II SA/Bk 216/10

WyrokWSA w Białymstoku2010-05-20

Skład orzekający: Małgorzata Roleder, Stanisław Prutis, Mirosław Wincenciak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może umorzyć należności z tytułu zaliczek alimentacyjnych, jeśli egzekucja świadczeń alimentacyjnych wobec dłużnika nie była skuteczna przez wymagany okres?
Ratio decidendi
Organ administracji może umorzyć należności z tytułu zaliczek alimentacyjnych jedynie w sytuacji, gdy egzekucja świadczeń alimentacyjnych wobec dłużnika była skuteczna przez określony czas (minimum 3 lata) w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów. Sama trudna sytuacja finansowa dłużnika nie jest wystarczającą przesłanką do umorzenia tych należności, jeśli warunek skuteczności egzekucji nie został spełniony.
Stan faktyczny
Dłużnik alimentacyjny T. P. złożył wniosek o umorzenie zaległych zaliczek alimentacyjnych, argumentując trudną sytuacją finansową i zdrowotną. Organy administracji odmówiły umorzenia, wskazując na nieskuteczną egzekucję świadczeń alimentacyjnych przez wymagany okres. Dłużnik zaskarżył decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, podtrzymując swoje stanowisko o braku środków na spłatę zadłużenia i kwestionując przepisy. Sąd administracyjny rozpoznał sprawę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder, Sędziowie sędzia NSA Stanisław Prutis,, sędzia WSA Mirosław Wincenciak (spr.), Protokolant Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 maja 2010 r. sprawy ze skargi T. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległych zaliczek alimentacyjnych. oddala skargę |Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 17 pkt 1 kpa | |oraz art. 30 ust. 1 pkt 1 - 3 w zw. z art. 28 ust. 1 pkt 2, art. 41 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów | |(Dz.U. nr 192, poz.1378 ze zm.), utrzymało w mocy decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...] o | |odmowie umorzenia dłużnikowi alimentacyjnemu – T. P. w całości należności w kwocie 12.250,00 zł z tytułu wypłaconych D. J. J. zaliczek | |alimentacyjnych na rzecz dzieci dłużnika – M. J. i K. J. oraz o odmowie umorzenia w całości należności w kwocie 612,50 zł z tytułu | |przewidzianej do zwrotu kwoty 5% wypłaconych zaliczek alimentacyjnych. U podstaw tego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia: | |Postępowanie w sprawie zostało wszczęte na wniosek dłużnika alimentacyjnego – T. P., który pismem z dnia 2 lipca 2009 r. zwrócił się z prośbą o| |umorzenie zaległych zaliczek alimentacyjnych, argumentując ją trudną sytuacją finansową i zdrowotną. W wyniku przeprowadzonego postępowania | |wyjaśniającego organ I instancji ustalił, że decyzjami z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] i nr [...], decyzją z dnia [...] października 2006 nr [...],| |decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] ustalono Pani D. J. J. prawo do świadczenia w formie zaliczki alimentacyjnej na dzieci – M. J. i K.| |J. na okres od dnia 1 października 2005 do dnia 30 września 2008 r. Z pisma Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w B. z dnia 26 listopada | |2009 r. wynika, że na dzień jego sporządzenia egzekucja świadczeń alimentacyjnych od dłużnika T. P. wypada bezskutecznie. Z przesłanych przez | |komornika kart rozliczeniowych wynika, że wyegzekwowane kwoty na poczet alimentów dokonane były za okres od października 1995 r. do sierpnia | |2005 r., a więc przed okresem wypłacania zaliczki alimentacyjnej. W świetle powyższych okoliczności faktycznych organ I instancji decyzją z | |dnia [...] listopada 2009 r. nie uwzględnił wniosku. W uzasadnieniu decyzji podano, że wnioskodawca nie spełnia przesłanki określonej w art. 30 | |ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, albowiem egzekucja świadczeń alimentacyjnych nie była skuteczna łącznie przez okres 3 | |lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów. Zaznaczono przy tym, że organ jest właściwy do umorzenia należności| |z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych wyłącznie za okres od 1 września 2005 r. do 30 września 2008 r. Końcowo podano, że powoływanie | |się przez wnioskodawcę na trudną sytuację finansową i zdrowotną, nie jest okolicznością mającą wpływ na spłatę zadłużenia, gdyż umorzenie | |należności z tytułu zaliczek alimentacyjnych uzależnione jest od okresu, w jakim egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego była skuteczna. | |Od powyższej decyzji odwołanie złożył dłużnik alimentacyjny T. P. i wniósł o umorzenie zaległych należności alimentacyjnych wskazując, że nie | |jest w stanie spłacić tak wysokiej kwoty. W uzasadnieniu odwołania kwestionował obowiązujące przepisy i obowiązek alimentacyjny. | |Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję I – instancyjną i podał, że przepis art. 30 ust. 1 pkt 1-3 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do | |alimentów przewiduje możliwość umorzenia przez właściwy organ dłużnika należności z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłaconych na podstawie | |ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej. Umorzenie należności z tytułu wypłaconych zaliczek | |uzależnione jest od okresu, w jakim egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego była skuteczna w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość | |zasądzonych alimentów. Jeżeli ten okres trwa co najmniej 3 lata, organ może umorzyć 30 % należności, 5 lat - 50%, a 7 lat - 100 %. Z | |przeprowadzonego przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego, a w szczególności z pisma Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w B., | |z dnia 26 listopada 2009 r. wynika, że egzekucja świadczeń alimentacyjnych od dłużnika T. P. jest bezskuteczna. Wyegzekwowane na poczet | |alimentów kwoty datowane były za okres od października 1995 r. do sierpnia 2005 r., a więc przed okresem wypłacania zaliczki alimentacyjnej. | |Organ wyjaśnił ponadto, iż zgodnie z art. 30 ust 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, organ właściwy dla wierzyciela może na | |wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jedynie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z "funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w | |całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną. Organ ten nie jest | |upoważniony do umarzania należności z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłaconych na podstawie ustawy z 2005 roku. Z tych względów Samorządowe | |Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję nie dopatrując się uchybień powodujących konieczność wyeliminowania jej z obrotu | |prawnego. | |Decyzję tę do sądu administracyjnego zaskarżył T. P. i podniósł, że nie zgadza się z nią, gdyż nie ma środków finansowych na spłatę zadłużenia.| |Skarżący zarzucił, że organy rozpatrując jego wniosek kierowały się tylko i wyłącznie przepisami ustawy nie uwzględniając jego złej sytuacji | |finansowej i życiowej. Wskazał też, że od osiągnięcia dorosłości przez K. J. może on kierować swoim życiem. | |W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w swojej decyzji. Ponadto Kolegium wskazało, | |że w sprawie miał zastosowanie art. 30 ust. 1 ustawy z 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, na co wskazuje również NSA | |w postanowieniu z dnia 7.12.2009 r., sygn. akt I OW 138/09. | |Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje: | |Wojewódzkie sądy administracyjne w oparciu m. in. o art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. | |U. nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 | |ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. uprawnione są do dokonywania kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z | |prawem. Oceny legalności zaskarżonych aktów sąd dokonuje poprzez ustalenie, czy podjęto je zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego | |oraz czy prawidłowo zastosowano i zinterpretowano normy prawa materialnego. Należy nadto zauważyć, iż w myśl art. 134 p.p.s.a. Rozstrzygając w | |granicach danej sprawy Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. | |Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. | |Przedmiotem rozstrzygnięcia organów administracji w niniejszej sprawie był wniosek dłużnika alimentacyjnego o umorzenie należności powstałych z| |tytułu zaliczek alimentacyjnych przyznanych jego dzieciom jako osobom uprawnionej na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu| |wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. nr 86, poz. 732 ze zm.). Przesłanki umorzenia należności powstałych z | |tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłaconych osobom uprawnionym na podstawie ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce| |alimentacyjnej reguluje art. 30 ust. 1 w zw. z art. 28 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów | |(Dz. U. nr 1, poz. 7 ze zm.), zgodnie z którym, organ właściwy dłużnika może umorzyć te należności w łącznej wysokości: | |1) 30 %, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 3 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość | |zasądzonych alimentów; | |2) 50 %, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 5 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość | |zasądzonych alimentów; | |3) 100 % jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 7 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość | |zasądzonych alimentów. | |Z powyższej regulacji wynika, iż koniecznym i jedynym warunkiem umorzenia choćby części należności powstałych z tytułu zaliczek alimentacyjnych| |jest skuteczna egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów, prowadzona | |przez okres minimum 3 lat. Z akt administracyjnych, w szczególności z treści pisma Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w B. z dnia 26 | |listopada 2009 r., wynika, że na dzień jego sporządzenia egzekucja świadczeń alimentacyjnych od dłużnika T. P. wypadła bezskutecznie. Z | |przesłanych przez komornika kart rozliczeniowych wynika, że wyegzekwowane kwoty na poczet alimentów dokonane były za okres od października 1995| |r. do sierpnia 2005 r., a więc przed okresem wypłacania zaliczki alimentacyjnej. Fakty te zostały wyraźnie wskazane w uzasadnieniach obu | |decyzji. W sprawie niniejszej skuteczna egzekucja należności alimentacyjnych w pełnej miesięcznej wysokości wobec dłużnika alimentacyjnego w | |wymaganym okresie nie miała miejsce nawet przez jeden miesiąc. Odnotowane wpłaty w okresie od października 1995 r. do sierpnia 2005 r. miały | |miejsce przed okresem wypłacania zaliczki alimentacyjnej, więc nie mogą być brane pod uwagę. Jednocześnie podkreślić należy, że kategoryczne | |sformułowanie art. 30 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów nie pozostawia wątpliwości, iż nawet bardzo trudna sytuacja | |materialna dłużnika alimentacyjnego nie stanowi ani samodzielnej, ani dodatkowej przesłanki umorzenia należności powstałych z tytułu zaliczek | |alimentacyjnych. Stąd, organy administracji rozstrzygające w niniejszej sprawie, jakkolwiek nie kwestionowały okoliczności, iż dłużnik | |alimentacyjny znalazł się w ciężkiej sytuacji finansowej, nie miały podstaw, by uwzględnić jego wniosek. Wskazać też należy, że w orzecznictwie| |sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości pogląd, iż warunkiem umorzenia zaległych zaliczek alimentacyjnych, zgodnie z art. 30 ust. 1 | |ustawy z 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, jest skuteczność egzekucji wobec dłużnik alimentacyjnego, por np. wyroki:| |z 08.04.2010 r. II SA/Bk 116/10; z 29.01.2009 r. II SA/Ol 972/08; z 08.10.2009 r., II SA/Lu 292/09. Skoro w rozpoznawanej sprawie ustalono, | |czego nie kwestionuje Skarżący, że egzekucja należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych była całkowicie nieskuteczna, to organy | |nie miały inne wyjścia niż odmówić umorzenia należności z tytułu zaliczek alimentacyjnych. | |Wyjaśnić też należy Skarżącemu, że obowiązek alimentacyjny nie ustaje co od zasady z momentem uzyskania pełnoletniości przez dziecko. Jak | |wynika z akt administracyjny w przedmiotowej sprawie obowiązek ten nie ustał względem K. K. J. (karty 12-13 akt organu I instancji). Ponadto | |orzeczenia organów w rozpoznawanej sprawie dotyczyły tylko zaległych należności z tytułu zaliczki alimentacyjnej. W odniesieniu do innych | |należności alimentacyjnych Skarżący może składać wnioski o umorzenie na podstawie odrębnych przepisów. | |Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. | |nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalono.- |

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło