.GB nakładającą na A. LTD. z siedzibą w B., karę pieniężną w wysokości [...] zł za nieprzedstawienie na wezwanie Naczelnika Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białymstoku środka transportu wraz z towarem objętym zgłoszeniem SENT[...] w miejscu: S., B., w celu przeprowadzenia kontroli oraz karę pieniężną w wysokości 10.000 zł za niewywiązanie się z obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1 ustawy z 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1218 ze zm.), tj. niezapewnienie przez przewoźnika w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem SENT[...] przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem.
Dyrektor IAS wskazał, że w dniu 7 lutego 2024 r. w imieniu przewoźnika firmy: A. LTD, G. M. zarejestrowała zgłoszenie SENT[...]. Jako miejsce wjazdu na terytorium Polski wskazano B.1 – V., zaś jako miejsce wyjazdu poza terytorium Polski: B. - K. Przewóz zgodnie ze zgłoszeniem miał rozpocząć 7 lutego 2024r., zaś do jego zakończenia miało dojść 9 lutego 2024r. Przewóz dotyczył towaru tj. Sunflower" (tłum. słonecznik), klasyfikowanym do pozycji Nomenklatury Scalonej, zwanej dalej "CN" 1206 w ilości 23250 kg z Bułgarii na Litwę i realizowany był za pomocą środka transportu o nr rejestracyjnych [...]. Zgłoszono także numer urządzenia/lokalizatora GPS: [...], numer dokumentu przewozowego bez numeru oraz numer zezwolenia drogowego: [...]. W związku z rejestracją przewozu w systemie SENT, jednocześnie z przesłaniem numeru referencyjnego zgłoszenia SENT[...], Naczelnik Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białymstoku wezwał przewoźnika do przedstawienia środka transportu wraz z towarem w miejscu: S., B. w celu przeprowadzenia kontroli. W wezwaniu pouczono Stronę o obowiązku powiadomienia organu o planowanej dacie i godzinie dostarczenia towaru oraz grożących karach administracyjnych w przypadku niewykonania obowiązku stawiennictwa się do kontroli. Informacje te zostały podane w języku polskim, angielskim i rosyjskim. Przewoźnik mimo przekazanej informacji nie zgłosił się w wyznaczonym miejscu. Z akt sprawy wynika (odczyty kamer ANPRS - System Automatycznego Rozpoznawania Numerów Rejestracyjnych), że środek transportu o numerach rejestracyjnych [...] wjechał do Polski w B.1 7 lutego 2024 r. godz. 15.50 i wyjechał z Polski w B. 8 lutego 2024r. o godzinie 16:01. Ponadto, w wyniku analizy systemu monitorowania przewozu stwierdzono brak przekazywania do rejestru SENT danych geolokalizacyjnych środka transportu o numerach rejestracyjnych [...] na całej trasie przejazdu przez terytorium Polski. W toku postępowania kontrolnego przewoźnik przesłał (e-mail z 25.03.2024 r.) m.in. dokument przewozowy CMR dotyczący przedmiotowego przewozu.
Zdaniem organu odwoławczego, Naczelnik PUCS w Białymstoku prawidłowo nałożył na spółkę karę pieniężną za niewykonanie obowiązku, o którym mowa w art. 12a ust. 3 ustawy SENT.
Dyrektor IAS stwierdził, że podniesione przez pełnomocnika okoliczności wystąpienia spedytora, jako pośrednika na etapie dokonania zgłaszania SENT,
w przedmiotowym przewozie oraz braku znajomości po jego stronie języka polskiego, angielskiego i rosyjskiego, w żadnym wypadku nie zdejmuje z przewoźnika odpowiedzialności za prawidłowe przeprowadzenie przewozu objętego zgłoszeniem SENT[...]. Podmiotem bezpośrednio wprowadzającym przewożony towar na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jest przewoźnik, zatem na nim ciąży obowiązek wywiązania się ze wszystkich prawnie nałożonych obostrzeń z tym związanych. Wystąpienie spedytora w logistycznym łańcuchu dostawy nie zwalnia przewoźnika z obowiązków na niego nałożonych ustawą SENT. Brak prawidłowej komunikacji między spedytorem, przewoźnikiem i kierowcą dowodzi jedynie wystąpienie braków w należytej organizacji przewozu, czego następstwa jednoznacznie spadają na przewoźnika. To przewoźnik winien tak zorganizować przewóz aby mieć pełnie informacji zarówno o ciążących na nim obowiązkach jak
i mieć wiedzę na temat aktualnego przemieszczania się środka transportu wraz
z towarem. Zlekceważenie tych obowiązków nie zdejmuje z przewoźnika odpowiedzialności za prawidłowe przeprowadzenie przewozu.
Jak wynika z akt sprawy przewoźnik już realizował przewóz towarów objętych monitorowaniem i otrzymywał wezwania do przedstawienia środka transportu wraz
z towarem do kontroli. Tak więc strona miała wiedzę na temat funkcjonowania ustawy SENT oraz o wymogach nakładanych na przewoźników w związku
z realizacją przewozów, ponieważ w systemie SENT realizowała przewozy towarów "wrażliwych" podlegających monitoringowi. Tym samym przewoźnik miał wiedzę, jak wygląda informacja generowana przez system SENT zawierająca wezwanie do kontroli. W art. 12a ustawy SENT dyrektywa kontroli jest aktywowana w przypadku zgłoszeń, w przypadku których w wyniku analizy danych w rejestrze stwierdzono, że przewóz towarów wskazany w zgłoszeniu wiąże się ze zwiększonym ryzykiem. Zgłaszający otrzymał wezwanie do stawienia się do kontroli, a mimo to przewoźnik nie zastosował się do niego. Działanie to uniemożliwiło służbom celno-skarbowym skuteczną kontrolę przewozu towarów wrażliwych oraz ustalenie, czy podane
w zgłoszeniu dane są zgodne ze stanem faktycznym tak, aby była zapewniona integralność przepływu towarów jak i towarzyszącej jej dokumentacji. Odczyty
z kamer zlokalizowanych na trasie przewozu przez terytorium Polski potwierdzają, że zgłoszony przewóz został zrealizowany, tj. potwierdzają tylko fakt wjazd i wyjazdu, na i z terytorium RP przedmiotowego środka transportu. Nie można natomiast wyciągnąć z tego jednoznacznego wniosku, że towar został wywieziony z obszaru RP, ponieważ środek transportu wraz z towarem nie został przedstawiony do kontroli.
Dalej organ zauważył, że określona przepisami ustawy SENT odpowiedzialność administracyjna za naruszenie obowiązków związanych
z drogowym przewozem towarów wrażliwych ma charakter obiektywny, a więc jest niezależna od winy, czy dobrej lub złej woli danego podmiotu. Dla wymiaru kary pieniężnej bez znaczenia pozostaje stopień zawinienia przewoźnika, waga uchybienia, itp. Przepisy ustawy nie wyłączają odpowiedzialności przewoźnika nawet za uchybienia, które popełnione zostały wskutek błędów i pomyłek. Strona jako profesjonalny przewoźnik powinna była mieć świadomość istnienia nałożonych ustawą obowiązków i sankcji za ich nieprzestrzeganie. Podstawowym celem ustawy jest zapewnienie skutecznego systemu śledzenia towarów wrażliwych na każdym etapie ich przemieszczania, wychwycenie i wyeliminowanie wszelkich nieprawidłowości spowodowanych nielegalnym obrotem tymi towarami. Mechanizmy dotyczące obowiązku przedstawienia środka transportu wraz z towarem powinny być przedsiębiorcy znane, dlatego w przedmiotowej sprawie nałożenie kary pieniężnej jest wynikiem działań przewoźnika, których konsekwencje mógł przewidzieć, dochowując staranności wymaganej przy prowadzeniu działalności gospodarczej związanej z transportem określonych grup towarów. Powinnością przewoźnika jest zapoznanie się z obowiązującymi przepisami, jak również dołożenie wszelkich starań, aby nie dochodziło do naruszeń obowiązków wynikających z ustawy. Przewoźnik zobowiązany jest do dokonania zgłoszenia przewozu towaru przez terytorium Polski i to on odpowiada za prawidłową realizację przewozu, w tym za bezwzględne zgłaszanie pojazdu do kontroli. W związku z tym, że pojazd wraz z towarem nie został przedstawiony do kontroli w miejscu wskazanym przez Naczelnika PUCS w Białymstoku, przewoźnik naruszył normę określoną w art. 12a ust. 3 ww. ustawy. Zgodnie z art. 22 ust. 1 pkt. 3 ustawy w przypadku, gdy przewoźnik nie wykona obowiązku, o którym mowa w art. 12a ust. 3 i 4 oraz art. 15 ust. 3 - na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości [...] zł.
W zakresie nieprawidłowości dotyczącej nieprzekazywania danych geolokalizacyjnych, organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie art. 10a ust. 1 ustawy SENT przewoźnik, w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem, jest obowiązany zapewnić przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem. W niniejszej sprawie podczas rejestracji zgłoszenia przewoźnik zadeklarował, że do przekazywania danych geolokalizacyjnych będzie używać urządzenia/lokalizatora GPS: [...].
Z akt sprawy wynika, że stwierdzono nieprawidłowości w zakresie przesyłania danych geolokalizacyjnych, na całej trasie przejazdu środka transportu o numerach rejestracyjnych [...] przez terytorium Polski. Z Centrum Informatyki Resortu Finansów znak: CIRF.DSC3.-2.044.1149.2024.FCMG przekazanego organowi I instancji wynika, że lokalizator przepisany do zgłoszenia SENT[...] nie przekazywał danych geolokalizacyjnych do systemu SENT GEO. W okresie ważności zgłoszenia SENT[...] nie zostało odnotowane wadliwe działanie systemu SENT GEO oraz nie stwierdzono w systemie Help Desk CSD, aby przewoźnik zgłaszał problemy w działaniu systemu.
Dyrektor IAS podkreślił, że kierowca jak i przewoźnik mają możliwość weryfikacji prawidłowości działania systemu SENT w zakresie poprawności przesyłania danych geolokalizacyjnych. Przewoźnik w każdym momencie dysponuje możliwością sprawdzenia, poprzez stronę internetową https:/puesc.gov.pl, ważności zgłoszenia przewozu wraz z ostatnią pozycją lokalizatora GPS. Nie jest wystarczającym do wypełnienia wymogów stawianych ustawą SENT jedynie wyposażenie pojazdu w lokalizator oraz dokonanie zgłoszenia przewozu. Koniecznym jest podjęcie działań zmierzających do nieprzerwanego, poprawnego przekazywania danych geolokalizacyjnych na całej trasie przejazdu.
Wobec faktu nieprzekazywania przez przewoźnika aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem SENT[...] naruszona została norma określona w art. 10a ust. 1 ustawy SENT. W związku
z tym, Naczelnik PUCS w Białymstoku prawidłowo nałożył na przewoźnika karę pieniężną w wysokości [...] zł za niewykonanie obowiązku o którym mowa
w art. 10a ust. 1 ustawy SENT.
Organ odwoławczy ocenił, że w zaskarżonej decyzji Naczelnik szczegółowo poddał analizie kwestie związane z odstąpieniem od wymierzenia kary zarówno ze względu na interes strony jak i ze względu na interes publiczny. Z oceną tą Dyrektor IAS się zgodził. Wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie Naczelnik zwrócił się do strony o wskazanie zindywidualizowanych okoliczności wskazujących na istnienie ważnego interesu strony lub interesu publicznego do odstąpienia od kary. Strona nie przedłożyła jednak żadnych wyjaśnień i dokumentów. Przewoźnik nie wskazał żadnych okoliczności mogących stanowić podstawę do zastosowania instytucji odstąpienia od wymierzenia kary, w tym przedłożenia dokumentów potwierdzających sytuację finansową przewoźnika, jak również nie złożył wniosku o pomoc "de minimis". Przewoźnik nie udokumentował ważnego interesu, nie wskazał nadzwyczajnych zdarzeń losowych wpływających na jego sytuację materialną oraz nie przedstawił dokumentów świadczących o trudnej sytuacji finansowej, które uzasadniałaby odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej. Pomimo nie przedstawienia dokumentów w tym zakresie przez stronę Naczelnik starał się samodzielnie zbadać tę przesłankę i ustalił, w oparciu o informacje pozyskane ze strony internetowej [...] A., że na podstawie opublikowanego raportu finansowego za 2023 r. Spółka osiągnęła przychód operacyjny w wysokości 14,9%. W ocenie organu nie można zatem odstąpić od nałożenia kary pieniężnej z uwagi na ważny interes Strony, bowiem jej sytuacja nie jest w tym przypadku wyjątkowa, uzasadniająca przyznanie ulgi. Spółka nie przedstawiła szczególnych, nadzwyczajnych okoliczności, które uniemożliwiałyby jej poniesienie kary za stwierdzone naruszenie a jej uiszczenie nie spowoduje utraty płynności finansowej.
Dyrektor IAS wyjaśnił też, że dokonano ustaleń w zakresie dotychczasowego wywiązywania się strony z obowiązków wynikających z ustawy SENT. Firma A. LTD w systemie SENT od dnia 1 stycznia 2020 do dnia 23 kwietnia 2024 r. została zarejestrowana jako przewoźnik w 7 zgłoszeniach SENT. W stosunku do 2 zgłoszeń mimo wystąpienia dyrektywy nie odnotowano faktu przeprowadzenia kontroli, do której stawienia się przewoźnik był zobowiązany. Dokonano również analizy systemu SENT pod kątem powtarzalności naruszeń i toczących się wobec Strony postępowań. Ustalono, że w okresie od 24 kwietnia 2024 r. do 13 maja 2025r. A. LTD. został zarejestrowany jako przewoźnik w 8 zgłoszeniach SENT. W stosunku do 1 zgłoszenia mimo wystąpienia dyrektywy nie odnotowano przeprowadzenia kontroli. Dyrektor ustalił też, że na dzień 24 lipca 2025 r. wobec skarżącej Spółki prowadzone były 2 postępowania w przedmiocie nałożenia kar pieniężnych dotyczących naruszeń warunków ustawy SENT, w tym jedno będące przedmiotem niniejszej sprawy.
Skarżąca pomimo posiadanej wiedzy na temat funkcjonowania ustawy SENT dopuściła się naruszenia związanego z brakiem reakcji na wezwanie do kontroli, nieprzedstawienia do kontroli środka transportu wraz z towarem oraz przekazywania danych geolokalizacyjnych pojazdu. Nieprzedstawienie do kontroli środka transportu oraz brak przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych na całej trasie przewozu objętego zgłoszeniem, to jedne z najcięższych naruszeń ustawy SENT. Spedytor otrzymał wezwanie do stawienia się, a mimo to przewoźnik nie zastosował się do niego. Działanie to uniemożliwiło służbom celno-skarbowym skuteczną kontrolę przewozu towarów wrażliwych oraz ustalenie, czy podane w zgłoszeniu dane są zgodne ze stanem faktycznym tak, aby była zapewniona integralność przepływu towarów jak i towarzyszącej jej dokumentacji. Brak przekazywania danych lokalizacyjnych na trasie przewozu uniemożliwiło służbom celno-skarbowym skuteczne śledzenie trasy przewozu towarów wrażliwych. Tego typu postępowanie przewoźnika godzi w podstawowe cele ustawy (uszczelnienie systemu w handlu towarami wrażliwymi poprzez wyeliminowanie nielegalnego obrotu towarami), a tym samym praktycznie wypacza sens ustawy.
Zdaniem organu, takie zachowania nie mogą być postrzegane jako zgodne
z interesem publicznym. W interesie publicznym leży, by system kontroli był szczelny, skuteczny i bezpieczny, bez możliwości omijania go, a także by podmioty zajmujące się obrotem towarami objętymi systemem monitorowania dochowywały należytej staranności w wypełnianiu swoich obowiązków. Dyrektor IAS stwierdził, że powyższe okoliczności dowodzą, że nałożona kara pieniężna stanowi proporcjonalną reakcję w stosunku do naruszeń strony.
Zarówno nieprzedstawienie do kontroli środka transportu wraz z towarem jak i nieprzekazywanie danych geolokalizacyjnych na całej trasie przewozu nie miało charakteru jednorazowego. Powyższe wskazuje, że naruszenia, których dopuściła się strona, są powtarzalne. To zaś świadczy o niedbałości i nierzetelności firmy, zajmującej się profesjonalnie przewozem towarów w realizacji obowiązków wynikających z ustawy. Fakt, że jest to już kolejna nakładana na stronę kara za takie samo zaniedbanie, nie wpływa łagodząco na ocenę możliwości odstąpienia od nałożenia kary. Przeciwnie wskazuje na to, że nakładane na stronę sankcje nie są wystarczająco dolegliwe, skoro nie determinują jej do zachowania wymaganej przepisami staranności. W ocenie organu odwoławczego nałożone kary pieniężne stanowią adekwatną reakcję w niniejszej sprawie, są one proporcjonalne do wagi naruszeń przepisów prawa oraz w żadnej z kar nie zaistniały przesłanki do odstąpienia od ich wymierzenia z uwagi na wystąpienie interesu publicznego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku spółka zaskarżyła w całości decyzję Dyrektora IAS i wniosła o jej uchylenie, jak też uchylenie decyzji ją poprzedzającej i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania,
w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Działający
w imieniu spółki pełnomocnik zarzucił jej naruszenie:
1. art. 122, 124, 180 § 1, 187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez pominięcie wszystkich istotnych okoliczności istotnych dla zastosowania art. 22 ust. 3 ustawy SENT, a to relacji wartości przewożonego towaru do kary, braku akcyzowego charakteru przesyłki, nieświadomości popełnienia deliktu, wydania ładunku odbiorcy na Litwie, współpracy strony w wyjaśnieniu wszystkich okoliczności sprawy
2. art. 22 ust. 3 ustawy o SENT w łączności z ww. przepisami procesowymi poprzez pominięcie w toku postępowania okoliczności, iż: (-) przewożona przesyłka nie stanowiła dobra akcyzowego, ładunek stanowiły produkty rolne relatywnie tanie, nie obciążone szczególnymi obowiązkami podatkowymi; (-) przesyłka została wydana odbiorcy, co znajdowało potwierdzenie w liście przewozowym CMR nr [...]; (-) pominięcie dowodów z zapisów GPS dotyczącej trasy przewozu przedstawionego przez Stronę, korelującej ściśle z własnymi ustaleniami organu i dokumentami przewozowymi; (-) nie wskazanie przez organ czy przed czasem wykonywania przewozów 7-8/02/2024 Strona wykonywała analogiczne przewozy i ograniczenie się do ogólnego sprawdzenia za okres 01/01/2020 - 23/04/2024 z czego wynikało wykonanie zaledwie 7 przewozów realizowanych przez stronę przy 4 zarejestrowanych kontrolach. Nie wskazano czy te zarejestrowane kontrole miały miejsca przed czy po przewozach w lutym 2024r., co miało znaczenie dla oceny przestrzegania przez stronę obowiązków kontrolnych, po przeoczeniu jak w sprawie niniejszej; (-) nie wskazania przez organ I instancji relacji nakładanej kary do wielkości dochodów strony, a także nie przedstawienia pozyskanych informacji ze strony [...] w sytuacji gdy dane te nie są powszechnie dostępne a treść pozyskanych informacji nie została w decyzji ujawniona, co nie pozwala na ocenę poprawności podejmowania przez organ decyzji w ramach uznania administracyjnego; (-) pominięcie relacji nałożonej kary [...] zł do wartości przewożonego towaru [...] zł; (-) pominięcie faktu niewielkiej liczby stwierdzonych naruszeń Strony w latach 2020-2025, nie leżało w interesie publicznym stosowanie obciążanie Strony karą o takim ciężarze jak w art. 22 ust.1 pkt 3 SENT z powodu nieświadomego naruszenia obowiązku poddanie się kontroli, w sytuacji gdy obowiązek taki nakładany jest na stronę w uproszczonej formie notyfikacji w potwierdzeniu zgłoszenia SENT.
Odpowiadając na skargę Dyrektor IAS podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem jej zarzuty i argumenty nie podważają legalności kwestionowanej decyzji.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia 3 września 2025 r. utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Podlaskiego Urzędu Celno – Skarbowego w Białymstoku z dnia 9 czerwca 2025 r. o nałożeniu na skarżącą spółkę kary pieniężnej w łącznej wysokości [...] zł.
W tym miejscu zauważyć należy, że w identycznym stanie faktycznym i prawnym wypowiedział się już tut. sąd w wyroku z dnia 8 stycznia 2026 r., sygn. akt II SA/Bk 1791/25, który dotyczył tej samej strony skarżącej (wyrok dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, "CBOSA"). Także zarzuty skargi zostały przedstawione w sposób tożsamy. Przedmiotowa sprawa jest zatem kolejną dotyczącą tego samego przedsiębiorcy i tym samych naruszeń. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela zatem zasadnicze argumenty wyrażone w uzasadnieniu ww. wyroku i przyjmuje je za własne, uznając że są one trafne również na gruncie tej sprawy.
Przede wszystkim nie ulega wątpliwości, że ziściły się określone w przepisach ustawy SENT przesłanki do nałożenia kary pieniężnej. W ocenie Sądu, organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny przypisując stronie skarżącej jako przewoźnikowi niewykonanie dwóch obowiązków wynikających z ustawy, tj. stawienia się
w wyznaczonym miejscu środkiem transportu wraz z towarem w celu przeprowadzenia kontroli w związku z przewozem objętym zgłoszeniem oraz zapewnienia przez przewoźnika w trakcie całej trasy przewozu towaru przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem.
Obowiązek przedstawienia środka transportu do kontroli wynika z art. 12a ustawy SENT. Zgodnie z art. 12a ust. 1, jeżeli w wyniku analizy danych w rejestrze stwierdzono, że przewóz towarów wskazany w zgłoszeniu wiąże się ze zwiększonym ryzykiem, odpowiednio podmiot wysyłający, podmiot odbierający lub przewoźnik otrzymują wezwanie do przedstawienia środka transportu w czasie i miejscu,
o których mowa odpowiednio w ust. 3 albo 4, przesłane wraz z numerem referencyjnym albo potwierdzeniem aktualizacji danych w rejestrze. W myśl art. 12a ust. 2, odpowiednio podmiot wysyłający i podmiot odbierający są obowiązani przekazać przewoźnikowi treść wezwania wraz z numerem referencyjnym albo potwierdzeniem aktualizacji danych w rejestrze. Stosownie do treści art. 12a ust. 3,
w przypadku przewozu towarów po drodze publicznej przewoźnik jest obowiązany przedstawić środek transportu, o którym mowa w art. 2 pkt 11 lit. a, w dacie zakończenia przewozu towaru, w miejscu dostarczenia towaru lub w oddziale celnym urzędu celno-skarbowego zlokalizowanym najbliżej miejsca zakończenia przewozu na terytorium kraju w celu przeprowadzenia kontroli.
W przepisie art. 22 ust. 1 pkt 3 ustawy SENT postanowiono, że w przypadku niewykonania obowiązku, o którym mowa w art. 12a ust. 3 i 4 oraz art. 15 ust. 3 - na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości [...] zł. Z kolei w myśl art. 10a ust. 1 ustawy SENT, przewoźnik, w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem, jest obowiązany zapewnić przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem. Stosownie do art. 22 ust. 2a ustawy SENT, w przypadku niewywiązywania się z obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1, na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości [...] zł.
Odpowiedzialność za naruszenia ustawy SENT ma obiektywny charakter i jest następstwem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem, nie jest przy tym warunkowana jakimikolwiek dodatkowymi okolicznościami natury podmiotowej czy przedmiotowej. Odpowiedzialność ta jest niezależna od winy, czy dobrej lub złej woli danego podmiotu. Pewne okoliczności mogą jednak wpływać na możliwość odstąpienia od wymierzenia kary, co wynika z art. 22 ust. 3 ustawy SENT.
W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że przewóz towaru objętego systemem monitorowania został zgłoszony w imieniu przewoźnika do rejestru, zaś system wygenerował numer referencyjny SENT oraz wezwanie do przedstawienia środków transportu w celu przeprowadzenia kontroli. Mimo wezwań przewoźnik nie zgłosił się w wyznaczonym miejscu do kontroli. Istniały zatem podstawy do nałożenia na przewoźnika kary pieniężnej w oparciu o przepis art. 22 ust. 1 pkt 3 ustawy SENT.
Zdaniem sądu, organy prawidłowo zastosowały podstawę prawną ukarania
w zakresie nieprzedstawienia środka transportu do kontroli i właściwie określiły wysokość kary. Podkreślenia wymaga, że wezwanie otrzymane przez spedytora działającego w imieniu przewoźnika wraz z numerem referencyjnym zgłoszenia zawierało wyraźne pouczenie o karach administracyjnych (wezwanie sporządzono
w trzech językach, w tym w j. angielskim i j. rosyjskim). Deficyty w komunikacji między spedytorem i skarżącą spółką obciążają przewoźnika. To na przewoźniku, który wprowadza na terytorium RP towary podlegające monitorowaniu, ciąży obowiązek wywiązania się ze wszystkich prawnie nałożonych obostrzeń z tym związanych. Sąd podziela pogląd organu, że wystąpienie spedytora w logistycznym łańcuchu dostawy nie zwalnia przewoźnika z obowiązków na niego nałożonych ustawą SENT. Brak prawidłowej komunikacji między spedytorem, przewoźnikiem
i kierowcą dowodzi jedynie wystąpienie braków w należytej organizacji przewozu, czego następstwa jednoznacznie spadają na przewoźnika. To przewoźnik winien tak zorganizować przewóz aby mieć pełnie informacji zarówno o ciążących na nim obowiązkach jak i mieć wiedzę na temat aktualnego przemieszczania się środka transportu wraz z towarem. Zlekceważenie tych obowiązków nie zdejmuje
z przewoźnika odpowiedzialności za prawidłowe przeprowadzenie przewozu, tym bardziej, że jak wynika z akt sprawy skarżąca spółka nie pierwszy raz dokonywała przewozu towarów w reżimie ustawy SENT.
Podobnie należy ocenić zaskarżone rozstrzygnięcie w zakresie nieprawidłowości nieprzekazywania danych geolokalizacyjnych i to na całej trasie. Ustalenia opisane we wstępnej części uzasadnienia, które znajdują oparcie w zgromadzonych w aktach dokumentach, wskazują, że od momentu przekroczenia granicy Polski nie były przekazywane dane geolokalizacyjne do rejestru monitorowania przewozów. Akta sprawy wskazują przy tym, że nie było awarii systemu, która mogłaby zakłócać prawidłowe działanie lokalizatora. Organ słusznie stwierdził, że nieprzedstawienie przez przewoźnika do kontroli środka transportu z towarem (nasiona słonecznika) uniemożliwiło służbom celno - skarbowym skuteczną kontrolę przewozu towarów oraz ustalenie czy podane w zgłoszeniu dane są zgodne ze stanem faktycznym tak, aby była zapewniona integralność przepływu towarów jak i towarzyszącej jej dokumentacji. Powyższe skutkowało brakiem możliwości ustalenia, czy nie zaistniało realne zagrożenie interesów fiskalnych skarbu państwa w kluczowym dla budżetu państwa podatku (VAT).
Ponadto, jak trafnie wskazał DIAS, znajdujący się w aktach sprawy międzynarodowy list przewozowy CMR nr [...] przedłożony przez przedstawiciela przewoźnika w postępowaniu przed organem I instancji nie jest dowodem potwierdzającym, że towar (nasiona słonecznika) objęty numerem zgłoszenia przewozu SENT[...] został dostarczony w tej samej ilości jak wymieniony w powyższym zgłoszeniu SENT do odbiorcy na Litwie z uwagi na fakt, że przewoźnik nie zgłosił do kontroli środka transportu wraz z towarem objętym w/w zgłoszeniem SENT do urzędu celno - skarbowego zlokalizowanego najbliżej miejsca zakończenia przewozu na terytorium kraju oraz, że dokument przewozowy CMR nr [...] nie stanowił załącznika do zgłoszenia przewozu SENT[...]. W przedmiotowej sprawie, jak słusznie zaakcentował organ, przewoźnikiem towaru w rozumieniu art. 2 pkt 8 ustawy SENT, jako podmiot dokonujący takiego przemieszczenia była spółka A. Ltd. która zgłosiła do systemu SENT na platformie https://puesc.mf.gov.pl przewóz drogowy towaru na podstawie dokumentu SENT[...]. Zatem to na przewoźniku towaru ciążył obowiązek administracyjny i to on poddawany był kontroli. Przewoźnik jako profesjonalista powinien tak zorganizować pracę, aby wypełniać obowiązki przewidziane przez ustawodawcę. Należy podkreślił, że przepisy ustawy SENT mają charakter bezwzględnie obowiązujący i przewidują co do zasady obligatoryjną sankcję za obiektywnie stwierdzony fakt naruszenia przepisów. W świetle powyższego organ miał również podstawy do nałożenia kary pieniężnej w oparciu o art. 22 ust. 2a ustawy SENT.
Trafne jest stanowisko organów, że w sprawie nie ziściły się przesłanki uzasadniające odstąpienie od nałożenia kar. Jak już wspomniano, przesłanki te wynikają z art. 22 ust. 3 ustawy SENT, zgodnie z którym, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1 -2a. z uwzględnieniem art. 26 ust. 3. Zdaniem sądu, organy właściwe odczytały treść pojęcia ważnego interesu przewoźnika oraz interesu publicznego.
W sprawie nie wystąpiła przesłanka ważnego interesu przewoźnika, przez którą należy rozumieć interes wyjątkowy, obiektywnie istniejący, wskazujący na wystąpienie sytuacji, w której grożąca kara pieniężna mogłaby zachwiać podstawami egzystencji podmiotu prowadzącego firmę przewozową, uniemożliwiłaby prowadzenie dalszej działalności gospodarczej, czy zastopowałaby rozwój firmy. Na wezwanie organu strona nie przedstawiła żadnych danych świadczących o istnieniu zindywidualizowanych okoliczności mogących stanowić podstawę do zastosowania tej instytucji. Prowadząc postępowanie organ ustalił natomiast przychód operacyjny jaki spółka osiągnęła w 2023r. w wysokości 14,9 %. Ze zgromadzonych w toku postępowania danych oraz braku aktywności spółki co do wykazywania okoliczności mogących przemawiać za odstąpieniem od nałożenia kary wynika, iż nałożona kara pieniężna nie doprowadzi do skutków niepożądanych z punktu widzenia jej interesu indywidualnego.
Jeśli natomiast chodzi o przesłankę interesu publicznego to należy wyjaśnić, że jest to rodzaj klauzuli generalnej o dużym stopniu niedookreśloności, której treść nie może być wypełniana w sposób dowolny, lecz organ administracji, czy sąd stosujący prawo, mają obowiązek odszukania optymalnych treści wyrażających jej istotę (zob. np. wyrok NSA z 14 października 2021 r. sygn. akt II GSK 885/21). Nadanie właściwej treści pojęciu interesu publicznego, jako przesłanki uzasadniającej odstąpienie od wymierzenia kary, powinno nastąpić
z uwzględnieniem szczególnego znaczenia zasady proporcjonalności, wywodzonej
z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, rozumianej w ten sposób, że nie leży w interesie publicznym nakładanie dolegliwych kar na podmiot odbierający działający legalnie, który dopuścił się pewnych uchybień formalnych o nieistotnym znaczeniu, jeśli nie stanowiły realnego zagrożenia interesów Skarbu Państwa w postaci uszczuplenia dochodów, a nawet nie stwarzały ryzyka takiego uszczuplenia (zob. np. wyrok NSA
z 12 grudnia 2022 r. sygn. akt II GSK 899/22, czy z 7 czerwca 2022 r. sygn. akt
II GSK 182/19 i powołane tam orzecznictwo).
W wyroku z dnia 16 stycznia 2024 r. sygn. akt II GSK 752/23, NSA wskazał, że przy analizie interesu publicznego można rozważać i brać pod uwagę, np.: (-) kwestię stosunku kar nałożonych za przewozy dokonywane w tym samym czasie tym samym transportem do dochodu przewoźnika z tych przewozów, (-) czy stwierdzone uchybienie stwarza realne zagrożenie uszczuplenia przez dany podmiot dochodów podatkowych budżetu państwa (jest np. często wykorzystywanym schematem działania przestępców), czy jest dokonywane w ramach oszustwa, czy też innych przestępstw, choć nie jest to wymóg bezwzględny, (-) czy nieprawidłowości wystąpiły jednokrotnie (sporadycznie) czy występują często u przewoźnika (brak dbałości), (-) czy nałożenie kary pieniężnej na przewoźnika ma charakter prewencyjny czy też dyscyplinujący w odniesieniu do kolejnych przewozów, (-) wcześniejsze ukaranie przewoźnika, (-) doniosłość uchybienia z punktu widzenia istoty ustawy o SENT, itp.
Uwzględniając potrzebę elastycznej oceny wskazanej przesłanki oraz swoiste przenikanie się okoliczności stanowiących o interesie publicznym i interesie przewoźnika, przy jej analizie wziąć należy pod uwagę okoliczności, w jakich nastąpiło naruszenie, jego przyczyny, postawę przewoźnika w trakcie i po przeprowadzeniu kontroli oraz to, czy w okolicznościach sprawy kara realizuje cel ustawy SENT. Interes publiczny będzie więc mógł wystąpić wówczas, gdy sankcja, którą należałoby nałożyć, uznana będzie za wyjątkowo nadmierną (dolegliwą
w większym stopniu niż jest niezbędny dla osiągnięcia ogólnospołecznego celu ustawy). W takim przypadku przesłanka interesu publicznego rzeczywiście nakazywać będzie odstąpienie od nałożenia kary.
W realiach rozpatrywanego przypadku organy rozważały, czy wymierzona kara pozostaje w proporcji do okoliczności zaistniałego przypadku, przede wszystkim wagi popełnionego czynu. W decyzji wskazano na zróżnicowanie przez ustawodawcę wysokości kar w zależności od rodzaju naruszenia. Zwrócono uwagę, że naruszenie przez przewoźnika przepisów ustawy SENT uniemożliwiło organom sprawdzenie poprawności danych zawartych w zgłoszeniu. Nieprzedstawienie środka transportu wraz z towarem objętym zgłoszeniem SENT w miejscu wyznaczonym przez organ, o czym stanowi art. 12a ust. 3 ustawy SENT - stanowiło poważne naruszenie, uniemożliwiające realizację celów ustawy SENT, czyli wykonania kontroli przewozu. Podobnie rzecz się ma z oceną naruszenia polegającego na niezapewnieniu przez przewoźnika w trakcie całej trasy przewozu przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych. Oba naruszenia godzą
w sens i cel ustawy SENT i nie mogą być porównywane z uchybieniami formalnymi przy wypełnianiu zgłoszeń SENT. Zaniechanie przez przewoźnika wykonania obydwu obowiązków uniemożliwiło służbom skuteczną kontrolę przewozu towarów wrażliwych oraz ustalenie, czy podane w zgłoszeniu dane są zgodne ze stanem faktycznym, tak aby była zapewniona integralność przepływu towarów jak
i towarzyszącej jej dokumentacji. To zaś stwarza realne zagrożenie interesów fiskalnych Skarbu Państwa poprzez uszczuplenie w kluczowych dla budżetu państwa podatkach (VAT, akcyza). Naruszenie obowiązków, o których mowa w art. 10a ust. 1 i art. 12a ust. 3 ustawy SENT, wypacza zatem cel tej ustawy. Takie zachowania nie może być postrzegane jako zgodne z interesem publicznym. Przyjęte w ustawie SENT rozwiązania służą bowiem prawidłowej realizacji obrotu towarowego i chronią legalny handel towarami "wrażliwymi". Strona jako profesjonalny przedsiębiorca powinna dysponować stosowną wiedzą na temat obowiązków, jakie nakładają na nią przepisy prawa i tak zorganizować działalność przedsiębiorstwa, w tym nadzór nad pracownikami oraz relacje ze spedytorami, aby wypełniać obowiązki przewidziane
w tych przepisach. W interesie publicznym leży, by system kontroli był szczelny, skuteczny i bezpieczny, bez możliwości omijania go, a także by podmioty zajmujące się obrotem towarami objętymi systemem monitorowania dochowywały należytej staranności w wypełnianiu swoich obowiązków. W interesie publicznym nie leży odstępowanie od ukarania w stosunku do przewoźnika, który uniemożliwia organom celno-skarbowym przeprowadzenie kontroli i weryfikację dokumentów przewozowych ze stanem faktycznym tego przewozu. Odstąpienie od ukarania przewoźnika, który zignorował obowiązek przedstawienia do kontroli środka transportu wraz z towarem oraz nie przekazywał aktualnych danych geolokalizacyjnych pojazdu, postawiłoby stronę w pozycji uprzywilejowanej w stosunku do innych podmiotów, które z różnych przyczyn, nierzadko w sposób niezamierzony, dokonują naruszeń przepisów ustawy SENT i ponoszą z tego tytułu odpowiedzialność.
Na uwagę zasługuje ponadto, że przepisy ustawy SENT nie uzależniają nakładania kar pieniężnych od powstania uszczupleń podatkowych. Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 13 stycznia 2023 r. II GSK 801/22, okoliczność, że nie doszło do uszczuplenia podatku po stronie skarżącego nie może być decydująca
o wyłączeniu jego odpowiedzialności, zważywszy, że z uzasadnienia projektu ustawy SENT wynikało, że ma ona za zadanie chronić legalny handel towarami uznanymi
w wyniku przeprowadzonych analiz przez krajowego prawodawcę za "wrażliwe", ułatwić walkę z "szarą strefą" oraz ograniczyć poziom uszczupleń w kluczowych dla budżetu państwa podatkach, tj. podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego, a także zwiększyć skuteczność kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów (druk sejmowy VIII.1244). Nieprawidłowe wypełnienie obowiązku przewoźnika, polegające na nieprzedstawieniu na wezwanie organu środka transportu wraz z towarem objętym zgłoszeniem SENT, może uniemożliwić realizację celów i założeń ustawy SENT. Uzasadnia to stwierdzenie, że uchybienie to może stwarzać ryzyko, a nawet realne zagrożenie interesów Skarbu Państwa. I nie jest tu konieczne stwierdzenie, czy doszło finalnie do uszczuplenia należności publicznoprawnych.
Wobec powyższego bez znaczenia dla oceny sprawy pozostają eksponowane w skardze okoliczności dostarczenia przesyłki do litewskiego odbiorcy, co ma potwierdzać list przewozowy i co zdaniem skarżącej doprowadziło do błędnego ustalenia przez organy, że wskutek braku kontroli przewozu zaistniało zagrożenie dla interesów podatkowych. Stwierdzone nieprawidłowości doprowadziły do uniemożliwienia kontroli przewozu, w istocie zatem nie wiadomo, czy zgłoszony towar w rzeczywistości był przewożony przez terytorium RP, a to stwarza realne zagrożenie interesów fiskalnych.
W okolicznościach przedmiotowej sprawy nie ma też znaczenia, podnoszona przez skarżącą spółkę okoliczność, pominięcia relacji nałożonej kary 30 000 zł do wartości przewożonego towaru 47 500 zł. Jak wskazano już wyżej, przepisy ustawy SENT mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie przewidują miarkowania nałożonej kary w stosunku do wartości przewożonego towaru. Kary pieniężne nakładane w trybie administracyjnym są zatem obligatoryjne i niezależne od winy odpowiedzialnego podmiotu.
Wobec powyższego sąd uznał, że organy oparły swoje rozstrzygnięcia na kompletnym materiale dowodowym, który należycie oceniły zgodnie z zasadą prawdy materialnej, prawidłowo ustalając okoliczności faktyczne zaistniałe w sprawie. Uzasadnienia wydanych w sprawie decyzji, odnoszą się do istotnych w sprawie okoliczności i klarownie przedstawiają sposób rozumowania organów dokonujących oceny zaistniałych okoliczności oraz subsumcji. Nie bez znaczenia jest również okoliczność, że od początku funkcjonowania ustawy, w systemie SENT strona zarejestrowała kilka zgłoszeń transportu towarów "wrażliwych" przez terytorium Polski. Oznacza to, że miała wiedzę i świadomość na temat obowiązków wynikających z przepisów ustawy SENT. Rolą profesjonalnego przewoźnika prowadzącego działalność gospodarcza związaną z transportem "towarów wrażliwych" jest natomiast podjęcie takich rozwiązań organizacyjnych, aby uczynić zadość wymogom stawianym przez poszczególne ustawy regulujące przewóz drogowy takich towarów.
Podsumowując należy stwierdzić, że orzekające w sprawie organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny wyjaśniając wszystkie istotne okoliczności i dokonały właściwej subsumcji przepisów ustawy SENT oraz szeroko i przekonująco uzasadniły swoje stanowisko w zakresie braku podstaw do odstąpienia od nałożenia kary ze względu na ważny interes przewoźnika lub interes publiczny wskazany w art. 22 ust. 3 ustawy SENT. Na uwzględnienie nie zasługiwały zatem zarzuty naruszenia art. 122, art. 124, art. 180 § 1, art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej powiązane przez autora skargi z nieustaleniem wszystkich istotnych okoliczności istotnych dla zastosowania art. 22 ust. 3 oraz poczynieniem błędnych (dowolnych) ustaleń faktycznych, sprzecznych z zebranym materiałem dowodowym. Wbrew oczekiwaniom strony, odmowa zastosowania art. 22 ust. 3 ustawy SENT była zasadna. Fakt zaś, że rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji nie spełniło oczekiwań strony nie stanowi podstawy do uwzględnienia podniesionych zarzutów.
Podsumowując należy stwierdzić, że ocena zgodności z prawem zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej nie dostarczyła podstaw do wyeliminowania ich z obrotu prawnego. W konsekwencji skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło