II SA/Bk 209/10
PostanowienieWSA w Białymstoku2010-04-08
Skład orzekający: Grażyna Gryglaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ pierwszej instancji, który wydał decyzję administracyjną, ma legitymację procesową do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję organu odwoławczego, który w ramach autokontroli uchylił decyzję organu pierwszej instancji i poprzedzającą ją decyzję?Ratio decidendi
Organ pierwszej instancji, który wydał decyzję administracyjną, nie posiada legitymacji procesowej do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję organu odwoławczego. Postępowanie sądowoadministracyjne może być wszczęte jedynie przez podmiot pozostający poza systemem organów podlegających kontroli sądowej, a dopuszczenie organu pierwszej instancji do wniesienia skargi prowadziłoby do sytuacji, w której stronami postępowania sądowego byłyby dwa organy administracji publicznej.Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) w B. decyzją z lutego 2010 r., działając w ramach autokontroli, uchyliło własną decyzję z lipca 2009 r. utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy J. K. z czerwca 2009 r. ustalającą jednorazową opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. Wójt Gminy J. K. nie zgodził się z decyzją SKO i wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Białymstoku. SKO wniosło o odrzucenie skargi Wójta, wskazując na brak jego uprawnień do jej wniesienia.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę Wójta Gminy J. K.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Gminy J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] lutego 2010 r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o ustalenie jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości postanawia odrzucić skargę.
Wójt Gminy J. K. decyzją z [...] czerwca 2009 r. nr [...] ustalił Rejonowej Spółdzielni Ogrodniczo-Pszczelarskiej "W" w B. jednorazową opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości położonych w obrębie K., spowodowanego uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Po rozpatrzeniu odwołania Spółdzielni, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z [...] lipca 2009 r. utrzymało w mocy powyższe rozstrzygnięcie. W związku z tym Spółdzielnia wywiodła do tut. Sądu skargę na decyzję organu odwoławczego.
Decyzją z [...] lutego 2010 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., działając na podstawie art. 54 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm. (dalej w skrócie: "u.p.p.s.a."), w ramach tzw. instytucji autokontroli, po zapoznaniu się z przedmiotową skargą, uwzględniło ją w całości i uchyliło zaskarżoną decyzję z [...] lipca 2009 r. oraz decyzję Wójta Gminy J. K. z [...] czerwca 2009 r., umarzając jednocześnie postępowanie prowadzone przed organem I instancji.
Z powyższą decyzją Kolegium nie zgodził się Wójt Gminy J. K. i wywiódł do tut. Sądu skargę, wnosząc o jej uchylenie w całości.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej odrzucenie, wskazując,
iż została ona złożona przez organ nie mający uprawnień do wniesienia skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu.
Sąd pragnie zwrócić uwagę, że postępowanie przed sądem administracyjnym może zostać wszczęte jedynie na żądanie legitymowanego podmiotu. Zgodnie bowiem z art. 50 § 1 i 2 u.p.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Legitymację do wniesienia skargi ustawy mogą również przyznawać innym podmiotom.
Na gruncie powyższej regulacji w orzecznictwie ukształtował się pogląd,
iż organ, który wydał decyzję w pierwszej instancji nie jest uprawniony do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Postępowanie sądowoadministracyjne może być bowiem uruchomione tylko z inicjatywy podmiotu pozostającego poza systemem organów, których działalność ma podlegać kontroli przez sąd administracyjny. Dopuszczenie do złożenia skargi przez organ pierwszej instancji doprowadziłoby do sytuacji, w której stronami postępowania sądowego byłyby dwa organy administracji publicznej orzekające w sprawie, a spór między nimi sprowadzałby się do różnego stanowiska co do prawidłowości poszczególnych decyzji. Powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej, niezależnie od tego czy nastąpiło na mocy ustawy, czy też w drodze porozumienia, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego bądź sądowoadministracyjnego. W takiej sytuacji jednostka samorządu terytorialnego nie ma w takim postępowaniu legitymacji procesowej strony, nie jest również podmiotem uprawnionym do zaskarżania decyzji administracyjnych do sądu administracyjnego (zob. np. postanowienie NSA z 2 marca 2006 r. II GSK 387/05, LEX nr 197511; postanowienie NSA z 24 maja 2006 r., II FSK 818/05, LEX nr 274863; postanowienie NSA z 19 czerwca 2008 r. II OSK 813/08, LEX nr 505430, wyrok NSA z 28 maja 2009 r., I OSK 782/08, Wspólnota 2009 r., nr 24, s. 30).
Zauważenia przy tym wymaga, że oceniając zgodność z Konstytucją RP regulacji art. 33 i art. 50 § 1 u.p.p.s.a., Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 29 października 2009 r. K 32/08, OTK-A 2009/9/139 uznał, że przepisy te są zgodne
z art. 165 Konstytucji również przy takiej interpretacji, która odmawia jednostkom samorządu terytorialnego prawa do uczestniczenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym oraz prawa do wnoszenia skarg do sądów administracyjnych w sytuacji, w której organ danej jednostki rozpatrywał sprawę administracyjną i wydał decyzję administracyjną w pierwszej instancji.
Podzielając powyższe poglądy Sąd uznał, że Wójt Gminy J. K., który wydał decyzję w I instancji nie ma legitymacji procesowej do złożenia skargi na rozstrzygnięcie SKO w B. z [...] lutego 2010 r.
Dlatego też orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 u.p.p.s.a. oraz przy zastosowaniu art. 50 § 1 u.p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło