II SA/Bk 24/22
WyrokWSA w Białymstoku2022-02-17
Skład orzekający: Elżbieta Lemańska, Marek Leszczyński, Barbara Romanczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy funkcjonariuszowi zwolnionemu ze służby w Policji, który sprzedał posiadany lokal mieszkalny, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie domu jednorodzinnego, mimo że jego potrzeby mieszkaniowe były zaspokojone?Ratio decidendi
Sąd uznał, że sprzedaż przez funkcjonariusza lokalu mieszkalnego, nawet jeśli nie był to spółdzielczy własnościowy lokal mieszkalny, stanowi przesłankę negatywną do przyznania pomocy finansowej na uzyskanie domu. Sprzedaż ta, podobnie jak posiadanie domu lub lokalu mieszkalnego, świadczy o zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych funkcjonariusza, co wyklucza przyznanie pomocy finansowej, która jest świadczeniem subsydiarnym do prawa do przydziału lokalu.Stan faktyczny
Funkcjonariusz A. K., zwolniony ze służby i pobierający rentę inwalidzką, złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie domu. Wniosek został odrzucony, ponieważ funkcjonariusz sprzedał posiadany lokal mieszkalny, co organy uznały za zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych i podstawę do odmowy przyznania pomocy finansowej na podstawie art. 95 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji. A. K. kwestionował zastosowanie tego przepisu, twierdząc, że sprzedał lokal mieszkalny, a nie spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, i że nie otrzymał lokalu na podstawie decyzji administracyjnej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę A. K. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w B.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Lemańska, Sędziowie sędzia WSA Marek Leszczyński, asesor sądowy WSA Barbara Romanczuk (spr.), Protokolant specjalista Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 lutego 2022 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na uzyskanie domu oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z [...] listopada 2021 r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w B. (dalej: KWP) utrzymał w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Policji w B. z dnia [...] października 2021 r. nr [...], w której odmówiono A. K. przyznania pomocy finansowej na uzyskanie domu.
Stan faktyczny sprawy przedstawiał się następująco:
W dniu [...].09.2021r. do Komendy Miejskiej Policji w B. wpłynął wniosek w sprawie przyznania pomocy finansowej na uzyskanie domu - A. K. - funkcjonariusza zwolnionego ze służby w Komendzie Miejskiej Policji w B. (renta inwalidzka od dnia [...].09.2004r, nr [...]).
Decyzją nr [...] z dnia [...].10.2021r Komendant Miejski Policji w B. odmówił przyznania A. K. pomocy finansowej. W uzasadnieniu jako przyczynę odmowy podano fakt sprzedaży przez zainteresowanego lokalu mieszkalnego położonego w B. przy ul. [...] o powierzchni mieszkalnej 64 m2, który w pełni zaspokajał potrzeby mieszkaniowe trzy osobowej rodziny A. K.. W uzasadnieniu ponadto podniesiono, że ww. decyzja odmowna wynika z treści art. 95 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji, który wskazuje, że lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się policjantowi w razie zbycia przez niego lub jego małżonka własnościowego prawa do spółdzielczego lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość albo domu, o którym mowa w pkt 2, z wyjątkiem przypadków określonych na podstawie art. 96 ust 3 ustawy o Policji.
A. K. złożył odwołanie od powyższej decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucił nieprawidłową interpretację art. 95 ust.1 pkt 4 ustawy o Policji. Skarżący uważa, że własność lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość nie jest tożsama z własnościowym prawem do spółdzielczego lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość. W związku z powyższym wniósł o uchylenie decyzji i pozytywne rozstrzygnięcie sprawy przez organ II instancji.
Decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] listopada 2021 r. utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy wskazał, że A. K. jest byłym funkcjonariuszem Komendy Miejskiej Policji w B., a obecnie pobiera rentę inwalidzką nr [...]. Wraz z żoną i synem zamieszkuje w B. przy ul. [...]. Nabycie ww. nieruchomości potwierdza akt notarialny Rep. A nr [...] z dnia [...].09.2021r. Zgodnie z informacją złożoną przez zainteresowanego w dniu [...].10.2021r., stanowiącą uzupełnienie wniosku o pomoc finansową powierzchnia pokoi w obecnym domu wynosi 70,45m2. Ponadto organ II instancji podkreślił, że z zebranych dokumentów wynika, że A. K. aktem notarialnym Rep. A nr [...] z dnia [...].09.2021r. zbył lokal mieszkalny w B. przy ul. [...], a następnie nabył przedmiotowy dom.
Cytując treść art. 29 ust. 1 i art. 30 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, organ odwoławczy wskazał, iż emerytom i rencistom policyjnym przysługuje prawo przydziału lokalu mieszkalnego z uwzględnieniem norm zaludnienia przysługującym im w dniu zwolnienia ze służby oraz zapewnia się pomocy finansowej w budownictwie mieszkaniowym, na zasadach przewidzianych dla funkcjonariuszy.
Ponadto organ odwoławczy powołując się na art. 88 ust. 1 i art. 95 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji wskazał, że policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Prawo to realizowane jest w formie rzeczowej - poprzez przydział lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, bądź w formie finansowej - poprzez przyznanie środków finansowych na uzyskanie mieszkania we własnym zakresie, jednakże nie w razie zbycia przez niego lub jego małżonka własnościowego prawa do spółdzielczego lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość albo domu.
Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy uznał, że A. K. na podstawie aktu notarialnego Rep. A [...] z dnia [...] maja 2005 roku nabył spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego przy ul. [...] w B., który to lokal zbył na podstawie aktu notarialnego Rep. [...] z dnia [...].09.2021r. Lokal mieszkalny posiadał powierzchnię mieszkalną 64 m2, która w pełni zaspokajała potrzeby mieszkaniowe zainteresowanego i jego rodziny. Zgodnie z rozporządzeniem MSWiA z dnia 18 maja 2005r. § 3 norma zaludnienia przysługująca policjantowi wynosi od 7 do 10 m2 powierzchni mieszkalnej, którą stanowi powierzchnia pokoi znajdujących się w lokalu mieszkalnym. W przypadku A. K. i jego rodziny przysługujące normy zaludnienia zawierają się w przedziale od 21 do 30 m2 powierzchni pokoi i we wskazanym mieszkaniu, były w znacznym stopniu przekroczone.
Biorąc powyższe pod uwagę organ stwierdził, że A. K. na dzień złożenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej ([...].09.2021r.) nie miał prawa do przydziału lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, a tym samym również do pomocy finansowej na nabyty aktem notarialnym rep. A Nr [...] lokal mieszkalny znajdujący się przy ul. [...] w B. Zgodnie bowiem z art. 95 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji A. K. nie spełniał kryteriów do przydzielenia lokalu mieszkalnego pozostającego w dyspozycji organów policji, tym bardziej nie przysługiwało mu uprawnienie do świadczenia zastępczego, którym jest pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego.
Skargę na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji złożył do sądu administracyjnego A. K. przedstawiając treść regulacji prawnych mających odniesienie do przyznania pomocy finansowej na uzyskanie domu.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że Komendant Miejski Policji w B. błędne zastosował jako podstawę prawną art. 94 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji, który nie ma zastosowania w przypadku jego wniosku. Komendant Miejski Policji w B. w toku prowadzonego postępowania ustalił, że skarżący dokonał sprzedaży mieszkania, które było jego własnością, a nie zbycia ograniczonego prawa rzeczowego, jakim jest własnościowe prawo do spółdzielczego lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, które jest jedną z form korzystania z lokali spółdzielczych. W tej sytuacji w świetle artykułu 94 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji jest on uprawniony do otrzymania pomocy na zakup domu, gdyż nie otrzymał lokalu na podstawie administracyjnej decyzji o przydziale.
Zdaniem skarżącego zarówno Komendant Miejski Policji w B. jak i Komendant Wojewódzki Policji w B. nie dostrzegają, że zwrócił się z wnioskiem o pomoc na zakup domu, co jest przypadkiem opisanym w artykule 94 ust. 1 ustawy o Policji. Jedynym kryterium, które dyskwalifikuje wniosek o pomoc na zakup domu jest otrzymanie lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale. Komendant Wojewódzki Policji w B. ustalił, że nie otrzymał on decyzji administracyjnej o przydziale lokalu i nie miał prawa do przydziału lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, a tym samym – w jego ocenie - należy mu się pomoc finansowa na nabyty aktem notarialnym rep. A Nr [...] lokal mieszkalny znajdujący się przy ul. [...] w B.
Zdaniem skarżącego ustalenia poczynione przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. potwierdzają jego prawo do otrzymania pomocy na zakup domu w świetle treści artykułu 94 § 1 ustawy o Policji oraz artykułu 30 ustawy z dnia 18 lutego 1994 roku o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin.
Na tej podstawie wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji obu instancji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko z uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Podkreślił jednocześnie, że treść skargi skupia się na kwestii dokonania błędnej wykładni art. 95 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji i uznania, że sprzedaż mieszkania aktem notarialnym z dnia [...].09.2021 Repertorium A Numer [...](karta 34) wypełnia przesłanki do odmowy przydzielenia lokalu mieszkalnego. Argumentacja skarżącego sprowadza się do formułowania zarzutu, że nie zbył on własnościowego prawa do spółdzielczego lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość albo domu, lecz dokonał sprzedaży lokalu mieszkalnego.
Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy dodatkowo potwierdził, że warunkiem sine qua non uzyskania wsparcia mieszkaniowego (zarówno w drodze przydziału lokalu jak i alternatywnej formy pomocy finansowej) jest brak uprzedniego zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej. Należy mieć na względzie, że uprawnienie policjanta do otrzymania lokalu nie ma jednak charakteru bezwzględnego. Powiązane jest z przesłanką niezaspokojenia potrzeby mieszkaniowej funkcjonariusza w zakresie posiadania lokalu w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lipca 2021 roku o sygn. III OSK 3532/21). Analizując materiały postępowania administracyjnego organy obu instancji słusznie doszły do wniosku, że skarżący miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, co uzasadniało decyzję odmowną w przedmiocie przyznania pomocy finansowej na uzyskanie domu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 p.p.s.a.).
W ocenie Sądu skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, które uzasadniałyby uchylenie zaskarżonych decyzji. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest zgodność z prawem decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Policji w B. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na uzyskanie domu. Podkreślić przy tym należy, że wnioskodawca jest policjantem zwolnionym ze służby w Komendzie Miejskiej Policji w B. i od [...] września 2004 r. uprawnionym do renty inwalidzkiej [...]. Okoliczności powyższe są bezsporne.
Zgodnie z art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2021 r., poz. 1882), policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych.
Ponadto zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno - Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin ( Dz. U. z 2020r., poz. 723 t.j., dalej "ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym") funkcjonariusze zwolnienie ze służby, uprawnieni do policyjnej emerytury lub renty, mają prawa do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji odpowiedniego ministra lub szefa agencji w rozmiarze przysługującym im w dniu zwolnienia ze służby. Do mieszkań tych stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące lokali mieszkalnych dla funkcjonariuszy. Ponadto art. 30 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym wskazuje, że emerytom i rencistom policyjnym zapewnia się pomoc w budownictwie mieszkaniowym na zasadach przewidzianych dla funkcjonariuszy.
Mając na uwadze regulacje art. 29 ust. 1 i art. 30 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym, niewątpliwie należy wskazać, co potwierdził również organ I instancji, że skarżący jest uprawniony do renty inwalidzkiej od dnia [...] września 2004 r., a zatem co do zasady przysługuje mu prawo do lokalu mieszkalnego czy też pomocy finansowej, na podstawie regulacji obowiązujących w stosunku do funkcjonariuszy pełniących czynną służbę w Policji, przy czym pomoc ta może być udzielona w rozmiarze przysługującym im w dniu zwolnienia ze służby. A. K. w dniu zwolnienia ze służby posiadał prawo do lokalu mieszkalnego w rozmiarze trzech norm zaludnienia tj. do lokalu o powierzchni mieszkalnej od 21-30 m2, co stanowi w przedmiotowej sprawie również okoliczność niekwestionowaną (decyzja Komendanta Miejskiego Policji w B. z dnia [...] maja 2006 r. k.58-59 akt admin.).
Odnosząc się do zarzutów skargi należy podnieść, że w przedmiotowej sprawie zarysowują się dwie zasadnicze kwestie wymagające wyjaśnienia tj. czy organy miały możliwość zastosowania art. 95 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji, co skutkowało uznaniem, że sprzedaż przez skarżącego lokalu mieszkalnego aktem notarialnym z dnia [...].09.2021 Repertorium A Numer [...](karta 34) wypełnia przesłanki do odmowy przydzielenia lokalu mieszkalnego, czy też powinny wyłącznie zastosować art. 94 ustawy o Policji. Drugą natomiast kwestią, na którą zwracał uwagę w skardze skarżący jest to, że art. 95 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji, nie mógł mieć w sprawie zastosowanie bowiem nie zbył od własnościowego prawa do spółdzielczego lokalu mieszkalnego czyli ograniczonego prawa rzeczowego, a zbył mieszkanie stanowiące jego własność. W ocenie skarżącego te dwie kwestie wykluczają w sprawie zastosowanie art. 95 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji i uzasadniają konieczność wydania pozytywnej decyzji w sprawie przyznania pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego na podstawie art. 94 ust. 1 ustawy o Policji, bowiem skarżący jest policjantem, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, co jest wystarczającą przesłanką do uzyskania pomocy finansowej.
Mając na uwadze powyższe zarzuty należy ponownie nawiązać do art. 88 ust. 1 ustawy o Policji który wskazuje, że policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Prawo to wiąże się z charakterem pełnionej służby, której jednym z zasadniczych elementów jest dyspozycyjność funkcjonariusza.
Prawo to materializuje się poprzez wydanie decyzji o przydziale lokalu, co wynika z art. 97 ust. 5 ustawy o Policji. Zgodnie z art. 90 ustawy o Policji na lokale mieszkalne dla policjantów przeznacza się lokale będące w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów.
Według art. 94 ust 1 w/w ustawy policjantowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość. Tryb postępowania oraz szczegółowe zasady przyznawania, cofania oraz zwracania wskazanej wyżej pomocy finansowej określa rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (Dz.U. z 2013 r. poz. 864). W myśl § 3 powyższego rozporządzenia, pomoc finansową przyznaje się na wniosek policjanta, a wzór wniosku określa załącznik do przedmiotowego rozporządzenia. Do wniosku dołącza się dokumenty potwierdzające fakt ubiegania się przez policjanta lub jego małżonka pozostającego z nim we wspólności majątkowej o lokal mieszkalny lub dom jednorodzinny w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej, a w szczególności: zaświadczenie o członkostwie ze spółdzielni mieszkaniowej albo wyciąg z księgi wieczystej oraz umowę kupna lokalu (domu jednorodzinnego) sporządzoną w formie aktu notarialnego lub umowę przedwstępną, albo w przypadku budowy domu jednorodzinnego - aktualny wyciąg z księgi wieczystej potwierdzający własność gruntu (prawo wieczystego użytkowania) oraz pozwolenie właściwego organu na budowę domu, albo pozwolenie na budowę lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość.
W art. 95 ust. 1 ustawy o Policji ustawodawca wymienił przesłanki negatywne do przydziału lokalu dla policjanta. I tak lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się policjantowi:
1) w razie skorzystania z pomocy finansowej, o której mowa w art. 94;
2) posiadającemu w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo dom jednorodzinny lub dom mieszkalno-pensjonatowy;
3) którego małżonek posiada lokal mieszkalny lub dom określony w pkt 2.
4) w razie zbycia przez niego lub jego małżonka własnościowego prawa do spółdzielczego lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość albo dom, o którym mowa w pkt 2, z wyjątkiem przypadków określonych na podstawie art. 96 ust. 3.
Dopiero w przypadku, gdy prawo do lokalu nie może być zrealizowane przez przydział lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, funkcjonariuszowi przysługuje uprawnienie o charakterze rekompensacyjnym w postaci równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania lub pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego.
Należy jednakże zwrócić uwagę na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 kwietnia 2009 r., (I OPS 7/08, www.orzeczenia.nsa.gov.pl - dalej CBOSA). W istocie odnosi się ona do funkcjonariuszy Służby Więziennej, jednak jak już wielokrotnie w orzecznictwie wyjaśniano, wobec niemalże identycznej regulacji w zakresie uprawnień funkcjonariuszy tej służby dotyczącej mieszkań z unormowaniami dotyczącymi funkcjonariuszy Policji, teza tej uchwały może mieć zastosowanie w niniejszej sprawie. W uchwale tej Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że nabycie przez funkcjonariusza lokalu mieszkalnego przed złożeniem wniosku o przyznanie pomocy finansowej nie wyklucza samo przez się przyznania tej pomocy. W uzasadnieniu uchwały Sąd zajmował się m.in. kwestią, na jaką datę - nabycia lokalu czy złożenia wniosku - należy oceniać uprawnienia funkcjonariusza do uzyskania pomocy finansowej. Sąd stwierdził, że skoro pomoc finansowa jest świadczeniem udzielanym na wniosek, a nie z urzędu, to dopiero po złożeniu wniosku wraz z dokumentacją jest rozważana kwestia czy funkcjonariusz spełnia warunki do otrzymania świadczenia. Spełnienie przesłanek musi być zatem ocenione na dzień złożenia wniosku, a nie na dzień zakupu lokalu. Przepisy nie przewidują ograniczeń czasowych co do wystąpienia ze stosownym wnioskiem, ale rozpoznając taki wniosek, organ, zobligowany jest ustalić, czy policjant ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe i w przypadku gdy potrzeby te są już zaspokojone, nie przysługuje pomoc finansowa. Należy zatem podzielić stanowisko organów, że - oceniając przyznanie pomocy na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego - należy brać pod uwagę stan prawny i stan faktyczny na dzień złożenia stosownego wniosku. Na ten dzień dokonuje się oceny, czy policjant spełnia warunek do otrzymania lokalu mieszkalnego w drodze decyzji, a co za tym idzie - czy przysługuje mu pomoc finansowa na uzyskanie lokalu. Jeżeli policjant ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, to zgodnie z wyżej cytowanym przepisem - nie przysługuje mu lokal na podstawie decyzji administracyjnej, a co za tym idzie - nie przysługuje pomoc finansowa. Takie stanowisko zostało słusznie zawarte przez organy obu instancji, które wskazały, że skarżący miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, a zatem pomoc finansowa na uzyskanie domu nie może być przyznana.
W orzecznictwie wskazuje się, że przewidziana ustawą o Policji pomoc finansowa nie została ukształtowana jako prawo podmiotowe z tytułu samego pełnienia służby w charakterze policjanta ale jako jedna z form pomocy w uzyskaniu mieszkania w miejscu pełnienia służby. Jeżeli więc policjant wykorzystując własne zasoby finansowe zaspokoił swoje potrzeby mieszkaniowe, to pomoc finansowa mu nie przysługuje (zob. wyrok NSA z 5 lutego 2015 r., I OSK 12987/13, CBOSA). Podobnie wypowiedział się WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 21 lutego 2013 r. w sprawie sygn. akt IV SA/Gl 302/12, który wskazał, że jeżeli art. 95 ust. 1 ustawy o Policji w przypadkach wymienionych w pkt 2 w zw. z pkt 3 w sposób wyraźny wyłącza możliwość powstania roszczenia o przydział lokalu, to reguła ta ma zastosowanie również do pomocy finansowej. Oznacza to, że w stosunku do funkcjonariusza, który ma dom (odpowiednio lokal mieszkalny) w miejscu, w którym stale pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, cel omawianej regulacji – co do zasady – został osiągnięty, a zatem nie przysługuje mu prawa do przydziału lokalu, a więc także pomoc finansowa przewidziana w art. 94 ust. 1 ustawy o Policji (CBOSA).
W niniejszej sprawie bezsporne jest, że skarżący złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej na dom mieszkalny jednorodzinny w zabudowie bliźniaczej przy ul. [...] w B., które nabył na podstawie umowy sprzedaży zawartej w dniu [...] września 2021 r. Wcześniej skarżący posiadał mieszkanie na ul. [...] w B., które sprzedał w dniu [...] września 2021 r. Potrzeby mieszkaniowe skarżącego przed nabyciem domu były zatem zaspokojone.
Należy przy tym odnieść się do drugiego z zarzutów skargi dotyczącego tego, że art. 95 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji, nie mógł mieć w sprawie zastosowanie bowiem skarżący nie zbył własnościowego prawa do spółdzielczego lokalu mieszkalnego czyli ograniczonego prawa rzeczowego, a zbył mieszkanie stanowiące jego własność. Wprawdzie z literalnego brzmienia przepisu art. 95 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji wynika, że lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się policjantowi w razie zbycia przez niego lub jego małżonka własnościowego prawa do spółdzielczego lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, a w przedmiotowej sprawie lokal nie należał do kategorii "spółdzielczego lokalu mieszkalnego", to jednak względy wykładni systemowej i celowościowej nakazują przyjęcie, że wymienione w tym przepisie przesłanki negatywne mają zastosowanie również w odniesieniu do zbycia przez policjanta innego lokalu niż "własnościowego prawa do spółdzielczego lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość". Niewątpliwie skoro zbycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, które jest ograniczonym prawem rzeczowym wyklucza uzyskanie pomocy finansowej przez funkcjonariusza, to tym bardziej posiadanie mieszkania własnościowego, a więc uprawnienia które nie jest ograniczone w żaden sposób, a więc jest prawem sięgającym znacznie dalej, tym bardziej wyklucza uzyskanie takiej pomocy. Skoro bowiem nawet korzystanie z mieszkania spółdzielczego, które formalnie należy do spółdzielni wyklucza uzyskanie pomocy finansowej, to tym bardziej posiadanie mieszkania własnościowego, które właścicielem jest osoba fizyczna, wyklucza taką pomoc czy też przydzielenie lokalu mieszkalnego, bowiem potrzeby mieszkaniowe funkcjonariusza niewątpliwie są zaspokojone.
Mając powyższe na uwadze należy podkreślić, że w sprawie została wyczerpana przesłanka negatywna określona w art. 95 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji, która w tych okolicznościach wykluczała przydzielenie lokalu mieszkalnego, a co za tym idzie również pomocy finansowej, stanowiącej niejako zamiennik uprawnienia do lokalu mieszkalnego. W świetle powyższych okoliczności nie sposób podzielić zarzutu skarżącego, że pomoc finansowa na uzyskanie domu jednorodzinnego określona w art. 94 ustawy o Policji powinna mu być przyznana, bowiem nie otrzymał on lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale. Zaspokojone potrzeby mieszkaniowe wykluczają taką pomoc (wyrok NSA z dnia 1 lipca 2021 r. sygn. akt III OSK 3532/21, CBOSA).
W związku z tym, że orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji jest zgodne z prawem, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), orzekł o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło