II SA/Bk 1925/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Sędziowie asesor sądowy WSA Marta Joanna Czubkowsk, sędzia WSA Barbara Romanczuk, , po rozpoznaniu w Wydziale II na niejawnym w dniu 12 marca 2026 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. P. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 18 listopada 2025 r., nr 010070/684/9920408/2024 w przedmiocie świadczenia aktywni rodzice w pracy uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję z Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 7 lutego 2025 r. nr 010070/684/9920408/2024 W dniu 12 grudnia 2024 r. A. P. (dalej jako: "skarżąca") złożyła w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych wniosek o świadczenie "aktywni rodzice w pracy" ("aktywnie w pracy") na swojego syna, J. P. We wniosku ww. wskazała, że dziecko wychowuje wraz z drugim rodzicem – K. P. Decyzją z dnia 7 lutego 2025 r., nr 010070/684/9920408/2024, organ odmówił skarżącej prawa do wnioskowanego świadczenia, ponieważ na podstawie danych zawartych w rejestrze żłobków i klubów dziecięcych/ w wykazie dziennych opiekunów i podmiotów zatrudniających dziennych opiekunów ustalono, że dziecko objęte jest opieką w żłobku. Z treści art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 15 maja 2024 r. o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowaniu dziecka – "Aktywny rodzic" (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 858, dalej jako: "ustawa o wspieraniu rodziców") wynika bowiem, że świadczenie "aktywni rodzice w pracy" nie przysługuje na dziecko, które jest objęte opieką w żłobku, klubie dziecięcym albo u dziennego opiekuna. W dniu 9 lutego 2025 r. skarżąca wniosła odwołanie, podnosząc, że w dniu 12 grudnia 2024 r. złożyła pismo ogólne do ZUS, informujące o rozwiązaniu z dniem 30 listopada 2024 r. umowy ze żłobkiem, do którego uczęszczało dziecko. Ponadto strona wskazała, że syn nie uczęszczał do żłobka od grudnia 2024 r. Jak zaznaczyła skarżąca, nie została wcześniej poinformowana o niewykreśleniu syna z rejestru, zaś przez późną odpowiedź ZUS oraz zaniedbanie żłobka, została pozbawiona możliwości przyznania wnioskowanego świadczenia. Jednocześnie wyjaśniła, że od dnia 3 marca 2025 r. dziecko ponownie będzie uczęszczało do ww. żłobka. Skarżąca wniosła o przyznanie świadczenia "aktywni rodzice w pracy" od grudnia 2024 r. do lutego 2025 r. Pismem ogólnym z dnia 14 lutego 2025 r. skarżąca powtórzyła opisane wyżej wyjaśnienia. W trakcie postępowania odwoławczego organ ustalił, że w dniu 2 października 2024 r. na to samo dziecko strona wystąpiła z wnioskiem o świadczenie "aktywnie w żłobku". Wniosek ten został następnie wycofany pismem z dnia 12 grudnia 2024 r. W tym samym dniu złożony został również wniosek o wycofanie wniosku o świadczenie "aktywnie w domu". Z kolei w dniu 4 listopada 2024 r. skarżąca złożyła kolejny wniosek o świadczenie "aktywnie w żłobku" na to samo dziecko. W wyniku jego rozpoznania, w dniu 4 grudnia 2024 r. strona została poinformowana o przyznaniu świadczenia. Pismem z dnia 4 marca 2025 r. skarżąca, niezależnie od postępowania dotyczącego świadczenia "aktywnie w pracy", poinformowała, że chciałaby wznowić świadczenie "aktywnie w żłobku" od marca 2024 r., ponownie wyjaśniając kwestie związane z brakiem wyrejestrowania dziecka z listy żłobków w okresie grudzień 2024 r. – luty 2025 r. Decyzją z dnia 14 kwietnia 2025 r. Zakład umorzył postępowanie wszczęte ponownym wnioskiem skarżącej (z dnia 4 marca 2025 r.) o przyznanie świadczenia "aktywnie w żłobku", wobec braku zmiany w zakresie uprzednio przyznanego już świadczenia (informacja z dnia 4 grudnia 2024 r.). Decyzją z dnia 4 czerwca 2025 r., nr 010070/684/9738229/2024, ZUS zmienił okres, na jaki przyznano świadczenie "aktywnie w żłobku", wskazując, że świadczenie przysługuje od dnia 1 października 2024 r. do 30 listopada 2024 r. oraz od dnia 1 marca 2025 r. do dnia, kiedy dziecko zakończy uczęszczanie do żłobka. W dniu 31 sierpnia 2025 r. skarżąca przesłała do ZUS pismo, w którym poinformowała, że z dniem 31 sierpnia 2025 r. została rozwiązana umowa ze żłobkiem, do którego uczęszczało jej dziecko, na które było wypłacane świadczenie "aktywnie w żłobku". Pismem z dnia 6 października 2025 r. strona poinformowała, że placówka Niepubliczny Żłobek C. w Z. wykreśliła z rejestru żłobków w miesiącach grudzień 2024 r., styczeń 2025 r., luty 2025 r. jej syna. Strona wskazała, że wiadomość wysyła w odpowiedzi na rozmowę telefoniczną z pracownikiem ZUS oraz po skontaktowaniu się ze żłobkiem, kiedy to została zapewniona, że syn definitywnie został skreślony w rejestrze. Jednocześnie skarżąca zwróciła się do organu z prośbą o informację zwrotną, czy jej syn nie figuruje już w rejestrze żłobków w ww. miesiącach). Decyzją z dnia 18 listopada 2025 r., nr 010070/684/9920408/2024, Prezes ZUS uchylił zaskarżoną decyzję w części oraz przyznał skarżącej świadczenie "aktywni rodzice w pracy" na okres od dnia 1 lutego 2025 r. do 28 lutego 2025 r. w wysokości 1.500 zł miesięcznie. W uzasadnieniu organ wskazał, że weryfikacja uprawnień do świadczeń "aktywny rodzic" odbywa się tylko na podstawie określonych w ustawie rejestrów. W trakcie postępowania odwoławczego ustalono, że J. P. był wykazany w rejestrze żłobków jak uczęszczający do ww. żłobka w okresie od października 2024 r. do stycznia 2025 r., a następnie od marca 2025 r. Organ zbadał także aktywność zawodową skarżącej oraz osoby, z którą wspólnie wychowuje dziecko. W kontekście art. 10 ustawy o wspieraniu rodziców ustalono, że w miesiącu lutym 2025 r. zostały spełnione warunki aktywności zawodowej wynikające z przywołanej ustawy. Nie zgadzając się z powyższą decyzją, skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. W uzasadnieniu strona wskazała m.in., że nie była świadoma tego, że żłobek nie skreślił jej syna z rejestru żłobków podczas miesięcy, w których do niego nie uczęszczał; podkreśliła, że nie pobierała świadczenia "aktywnie w żłobku" przez miesiące grudzień 2024 r., styczeń 2025 r. oraz luty 2025 r. W związku z zaniedbaniem żłobka i niewykreśleniem jej syna z rejestru, została pozbawiona możliwości przyznania świadczenia "aktywnie w pracy". Skarżąca zaznaczyła, że w toku postępowania odwoławczego skontaktował się z nią telefonicznie w dniu 26 września 2025 r. pracownik ZUS, informując, że jej syn nadal figuruje w rejestrze żłobków w miesiącach grudzień 2024 r. oraz styczeń 2025 r. Strona została poproszona o ponowne skontaktowanie się ze żłobkiem oraz o wyjaśnienie sprawy. Po rozmowie z właścicielką żłobka, skarżąca została zapewniona, że jej syn tym razem już na pewno nie figuruje w rejestrze za miesiące grudzień 2024 r., styczeń 2025 r. oraz luty 2025 r., a uprzednio wdało się niedopatrzenie. Skarżącej nie udało się ponownie skontaktować z pracownikiem ZUS, w związku z czym informację o rozmowie z właścicielką żłobka i jej zapewnieniach strona przesłała pismem ogólnym do organu w dniu 6 października 2025 r., a zatem jeszcze przed otrzymaniem decyzji z dnia 18 listopada 2025 r. W oparciu o powyższe zarzuty i argumentację, skarżąca zwróciła się z prośbą o "zmianę decyzji". W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podkreślając, że weryfikacja uprawnień do przyznania świadczeń "aktywny rodzic" odbywa się tylko na podstawie określonych w ustawie rejestrów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Przedmiotem niniejszego postępowania jest decyzja Prezesa ZUS uchylająca w części decyzję ZUS w przedmiocie odmowy przyznania skarżącej prawa do świadczenia "aktywni rodzice w pracy" za okres grudzień 2024 r., styczeń 2025 r. i luty 2025 r. oraz przyznająca skarżącej ww. świadczenie na okres od dnia 1 lutego 2025 r. do 28 lutego 2025 r. Istota sporu sprowadza się zatem do oceny zasadności odmówienia skarżącej przyznania tego świadczenia za grudzień 2024 r. i styczeń 2025 r. z uwagi na niewykreślenie jej syna J. P. z rejestru żłobków, w sytuacji, gdy m.in. dziecko w okresie od grudnia 2024 r. do lutego 2025 r. nie uczęszczało do żłobka, zaś w toku postępowania odwoławczego strona została zapewniona o wykreśleniu jej syna z rejestru żłobków za okres trzech ww. miesięcy. Na wstępie należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o wspieraniu rodziców, świadczenie "aktywni rodzice w pracy" przysługuje na nieobjęte opieką w żłobku, klubie dziecięcym, przedszkolu albo przez dziennego opiekuna dziecko aktywnym zawodowo matce albo ojcu, jeżeli dziecko wspólnie zamieszkuje i pozostaje na utrzymaniu matki albo ojca, z uwzględnieniem art. 11 ust. 3 [bez znaczenia w sprawie niniejszej]. Po myśli art. 7 pkt 2 ustawy, ilekroć w niniejszym rozdziale [Świadczenie "aktywni w pracy"] jest mowa o aktywności zawodowej, oznacza to: a) podleganie obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 1-8, 10 i 23 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2024 r. poz. 497), b) pobieranie zasiłku macierzyńskiego, zasiłku chorobowego, zasiłku opiekuńczego, zasiłku wyrównawczego albo świadczenia rehabilitacyjnego na podstawie ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U. z 2023 r. poz. 2780), zasiłku chorobowego, zasiłku wyrównawczego albo świadczenia rehabilitacyjnego na podstawie ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2189), z wyjątkiem zasiłków i świadczeń przysługujących po ustaniu tytułu do ubezpieczenia chorobowego albo wypadkowego, oraz pobieranie wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy na podstawie ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz.U. z 2023 r. poz. 1465), c) podleganie obowiązkowo ubezpieczeniu zdrowotnemu na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 4-15 i 36 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2024 r. poz. 146) - w stosunku do osób, których zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego jest dokonywane za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, d) podleganie, na podstawie ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz.U. z 2024 r. poz. 90), ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu rolników z mocy ustawy albo przez nieprzerwany okres co najmniej 12 miesięcy ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu rolników na wniosek. Z kolei jak stanowi art. 10 ust. 1 ustawy, w przypadku osoby ubiegającej się o świadczenie "aktywni rodzice w pracy" lub otrzymującej to świadczenie, która wspólnie z małżonkiem lub wspólnie z rodzicem dziecka wychowuje dziecko albo zgodnie z oświadczeniem wspólnie z inną osobą zamieszkuje i wychowuje dziecko, świadczenie "aktywni rodzice w pracy" przysługuje, jeżeli zarówno osoba ubiegająca się o świadczenie "aktywni rodzice w pracy" lub otrzymująca to świadczenie, jak i osoba wspólnie z nią wychowująca dziecko, z tytułu aktywności zawodowej podlegają ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym od podstawy, której łączna wysokość wynosi nie mniej niż 100% minimalnego wynagrodzenia za pracę, przy czym podstawa, od której są opłacane składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe każdego z nich nie może być niższa niż: 1) 50% minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego w danym okresie, na który jest ustalane prawo do świadczenia "aktywni rodzice w pracy"; 2) 30% minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego w danym okresie, na który jest ustalane prawo do świadczenia "aktywni rodzice w pracy" - w przypadku osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą, o których mowa w ust. 4 lub w art. 18a i art. 18c ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. W realiach niniejszej sprawy, w okresie wskazywanym przez stronę skarżącą we wniosku o przyznanie świadczenia, w opinii ZUS wyrażonej w decyzji pierwszej instancji i częściowo zaakceptowanej w rozstrzygnięciu odwoławczym, nie zaistniała przesłanka pozytywna przyznana świadczenia "aktywnie w pracy" dotycząca nieobjęcia dziecka opieką w żłobku. W grudniu 2024 r., styczniu 2025 r. i lutym 2025 r. J. P. figurował bowiem w rejestrze żłobków. Jak natomiast podnoszono w decyzji organu odwoławczego i odpowiedzi na skargę, (cyt.) "(...) weryfikacja uprawnień do świadczeń "aktywny rodzic" odbywa się tylko i wyłącznie na podstawie określonych w ustawie rejestrów – odpowiednio w rejestrze żłobków i klubów dziecięcych albo wykazie dziennych opiekunów i podmiotów zatrudniających dziennych opiekunów, o których mowa w przepisach o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3". Z tak kategorycznym stwierdzeniem nie sposób się jednak zgodzić, szczególnie gdy nie znajduje ono oparcia w przepisach prawa i stanowi wyraz nadmiernego formalizmu. Jakkolwiek organ nie podał podstawy prawnej, na jakiej oparł cytowane wyżej stwierdzenie, to zrębu takowej należałoby poszukiwać w treści art. 44 ust. 1 ustawy o wspieraniu rodziców, ze szczególnym uwzględnieniem pkt 6, zgodnie z którym ZUS, ustalając lub weryfikując prawo do świadczenia "aktywni rodzice w pracy" lub świadczenia "aktywnie w domu", jest obowiązany do samodzielnego uzyskania lub weryfikacji, drogą elektroniczną z rejestrów publicznych, w tym z rejestru PESEL, o którym mowa w przepisach o ewidencji ludności, z systemu informacji oświatowej, z Centralnego Wykazu Ubezpieczonych, o którym mowa w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, z rejestru żłobków i klubów dziecięcych oraz wykazu dziennych opiekunów i podmiotów zatrudniających dziennych opiekunów, o których mowa w przepisach o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3, oraz z własnych rejestrów odpowiednio informacji m.in. o objęciu dziecka opieką w żłobku, klubie dziecięcym, przedszkolu albo sprawowaną przez dziennego opiekuna - w przypadku świadczenia "aktywni rodzice w pracy". Mimo że w istocie ustawodawca nałożył na ZUS obowiązek samodzielnego uzyskiwania lub weryfikowania wymienionych w tym przepisie informacji w rejestrach publicznych, to z brzmienia tego przepisu w żaden sposób nie można wyprowadzić wniosku co do ograniczenia czynności weryfikacyjnych wyłącznie do tych rejestrów. Już bowiem z art. 31 ustawy wynika, że ustalając prawo do świadczeń "aktywny rodzic", uwzględnia się informacje i dokumenty, o których mowa w art. 28-30 [elementy wniosków o ustalenie prawa do poszczególnych świadczeń], oraz informacje uzyskane z rejestrów publicznych lub zweryfikowane w rejestrach publicznych, o których mowa w art. 44. Katalog informacji, które winny zostać uwzględnione przez organ w postępowaniu o ustaleniu prawa do świadczeń wykracza zatem poza informacje pozyskane z rejestrów, a w stosunku do świadczenia "aktywni rodzice w pracy" został dodatkowo rozszerzony o inne dokumenty, w tym oświadczenia, niezbędne do ustalenia prawa do świadczenia (art. 28 ust. 3 pkt 9 ustawy). Co więcej, ustawa w art. 46 reguluje obowiązek osoby ubiegającej się o świadczenie lub otrzymującej świadczenie, do powiadamiania ZUS o zmianie informacji przekazanych we wniosku lub w dołączonych do niego załącznikach (ust. 1), a także udzielania, na żądanie ZUS, wyjaśnień oraz informacji co do okoliczności mających wpływ na prawo do tego świadczenia (ust. 2). Wreszcie, po myśli art. 54 ust. 1 ustawy o wspieraniu rodziców, w sprawach nieuregulowanych w niniejszej ustawie stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 572, dalej jako: "k.p.a."), co zobowiązuje organ do stosowania kodeksowych uregulowań w zakresie m.in. prowadzenia postępowania dowodowego i towarzyszących mu zasad postępowania administracyjnego. Biorąc pod uwagę powyższe, należy stwierdzić, że nieprawidłowe jest stanowisko ZUS, że weryfikując uprawnienie skarżącej do świadczenia "aktywnie w pracy", związany był on treścią rejestru żłobków. Mimo szerokiego zakresu instrumentów prawnych, jakimi dysponowały organy obu instancji, oparły się one przede wszystkim na wpisach w rejestrze żłobków, nie biorąc pod uwagę wyjaśnień i dokumentów nadsyłanych przez skarżącą. Przede wszystkim zwraca uwagę, że strona konsekwentnie w znajdujących się w aktach sprawy pismach (zob. wyżej) wskazywała, że z dniem 30 listopada 2024 r. rozwiązała umowę ze żłobkiem, do którego uczęszczało wcześniej jej dziecko, syn od grudnia 2024 r. nie uczęszczał już do tej placówki, jednak będzie (został) objęty jej opieką ponownie od 3 marca 2025 r. W miesiącach grudzień 2024 r., styczeń 2025 r. i luty 2025 r. strona nie korzystała nadto ze świadczenia "aktywnie w żłobku", którego pobieranie de facto wykluczałoby skorzystanie ze świadczenia "aktywnie w pracy", a o czym wiedzę organ miał nie tylko od skarżącej, ale i z urzędu. Charakterystyczne jest przy tym to, że skarżąca kontaktowała się ze żłobkiem i otrzymywała zapewnienia o aktualizacji wpisów, które przekazywała organowi. Co przy tym istotne, jedną z interwencji w placówce podjęła po złożeniu odwołania od decyzji pierwszej instancji, jeszcze przed otrzymaniem decyzji odwoławczej, po kontakcie telefonicznym ze strony pracownika ZUS. Uzasadnia to przekonanie, że organ miał świadomość tego, że wpisy w rejestrze mogą nie odpowiadać stanowi faktycznemu, mimo tego nie zweryfikował tych rozbieżności samodzielnie, lecz to skarżącej polecił wyjaśnienie sprawy w żłobku. Na ponad miesiąc przed wydaniem decyzji w drugiej instancji strona poinformowała pisemnie organ, że wedle informacji uzyskanej od właścicielki żłobka, jej syn został wykreślony z rejestru za sporny okres. Zestawiając powyższe z zawartością akt sprawy i treścią rozstrzygnięć wydanych w obu instancjach, należy stwierdzić, że organy w żadnym stopniu nie ustosunkowały się do wyjaśnień skarżącej, jak też zasadniczo nie prowadziły postępowania mającego na celu weryfikację jej twierdzeń, niejako przerzucając na skarżącą ciężar zainicjowania zmian w rejestrze żłobków, co stoi w sprzeczności z przepisami ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 798). Zgodnie art. 27 ust. 1 ww. ustawy, rejestr żłobków i klubów dziecięcych prowadzi wójt, burmistrz lub prezydent miasta właściwy ze względu na miejsce prowadzenia żłobka lub klubu dziecięcego przy użyciu systemu teleinformatycznego, o którym mowa w art. 62a. Wójt, burmistrz lub prezydent miasta dokonuje wpisu do rejestru na podstawie wniosku o wpis do rejestru, złożonego przez podmiot zamierzający prowadzić żłobek lub klub dziecięcy (art. 28 ust. 1). Po dokonaniu wpisu do rejestru, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w terminie 3 dni od dokonania wpisu, umożliwia podmiotowi prowadzącemu żłobek lub klub dziecięcy dostęp do systemu teleinformatycznego, o którym mowa w art. 62a, w zakresie dotyczącym: 1) dokonywania przez podmiot wpisany do rejestru samodzielnych zmian danych lub informacji, o których mowa w art. 27 ust. 4 pkt 5, 6, 8, 9a i 10-14, w tym informacji o opłacie za pobyt dziecka w żłobku lub klubie dziecięcym oraz danych dotyczących dziecka uczęszczającego do żłobka lub klubu dziecięcego, m.in. w zakresie daty rozpoczęcia i zakończenia uczęszczania przez dziecko do danego żłobka lub klubu dziecięcego; 2) sporządzania i przekazywania sprawozdań, o których mowa w art. 64 ust. 1 (art. 28 ust. 5). Organ prowadzący rejestr prostuje z urzędu wpis do rejestru zawierający oczywiste błędy, niezgodności z treścią wniosku przedsiębiorcy lub niezgodności ze stanem faktycznym wynikającym z innych rejestrów publicznych (art. 28a). Jak wynika zatem z powyższych uregulowań, skarżąca nie dysponowała żadnymi prawnymi oraz faktycznymi możliwościami, mogącymi w sposób realny doprowadzić do skorygowania zapisów w rejestrze. Za taki środek nie może być wszak uznana niewiążąca prawnie rozmowa z przedstawicielką placówki, odpowiedzialną za dokonywanie wpisów w rejestrze żłobków. Jakkolwiek zatem dane rejestru żłobków, na które powołuje się organ, mają istotne znaczenie dla ustalenia stanu faktycznego, to jednak nie mogą one zastąpić rzetelnie przeprowadzonego postępowania. Dane te mogą być bowiem nieaktualne, bądź błędne. W takim wypadku, gdy istnieje wątpliwość, co do prawidłowości danych ujawnionych w rejestrze, co ma miejsce w badanej sprawie, rzeczą organu jest wątpliwości te wyjaśnić. Skarżąca nie ma bowiem wpływu na to kiedy, przez jakie organy i w jakich terminach dane w rejestrze są aktualizowane. Wypada przy tym zaakcentować fakt, że organ odwoławczy, uchyliwszy decyzję pierwszej instancji w części, przyznał skarżącej wnioskowane świadczenie "aktywni rodzice w pracy" za luty 2025 r., powołując się jedynie na art. 10 ust. 1 ustawy o wspieraniu rodziców. Uzasadnienie decyzji zostało jednak skonstruowane na tyle lakonicznie, że nie wynika z niego, jakie w rzeczywistości były powody przyznania świadczenia za ten konkretny okres. Prezes ZUS nie wskazał np. czy syn skarżącej został wykreślony z rejestru żłobków za luty 2025 r. i dzięki temu możliwe było przyznanie świadczenia, co pozostaje jedynie w domyśle. W ocenie sądu uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie koresponduje z okolicznościami faktycznymi sprawy oraz przepisami prawa materialnego. Nie wynika z niego, jakie, i czy w ogóle, organ podjął czynności weryfikacyjne, prócz pozyskania informacji z rejestru żłobków. Prezes ZUS nie odniósł się także do twierdzeń strony zawartych w odwołaniu i w jej piśmie ogólnym, co kwestionuje rzetelność prowadzonego postępowania. Uzasadnienie jest zdawkowe, ogranicza się w głównej mierze do zacytowania przepisów, które de facto nie są kluczowe w niniejszej sprawie, przy jednoczesnym pominięciu zasadniczych rozważań prawnych, co znacznie utrudnia kontrolę rozstrzygnięcia. Skład orzekający zauważa również pewnego rodzaju wadliwość konstrukcji samej osnowy decyzji – skoro bowiem organ "uchylił zaskarżoną decyzję w części", to obowiązany był sprecyzować zakres tego uchylenia. Organ odwoławczy, który uchyla zaskarżoną decyzję w części i orzeka w tym zakresie co do istoty sprawy, jest obowiązany do szczególnie starannego i niebudzącego wątpliwości oznaczenia, w jakim zakresie uchyla zaskarżoną decyzję (por. A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. IX, Warszawa 2026, art. 138). W niniejszej decyzji zakres uchylenia wynika pośrednio jedynie z kontekstu, albowiem Prezes ZUS orzekł co do istoty sprawy, przyznając wnioskowane świadczenie za luty 2025 r. Sąd zauważa również, że jakkolwiek organ odwoławczy nie jest obowiązany do stwierdzenia w sentencji decyzji, że w pozostałej części utrzymuje zaskarżoną decyzję w mocy (zob. tamże), tak jednak tego rodzaju zapis pozwala zachować pewną klarowność co do intencji organu drugiej instancji. W orzecznictwie wyrażono pogląd, który podziela tut. sąd, że (cyt.) "(...) organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji w części i w tym zakresie orzekając ponownie merytorycznie, jest uprawniony w pozostałej części do wydania również rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., a więc utrzymania decyzji organu pierwszej instancji w mocy. Zasadnicze znaczenie przypisać należy wyłącznie temu, by rozstrzygnięcie organu odwoławczego prowadziło do pełnej kontroli rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego, co powinno co do zasady wykluczać sytuację prowadzącą do tego, że organ odwoławczy uchyli decyzję organu pierwszej instancji w części i orzeknie w tym zakresie ponownie, nie wskazując jednak jakim rozstrzygnięciem należy objąć pozostałą nieuchyloną część decyzji" (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2017 r., sygn. II OSK 986/15; powoływane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne w CBOSA, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając na uwadze powyższe, skład orzekający stwierdził, że obie decyzje wydane zostały z naruszeniem prawa procesowego, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez wybiórczą ocenę dowodów, prowadzącą do błędnych wniosków, a będącą konsekwencją błędnej wykładni przepisów prawa materialnego, tj. art. 9 ust. 1 pkt 1, art. 31, art. 44 ust. 1 ustawy o wspieraniu rodziców. Ponownie rozpatrując sprawę, organ uwzględni powyższe stanowisko sądu, poddając szczegółowej weryfikacji nie tylko wpisy w rejestrze żłobków, ale również twierdzenia strony i okoliczności w nich wyrażone, mogące mieć wpływ na ustalenie prawa do przyznania świadczenia. Z uwagi na powyższe, sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143) uchylił obie wydane w sprawie decyzje.