II SA/Bk 192/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Stachurski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Sławomir Presnarowicz,, sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, Protokolant Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 03 sierpnia 2011 r. sprawy ze skargi J. S. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania administracyjnego w sprawie odmowy nakazania zobowiązania usunięcia nieprawidłowości dotyczących stanu technicznego budynku oddala skargę. W dniu 13 stycznia 2006 r. Pan J. S. (w dalszej części uzasadnienia zwany również "Skarżącym") złożył do P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. pismo w sprawie "dotyczącej awarii wodociągowej na jego posesji i skutków poawaryjnych z tym związanych". Wskazał w nim, że podczas ostatniej awarii, woda zabrała ze sobą na powierzchnię wielką hałdę piasku. Prawdopodobnie ze względu na powstałą próżnię w ziemi pękają fundamenty i ściany w budynku mieszkalnym wnioskodawcy. W związku o przebywania w sąsiedztwie linii wodociągowej". Stosownie do właściwości sprawa została przekazana do załatwienia Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w M. Decyzją z [...] marca 2006 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. umorzył postępowanie dotyczące linii wodociągowej przebiegającej przez działki J. S. Organ wszczął natomiast postępowanie administracyjne w przedmiocie stanu technicznego budynku mieszkalnego, w ramach którego wydał postanowienie z [...] marca 2006 r., zobowiązujące Skarżącego do wykonania oceny technicznej budynku, sporządzonej przez osobę posiadającą przygotowanie zawodowe do pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie w odpowiedniej specjalności, przedstawiającej jednocześnie ewentualny sposób usunięcia powstałych uszkodzeń. Ostatecznie wymagana opinia nie została dostarczona przez Skarżącego, w związku z czym organ nadzoru budowlanego zlecił jej wykonanie zastępczo przez inną osobę uprawnioną. Na podstawie przedłożonej opinii organ uznał, że budynek może być użytkowany zgodnie z przeznaczeniem i wydaną [...] stycznia 2010 r. decyzją zakończył prowadzone w tej sprawie postępowanie. Jednocześnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M., postanowieniem z [...] stycznia 2010 r. (sprostowanym [...] stycznia 2010 r.), powołując się na przepisy art. 264 § 1, art. 262 § 1 pkt 2 i art. 263 § 2 k.p.a. w zw. z art. 81c i art. 66 Prawa budowlanego, ustalił koszty postępowania w wysokości 1.300 zł i zobowiązał Skarżącego do ich uiszczenia. Powyższe postanowienie zostało utrzymane w mocy postanowieniem P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z [...] marca 2010 r., nr [...]. Nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem Pan J. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Sąd wyrokiem z 12 października 2010 r., sygn. akt II SA/Bk 321/10, uwzględnił skargę stwierdzając, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu, ustalając wysokość kosztów postępowania organy nie wskazały, co na te koszty się składa. Nadto w aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek dowodu potwierdzającego wysokość kosztów sporządzenia ekspertyzy. W skierowanych do organu zaleceniach Sąd zwrócił uwagę na konieczność zobowiązania rzeczoznawcy do przedłożenia rachunku, a następnie dokonania oceny wysokości kosztów w nim wskazanych. Po ponownym rozpoznaniu sprawy P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wydał postanowienie z [...] stycznia 2011 r. (sprostowane [...] lutego 2011 r.), nr [...], w którym utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji z [...] stycznia 2010 r. dotyczące ustalenia kosztów postępowania w sprawie zakończonej decyzją z [...] stycznia 2010 r. znak: [...] wydaną przez PINB w M., a także zobowiązania do uiszczenia tych kosztów Pana J. S. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że stosownie do zaleceń Sądu zawartych w wyroku o sygn. akt II SA/Bk 321/10, zwrócił się do organu I instancji o wyjaśnienie procedury wykonania opinii. Z uzyskanych wyjaśnień wynika, że w dniu [...] października 2008 r. PINB w M. wystąpił o złożenie oferty cenowej do dwóch podmiotów: Polskiego Związku Inżynierów Budownictwa Oddział w M. oraz do Pana D. P. Powołana przez organ komisja dokonała wyboru oferty Pana D. P. oferującego 1300 zł i na tej podstawie między oferentem a organem została zawarta umowa o wykonanie przedmiotowej oceny technicznej budynku. W dniu 15 grudnia 2009 r. wykonawca opinii przedłożył rachunek na kwotę 1300 zł, który stanowił podstawę wypłacenia należności. Nie godząc się z tym postanowieniem Pan J. S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, w której wniósł o "weryfikację i unieważnienie" postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia [...] marca 2006 r. nr [...], unieważnienie postanowienia P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] oraz "unieważnienie - uchylenie w całości" postanowienia P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...]. Zarządzeniem z 1 kwietnia 2011 r. Przewodniczący Wydziału II wyłączył z niniejszej sprawy skargę na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] kwietnia 2006 r. nr [...]. W uzasadnieniu skargi, w części dotyczącej postanowienia P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] stycznia 2011 r. nr [...], Skarżący podniósł, że w wydanym w tej sprawie wyroku z 12 października 2010 r., sygn. akt II SA/Bk 321/10, Sąd uchylił wcześniejsze postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. Tym samym automatycznie uchylone zostało postanowienie organu I instancji. W piśmie procesowym z 27 lipca 2011 r., stanowiącym uzupełnienie skargi, J. S. podniósł także, że organ nigdy nie przedstawił mu umowy zawartej z rzeczoznawcą, ani rachunku mającego stanowić podstawę zwrotu kosztów sporządzenia opinii. Skarżący zakwestionował fakt istnienia tych dokumentów i podkreślił, że ich brak wskazany został przez Sąd w wyroku w sprawie II SA/Bk 321/10. W odpowiedzi na skargę P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] stycznia 2011 r. nr [...], dotyczące ustalenia kosztów postępowania związanych ze sporządzeniem oceny stanu technicznego obiektu budowlanego i zobowiązania do ich uiszczenia właściciela tego obiektu, wydane w wyniku ponownego rozpoznania sprawy, po tym jak WSA w Białymstoku wyrokiem z 12 października 2010 r. sygn. akt II SA/Bk 321/10, uchylił wcześniejsze postanowienie tego organu. Przypomnienie to jest o tyle istotne, że w myśl art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Na tle powyższego trzeba zatem wskazać, że kwestia zasadności zobowiązania Skarżącego do przedłożenia oceny technicznej budynku została już przesądzona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27 października 2009 r., sygn. VII SA/Wa 1197/09, którym oddalono skargę Skarżącego od postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiającego stwierdzenia nieważności postanowienia P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z [...] kwietnia 2006 r. utrzymującego w mocy rozstrzygnięcie dotyczące nałożenia przedmiotowego obowiązku. Z kolei w prawomocnym wyroku WSA w Białymstoku z 12 października 2010 r., sygn. akt II SA/Bk 321/10, Sąd przesądził o możliwości obciążenia Skarżącego powstałymi w tej sprawie kosztami postępowania. Sąd ten stwierdził bowiem, że cyt. "...organy nadzoru budowlanego, na skutek informacji Skarżącego o uszkodzeniu jego budynku mieszkalnego zawartej w piśmie z dnia 13 stycznia 2006 r., miały podstawę do wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie dotyczącej stanu technicznego tego budynku i wydania postanowienia dowodowego w trybie art. 81 c ust. 2 prawa budowlanego. A w konsekwencji do obciążenia kosztami dostarczenia opinii technicznej właściciela budynku – art. 81c ust. 2 ostatnie zdanie. Oznacza to, że zobowiązanie J. S. do zwrotu kosztów związanych ze sporządzeniem ekspertyzy technicznej co do zasady było słuszne". Powodem uchylenia zaskarżonego wówczas postanowienia było natomiast to, że ustalając wysokość kosztów postępowania organy nie wskazały, co na te koszty się składa, a ponadto w aktach sprawy brakowało dowodu potwierdzającego wysokość kosztów sporządzenia tej ekspertyzy. Dlatego też w skierowanych do organu zaleceniach Sąd zwrócił uwagę na konieczność zobowiązania rzeczoznawcy do przedłożenia rachunku, a następnie dokonania oceny wysokości kosztów w nim wskazanych. W ocenie Sądu powyższe zalecenia zostały w całości wykonane. Przed wydaniem zaskarżonego w tej sprawie postanowienia, P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. na podstawie art. 136 k.p.a. zwrócił się do organu I instancji o przesłanie dokumentów potwierdzających wysokość poniesionych kosztów wykonania ekspertyzy sporządzonej przez rzeczoznawcę budowlanego (k. 61 akt sprawy). Organ I instancji przesłał organowi odwoławczemu zarówno umowę, jaką zawarł z rzeczoznawcą, jak i przedstawiony przez niego rachunek (k. 65-67). W uzasadnieniu wydanego postanowienia P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wskazał, że to właśnie wystawiony przez rzeczoznawcę rachunek (na kwotę 1300 zł) stanowił podstawę do wypłacenia należności autorowi. Powyższe, zdaniem orzekającego w tej sprawie Sądu, wypełnia zalecenia zawarte w cyt. wyżej wyroku z 12 października 2010 r., sygn. akt II SA/Bk 321/10. Błędne jest przy tym przekonanie Skarżącego, że uchylenie wcześniejszego postanowienia organu II Instancji skutkowało automatycznie koniecznością uchylenia postanowienia organu I instancji. W okolicznościach faktycznych tej sprawy organ II instancji mógł w trybie art. 136 k.p.a. zażądać uzupełnienia akt sprawy, bez konieczności uchylania postanowienia organu I instancji. Mając zatem na uwadze fakt, że kwestia słuszności obciążenia Skarżącego kosztami sporządzenia opinii technicznej została już przesądzona prawomocnym wyrokiem wydanym przez tutejszy Sąd oraz fakt, że organ uwzględnił ocenę prawną Sądu dotyczącą naruszeń przepisów postępowania i braków w materiale dowodowym, należało stwierdzić, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Niezależnie od powyższego ponownie należy wskazać Skarżącemu, że zgodnie z treścią art. 262 § 1 k.p.a. stronę obciążają te koszty postępowania, które wynikły z jej winy (pkt 1) lub zostały poniesione w jej interesie lub na jej żądanie, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie (pkt 2). Na obowiązek uiszczenia określonych kosztów postępowania przez stronę mogą wskazywać również przepisy ustaw szczególnych. Takim przepisem szczególnym jest regulacja zawarta w art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego stanowiącym, że organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego mogą w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego nałożyć, w drodze postanowienia, na uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia. W przedmiotowej sprawie właściciel obiektu budowlanego został zobowiązany do przedłożenia oceny technicznej budynku, sporządzonej przez osobę posiadającą przygotowanie zawodowe do pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie w odpowiedniej specjalności, przedstawiającej jednocześnie ewentualny sposób usunięcia powstałych uszkodzeń. Jak wskazał WSA w Białymstoku w cyt. wyroku z 12 października 2010 r., w przypadku wydania takiego postanowienia nie jest istotna kwestia zawinienia ani związek przyczynowy pomiędzy działaniami podmiotów, na które ten obowiązek jest nakładany a wystąpieniem stanów faktycznych stanowiących przesłankę jego wydania, takie stany mogą wystąpić z przyczyn leżących po stronie osób trzecich lub z powodu siły wyższej. Bez znaczenia zatem dla zasadności wydania postanowienia w trybie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego pozostawał podnoszony przez Skarżącego fakt, że uszkodzenie budynku nie powstało z jego winy ale w wyniku awarii linii wodociągowej. W świetle powyższego Sąd za bezzasadne uznał wszystkie podniesione w skardze zarzuty i na podstawie art. 151 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.