II SA/Bk 185/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie sędzia WSA Marek Leszczyński, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi A. D. na zarządzenie Wójta Gminy K. z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odwołania ze stanowiska Dyrektora Ośrodka Kultury, Sportu i Rekreacji w K. oddala skargę Zarządzeniem nr [...] z dnia [...].12.2015 roku – Wójt Gminy K. odwołał Panią A. D. ze stanowiska Dyrektora Ośrodka Kultury Sportu i Rekreacji w K. ze skutkiem natychmiastowym na podstawie art. 30 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 08.03.1990 roku o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2015 roku poz. 1515), art. 15 ust. 1, ust. 6 pkt 3, ust. 7 ustawy z dnia 25.10.1991 roku o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (Dz. U. z 2012 r., poz. 406 ze zm.) oraz art. 70 § 1 i § 3 w zw. z art. 52 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 26.06.1974 roku – Kodeks Pracy (t.j. Dz. U. z 1998 roku, Nr 21, poz. 94 ze zm.). W uzasadnieniu powyższej decyzji Wójt Gminy K. podkreślił, że w dniu 09.12.2015 roku został zawiadomiony przez Sąd Rejonowy w A.– VI Zamiejscowy Wydział Karny w S. o warunkowym umorzeniu postępowania wobec Pani A. D. na okres próby lat 2. Postępowanie wyżej wymienione – sygn. akt[...], dotyczyło popełnienia przestępstwa z art. 270 § 2a k.k., zaś wyrok w sprawie stał się prawomocny. Wynika z niego, że Pani A. D. wielokrotnie, w okresie od 29 marca 2011 roku do 30 października 2014 roku, dopuściła się czynów polegających na fałszowaniu podpisów małżonka, pełniącego funkcję sołtysa, na listach obecności podczas obrad Rady Gminy K., w których on nie uczestniczył, zaś skarżąca brała udział jako kierownik jednostki organizacyjnej Gminy K.. Wójt Gminy K. uznał, że działanie Pani A. D. naraziło na straty budżet Gminy, która wypłacała diety jej małżonkowi za nieusprawiedliwione nieobecności, ponadto spowodowało utratę zaufania do jej osoby. W dniu 07.01.2016 roku Pani A. D. wezwała Wójta Gminy K. do uchylenia przedmiotowego zarządzenia w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 08.03.1990 roku o samorządzie gminnym, zarzucając iż jest ono nieuzasadnione i wydane z naruszeniem prawa w szczególności art. 52 Kodeksu pracy oraz art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 25.10.1991 roku o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej poprzez nie zasięgnięcie opinii stowarzyszeń zawodowych i twórczych właściwych ze względu na rodzaj działalności prowadzonej przez instytucję. W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa Wójt Gminy K. zarządzeniem nr [...] z dnia [...].02.2016 roku – nie uwzględnił wezwania motywując swoje stanowisko argumentacją zawartą w uzasadnieniu zarządzenia nr [...] z[...]3.12.2015 r. Skargę na zarządzenie Wójta Gminy K. nr [...] z dnia [...].12.2015 roku w sprawie odwołania Dyrektora Ośrodka Kultury Sportu i Rekreacji w K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wywiodła Pani A. D. zarzucając naruszenie: 1. art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 25.10.1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej poprzez nie zasięgnięcie opinii stowarzyszeń zawodowych i twórczych właściwych ze względu na rodzaj działalności prowadzonej przez instytucję w sprawie odwołania Dyrektora Ośrodka Kultury Sportu i Rekreacji w K.; 2. naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez zaniechanie przez organ administracji publicznej podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności: a) bezpodstawne przyjęcie przez organ, iż skarżąca dopuściła się naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych oraz popełniła przestępstwo, w związku z zajmowanym stanowiskiem, w sytuacji gdy czyn ustalony prawomocnym wyrokiem z dnia [...] października 2015 r. przez Sąd Rejonowy w A. VI Zamiejscowy Wydział Karny z siedzibą w S. w sprawie o sygn. akt [...] nie pozostawał w związku z pełnioną przez skarżącą funkcją Dyrektora Ośrodka Kultury Sportu i Rekreacji w K.; b) brak wskazania konkretnych przyczyn w zaskarżonym zarządzeniu, uzasadniających odwołanie skarżącej ze stanowiska Dyrektora Ośrodka Kultury Sportu i Rekreacji w K.; c) uchybienie przez organ terminowi, w którym możliwe było odwołanie skarżącej ze stanowiska dyrektora w trybie natychmiastowym, art. 52 k.p. wymaga bowiem zachowania miesięcznego okresu pomiędzy uzyskaniem wiadomości o przyczynie wypowiedzenia a skutecznym złożeniem oświadczenia woli w przedmiocie rozwiązania umowy o pracę. W konsekwencji skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonego zarządzenia i zasadzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy K., wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego zarządzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25.07.2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (DZ. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. – sądy administracyjne są właściwe do badania między innymi zgodności z prawem zaskarżonych aktów organów jednostek samorządu terytorialnego i w zależności od tej oceny orzekania w sposób przewidziany w art. 147 § 1 lub 151 p.p.s.a. Podkreślić także należy, iż sąd administracyjny dokonuje kontroli według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W myśl zaś art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Sąd nie posiada natomiast uprawnień do oceny słuszności czy też celowości skarżonych rozstrzygnięć, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Przystępując do analizy spełnienia przez skarżącą warunków niezbędnych do skutecznego wniesienia skargi z punktu wymagań przepisów procesowych – Sąd w pierwszej kolejności stwierdził, że zaskarżone zarządzenie jest aktem z zakresu administracji publicznej. W tym miejscu podkreślić należy, że kwestia charakteru aktów powoływania na stanowiska dyrektorów (kierowników) samorządowych jednostek organizacyjnych była, zarówno w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jak i Sądu Najwyższego, sporna. Ostatecznie utrwalone zostało jednak stanowisko o ich podwójnym charakterze jako aktów publicznoprawnych, a zarazem aktów wywołujących skutki w sferze prawa pracy. Należy przy tym podzielić stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31.01.2012 roku, sygn. II OSK 2526/11, w którym wskazano, że "podwójny charakter aktów powołania na stanowisko dyrektora instytucji kultury z jednej strony przesądza o objęciu go nadzorem Wojewody, a w konsekwencji kontrolę sądu administracyjnego, a z drugiej o możliwości poddania sporów z tego tytułu kontroli sądów powszechnych (sądów pracy). Taką wykładnię potwierdza nowelizacja ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej z dnia 31.08.2011 roku (Dz. U. Nr 207, poz. 1230). W obecnym brzmieniu (od 01.01.2012r.) ust. 7 art. 15 stanowi, że w sprawach dotyczących powoływania i odwoływania dyrektora instytucji kultury w zakresie nieuregulowanym w ustawie mają zastosowanie przepisy art. 68 – 72 Kodeksu pracy. W innych zatem uregulowanych ustawą, w sprawach trybu i powoływania dyrektora instytucji kultury mają zastosowanie przepisy prawa administracyjnego, skutkujące publicznoprawnym charakterem aktu powołania na to stanowisko, wywołujące skutki także w sferze prawa pracy". Zatem przedmiotem badania sądu administracyjnego, dokonującego oceny przedmiotowego zarządzenia, nie będą ewentualne roszczenia pracownicze odwołanej dyrektor, do rozpatrzenia których właściwy jest sąd pracy – ale zachowanie wymaganej przepisami publicznoprawnymi formy tego odwołania. Należy dodać, że spełniona została również przesłanka bezskutecznego wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Skarżąca wezwanie takie wystosowała do organu [...].01.2016 roku (k. 8 akt sądowych). Wezwanie to nie zostało uwzględnione prze Wójta Gminy K. zarządzeniem nr [...] z dnia [...].02.2016 roku (k. 10 akt sądowych). W kwestii terminu zaskarżenia aktu organu gminy skargą powszechną z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 1515) – Naczelny Sąd Administracyjny wypowiedział się w uchwale z dnia 02.04.2007 roku w sprawie o sygn. akt II OPS 2/07 i wskazał iż termin wniesienia skargi opartej na art. 101 ustawy o samorządzie gminnym ma zastosowanie termin z art. 53 § 2 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wynosi on 30 dni od dnia doręczenia skarżącym odpowiedzi organu na wezwanie lub też 60 dni od dnia wniesienia wezwania, jeśli organ takiej odpowiedzi nie udzielił. W przedmiotowej sprawie skarga została wywiedziona do Sądu Administracyjnego w Białymstoku w dniu 14.03.2016 roku, a więc w terminie. Skarżąca posiada również interes prawny w żądaniu zbadania legalności zarządzenia przez sąd administracyjny. Nie budzi bowiem wątpliwości, ze wskutek odwołania skarżącej ze stanowiska Dyrektora instytucji kultury jej interes prawny został naruszony zaskarżonym zarządzeniem. Przechodząc zatem do oceny merytorycznej zaskarżonego zarządzenia należy stwierdzić, że zostało ono podjęte bez naruszenia prawa materialnego, a mianowicie art. 15 ust. 6 ustawy z dnia 25.10.1991 roku pkt 3 o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturowej (Dz. U. z 2012 r., poz. 406 ze zm.). Zgodnie z brzmieniem tego przepisu Dyrektor instytucji kultury powołany na czas określony może być odwołany przed upływem tego okresu "z powodu naruszenia przepisów prawa w związku z zajmowanym stanowiskiem". W świetle zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie należy uznać, że przesłanki wymienione w powyższym przepisie zostały spełnione. I tak Wójt Gminy K. w dniu [...].12.2015 roku otrzymał w trybie art. 21 § 1 k.p.k. zawiadomienie z Sądu Rejonowego w A.– VI Zamiejscowy Wydział Karny w S. o treści prawomocnego wyroku z dnia [...].10.2015 roku, na mocy którego w stosunku do Pani Al. D. warunkowo umorzono postępowanie karne na okres próby – 2 lat za przestępstwo z art. 270 § 1 k.k. w zw. z art. 270 § 2a k.k. W myśl treści powyższego wyroku należy uznać zarzut skarżącej o bezpodstawnym przyjęciu przez organ, iż czyn za który została skazana, pozostawał w związku z pełnioną przez nią funkcją – za nieuzasadniony. Zgodnie z treścią art. 17 ustawy z dnia 25.10.1991 roku o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (t.j. Dz. U. z 2002 r., poz. 406 ze zm.) Dyrektor instytucji kultury zarządza instytucją i reprezentuje ją na zewnątrz. Ten wyżej wymieniony zapis w ustawie stwarzał skarżącej możliwość od 2011 roku do 2014 roku podpisywanie za męża list obecności, bowiem z racji zajmowanego stanowiska uczestniczyła w obradach Rady Gminy. Fakt naruszenia prawa w związku z zajmowanym stanowiskiem jest z uwagi na powyższe okoliczności – oczywisty. Nie znajdujący potwierdzenia w materiale zgromadzonym w sprawie jest także zarzut podnoszony przez skarżącą o nie zasięgnięciu opinii stowarzyszeń zawodowych i twórczych ze względu na rodzaj działalności prowadzonej przez instytucję. Zgodnie z treścią art. 15 § 1 cytowanej wyżej ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej organ ustalił listę stowarzyszeń, których działalność jest związana z rodzajem działalności Ośrodka Kultury Sportu i Rekreacji w K. (notatka urzędowa inspektor A. K. W.). Na prośbę organu opinię nadesłało Stowarzyszenie K. z K. (pismo z dnia [...].11.2015r.), Stowarzyszenie na R. R, Gminy K. "C." (pismo z dnia [...].12.2015r.), Stowarzyszenie "M. R." (pismo z dnia [...].12.2015r.) i Stowarzyszenie "N. S." w K. (pismo z dnia 03.12.2015r.) oraz Lokalna G. D. "S." (pismo z dnia [...].12.2015r.). Opinii związków zawodowych nie uzyskano, bowiem nie działają one na terenie przedmiotowej instytucji (oświadczenie p.o. Dyrektora Ośrodka Kultury Sportu i Rekreacji w K.– Pani A. K. z dnia [...].03.2016 r.). W świetle powyższych ustaleń należy uznać, że organ w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy w sprawie i wydając zaskarżone zarządzenie prawidłowo zastosował przesłanki wynikające z art. 15 § 1 i § 6 ust. 3 ustawy z dnia 25.10.1991 roku o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (t.j. Dz. U. z 2012 r.., poz. 406 ze zm.). Zarzut skarżącej naruszenia art. 52 Kodeksu Pracy, jak również kwestie poruszone w piśmie byłego Wójta J. R. S.– nie mogą być przedmiotem rozważań przed sądem administracyjnym, bowiem należą one do kognicji sądów pracy – co zostało obszernie wyjaśnione w części wstępnej uzasadnienia. Mając całokształt powyższych okoliczności na względzie Sąd uznał, że zaskarżone zarządzenie jest zgodne z prawem i skargę oddalił na postawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270. ze zm.).