II SA/Bk 241/15
WyrokWSA w Białymstoku2015-05-26
Skład orzekający: Mieczysław Markowski, Marek Leszczyński, Danuta Tryniszewska-Bytys
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej, ponownie rozpatrując sprawę po uchyleniu ich decyzji przez sąd administracyjny, zastosowały się do oceny prawnej wyrażonej w wyroku sądu, zgodnie z art. 153 PPSA?Ratio decidendi
Organy administracji publicznej naruszyły art. 153 PPSA, nie stosując się do oceny prawnej wyrażonej przez sąd administracyjny w poprzednim wyroku w tej samej sprawie. Ponownie oparły swoje rozstrzygnięcie na tym samym materiale dowodowym, który został uznany za niewystarczający, a zeznania stron zaprzeczyły faktowi wypłaty odszkodowania. W związku z tym, uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.Stan faktyczny
Skarżący domagali się waloryzacji odszkodowania za nieruchomość wywłaszczoną w 1954 roku na podstawie dekretu z 1949 r. Organy administracji odmówiły waloryzacji, uznając, że odszkodowanie zostało wypłacone, opierając się na dokumentach z lat 50. i 60. XX wieku. Sąd administracyjny uchylił poprzednie decyzje, stwierdzając niewystarczający materiał dowodowy potwierdzający wypłatę. Po ponownym postępowaniu organy ponownie odmówiły waloryzacji, nie uwzględniając wiążącej oceny prawnej sądu i zeznań stron zaprzeczających wypłacie.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody P. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta B. Stwierdzono, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono od Wojewody P. na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mieczysław Markowski, Sędziowie sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 maja 2015 r. sprawy ze skargi E. S., Z. B., H. T. P., S. A. P. i M. P. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy waloryzacji odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] grudnia 2014 roku numer[...]; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Wojewody P. solidarnie na rzecz skarżących E. S., Z.B., H. T. P., S. A. P. i M.P.kwotę 100,00 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wojewoda P. decyzją z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] grudnia 2014 r., znak: [...], o odmowie waloryzacji przyznanego W. P., jako właścicielowi ustalonemu w trybie art. 26 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych, odszkodowania w kwocie 995,88 zł, za wywłaszczoną, prawomocnym orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w B. z dnia [...] lipca 1954r., nr [...], nieruchomość o pow. 1930 m2 nieposiadającą urządzonej księgi wieczystej, położoną w B. przy ulicy [...] i [...].
Decyzja Wojewody P. wydana została przy następujących ustaleniach stanu faktycznego i ocenie prawnej sprawy.
Zawiadomieniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w B. nr [...] z dnia [...] lutego 1954 r., na wniosek P. w B., wszczęto w trybie art. 18 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. z 1952 r. Nr 4, poz. 31), postępowanie wywłaszczeniowe co do nieruchomości o powierzchni 1930 m2, położonej w B. przy ul [...]. i [...], nieposiadającej księgi wieczystej, a stanowiącej własność W. P. Opisana wyżej nieruchomość została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa na podstawie orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w B. Nr [...] z dnia [...] lipca 1954r.
Orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w B. z dnia [...] listopada 1954 r., Nr [...], wydanym na podstawie art. 27 - 33 dekretu i przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 listopada 1952 r. w sprawie ustalenia norm szacunkowych dla nieruchomości nabywanych w celu realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. z 1952 r. Nr 52, poz. 339), orzeczono o przyznaniu W. P. odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość w kwocie 995,88 zł.
Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2012 r. E. S., Z. B., A. P., H. P. oraz S. P. wystąpili o wypłatę zwaloryzowanego odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość argumentując, że ustalone odszkodowanie, z uwagi na zaniżenie wartości wywłaszczanej nieruchomości, nie zostało nigdy podjęte przez ówczesnego właściciela – W. P.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...], Prezydent Miasta B. odmówił waloryzacji przyznanego W. P. odszkodowania w kwocie 995,88 zł za wywłaszczoną prawomocnym orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w B. nr [...] z dnia [...] lipca 1954 roku - nieruchomość o powierzchni 1930 m2, nieposiadającą urządzonej księgi wieczystej, położoną w B. przy ul. [...] i [...].
Wojewoda P. decyzją z dnia [...] marca 2013 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 1 października 2013 r., w sprawie II SA/Bk 425/13, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] grudnia 2012 r.
W uzasadnieniu swego orzeczenia Sąd ten stwierdził, że powołany w zaskarżonej decyzji materiał dowodowy nie jest wystarczający na przyjęcie jako udowodnionego faktu wypłaty, ustalonego w decyzji z dnia [...] listopada 1954 r., odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość.
Po ponownym przeprowadzeniu postępowania, Prezydent Miasta B. decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r., znak: [...], odmówił waloryzacji przyznanego W. P., jako właścicielowi ustalonemu w trybie art. 26 Dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych, odszkodowania w kwocie 995,88 zł, za wywłaszczoną, prawomocnym orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w B. z dnia [...] lipca 1954r., nr [...], nieruchomość o pow. 1930 m2 nieposiadającą urządzonej księgi wieczystej, położoną w B. przy ulicy [...] i [...].
W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ wskazał, że przeprowadził postępowanie dowodowe polegające na żądaniu dokumentów od szeregu instytucji i organów oraz podaniu informacji, czy w zasobach archiwalnych tych jednostek znajduje się archiwalna dokumentacja z lat 1950 – 1965 P. w B., K. w B. oraz B. I., a która to dokumentacja dotyczy opisanej problematyki, lecz dokumentacja taka nie została odnaleziona. Nie udało się także ustalić osób, które posiadałyby wiedzę na temat wypłaty odszkodowania W. P. Wobec powyższego dopuszczono dowód z przesłuchania wnioskodawców jako strony, którzy potwierdzili fakt, że W. P. nie odebrał odszkodowania. Jednakże, w ocenie organu, w kontekście całości zgromadzonego materiału dowodowego, nie dano wiary tym zeznaniom. W oparciu m.in. o dokumenty urzędowe w postaci pisma D. w B. z dnia [...] marca 1955 r. oraz pisma Naczelnika Wydziału w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych nr [...] z dnia [...] kwietnia 1960 r., stwierdzić należy, że odszkodowanie zostało W. P. wypłacone.
Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli M. P., S. P., H. P., E. S. i Z. B.
Wojewoda P. decyzją z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ opisał precyzyjnie przedmiot postępowania oraz dotychczasowy jego przebieg, a także odniósł się do decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] grudnia 2014 r. i zarzutów podniesionych w odwołaniu od tej decyzji.
Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji przeprowadził szczegółowe i wszechstronne postępowanie zmierzające do wyjaśnienia wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności sprawy, dążąc do wypełnienia zaleceń zawartych w wyroku WSA w Białymstoku z dnia 1 października 2013 r. w sprawie II SA/Bk 425/13. W jego ocenie, fakt zwrócenia się o wypłatę odszkodowania po ponad 60 latach od jego ustalenia, wydaje się przemawiać za wypłatą tego odszkodowania w przeszłości. Nie sposób także odmówić wiarygodności dokumentom urzędowym wytworzonym przez organy i podmioty właściwe w przedmiocie wypłaty ustalonego odszkodowania, tj. pisma D. w B. z dnia [...] marca 1955 r. oraz pisma Naczelnika Wydziału w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych [...] z dnia [...] kwietnia 1960 r. Z dokumentów tych wynika istniejąca praktyka w zakresie wypłaty odszkodowań. W żadnym z tych dokumentów nie widnieje podpis osoby uprawnionej do odbioru odszkodowania, mając jednak na uwadze całokształt okoliczności sprawy oraz fakt, iż od dnia wywłaszczenia upłynęło ponad 60 lat, a także wspomnianą praktykę stosowaną w zakresie wypłat odszkodowań, rozstrzygnięcie organu I instancji należy uznać za prawidłowe.
Skargę na powyższą decyzję, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wnieśli E. S., Z. B., H. P., S. P. i M. P.. Zaskarżonej decyzji zarzucili:
1) naruszenie art. 21 ust. 2 w zw. z art. 64 ust. 2 Konstytucji poprzez naruszenie prawa do słusznego odszkodowania za wywłaszczenie oraz prawa do równej ochrony własności;
2) naruszenie 132 ust. 1a w zw. z ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651) poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie przez organ, iż pomimo istnienia wszystkich okoliczności uzasadniających waloryzację ustalonego w drodze decyzji z dnia [...] lipca 1954 r. odszkodowania, organ uznał, iż w/w podstawa do jego wypłaty nie zachodzi;
3) naruszenie art. 7, 8 w zw. z 75, 77, 80, 86 k.p.a. poprzez uznanie przez organ, iż materiał dowodowy zgromadzony w sprawie jest wystarczający do uznania, iż W. P. odebrał odszkodowanie ustalone decyzją z dnia [...] listopada 1954 r., podczas gdy organ nie zgromadził w postępowaniu żadnego dowodu na w/w okoliczność, a okoliczności przeciwne wskazywane przez stronę (zeznania stron, brak dokumentów wypłaty, brak dowodów wezwań i odbioru decyzji, inne opisane w uzasadnieniu) organ pominął w całości, co spowodowało naruszenie zasady wyczerpującego rozpatrzenia i oceny całokształtu materiału dowodowego, a także zasady prawdy obiektywnej i pogłębiania zaufania do władzy publicznej;
4) naruszenie art. 138 § 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji Prezydenta Miasta B. podczas, gdy organ powinien był decyzję te uchylić.
W oparciu o powyższe zarzuty, skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej.
W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinęli podniesione zarzuty oraz m.in. wskazali, że dokumenty, na które powołują się organy są wewnętrznie sprzeczne, albowiem w jednym z nich jako datę wypłaty odszkodowania wskazuje się rok 1954, a w drugim rok 1955. Nie wskazują one, że odszkodowanie zostało przez W. P. odebrane, gdyż na żadnym z nich nie widnieje jego podpis. W ocenie skarżących, brak doręczenia decyzji, brak doręczenia wezwania do odbioru odszkodowania oraz brak jakiegokolwiek potwierdzenia faktu odebrania odszkodowania przez W. P., nie może powodować ujemnych konsekwencji dla strony i pozbawić jej prawa do odszkodowania należnych jej roszczeń.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga jest zasadna i podlega uwzględnieniu.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną skargi.
Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd w niniejszej sprawie z punktu widzenia kryterium legalności jest zaskarżona decyzja Wojewody P. z dnia [...] lutego 2015 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] grudnia 2014 r.
Materialnoprawną podstawę dla wydania przedmiotowych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 518; dalej: u.g.n.), a w szczególności przepis art. 132 ust. 2, z którego wynika, że wysokość odszkodowania ustalona w decyzji podlega waloryzacji na dzień jego zapłaty. Waloryzacji dokonuje organ, osoba lub jednostka organizacyjna zobowiązana do zapłaty odszkodowania.
W sprawie niniejszej bezsporne jest, że na podstawie orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w B. z dnia [...] lipca 1954 r., Nr [...], doszło do wywłaszczenia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości o powierzchni 1930 m2, położonej w B. przy ul. [...] i [...], nieposiadającej księgi wieczystej, a stanowiącej własność W. P.. Poza sporem jest również fakt, że orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w B. z dnia [...] listopada 1954 r., Nr [...], wydanym na podstawie art. 27 - 33 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. z 1952 r. Nr 4, poz. 31; dalej: dekret), i przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 listopada 1952 r. w sprawie ustalenia norm szacunkowych dla nieruchomości nabywanych w celu realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. z 1952 r. Nr 52, poz. 339; dalej: rozporządzenie), przyznano W. P. odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość, w kwocie 995,88 zł.
Kwestią sporną natomiast była okoliczność wypłaty tegoż odszkodowania na rzecz ówczesnego właściciela. Od niej zależy rozstrzygnięcie sprawy, bowiem wypłata odszkodowania powoduje, że waloryzacja świadczenia nie jest możliwa.
W tym miejscu podkreślenia wymaga, że niniejsza sprawa była już przedmiotem rozpoznania przez WSA w Białymstoku, który wyrokiem z dnia 1 października 2013 r., w sprawie II SA/Bk 425/13, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] grudnia 2012 r. i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Z mocy art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Przez ocenę prawną, o której mowa w tym przepisie rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego oraz kwestii zastosowania określonego przepisu prawa do ustalonego stanu faktycznego (por. wyrok NSA z dnia 9 października 2014 r., sygn. akt II FSK 2523/12). Ustanowiona w tym przepisie zasada związania powoduje, że skutki wyroku sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie zostało wydane, postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne, jak również wszystkie przyszłe postępowania administracyjne i sądowoadministracyjne dotyczące danej sprawy administracyjnej (por. wyrok NSA z dnia 16 października 2014 r., sygn. akt II FSK 2506/12). Z racji rozwiązania prawnego, przyjętego w art. 153 p.p.s.a., strona (ale również i organ administracji publicznej) nie może już na dalszych etapach postępowania skutecznie zakwestionować przesądzonych już wcześniej przez sąd kwestii. Nie chodzi przy tym o to, czy formułowane zarzuty są zasadne, czy też nie, lecz o to, że na danym etapie postępowania nie mogą już być skutecznie podnoszone. Uregulowania zawarte w art. 153 p.p.s.a. mają zapobiec sytuacji, w której określona kwestia byłaby odmiennie oceniana w kolejnych orzeczeniach sądu (por. wyrok NSA dnia 24 września 2014 r., sygn. akt II FSK 2541/12).
Wobec tego, wiążąca jest w niniejszej sprawie ocena prawna Sądu w sprawie II SA/Bk 425/13, że: dokonując analizy powyższych dokumentów (pismo z dnia 20 listopada 1954 r. nazwane jako "Pozew" skierowane do Prezydium Miejskiej Rady Narodowej; pismo D. w B. z dnia [...] marca 1955 r. skierowane do Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w B.; pismo Odwoławczej Komisji Wywłaszczeniowej z dnia [...] lipca 1957 r. o utrzymaniu w mocy orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia .. czerwca 1957 r. wydane w stosunku do strony analogicznego postępowania, B. D.) oraz pozostałej części materiału zgromadzonego w toku postępowania administracyjnego, Sąd doszedł do wniosku, że ustalenia organów administracji, że odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość zostało wypłacone W. P. nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy.
Dalej Sąd ten stwierdził, że konkludując powyższe należy stwierdzić, że powołany w zaskarżonej decyzji materiał dowodowy nie jest wystarczający na przyjęcie jako udowodnionego faktu wypłaty ustalonego w decyzji z dnia [...] listopada 1954 r., odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość.
W stanie faktycznym niniejszej sprawy organy, zgodnie z zaleceniami wynikającymi ze wskazanego wyroku, przeprowadziły postępowanie dowodowe w szerokim zakresie i, co same przyznają, nie znalazły jakichkolwiek innych dowodów potwierdzających fakt wypłaty odszkodowania W. P. Co więcej, dopuszczony przez nie dowód z przesłuchania wnioskodawców jako strony nie tylko nie potwierdził faktu wypłaty odszkodowania, ale wręcz mu zaprzeczył. Powyższe oznacza zatem, że organy w niniejszym postępowaniu orzekały na podstawie materiału dowodowego zebranego w postępowaniu, które było już przedmiotem oceny dokonanej przez WSA w Białymstoku w wyroku z dnia 1 października 2013 r. oraz nowych dowodów w postaci przesłuchania wnioskodawców jako strony. Nie budzi wątpliwości, że dowody w postaci pisma D. w B. z dnia [...] marca 1955 r. oraz pisma Naczelnika Wydziału w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych nr [...] z dnia [...] kwietnia 1960 r. (k. 302 akt adm.), na których oparły swoje rozstrzygnięcia organy w niniejszym postępowaniu, były przedmiotem oceny dokonanej przez Sąd w sprawie II SA/Bk 425/13.
Powyższe w ocenie Sądu oznacza, że w stanie faktycznym sprawy mamy do czynienia z sytuacją, w której dowód z przesłuchania stron zaprzeczył faktowi wypłaty odszkodowania, zaś odnośnie pozostałego materiału dowodowego mamy ocenę prawną wyrażoną we wskazanym wyroku, z której wynika, że "powołany w zaskarżonej decyzji materiał dowodowy nie jest wystarczający na przyjęcie jako udowodnionego faktu wypłaty ustalonego w decyzji z dnia [...] listopada 1954 r. odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość".
W stanie faktycznym niniejszej sprawy organy obu instancji naruszyły zatem art. 153 p.p.s.a. Nie zastosowały się bowiem do oceny prawnej dokonanej przez sąd i ponownie bezprawnie dokonały, w oparciu o ten sam materiał dowodowy, ustaleń sprzecznych z dotychczas ustalonym stanem faktycznym w cytowanym wyroku. Niezastosowanie się natomiast przez organ administracji, przy ponownym rozstrzyganiu, do oceny prawnej wyrażonej przez sąd w wyroku, narusza zasadę związania organu oceną prawną i oznacza, że podjęte w ten sposób rozstrzygnięcie jest wadliwe (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 3 września 2014 r., sygn. akt II SA/Gd 278/14). Powyższe naruszenie, w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zdaniem Sądu, zasadne są także zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 80 k.p.a. i art. 86 k.p.a., które to naruszenie również mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy przyjmują bowiem z jednej strony, że dowód z przesłuchania stron dopuszcza się w sytuacji, gdy pozostały niewyjaśnione fakty istotne do rozstrzygnięcia sprawy, a po przeprowadzeniu tego dowodu stają na stanowisku, że fakty te jednak zostały wyjaśnione i orzekają wbrew dowodom uzyskanym w trakcie przesłuchania stron. Z kolei art. 80 k.p.a. nakazuje organom dokonywanie oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W stanie faktycznym niniejszej sprawy organy odmówiły wiarygodności dowodom z zeznań stron tylko dlatego, że w ich mniemaniu istnieją dowody z dokumentów, które przesądzają, że odszkodowanie zostało wypłacone. Dokumentów zaś takich, co wiążąco wykazano w wyroku WSA w Białymstoku z dnia 1 października 2013 r. w sprawie II SA/Bk 425/13, nie ma, a zatem stanowisko organów w omawianej kwestii jest nieprawidłowe.
Stwierdzone wyżej naruszenia przepisów postępowania, mające wpływ na prawidłowość ustalonego stanu faktycznego sprawy, czyni przedwczesną ocenę zaskarżonej decyzji z punktu widzenia prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. W postępowaniu sądowoadministracyjnym w pierwszej kolejności przeprowadzona jest kontrola aktów administracyjnych z punktu widzenia ewentualnego istnienia wad powodujących nieważność decyzji lub dających podstawę do ich uchylenia. Przyjęcie takiej kolejności badania zgodności z prawem decyzji uzasadnione jest tym, że ustalenie którejkolwiek z wad decyzji powodujących stwierdzenie jej nieważności lub dających podstawę do jej uchylenia czyni dalszą kontrolę nie tylko zbędną, ale i niedopuszczalną (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Komentarze, T. Woś, H. Knysiak- Molczyk, M. Romańska, WP LexisNexis; W-wa 2005, str. 461). Z tych przyczyn poza rozważaniami pozostają pozostałe zarzuty skargi.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organy wezmą pod uwagę argumentację przedstawioną przez Sąd w niniejszym wyroku, a przy wydawaniu rozstrzygnięcia zobowiązane będą uwzględnić dokonaną wykładnię omawianych przepisów.
Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.
Na mocy art. 152 p.p.s.a. należało stwierdzić, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 p.p.s.a. i art. 202 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło