II SA/Bk 20/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), Sędziowie sędzia WSA Jacek Pruszyński, sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, Protokolant Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi J. W. na niewłaściwe wykonanie przez Wojewodę P. wyroku w sprawie sygn. akt II SAB/Bk 52/08 ze skargi na bezczynność Wojewody P. w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę 1. oddala skargę; 2. przyznaje adwokatowi T. M. od Skarbu Państwa (Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku) kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu. Pismem z dnia [...] grudnia 2011 r., sprecyzowanym w dniu [...] lutego 2012 r., J. W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na niewłaściwe wykonanie przez Wojewodę P. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 29 września 2009 r. w sprawie II SAB/Bk 52/08 stwierdzającego bezczynność Wojewody P. i zobowiązującego go do wydania w terminie 30 dni od daty zwrotu akt, decyzji rozstrzygającej o wznowionym w dniu [...] kwietnia 2005 r. postępowaniu w sprawie zakończonej decyzją Starosty H. z dnia [...] listopada 2004 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę budynku inwentarskiego A. H. W skardze tej wniosła o wymierzenie Wojewodzie P. grzywny. Zarządzeniem z dnia [...] lutego 2012 r. potraktowano jej pismo jako skargę na niewykonanie przez Wojewodę P. przedmiotowego wyroku. Pismem z dnia [...] marca 2012 r. Skarżąca sprecyzowała, że chodzi jej o skargę na niewłaściwe wykonanie wyroku, a nie o niewykonanie wyroku. W ocenie Skarżącej, Wojewoda P. niewłaściwie wykonał powyższy wyrok, bowiem wydając decyzję z dnia [...] grudnia 2009 r. odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji Starosty H., nie uwzględnił rozstrzygnięć administracyjnych i wyroków sądowych zapadłych w okresie od [...] kwietnia 2005 r. do [...] grudnia 2009 r. Zaznaczyła też, iż pismem z dnia [...] listopada 2011 r. wezwała organ do właściwego wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. W odpowiedzi na skargę Wojewoda P. wniósł o jej oddalenie wskazując, że dokonał w terminie rozstrzygnięcia w sprawie, do której załatwienia został zobowiązany przedmiotowym wyrokiem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 154 § 1 p.p.s.a., w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania oraz w razie bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. W postępowaniu tym sąd dokonuje oceny w zakresie wykonania bądź niewykonania innego, prawomocnego orzeczenia sądowego. Niewykonanie przez organ wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność ma miejsce wtedy, gdy organ administracji publicznej będąc zobowiązanym prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, nie wykonuje nałożonego przez ten sąd obowiązku, polegającego na wydaniu w określonym terminie aktu lub dokonaniu określonych przez sąd czynności procesowych. Dotyczy to zarówno obowiązków objętych sentencją wyroku, jak też wskazań zawartych w jego uzasadnieniu. Przez niewykonanie wyroku należy więc rozumieć pozostawanie organu w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem (por. wyrok NSA z dnia 30 maja 2001 r., sygn. akt II SA 2015/00). Za niewykonanie wyroku należy uznać również takie działanie organu, które następuje po zwrocie akt administracyjnych organowi przez sąd administracyjny, lecz pozostaje w sprzeczności z oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, wyrażonymi w prawomocnym wyroku sądu. Ponadto, o niewykonaniu wyroku może być mowa także w razie niewłaściwej lub opieszałej realizacji obowiązków nałożonych na organ administracji publicznej przez sąd administracyjny. W wypadku wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność, termin jego wykonania mija z upływem terminu wyznaczonego przez sąd na wydanie aktu lub dokonanie czynności. W związku z powyższym, w postępowaniu wywołanym omawianą skargą sąd administracyjny powinien przede wszystkim ustalić, jak przebiegało postępowanie organu i dokonać jego oceny pod kątem, czy ustalone fakty wskazują na bezczynność organu lub przewlekłość postępowania, czy też ta bezczynność lub przewlekłość jest wynikiem innych okoliczności niezależnych od organu prowadzącego postępowanie. Dodatkowo podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to więc, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie. Związanie samego sądu oznacza, że jest on zobowiązany do podporządkowania się wcześniej wyrażonemu przez siebie poglądowi w pełnym zakresie. Godzi się jednak wskazać, że niezastosowanie się do oceny prawnej zawartej w wyroku sądu może być tylko podstawą uchylenia decyzji, nie może natomiast skutkować ukaraniem organu grzywną (por. postanowienie NSA z dnia 25 maja 2001 r., V S.A. 354/01). Przez ocenę prawną, o której stanowi art. 153 p.p.s.a. należy z kolei rozumieć osąd o prawnej wartości sprawy i może ona dotyczyć zarówno stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak też kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania takiej, a nie innej decyzji (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 listopada 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 1597/06). Pomiędzy oceną prawną, a wskazaniami odnośnie dalszego postępowania zachodzi ścisły związek. Ocena prawna dotyczy dotychczasowego postępowania organów administracyjnych w sprawie, natomiast wskazania określają sposób ich postępowania w przyszłości. Wskazania stanowią więc konsekwencję oceny prawnej, zwłaszcza oceny przebiegu postępowania przed organami administracyjnymi i rezultatu tego postępowania w postaci materiału procesowego zebranego w danej sprawie. Wskazania sądu administracyjnego co do dalszego postępowania wytyczają zatem kierunek działania organu przy ponownym rozpoznaniu sprawy (por. wyrok NSA z dnia 25 października 2006 r., sygn. akt I OSK 1377/05). Mając powyższe na uwadze, dochodzimy w ocenie Sądu do przekonania, że w celu prawidłowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, zasadniczą kwestią jest znalezienie odpowiedzi na pytanie, czy Wojewoda P. będąc związanym oceną prawną i wskazaniami dotyczącymi dalszego postępowania zawartymi w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 29 września 209 r. w sprawie II SAB/Bk 52/08, prawidłowo wykonał to orzeczenie. W ocenie Sądu, na tak postawione pytanie należy udzielić odpowiedzi twierdzącej. Przede wszystkim podkreślenia wymaga, że prawomocny wyrok został organowi doręczony w dniu [...] listopada 2009 r. i zobowiązywał on organ do wydania w terminie trzydziestu dni od daty zwrotu akt decyzji rozstrzygającej o wznowionym w dniu [...] kwietnia 2005 r. postępowaniu. Organ, co nie jest kwestionowane, przedmiotową decyzję wydał w dniu [...] grudnia 2009 r., a zatem zmieścił się we wskazanym terminie. W uzasadnieniu wyroku Sąd ten wskazał, że uszło uwadze organu, że decyzja z dnia [...] czerwca 2008 r. została wydana w postępowaniu wznowieniowym zainicjowanym wnioskiem J. W., W. K. i J. G., a nie w postępowaniu ze sprzeciwu Prokuratora i w związku z powyższym zobowiązał organ do wydania decyzji na podstawie art. 151 k.p.a. Innych wskazań co do dalszego postępowania w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. Sąd ten nie skierował do organu, a wręcz wskazał, że "rozpatrując procesową skargę na bezczynność organu sąd nie wydaje żadnych rozstrzygnięć związanych z wadliwymi działaniami organu, nawet gdy one wystąpiły i spowodowały nieuzasadnioną zwłokę....... Orzekając w sprawie dotyczącej skargi na bezczynność organu, sąd nie przeprowadza kontroli określonego aktu lub czynności danego organu, lecz biorąc za podstawę stan faktyczny i prawny danej sprawy rozstrzyga, czy istotnie organ pozostaje w bezczynności". Wydając decyzję z dnia [...] grudnia 2009 r. Wojewoda P. już na samym jej początku wskazał, że: "na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 29 września 2009 r. sygn. II SAB 52/08....", co w ocenie Sądu jednoznacznie oznacza, że zastosował się do wytycznych kierowanych do niego w przedmiotowym orzeczeniu. Wytyczne te, co już było podkreślane wcześniej, sprowadzały się do obowiązku wydania przez organ decyzji w trybie art. 151 k.p.a. i organ taką decyzję wydał i doręczył ją następnie między innymi J. W., W. K. i J. G. Na rozprawie w dniu [...] kwietnia 2013 r. Skarżąca sprecyzowała, że organowi należy się grzywna za niewłaściwe merytoryczne wykonanie wyroku, zaś zarzuty do tej decyzji zostały przez nią złożone w odwołaniu od tej decyzji. Zdaniem Sądu, skarga o wymierzenie organowi grzywny jest całkowicie niezasadna. Organ wywiązał się bowiem w pełni z nałożonych na niego obowiązków w wyroku z dnia 29 września 2009 r. Sam fakt niezadowolenia Skarżącej z treści decyzji organu wydanej w dniu [...] grudnia 2009 r. (zresztą decyzję tę zaskarżyła) nie daje podstaw do przyjęcia, że organ nie wykonał czegoś, do czego tak naprawdę przedmiotowy wyrok go nie zobowiązywał. Podkreślenia bowiem wymaga, że zobowiązanie przez sąd organu do wydania decyzji w trybie art. 151 k.p.a. w żadnej mierze nie narzucało temu organowi kształtu tej decyzji. Jak słusznie wskazano w wyroku NSA z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie II OSK 2676/11, na ocenę istnienia bezczynności organu, o której mowa w art. 154 § 1 p.p.s.a., nie ma wpływu prawidłowość nowego rozstrzygnięcia, lecz tylko to, czy zostało faktycznie wydane. W szczególności niezastosowanie się do oceny prawnej zawartej w wyroku sądu nie może skutkować ukaraniem organu grzywną. W niniejszej zaś sprawie, co wykazano już powyżej, nie tylko nie można mówić o niezastosowaniu się organu do wskazań kierowanych do niego przez sąd w sprawie II SAB/Bk 52/08, ale wręcz stwierdzić trzeba, że organ do tych wskazań w pełni się zastosował. Czyni to więc skargę Skarżącej całkowicie niezasadną. Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 p.p.s.a. należało orzec, jak w sentencji. O przyznaniu wynagrodzenia ustanowionemu z urzędu adwokatowi Sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a. oraz przepisów § 2 ust. 1-3, § 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" i § 19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).