II SA/Bk 182/25

WyrokWSA w Białymstoku2025-04-10

Skład orzekający: Barbara Romanczuk, Małgorzata Roleder, Elżbieta Trykoszko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zmiana lasu o powierzchni 0,8750 ha na użytek rolny, w sytuacji gdy właściciele posiadają niewielkie gospodarstwo rolne i prognozowany zysk z przekształcenia wynosi około 2900 zł rocznie, może zostać uznana za "szczególnie uzasadnioną potrzebę" właściciela lasu w rozumieniu art. 13 ust. 2 ustawy o lasach?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że prognozowany zysk w wysokości około 2900 zł rocznie z przekształcenia lasu na użytek rolny, nawet przy uwzględnieniu niewielkiej powierzchni gospodarstwa rolnego właścicieli, nie stanowi "szczególnie uzasadnionej potrzeby" w rozumieniu art. 13 ust. 2 ustawy o lasach. Potrzeba ta musi mieć charakter nadzwyczajny i być uzasadniona obiektywnymi kryteriami, a nie jedynie subiektywnym interesem właściciela. Właściciele nie wykazali, aby bez tej kwoty nie byliby w stanie funkcjonować lub zapewnić niezbędnych potrzeb egzystencjalnych.
Stan faktyczny
Wnioskodawcy ubiegali się o zgodę na zmianę lasu o powierzchni 0,8750 ha na użytek rolny, argumentując potrzebą powiększenia swojego niewielkiego gospodarstwa rolnego i zwiększenia dochodowości. Organy administracji odmówiły zgody, uznając, że przedstawione potrzeby nie są "szczególnie uzasadnione". Wnioskodawcy zaskarżyli decyzje, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów KPA dotyczących postępowania dowodowego, oceny materiału dowodowego oraz uzasadnienia decyzji, a także zarzucając błędne niezastosowanie art. 13 ust. 2 ustawy o lasach. W skardze wskazali na błędne obliczenie ich dochodów i kosztów utrzymania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Barbara Romanczuk (spr.), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi I. G. i K. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży z dnia 18 listopada 2024 r. nr SKO.410/33/2024 w przedmiocie zmiany lasu na użytek rolny oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia 18 listopada 2024 r. nr SKO.410/33/2024 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łomży (dalej zwane organem odwoławczym/organem II instancji) utrzymało w mocy decyzję Starosty Łomżyńskiego (dalej: organ I instancji) z dnia 11 października 2024 r. nr ROŚB.6164.3.21.2024, odmawiającą wyrażenia zgody na zmianę lasu o powierzchni 0,8750 ha na użytek rolny, na działce nr [...] o powierzchni ogólnej 3,4026 ha, położonej w obrębie miejscowości U., w gminie Śniadowo. Decyzje wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Wnioskiem z dnia 12 sierpnia 2024 r. I. G. i K. G. zwrócili się do Starosty Łomżyńskiego o wyrażenie zgody na zmianę lasu o pow. 0,7850 ha na użytek rolny, na działce nr [...] o ogólnej powierzchni 3,4026 ha, położonej w miejscowości U., gm. Śniadowo. We wniosku wyjaśnili, że ze względu na wiek rębności drzew gatunku brzoza, dokonano zrębu zupełnego. Po wykonaniu niezbędnych prac tj.: wywozu gałęzi, usunięciu karp, prac rekultywacyjnych oraz przygotowaniu gruntu do upraw polowych, grunt miał zostać wykorzystany jako pole uprawne. Jednocześnie wnioskujący wyjaśnili, iż są właścicielami niewielkiego gospodarstwa rolnego o powierzchni ok. 4 ha. Gospodarstwo to jest nastawione na produkcję roślinną, a niewielka powierzchnia użytków rolnych, które posiadają wymaga właściwego ich zagospodarowania. W piśmie z dnia 4 września 2024 r. wyjaśnili dodatkowo, że przekształcenie lasu na pole uprawne o pow. 0,8750 ha pozwoli na powiększenie gruntów ornych wokół do 3,4026 ha, co spowoduje efektywniejsze gospodarowanie i zwiększy dochodowość gospodarstwa o około 2900 zł rocznie. Z uwagi na wielkość gospodarstwa nie prowadzą dokumentacji podatkowej oraz nie są podatnikami VAT. Co więcej nie prowadzą również ewidencji wydatków w prowadzonym gospodarstwie rolnym, a prace polowe są wykonywane poprzez korzystanie z usług lub pomocy sąsiedzkiej, za które rozliczają się gotówką, bądź w formie płodów rolnych. Decyzją z dnia 11 października 2024 r. nr ROŚB.6164.3.21.2024 Starosta Łomżyński odmówił wyrażenia zgody na zmianę lasu o powierzchni 0,8750 ha na użytek rolny, na działce nr [...] o ogólnej powierzchni 3,4026 ha, położonej w obrębie miejscowości U., gm. Śniadowo. Z decyzją tą nie zgodzili się wnioskodawcy reprezentowani przez adw. K.S., wywodząc odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łomży decyzją z dnia 18 listopada 2024 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy w uzasadnieniu swojej decyzji powołał się na przepis art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 530) wskazujący, że zmiana lasu na użytek rolny jest dopuszczalna w przypadkach szczególnie uzasadnionych potrzeb właścicieli lasów. Zwrócił przy tym uwagę na to, że to okoliczność zainteresowania się przez skarżących możliwością wykorzystania gruntu o powierzchni 0,8750 ha (po uprzednim dokonaniu zrębu całkowitego lasu z uwagi na uzyskanie przez drzewostan wieku rębności), jako gruntu ornego pod uprawę kukurydzy lub zbóż nie oznacza, że jest to "szczególnie uzasadniona potrzeba" żądanej zmiany przeznaczenia tej części działki. Zdaniem organu pomimo tego, iż wykorzystanie użytku leśnego będącego przedmiotem wydanej decyzji, w celu prowadzenia na nim upraw rolnych leży w interesie skarżących, to jest to niewystarczający powód do wydania decyzji zezwalającej na zmianę lasu na użytek rolny. Ponadto organ zauważył, że ustawodawca co prawda zezwala na zmianę lasu na użytek rolny, jednak tylko dla specjalnych kategorii spraw, zmiana przeznaczenia lasu na użytek rolny musi być dla właściciela lasu czymś absolutnie niezbędnym aby móc dalej funkcjonować, dlatego ważna jest analiza sytuacji życiowej wnioskodawcy, szczególnie w kontekście jego bytu materialnego i rodzinnego. Co więcej organ zauważył, że dla ustalenia "szczególnych potrzeb" wnioskodawcy nie wystarcza ustalenie wystąpienia jakichkolwiek potrzeb czyli potrzeb typowych, choćby nawet były uzasadnione, a wymagane jest wykazanie, że te uzasadnione potrzeby mają charakter nadzwyczajny, znacząco odbiegający od typowych. Możliwości zmiany przeznaczenia lasu ww. przesłanką związane jest z tym, że zmiana przewidziana w omawianym przepisie, pozbawiająca las jego konstytutywnych cech, stanowi wyjątek od wyraźnie określonych przez ustawodawcę w art. 13 ust. 2 ustawy o lasach obowiązków właścicieli lasów, polegających na trwałym utrzymywaniu i zapewnieniu ciągłości użytkowania lasów. Mając powyższe na uwadze organ II instancji stwierdził, że zaskarżona decyzja jest zgodna z obowiązującym prawem. W ocenie Kolegium sam fakt, że Skarżący nie są zainteresowani prowadzeniem na części działki nr [...] gospodarki leśnej (a woleliby wykorzystać ją w całości pod uprawę rolną) nie oznacza, że stanowi to wystarczającą przesłankę do żądanej zmiany przeznaczenia działki. Ponadto organ odwoławczy odniósł się również do argumentów odwołania i stwierdził, że pozostają one bez wpływu na rozstrzygnięcie tej sprawy. Organ zwrócił uwagę na fakt, że to na Skarżących spoczywał obowiązek wykazania, że potrzeba zmiany lasu na użytek rolny jest "szczególnie uzasadnioną potrzebą", poprzez wyczerpującą argumentację przemawiającą za niezbędnością tego przeznaczenia. Obowiązkowi temu Skarżący zdaniem organu nie uczynili zadość. Skarżący w żaden sposób nie wykazali, że zamiana lasu na użytek rolny będzie znacząco wpływała na poprawę trudnej sytuacji dochodowej rodzinnego gospodarstwa rolnego a w konsekwencji na sytuację dochodową ich rodziny. Organ na podstawie przedłożonych przez skarżących dokumentów ustalił, że prowadzą wspólne gospodarstwo domowe i utrzymują się z wynagrodzenia za pracę K. G. oraz z gospodarstwa rolnego o pow. 4,2973 ha położonego w gminie Śniadowo. Po analizie dokumentów finansowych organ ustalił, że w roku 2023 roczny dochód skarżących wyniósł 125.309,81 zł (netto), co daje miesięczny przychód na poziomie 10.442,48 zł. Po odliczeniu stałych miesięcznych wydatków (wynikających z rat kredytów bankowych, podatku rolnego oraz kosztów utrzymania) wynoszących 5227,25 zł organ stwierdził, że skarżącym pozostaje co miesiąc kwota 5215,23 zł (na jedną osobę przypada 2607,61 zł). W związku tym prognozowany roczny zysk po zmianie lasu na użytek rolny, w wysokości ok 2900 zł, zdaniem organu nie wpłynie znacząco na sytuację materialną skarżących, gdyż miesięcznie będzie to 241,66 zł. Skarżący nie zgodzili się z decyzją wydaną przez SKO, w związku z czym wywiedli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku i zaskarżyli ww. decyzje w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucili: 1. Naruszenie art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a., 8 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie istotnych dla prawidłowego rozpoznania sprawy okoliczności faktycznych oraz przeprowadzenie dowolnej oceny zebranego materiału dowodowego polegającą na ustaleniu, że Skarżący nie udowodnili szczególnie uzasadnionych potrzeb, które dopuszczają do zmiany lasu na użytek rolny, podczas gdy z zebranego materiału sprawy wynika, że Skarżący przedstawili informacje i dowody wskazujące, że zachodzi szczególnie uzasadniona potrzeba właścicieli lasu aby doszło do zamiany lasu na użytek rolny, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i co wskazuje na nierzetelne i wybiórcze podejście do rozpatrywanej sprawy i materiału dowodowego. 2. Naruszenie art. 11 k.p.a. w związku z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie przez organ II instancji obowiązku stosowania zasady przekonywania przez organy administracji, tj. organ II instancji wskazał, że argumenty odwołania pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie, a w konsekwencji organ II instancji nie odniósł się do okoliczności istotnych dla sprawy oraz pominął milczeniem większość zarzutów, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. 3. Naruszenie art. 107 § 1 k.p.a. w związku z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zawarcie zbyt ogólnych stwierdzeń, braku wyjaśnienia zasadności przesłanek, jakimi organ kierował się przy wydawaniu decyzji, braku oceny całego materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie, niewskazaniu faktów, które uznano za udowodnione, dowodów, na których oparto swoje ustalenia oraz niewskazaniu i niewyjaśnieniu przyczyn, z powodu których dowodom i argumentom przedstawionym przez stronę odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej, co uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji. 4. Naruszenie art. 13 ust. 2 ustawy o lasach poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy Skarżący jako właściciele lasu udowodnili zaistnienie szczególnie uzasadnionych potrzeb stanowiących przesłankę do zastosowania przedmiotowego przepisu i zezwolenie na zmianę lasu na użytek rolny. 5. Naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego niezasadne zastosowanie przez organ II instancji i utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji, podczas gdy prawidłowe rozstrzygnięcie organu II instancji powinno polegać na zastosowaniu art. 138 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. i w rezultacie - na uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i orzeczeniu co do istoty sprawy. W uzasadnieniu skargi podniesiony został zarzut nie wyjaśnienia przez organ II instancji istotnych dla prawidłowego rozpoznania sprawy okoliczności faktycznych oraz przeprowadzenia dowolnej a nie swobodnej oceny dowodów, co skutkowało uznaniem, że nie doszło do spełnienia przesłanki z art. 13 ust. 2 ustawy o lasach. Zdaniem skarżących nieprawidłowym jest twierdzenie organu II instancji, że szczególnie uzasadnioną potrzebą jest zainteresowanie się wykorzystaniem powierzchni leśnej pod uprawę rolną. Organ II instancji pominął pozostałe okoliczności przytoczonych przez nich przy rozpoznaniu sprawy, oraz dokonał w ten sposób dowolnej, a nie swobodnej oceny zebranego materiału dowodowego. Skarżący podkreślili, że w odwołaniu przedstawili sytuację życiową i materialną, która ich zdaniem spełnia przesłanki "szczególnie uzasadnionej potrzeby". Błędne i dowolne (subiektywne) jest wskazywanie przez organ II instancji, jakoby jedynym argumentem Skarżących był "brak zainteresowania prowadzeniem (...) gospodarki leśnej (a chcieliby wykorzystywać ją w całości pod uprawę rolną)." Ponadto skarżący zarzucili organowi II instancji błędne obliczenie ich dochodów. Organ wskazał, że roczny dochód wynosi 125.309,81 zł, podczas gdy faktycznie wynosi 118.784,02 zł. W związku z tym miesięcznie wartość ta została zawyżona przez organ II instancji o 543,82 zł. Co więcej w swoich wyliczeniach organy całkowicie pominęły kwoty odsetek, które Skarżący płacą co miesiąc w związku z posiadanymi kredytami. Organ II instancji wskazał, że miesięczny koszt kredytów wynosi 2691,50 zł, a to stanowi jedynie wysokość kapitału kredytu, natomiast po dodaniu odsetek kapitałowych koszt ten wynosi 4495 zł. W ocenie Skarżących kwota dochodu w wysokości 1976,83 zł nie pozwala na pokrycie całkowitych kosztów ich utrzymania. Ze względu na obecnie dość wysokie koszty utrzymania, w tym wysokie rachunki za prąd lub wodę, skarżący podkreślili, że żyją w sposób bardzo skromny. Wskazali również, że poza kosztami utrzymania mają do spłaty pożyczkę na kwotę 190.000 zł, a także musieli ponieść koszty wymiany elewacji, ocieplenia jednej ze ścian budynku, czego wymagały przepisy prawa. Ponadto wskazali, że są o osobami w podeszłym wieku, a skarżąca nie pracuje, natomiast jej mąż jest kierowcą ciężarówki, jednak wraz z wiekiem wykonywanie tego zawodu jest coraz mniej prawdopodobne. Zwrócono również uwagę na to, że skarżący leczy się na jaskrę, a choroba postępuje, co w niedalekiej przyszłości może się wiązać z koniecznością zaprzestania wykonywania zawodu. Ich zdaniem ww. informacje wskazują na to, że ich sytuacja życiowa i materialna jest bardzo niestabilna oraz, że organ II instancji dopuścił się dowolnej a nie swobodnej oceny dowodów. Odnosząc się do wskazywanej potencjalnej kwoty dochodu, którą mogliby uzyskać z tytułu użytkowania rolniczego przedmiotowej części działki wskazali, że mając na uwadze przede wszystkim doświadczenie życiowe to za 120,83 zł na osobę możliwe jest zrobienie zakupów spożywczych na około tydzień czasu lub zrealizowanie recept i zakup leków, które z uwagi na wiek Skarżących muszą przyjmować. W konsekwencji, dodatkowe 120,83 zł na osobę miesięcznie może znacząco przyczynić się do poprawy sytuacji życiowej i materialnej Skarżących. Kolejnym argumentem podniesionym przez skarżących był fakt iż są oni właścicielami niewielkiego gospodarstwa rolnego o powierzchni ok. 4 ha. Zdaniem skarżących w przypadku podmiotów prowadzących większe gospodarstwa rolne, wydanie decyzji odmownej w przedmiocie przekształcenia lasu na użytek rolny nie zagrozi ich bytowi, jednak w przypadku podmiotów takich jak oni, ma to już istotniejsze znaczenie, szczególnie uwzględniając inne czynniki warunkujące ich sytuację życiową, jak to zostało wskazane w przedmiotowej sprawie. Powyższe w ocenie Skarżących wskazuje, że organ w sposób nieprawidłowy zastosował art. 13 ust. 2 ustawy o lasach, uznając brak spełnienia przesłanek do zmiany lasu na użytek rolny. W związku z powyższym skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji oraz wnieśli o zasądzenie od organu II instancji na rzecz Skarżących zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje; Skarga podlega oddaleniu. Sądowa kontrola administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Ta kontrola jest wykonywana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267; zwana dalej P.u.s.a.), zaś zakres kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935; zwana dalej P.p.s.a.). Sąd rozstrzyga sprawę nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto Sąd na podstawie art. 135 p.p.s.a. uprawniony jest stosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest prawidłowość decyzji SKO w Łomży z dnia 18 listopada 2024 r., które utrzymało w mocy decyzję Starosty Łomżyńskiego z dnia 11 października 2024 r. o odmowie wyrażenia zgody na zmianę lasu o powierzchni 0,8750 ha na użytek rolny, na działce nr [...] o ogólnej powierzchni 3,4026 ha, położonej w obrębie miejscowości U., gm. Śniadowo. Rozpoznając wniesioną w niniejszej sprawie skargę, według wskazanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu, gdyż wydane w sprawie decyzje jawią się jako zgodne z prawem. Podstawą materialnoprawną wydanych decyzji stanowił art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 28.09.1991 r. o lasach (Dz.U. z 2024 r. poz. 530) zgodnie z którym, zmiana lasu na użytek rolny jest dopuszczalna w przypadkach szczególnie uzasadnionych potrzeb właścicieli lasów. Dokonując wykładni tego przepisu należy zwrócić uwagę na ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowisko, dotyczące niezdefiniowanego pojęcia "szczególnie uzasadnione potrzeby właściciela lasu", przy czym należy podkreślić, że linia orzecznicza wyznaczająca kierunek wykładni tego pojęcia jest spójna i jednolita. Przykładowo Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 2 czerwca 2023 r. I OSK 117/21 - LEX nr 3609123 wyraził pogląd, że zmiana przeznaczenia lasu na użytek rolny musi być dla właściciela tego lasu czymś niezbędnym w danej sytuacji. Potrzeba ta przy tym powinna być uzasadniona nie tylko z jego subiektywnego punktu widzenia, ale przede wszystkim przy zastosowaniu obiektywnych kryteriów oceny sytuacji strony i jej argumentów. Zatem, dla ustalenia istnienia "szczególnie uzasadnionych potrzeb" nie wystarcza wystąpienie po stronie właściciela zwykłych potrzeb, ale konieczne jest wystąpienie potrzeb kwalifikowanych, czyli nadzwyczajnych, wyjątkowych, wyraźnie odbiegających od potrzeb typowych. Mając na względzie przestawione wyżej stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny, Sąd stwierdził, że skarżący jako właściciele lasu nie wykazali owych szczególnie uzasadnionych potrzeb właścicieli lasu. Nie można mówić o wystąpieniu szczególnie ważnej potrzeby, gdy prognozowany zysk z uprawy tej części gruntów rolnych miałby wynosić jedynie 2900 zł rocznie, co daje w przeliczeniu na miesiąc ok. 240 zł, nawet przy uwzględnieniu, że za taką kwotę można zrobić już zakupy na tygodniowe utrzymanie rodziny. Wskazanie przez skarżących na możliwość powiększenia swojego niewielkiego gospodarstwa rolnego, a także prognozowany zysk na poziomie ok. 2900 zł rocznie, same w sobie nie przesądzają o wyjątkowości sytuacji skarżących i nie mogą być utożsamiane ze szczególnie uzasadnionymi potrzebami właścicieli lasu, gdyż zdaniem Sądu są to typowe kryteria, jakimi kierowałby się każdy właściciel nieruchomości podejmujący działania, które miałyby przynieść mu potencjalne korzyści. W tym miejscu należy zauważyć, że wprawdzie każda kwota pieniężna w pewnym stopniu może przyczynić się do poprawy bytu rodziny, jednak nie można uznać, że kwota 240 zł (120 na osobę), przy posiadaniu także innych źródeł dochodu, wpłynie na rodzinę skarżących w taki sposób, że bez tej kwoty nie będą oni w stanie funkcjonować, czy też zapewnić niezbędne potrzeby egzystencjonalne. Skarżący w sposób niewystarczający wykazali, aby dodatkowy dochód na poziomie około 240 zł mógł uzasadniać wydanie decyzji pozytywnej w przedmiotowej sprawie tj. że bez tej kwoty nie byliby w stanie funkcjonować, a ich sytuacja życiowa byłaby poważnie zagrożona. Zdaniem Sądu w tym zakresie można przytoczyć wyroki WSA w Białymstoku: w sprawie sygn. II SA/Bk 825/22 zgodnie z którym "obowiązek wykazania, że w danej sprawie tego rodzaju szczególnie uzasadniona potrzeba wystąpiła, ciąży na właścicielu lasu, który powinien przedstawić wyczerpującą argumentację przemawiającą za niezbędnością tego przeznaczenia", czego zdaniem sądu skarżący w przedmiotowej sprawie nie uczynili oraz wyrok sygn. II SA/Bk 780/22, w którym wskazano, że: "Pod sformułowaniem szczególnie uzasadnione potrzeby właściciela lasu należy rozumieć sytuację wyjątkową, będącą dla właściciela czymś absolutnie niezbędnym w danej sytuacji i jednocześnie uzasadnioną nie tylko z jego subiektywnego punktu widzenia, ale przede wszystkim przy zastosowaniu obiektywnych kryteriów oceny. Tym samym powody wystąpienia z wnioskiem powinny wykraczać poza subiektywny interes strony, nawet jeżeli jest on uzasadniony". Dlatego też zdaniem sądu, organy obu instancji poczyniły w sprawie prawidłowe ustalenia dotyczące stanu faktycznego i wydały prawidłowe decyzje, stosując w sposób poprawny art. 13 ust. 2 ustawy o lasach. Ponadto warto zwrócić uwagę na definicję lasu zawartą w art. 3 ustawy o lasach. Zgodnie z tym przepisem las w rozumieniu ustawy to: 1) o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi) - drzewami i krzewami oraz runem leśnym - lub przejściowo jej pozbawiony: a)przeznaczony do produkcji leśnej lub b)stanowiący rezerwat przyrody lub wchodzący w skład parku narodowego albo c)wpisany do rejestru zabytków; 2)związany z gospodarką leśną, zajęty pod wykorzystywane dla potrzeb gospodarki leśnej: budynki i budowle, urządzenia melioracji wodnych, linie podziału przestrzennego lasu, drogi leśne, tereny pod liniami energetycznymi, szkółki leśne, miejsca składowania drewna, a także wykorzystywany na parkingi leśne i urządzenia turystyczne. Mając powyższe na uwadze należy podkreślić, że dokonanie zupełnego zrębu drzew na działce będącej przedmiotem niniejszego postępowania nie może być przesłanką, która uzasadniałaby przekształcenie lasu na użytek rolny. Sam fakt, że działka przejściowo pozbawiona jest drzew, nie oznacza, że teren tej działki nie stanowi lasu, zgodnie z art. 3 ustawy o lasach. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się bowiem, że przejściowe pozbawienie roślinności leśnej nie jest podstawą do przeklasyfikowania gruntu leśnego na inny, a rodzi obowiązek zalesienia danego terenu. Stanowisko takie zostało zawarte m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 maja 2023 r. sygn. I OSK 959/22 zgodnie z którym, jeżeli działki są lasem zgodnie z ewidencją gruntów i w sprawie nie wydano decyzji o zmianie lasu na użytek rolny w trybie art. 13 ust. 2 ustawy o lasach, to nie ma podstaw do wprowadzenia zmian do ewidencji gruntów. Bez znaczenia jest przy tym aktualny stan gruntu. Nawet jeśli z jakichkolwiek przyczyn las utracił niektóre swoje cechy - takie jak np. drzewostan czy runo leśne - użytek leśny nie traci przez to swego charakteru. Zmiany o charakterze faktycznym nie mogą stanowić podstawy do dokonania żądanej zmiany w ewidencji gruntów. Z art. 24 ustawy o lasach wynika bowiem ciążący na właścicielu lasu obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego lasu, poprzez ponowne wprowadzenie roślinności leśnej (upraw leśnych) i doprowadzenia np. do odtworzenia leśnego charakteru gruntu (np. runa leśnego). Wobec tego nawet czasowy brak roślinności leśnej nie jest podstawą do przeklasyfikowania gruntu leśnego na nieleśny, zaś argument, że ustalenia wynikające z oględzin gruntu, z których wynikałby brak roślinności leśnej na gruncie, mogłyby stanowić podstawę do zmiany wpisu w ewidencji gruntów, nie znajdują potwierdzenia w obowiązujących przepisach prawa. Teza zawarta w ww. wyroku potwierdza ustalenia przedstawione w przytoczonym wyżej stanowisku SKO, co również potwierdza prawidłowość ustaleń organów I i II instancji w przedmiotowej sprawie. Art. 13 ust. 2 ustawy o lasach wskazuje również, że organ działający w warunkach uznania administracyjnego ma obowiązek rozpatrzenia indywidualnego wniosku, z uwzględnieniem wszystkich istotnych okoliczności danej sprawy, oceniając czy w danym przypadku zaistniały szczególnie uzasadnione potrzeby właściciela lasu będące przesłanką do zmiany użytku leśnego na rolny. Kontrolując prawidłowość zaskarżonej decyzji, wydanej w oparciu o uznanie administracyjne, sąd bada więc – oprócz tego czy organy administracji przeprowadziły postępowanie zgodnie z zasadami procedury administracyjnej, uwzględniły całokształt okoliczności faktycznych mających znaczenie w sprawie oraz czy rozstrzygnięcia wynikają z dokonanych ustaleń – czy nie przekroczyły granic uznania administracyjnego. W ocenie sądu, orzekające w sprawie organy wymogom wyżej wskazanym sprostały. Zarówno dokonana analiza okoliczności faktycznych, jak i przeprowadzone postępowanie dowodowe nie budzą wątpliwości, co do ich prawidłowości, zaś zarzuty skargi nie podważają tych ustaleń. Należy też zwrócić uwagę na podnoszone przez skarżących argumenty dotyczące ich wieku, a także faktu wystąpienia u jednego ze skarżących postępującej choroby oczu. Zdaniem Sądu organy poprawnie stwierdziły, że przytoczone fakty, również nie wskazują na spełnienie przesłanki z art. 13 ust. 2 ustawy o lasach. Argument dotyczący postępującej choroby oczu, która w przyszłości prawdopodobnie odbierze skarżącemu możliwość pracy zawodowej, w tej konkretnej sprawie nie przesądza o konieczności wydania pozytywnej decyzji. Należy zwrócić uwagę na fakt, że w przypadku postępu choroby, który uniemożliwiłby skarżącemu pracę zawodową, prawdopodobnym jest, że uniemożliwiłaby również pracę w gospodarstwie. Również wiek skarżących nie jest okolicznością, która wskazywałaby na szczególnie uzasadnione potrzeby właściciela lasu, z uwagi na to, że każda wykonywana praca, w tym także prowadzenie gospodarstwa rolnego, w podeszłym wieku może być znacznie utrudniona. Sąd zwrócił przy tym uwagę na to, że dokonane przez organy wyliczenia dotyczące dochodów skarżących, a w szczególności wysokości ponoszonych kosztów kredytowych, były niepoprawne i faktycznie organy dokonując tych obliczeń w pewnym stopniu zawyżyły dochody skarżących. Z harmonogramu spłat kredytu w Banku Spółdzielczym znajdującym się na karcie 10 akt admin. wynika w sposób jednoznaczny, że rata miesięczna kredytu wraz z odsetkami wynosi ponad 3.000 zł, a przy doliczeniu raty drugiego kredytu kwota ta oscyluje na ponad 4.000 zł, a zatem prawidłowa jest kwota dochodu rodziny wskazywana przez skarżących tj. 1976,83 zł. Jednak należy zwrócić uwagę że zawyżenie kwoty dochodu skarżących o kwotę około 500 zł ostateczne nie miało wpływu na wynik sprawy, albowiem okoliczność ta w dalszym ciągu nie pozwalała na uznanie, że zachodzi szczególnie uzasadniona potrzeba właściciela lasu, w kontekście prognozowanych dochodów z tego tytułu. Organy zatem - zdaniem sądu - poprawnie ustaliły że przesłanka z art. 13 ust. 2 nie została spełniona, mając na uwadze przewidywany miesięczny zysk skarżących. Za bezzasadny uznano zarzut naruszenia art. 11 k.p.a. w związku z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez zaniechanie przez organ II instancji obowiązku stosowania zasady przekonywania przez organy administracji, ponieważ zdaniem sądu organy poczyniły prawidłowe ustalenia w przedmiotowej sprawie i odniosły się do wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, wydając prawidłowe i zgodne z prawem rozstrzygnięcie. Za nieuzasadniony uznać również należy zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., albowiem decyzja wydana przez organ I instancji była zgodna z obowiązującym prawem, a co za tym idzie organ II instancji zasadnie utrzymał w mocy zaskarżoną ww. decyzję. Sąd rozpoznając skargę nie dostrzegł, również żadnej innej wadliwości zaskarżonej decyzji ani poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, która uzasadniałaby ich uchylenie. Zaskarżona decyzja została wydana bez zarzucanego naruszenia przepisów prawa materialnego (art. 13 ust. 2 ustawy o lasach) i po przeprowadzeniu administracyjnego postępowania w sposób wystarczająco wyjaśniający istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, a w konsekwencji również bez zarzucanego naruszenia przepisów procedury administracyjnej mogącego mieć istotny wpływ na wynik postępowania (art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a.). Tym samym skarga podlegała oddaleniu, o czym orzeczono na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło