II SA/Bk 199/08

WyrokWSA w Białymstoku2008-09-11

Skład orzekający: Stanisław Prutis, Małgorzata Roleder, Anna Sobolewska-Nazarczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego ma obowiązek zawiesić postępowanie w sprawie legalności samowoli budowlanej, gdy toczy się postępowanie sądowe o zniesienie współwłasności nieruchomości, które może wpłynąć na prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego ma obowiązek zawiesić postępowanie administracyjne, gdy jego rozstrzygnięcie zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W przypadku samowoli budowlanej na nieruchomości współwłasnej, toczące się postępowanie o zniesienie współwłasności, które może wpłynąć na prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, stanowi takie zagadnienie wstępne, uzasadniające obligatoryjne zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa.
Stan faktyczny
Skarżący E. S. złożył wniosek o sprawdzenie legalności budowy budynku gospodarczego na działce we współwłasności. Organ I instancji stwierdził samowolę budowlaną i zawiesił postępowanie, uznając toczącą się sprawę o zniesienie współwłasności za zagadnienie wstępne. Organ II instancji utrzymał postanowienie w mocy. Skarżący zaskarżył postanowienia, zarzucając przewlekłość postępowania i błędną wykładnię przepisów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stanisław Prutis, Sędziowie asesor WSA Małgorzata Roleder (spr.), sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 września 2008 r. sprawy ze skargi E. S. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie sprawdzenia legalności budowy 1. oddala skargę; 2. przyznaje radcy prawnemu W. S. od Skarbu Państwa (kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku) kwotę 292,80 zł (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne skarżącego wykonane na zasadzie prawa pomocy.- Zaskarżonym postanowieniem P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] utrzymano w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. M. z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego prowadzonego w sprawie sprawdzenia legalności budowy. U podstaw podjętego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia. Pismem z dnia [...] września 2007 r. E. S. wystąpił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. M. z wnioskiem o sprawdzenie legalności wybudowania budynku z przeznaczeniem na zbiornik mleka na działce o nr ewidencyjnym gruntu w Ż. W.. W wyniku postępowania wyjaśniającego, w tym dokonanych w dniu [...] października 2007 r. oględzin, organ I instancji stwierdził, iż na przedmiotowej działce istnieje wybudowany przez B. i R. M. oraz S. M. budynek gospodarczy o wymiarach 2,98 m x 2,66 m z przeznaczeniem na zbiornik mleka. Obiekt został zrealizowany w połączeniu z istniejącą oborą, posiada konstrukcję murowaną ze stropem żelbetowym, dach jednospadowy kryty eternitem falistym. Wewnątrz wykonano posadzkę, instalację elektryczną, wodociągową i kanalizacyjną, ściany wyłożono płytkami, zamontowano stolarkę okienną i drzwiową, a także ustawiono zbiornik na mleko. Organ I instancji stwierdził, iż przedmiotowy budynek powstał samowolnie, co najmniej 10 lat temu. W dniu [...] grudnia 2007 r. T. M., następca prawny B. i R. M., zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. M. z wnioskiem o zawieszenie prowadzonego postępowania administracyjnego z uwagi na toczącą się przed Sądem Rejonowym w W. M. I Wydział Cywilny sprawę o sygn. akt [...] w przedmiocie zniesienia współwłasności nieruchomości w Ż. W., obejmującą między innymi działkę o nr [...], pozostającą we współwłasności E. S., S. M. i T. M.. Do wniosku dołączono dokument potwierdzający podnoszony fakt. Organ I instancji uwzględnił powyższy wniosek i postanowieniem z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] zawiesił postępowanie administracyjne prowadzone w sprawie sprawdzenia legalności wybudowania budynku z przeznaczeniem na zlewnię mleka na działce o nr [...] w miejscowości Ż. W., do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Sąd Rejonowy w W. M., tj. zakończenia postępowania sądowego o zniesienie współwłasności nieruchomości dotyczącego działek oznaczonych nr ewidencyjnymi gruntu: [...],[...], [...],[...],[...],[...] i [...]. Zdaniem organu I instancji ewentualne rozstrzygnięcie sprawy cywilnej dotyczącej zniesienia współwłasności działek, w tym działki nr [...], na której usytuowano budynek zlewni, stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Nie godząc się z tym rozstrzygnięciem E. S. zaskarżył je do P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B.. W następstwie rozpoznania powyższego zażalenia P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. nie podzielił jego zarzutów i postanowieniem z dnia [...] lutego 2008 r. orzekł o utrzymaniu w mocy rozstrzygnięcia organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, iż w konkretnym przypadku bezspornie wystąpiła przesłanka do zawieszenia postępowania, o której mowa w art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika bowiem, iż budynek z przeznaczeniem na zlewnię mleka powstał samowolnie pod rządami ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Oznacza to, iż mają do niego zastosowanie przepisy, zgodnie z którymi organ nadzoru budowlanego ma obowiązek umożliwić właścicielowi nieruchomości legalizację dokonanej samowoli budowlanej. Na obecnym etapie sprawy organ nie może się wypowiedzieć czy zastosowanie ma przepis art. 48 czy art. 49b w/w ustawy (w tej kwestii nie wypowiedział się organ I instancji), gdyż byłoby to rozstrzygnięcie, co do stanu prawnego sprawy. Nie zmienia to jednak faktu, iż S. M. i T. M. mają prawo do skorzystania z możliwości legalizacji, jaką otworzyła przed nimi ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718), która weszła w życie w dniu 11 lipca 2003 r. Organ podkreślił, iż jednym z podstawowych warunków legalizacji samowoli budowlanych jest legitymowanie się przez właścicieli obiektów budowlanych prawem do dysponowania na cele budowlane nieruchomością, na której została zrealizowana samowola. Jeżeli nieruchomość ta znajduje się we współwłasności, wymagana jest zgoda współwłaściciela obiektu na jego pozostawienie na współwłasnej działce. Z akt sprawy wynika, iż współwłaściciel działki o nr [...] w Ż. W. – E. S. nie wyraża zgody na istnienie stwierdzonej samowoli budowlanej, co skutkowało zainicjowaniem niniejszego postępowania administracyjnego przed organem nadzoru budowlanego. Tymczasem przed Sądem Rejonowym w W. M. toczy się postępowanie sądowe, którego celem jest dokonanie podziału nieruchomości w Ż. W., obejmującej między innymi działkę o nr [...]. W tym stanie faktycznym zgodzić się należy ze stanowiskiem organu I instancji, iż wynik przywołanego postępowania sądowego o sygn. akt [...] ma bezpośredni wpływ na niniejsze postępowanie administracyjne. Dokonanie podziału nieruchomości między T. M. i S. M. oraz E. S. może spowodować, iż jeden z podstawowych warunków legalizacji - prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane będzie zachowany, gdyż zgoda skarżącego przestanie być wymagana. Rozstrzygnięcie tej kwestii należy jednakże do kompetencji sądu powszechnego, nie zaś do organu nadzoru budowlanego. Mając na względzie powyższe organ odwoławczy stwierdził, iż między rozstrzygnięciem, co do samowoli budowlanej a wyrokiem sądu powszechnego w sprawie o zniesienie współwłasności istnieje związek przyczynowy. W ocenie organu wydanie rozstrzygnięcia merytorycznego, co do samowoli budowlanej winno być poprzedzone rozstrzygnięciem kwestii legitymowania się przez T. M. i S. M. prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (gdyż tego będzie dotyczyło orzeczenie Sądu Rejonowego w W. M.). W realiach niniejszej sprawy wystąpiło zatem zagadnienie wstępne w postaci ustalenia (w drodze orzeczenia sądu powszechnego) czy inwestor i następca prawny pozostałych inwestorów uzyskają wyłączne prawo do nieruchomości, na której została zrealizowana samowola budowlana, a tym samym czy jeden z podstawowych warunków legalizacji zostanie spełniony. Końcowo organ podniósł, iż badając dostępne orzecznictwo sądów administracyjnych nie znalazł orzeczeń sądowych wydanych po dniu 11 lipca 2003 r. podważających przedstawioną argumentację. Odnosząc się natomiast do zarzutów podniesionych w zażaleniu zwrócono uwagę, iż ustalony w rozpatrywanej sprawie stan prawny i faktyczny istnieje na nieruchomości około 10 lat, co potwierdzają zgromadzone dowody. Nie budzi nadto wątpliwości organu, iż T. M., jako następca prawny inwestorów i obecny współwłaściciel nieruchomości ma status strony niniejszego postępowania administracyjnego. Nie godząc się z powyższym stanowiskiem E. S. wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego jego wydanie rozstrzygnięcia organu I instancji. Skarżący zarzucił kwestionowanym orzeczeniom naruszenie art. 12 § 1 kpa poprzez świadomą i celową przewlekłość postępowania, celem umożliwienia samowolnym inwestorom jak najdłuższego użytkowania budynku i jego legalizacji, naruszenie art. 77 § 1 kpa poprzez zaniechanie ustalenia przez organy obu instancji stanu prawnego nieruchomośći, na której wybudowany został sporny budynek w czasie jego budowy, tj. w latach 1997 – 98 oraz błędną wykładnię art. 97 § 1 pkt 4 kpa polegającą na nieprawidłowym przyjęciu przez organy, że złożenie wniosku do Sądu o zniesienie współwłasności stanowi zagadnienie wstępne, które wyłoniło się w toku tej sprawy administracyjnej i jest koniecznym warunkiem wydania decyzji, podczas, gdy jest to tylko oczywisty wybieg procesowy. W uzasadnieniu skargi podkreślono, iż nieruchomość, na której dokonano samowoli budowlanej ma uregulowany stan prawny i prawo własności zostało prawomocnie przesądzone orzeczeniami Sądów, treścią aktu notarialnego, z których wynika, iż "dziedzicznym właścicielem rodowej własności, jego oraz rodzeństwa udział w tej nieruchomości wynosi [...]". W odpowiedzi na skargę P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o jej oddalenie. Ustosunkowując się do zarzutów skargi podkreślono, iż według wypisu z rejestru gruntów S. M. i T. M. mają współwłasność łącznie ½ działki o nr [...] w Ż. W., podobnie jak skarżący. Z informacji posiadanych przez organ wynika, iż jest to zgodne z księgą wieczystą przedmiotowej nieruchomości, stoi natomiast w sprzeczności z twierdzeniem E. S. zawartym w uzasadnieniu skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje. Zarzuty skargi są nieuzasadnione. Stosownie do treści art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu prawnego, to jest jego zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej i oceny tej dokonuje w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. Sąd nie posiada natomiast kompetencji do badania słuszności czy celowości skażonych rozstrzygnięć. Rozpoznając skargę w tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. nie dopatrzył się, aby w zaskarżonym postanowieniu zostały naruszone przepisy prawa obowiązujące w chwili jego wydawania. Przeciwnie w ocenie Sądu kwestionowane rozstrzygnięcie odpowiada prawu. W szczególności uznać należy, iż organy obu instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny zaistniały w niniejszej sprawie oraz właściwie zastosowały i zinterpretowały przepisy prawa. Na wstępie podnieść należy, iż postępowanie administracyjne jest ciągiem czynności procesowych uregulowanym prawem, podejmowanych przez organy administracyjne oraz inne podmioty postępowania w celu rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Ze względu na celowy charakter postępowania administracyjnego – jego tok powinien opierać się na pewnych racjonalnych założeniach, między innymi winien mieć charakter ciągły, to znaczy toczyć się bez przerwy od momentu wszczęcia postępowania, aż do chwili wydania decyzji przez organ je prowadzący. Niezależnie od powyższego podnieść jednak należy, iż nie sposób jest wykluczyć przerwy w toczącym się postępowaniu czy to z przyczyn faktycznych czy – prawnych, stąd w pewnych okolicznościach nieuniknione będzie zastosowanie instytucji zawieszenia postępowania. W takich sytuacjach organ prowadzący postępowanie administracyjne zobligowany jest do reagowania zgodnie z nakazami prawa. Przedmiotem obecnie dokonywanej kontroli sądowej jest postanowienie o zawieszeniu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie sprawdzenia legalności wybudowania budynku z przeznaczeniem na zlewnię mleka na działce o nr ewidencyjnym [...] w miejscowości Ż. W.. Podstawą materialnoprawną podjętego rozstrzygnięcia stanowi przepis art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Zgodnie z jego treścią postępowanie podlega zawieszeniu, gdy rozpoznanie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zawieszenie na tej podstawie ma charakter obligatoryjny. Oznacza to, iż organ w razie wystąpienia tej przyczyny zobowiązany jest z urzędu zawiesić postępowanie. Konsekwencją tego przepisu jest również obowiązek badania z urzędu czy w trakcie toczącego się postępowania nie powstało zdarzenie bądź sytuacja, która wymaga zawieszenia postępowania z powodu wyżej wymienionej przyczyny. W doktrynie prawa wskazuje się, iż zawieszenie na tej podstawie uzależnione jest od wystąpienia łącznie trzech przesłanek: 1) postępowanie administracyjne musi być w toku, 2) rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej będącej przedmiotem postępowania zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, 3) zagadnienie wstępne nie zostało jeszcze rozstrzygnięte (tak: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wydanie 7, wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2005, str. 444). Na tle rozpatrywanej sprawy kwestią wymagającą - zdaniem Sądu - wyjaśnienia jest również termin "zagadnienia wstępnego". Zgodnie z prezentowaną linią orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego zagadnienie wstępne dotyczy sytuacji, kiedy rozstrzygnięcie merytoryczne sprawy będącej przedmiotem postępowania uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia materialnoprawnego, które z istoty swej należy do kompetencji innego organu administracyjnego lub sądu i nie było wcześniej prawomocnie przesądzone (vide: postanowienie NSA z dnia 21 listopada 1996 r., sygn. akt I SA/Kr 519/96, Lex nr 28934). Jednocześnie podkreśla się, iż bez rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego (wstępnego) przez inny organ lub sąd wydanie decyzji w danej sprawie nie jest możliwe (wyrok NSA z dnia 21 września 2001 r., sygn. akt I SA 2314/200, publ. Lex Polonica). Podobnie w doktrynie prawa wskazuje się, iż rozstrzygnięcie tego zagadnienia jest koniecznym warunkiem wydania decyzji przez organ administracji (por. W. Dawidowicz: Zarys procesu administracyjnego, Warszawa 1989, s. 127-128). Mówiąc inaczej, treść rozstrzygnięcia innego organu lub sądu, do którego kompetencji należy wydanie takiego rozstrzygnięcia jest koniecznym elementem podstawy rozstrzygnięcia sprawy i wydania decyzji przez organ administracji (wyrok NSA z dnia 21 lipca 1992 r., sygn. akt III SA 1041/92, publ. Lex Polonica). Jest to poza tym zagadnienie otwarte, tzn. nie było przedtem prawomocnie przesądzone na właściwej drodze. Jego treścią może być wypowiedz, co do uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia albo inne jeszcze okoliczności mające znaczenie dla sprawy. Reasumując stwierdzić należy, iż zagadnieniem wstępnym mogą być wyłącznie kwestie prawne, które albo ujawniły się w toku postępowania i dotyczą istotnej dla sprawy przesłanki decyzji albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej. Przy ocenie czy dana kwestia stanowi zagadnienie wstępne niezbędne jest też uprzednie ustalenie związku przyczynowego pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy będącej przedmiotem postępowania administracyjnego a zagadnieniem wstępnym. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy uznać należy, iż wskazane przez organy obu instancji przyczyny przerwania postępowania i odłożenia decyzji w czasie uzasadniały zastosowanie z urzędu instytucji zawieszenie postępowania. Postępowanie w niniejszej sprawie wszczęte zostało z inicjatywy skarżącego, celem zbadanie legalności budowy zbiornika na mleko, położonego na działce o nr geodezyjny [...] w Ż. W.. Jak wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego na przedmiotowej działce istnieje wybudowany przez B. i R. M. oraz S. M. budynek gospodarczy o wymiarach 2,98 m x 2,66 m z przeznaczeniem na zbiornik mleka. Obiekt ten powstał samowolnie około 10 lat temu. Wskazane wyżej okoliczności nie są kwestionowane przez strony postępowania i znajdują odzwierciedlenie w aktach sprawy. Fakt zatem zrealizowania przedmiotowego obiektu w warunkach tzw. samowoli budowlanej jest bezsporny. Nie budzi również wątpliwości, iż zdarzenie, o którym mowa wyżej miało miejsce pod rządami ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) – zwanej dalej ustawą. Jak trafnie wskazał organ II instancji powołane przepisy znowelizowane w 2003 r. dopuszczają możliwość zalegalizowania obiektów budowlanych lub ich części będących w budowie lub wybudowanych bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę (zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ). Celem wprowadzonej zmiany było "umożliwienie odstąpienia od obowiązku orzekania bezwzględnej rozbiórki obiektu budowlanego, samowolnie wybudowanego, który swoim istnieniem nie narusza przepisów prawa (za: Z. Niewiadomski – Prawo budowlane, Komentarz, Wydawnictw C.H. BECK Warszawa 2007, wyd. 2, str. 500 z uzasadnienia do ustawy z 27.03.2003 r. – druk sejmowy Nr 493 z 15.05.2002 r.). W tym stanie prawnym organ nadzoru budowlanego przed podjęciem decyzji o nakazie rozbiórki powinien w każdym przypadku rozważyć, czy nie zachodzą okoliczności umożliwiające legalizację samowoli budowlanej. Prawo to, jak słusznie podniósł organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę nie może być ograniczane. W konsekwencji rozbiórka obiektu traktowana winna być jako wyjątek. Marginalnie wspomnieć należy, iż postępowanie w niniejszej sprawie wszczęte zostało po dniu 11 lipca 2003 r., a zatem miały zastosowanie w nim przepisy ustawy – Prawo budowlane z 1994 r. w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą z dnia 27 marca 2003 r. (Dz. U. Nr 80, poz. 718). W tym miejscu dodać należy, iż zasada bezpośredniego działania ustawy nowej (retrospektywne działanie prawa) polega na wprowadzeniu przepisów, które nakazują stosować nowe przepisy od chwali ich wejścia w życie w odniesieniu do wszelkich stosunków i zdarzeń prawnych danego rodzaju – zarówno tych, które powstają, jak i tych, które powstały pod rządami ustawy dawnej i trwają po dokonaniu zmian prawa. Jednym z podstawowych warunków zalegalizowania samowolnie wybudowanego obiektu jest wykazanie się przez inwestora prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Prawo to określono w art. 3 pkt 11 w/w ustawy, jako tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych. W tym miejscu podkreślić należy, iż w orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest już pogląd, zgodnie z którym prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane należy oceniać według prawa cywilnego. W przypadku, gdy nieruchomość objęta jest współwłasnością w częściach ułamkowych, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, budowa obiektu na takiej nieruchomości wykracza poza zakres zwykłego zarządu i należy do kategorii rozporządzania rzeczą wspólną. W takiej sytuacji potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli (art. 199 kc), a brak takiej zgody jest równoznaczny z brakiem prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 sierpnia 2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 750/06, Lex 276535, wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 października 2004 r., sygn akt IV 589/03, Lex 160739, wyrok NSA z dnia 15 czerwca 2000 r., sygn. akt II SA/Łd 1424/99 Lex 49917). Skarżący takiej zgody nie wyraża. Jednakże jak ustaliły organy obu instancji przed Sądem Rejonowym w W. M. toczy się obecnie postępowanie o zniesienie współwłasności nieruchomości położonej na terenie miejscowości Ż. W., składającej się między innymi z działki określonej nr [...], to jest działki będącej przedmiotem postępowania administracyjnego w sprawie sprawdzenia legalności budowy. W tych uwarunkowaniach podzielić należy stanowisko organów obu instancji, iż wynik tego postępowania sądowego ma bezpośredni wpływ na toczące się postępowanie w sprawie sprawdzenia legalności budowy. Dokonanie podziału przedmiotowej nieruchomości może wszakże nastąpić w taki sposób, że zgoda skarżącego nie będzie potrzebna. W konsekwencji jeden z podstawowych warunków legalizacji – legitymowanie się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane zostanie spełniony. W ocenie Sądu rozstrzygnięcie kwestii legitymowania się przez T. M. i S. M. prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest zagadnieniem wstępnym w prowadzonym przez organ nadzoru budowlanego postępowaniu w sprawie legalności budowy. Istnieje przy tym wyraźny związek przyczynowy pomiędzy tymi rozstrzygnięciami. Związek ten jak trafnie wskazały organy obu instancji tkwi w skutkach orzeczenia sądowego, którego treść warunkuje dalsze działanie w sprawie. Ustalenie bowiem w drodze orzeczenia sądu powszechnego czy inwestor i następca prawny pozostałych inwestorów uzyskają wyłączne prawo do nieruchomości, na której została zrealizowana samowola budowlana zadecyduje czy jeden z podstawowych warunków legalizacji zostanie spełniony, a w konsekwencji czy legalizacja będzie mogła być dokonana. Podsumowując tę część rozważeń stwierdzić należy za organem nadzoru budowlanego, iż na obecnym etapie postępowania nie jest możliwe przesądzenie o dalszym bycie legalizacji samowoli budowlanej, gdyż nadal pozostaje otwarta kwestia legitymowania się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Wbrew twierdzeniom skarżącego jest to kwestia, która wyłoniła się w toku postępowania w sprawie o sprawdzenie legalności budowy i nie była wcześniej przedmiotem prawomocnie przesądzonym na właściwej drodze. Z dołączonego do wniosku o zawieszenie postępowania zaświadczenia Sądu Rejonowego w W. M. z dnia [...] grudnia 2007 r. o toczącym się przed tym Sądem postępowaniu o zniesieniu współwłasności nieruchomości obejmującej między innymi działkę o nr [...] (na której dokonano samowoli budowlanej) wynika, iż postępowanie w tej sprawie nie zostało zakończone (k. 28 akt administracyjnych). W ocenie Sądu przy podejmowaniu skarżonego postanowienia organy obu instancji nie naruszyły przepisów prawa procesowego. Stosownie do treści art. 77 i 7 kpa organy administracji publicznej podjęły wszystkie niezbędne czynności mające na celu zebranie całego materiału dowodowego w niniejszej sprawie i dokonały jego rzetelnej oceny. W okolicznościach rozpatrywanej sprawy Sąd nie dopatrzył się również podnoszonego przez skarżącego naruszenia przepisu art. 12 § 1 kpa. Wobec stwierdzenia bezzasadności zarzutów skargi, podlegała ona oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), o czym orzeczono jak w sentencji. O wysokości kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, przyznanych ustanowionemu z urzędu radcy prawnemu, Sąd orzekł na podstawie przepisu art. 250 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz przepisów § 2 ust. 3, § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c oraz § 15 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.). Obejmują one opłatę ze czynności radcy prawnego w kwocie 240 zł powiększoną o należny podatek od towarów i usług, wyliczony według 22% stawki w kwocie 52,80 złotych.-

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło