II SA/Bk 251/08

WyrokWSA w Białymstoku2008-07-10

Skład orzekający: Anna Sobolewska-Nazarczyk, Stanisław Prutis, Małgorzata Roleder

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmawiająca zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, oparta na przepisie art. 229a ustawy o gospodarce nieruchomościami, może zostać utrzymana w mocy po wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającym niezgodność tego przepisu z Konstytucją?
Ratio decidendi
Decyzja administracyjna oparta na przepisie uznanym przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją narusza prawo w stopniu dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W związku z tym, sąd administracyjny jest zobowiązany uchylić taką decyzję, jak również poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, niezależnie od tego, czy niezgodność przepisu z Konstytucją miała wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku R. K. P. o zwrot nieruchomości wywłaszczonej w 1974 r. na cele budownictwa mieszkaniowego, która następnie została przeznaczona pod budowę Urzędu Wojewódzkiego. Prezydent Miasta Ł. odmówił zwrotu nieruchomości, powołując się na art. 229a ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wojewoda P. utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa, w tym błędną wykładnię i zastosowanie art. 229a ustawy, a także brak rozpatrzenia wniosku o zawieszenie postępowania. Sąd administracyjny uchylił obie decyzje, wskazując na wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność art. 229a ustawy z Konstytucją.
Rozstrzygnięcie
1. uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody P. z dnia [...] lutego 2008 r. i poprzedzającą jej wydanie decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] stycznia 2008 r., 2. stwierdza, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Wojewody P. na rzecz skarżącej R. K. P. kwotę 200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Sędziowie sędzia NSA Stanisław Prutis,, asesor WSA Małgorzata Roleder (spr.), Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 lipca 2008 r. sprawy ze skargi R. K. P. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą jej wydanie decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] stycznia 2008 r., nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Wojewody P. na rzecz skarżącej R. K. P. kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Prezydent Miasta Ł. działając na wniosek R. K. P. decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r., nr [...] odmówił zwrotu wykupionej na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości oznaczonej nr [...] (obecnie część działki nr [...]) o powierzchni [...] m2, położonej w Łomży przy ulicy N. [...] . W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że E. S., R. K. P. i T. H. S. aktem notarialnym z dnia [...] czerwca 1974 r. sprzedali w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64) na rzecz Skarbu Państwa nieruchomość oznaczoną nr [...] o powierzchni [...] m2, położoną w Ł. przy ulicy N. [...] . Zgodnie z decyzją Wydziału Gospodarki Komunalnej, Przestrzennej, Ochrony Środowiska i Komunikacji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Ł. z dnia [...] sierpnia 1973 r. Nr [...] o zatwierdzeniu planu realizacyjnego, nieruchomość ta przeznaczona została pod budownictwo mieszkaniowe spółdzielcze - wysokie. Do wniosku o zwrot nieruchomości R. K. P. załączyła umowę, w której E. S. i T. H. S. zrzekają się przysługującego im prawa do odzyskania nieruchomości na rzecz swojej siostry R. K. P.. W uzasadnieniu stanu faktycznego nieruchomości, organ wyjaśnił, że w roku 1976 tereny, na których znajdowała się przedmiotowa działka, objęte zostały zmianą planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta Ł.. Plan ten zatwierdzony został uchwałą Nr [...] Wojewódzkiej Rady Narodowej w Ł. z dnia października 1976 r. i stał się nieaktualny dla potrzeb budownictwa mieszkaniowego w Ł.. Teren ten został przeznaczony pod koncentrację usług miejskich typu - Urząd Wojewódzki, administracja gospodarcza i terenowa, bank, domy towarowe, pawilony handlowe, salon samochodowy, dom meblowy, kino. (oznaczony na rysunku planu symbolem [...] ). Natomiast aktem notarialnym Rep. [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa w Ł. zrzekła się prawa użytkowania wieczystego gruntu między innymi do działki nr [...] . W trakcie odnowienia ewidencji gruntów przedmiotowa nieruchomość została połączona z przyległymi gruntami i nadano jej numer [...] o powierzchni [...] ha. Na terenie tym na podstawie decyzji Nr [...] z dnia 14 lipca1977 r. oraz decyzji Nr [...] z dnia [...] września 1978 r. w sprawie zatwierdzenia planu realizacyjnego budowy Urzędu Wojewódzkiego w Ł. wydanych przez Głównego Architekta Województwa, Wojewódzkiej Dyrekcji Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich w Ł. zrealizowano inwestycję celu publicznego polegającą na budowie Urzędu Wojewódzkiego w Ł.. W dalszej części uzasadnienia organ wywodził, iż cel użyteczności publicznej, jakim była budowa Urzędu Wojewódzkiego w Ł. mógł stanowić podstawę wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości stosownie do ustawy wówczas obowiązującej. Jako podstawę prawną decyzji Prezydent Miasta Ł. wskazał art. 229a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Od niniejszej decyzji odwołanie złożyła R. K. P., w którym nie zgodziła się z zaskarżonym rozstrzygnięciem wnosząc między innymi o zawieszenie postępowania administracyjnego w sprawie na podstawie art. 98 § 1 kpa. W uzasadnieniu odwołania skarżąca podała, że zgodnie z treścią art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości wywłaszczenie jest dopuszczalne, jeżeli wywłaszczona nieruchomość jest ubiegającemu się o wywłaszczenie niezbędna na cele użyteczności publicznej, obrony Państwa albo dla wykonania zadań określonych w zatwierdzonych planach gospodarczych. Jej zdaniem owa niezbędność była poza celem wywłaszczenia. W czasie wywłaszczenia nie planowano w ogóle budowy Urzędu Wojewódzkiego, dlatego w niniejszej sprawie nie może być mowy o niezbędności wywłaszczenia na cel użyteczności publicznej. W dniu wydania decyzji o wywłaszczeniu zrealizowany na nieruchomości cel wywłaszczenia (budowa Urzędu Wojewódzkiego) nie mógł stanowić podstawy wywłaszczenia. Zdaniem skarżącej, w sprawie nie znajduje zastosowania przepis art. 229a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. O ile bowiem cel wywłaszczenia był zgodny z treścią ustawy z 1958 r., o tyle brak było spełnienia przesłanki niezbędności wywłaszczenia dla realizacji tego celu. Przedmiotowa działka nie została zagospodarowana, a przeznaczona jest pod trawnik stanowiąc dzikie boisko dla okolicznej młodzieży. Traktowanie jej jako terenu zabudowanego budynkiem Urzędu Wojewódzkiego jest rażąco niesprawiedliwe. Nie został więc na nieruchomości zrealizowany jakikolwiek cel, o jakim była mowa podczas wykupu nieruchomości w roku 1974. Ponadto skarżąca wniosła o zawieszenia postępowania z racji złożenia przez Rzecznika Praw Obywatelskich w Trybunale Konstytucyjnym wniosku o stwierdzenie niezgodności z Konstytucją RP miedzy innymi przepisu art. 229a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Według skarżącej rozstrzygnięcie tego zagadnienia okazać się może wiążące w tej sprawie, gdyż przepis ten stanowił podstawę wydania zaskarżonej decyzji. Wojewoda P. decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2008 r. utrzymał zaskarżoną decyzję pierwszoinstancyjną w mocy. W uzasadnieniu, jako podstawę swojej decyzji wskazał przepisy art. 136 ust. 3, art. 137, art. 229 i art. 229a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004r., Nr 261, poz. 2603 ze zm.). Organ II instancji wyjaśnił, iż sporna nieruchomość została nabyta na rzecz Skarbu Państwa w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości z przeznaczeniem pod budownictwo mieszkaniowe, wykorzystana natomiast została pod budowę Urzędu Wojewódzkiego w Ł. Zgodnie z art. 3 ust. 1 tej ustawy wywłaszczenie jest dopuszczalne, jeżeli wywłaszczona nieruchomość jest ubiegającemu się o wywłaszczenie niezbędna na cele użyteczności publicznej, na cele obrony Państwa albo dla wykonania zadań określonych w zatwierdzonych planach gospodarczych. Pojecie "celu użyteczności publicznej" zgodnie z poglądami występującymi w doktrynie i orzecznictwie, musi się łączyć z powszechnością i ogólną dostępnością dla całego społeczeństwa (wyrok I SA/Wa 1447/2005 LEX nr 221991). Zdaniem organu II instancji Urząd Wojewódzki niewątpliwie służy zaspokajaniu określonych potrzeb społecznych, a zatem w trybie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. mogła być wywłaszczona sporna nieruchomość pod jego budowę. Zgodnie z art. 16 ust. 3 pkt 1 ustawy z 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości do wniosku o wywłaszczenie nieruchomości należało dołączyć uzgodnienia, z właściwym terenowym organem administracji państwowej miejsca realizacji inwestycji. W niniejszej sprawie dowodem takim jest decyzja z dnia [...] lipca 1977 r. ustalająca miejsce i warunki realizacji inwestycji budowy Urzędu Wojewódzkiego. W granicach terenów przeznaczonych pod inwestycję znalazła się również sporna nieruchomość, która aktualnie stanowi trawnik wokół budynku Urzędu Wojewódzkiego i pod taki też cel była przeznaczona w planie realizacyjnym budowy Urzędu. Niezasadny jest zatem zarzut skarżącej, że nieruchomość nie została użyta pod budowę Urzędu Wojewódzkiego. Odnosząc się do wniosku skarżącej o zawieszenie postępowania organ stwierdził, że zawieszenie postępowania może nastąpić z przyczyn określonych w art. 97 § 1 kpa, a w sprawie brak było przesłanek z tego przepisu. Skargę na powyższą decyzję Wojewody P. z dnia [...] lutego 2008 r. złożyła do sądu administracyjnego R. K. P. wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania art. 101 § 1 kpa w zw. z art. 98 § 1 kpa polegające na nie wydaniu postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania na wniosek strony oraz art. 229a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (jedn. tekst Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz.2603 ze zm.) poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Skarżąca podniosła ponadto, że organ II instancji orzekł niejako w swojej sprawie, gdyż ma tam swoją siedzibę. Ustosunkowując się do zarzutów skargi organ II instancji stwierdził, że podnoszone w skardze zarzuty nie stanowią nowych okoliczności w sprawie, lecz znane były organowi w prowadzonym postępowaniu, co do których organ odwoławczy szczegółowo ustosunkował się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Również zarzut skarżącej, że organ II instancji orzekał w swojej sprawie jest bezpodstawny, gdyż zgodnie przepisami art. 25 § 1 kpa organ administracji publicznej podlega wyłączeniu od załatwienia sprawy dotyczącej interesów majątkowych jego kierownika lub osób pozostających z tym kierownikiem w stosunkach określonych w art. 24 § 1 pkt 2 i 3. W niniejszej sprawie sytuacja taka nie występuje, ponieważ zgodnie z przepisami art. 7 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o administracji rządowej w województwie (Dz. U. z 2001 r. Nr 80, poz.872 ze zm.) Wojewoda jest między innymi organem wyższego stopnia w rozumieniu przepisów o postępowaniu administracyjnym, jeżeli ustawy szczególne tak stanowią. Natomiast zgodnie z przepisami tej ustawy oraz statutem P. Urzędu Wojewódzkiego w B. funkcję kierownika Urzędu pełni Dyrektor Generalny, któremu jako stronie doręczono zaskarżoną decyzję. Wojewoda P. wniósł zatem o oddalenie skargi jako bezzasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje. Skarga podlegała uwzględnieniu. Zgodnie z treścią przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz przepisu art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne w zakresie swej właściwości sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje, postanowienia i inne akty z zakresu administracji publicznej, a także skarg na bezczynność i polega na badaniu zgodności tych czynności i aktów z przepisami prawa materialnego oraz prawa procesowego. Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzygając sprawę w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to możliwość wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego aktu administracyjnego także z przyczyn nie podniesionych w skardze, a z powodu naruszenia przepisów prawa dostrzeżonych przez sąd z urzędu. Przedmiotem dokonywanej kontroli sądowej jest decyzja o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości położonej w Ł. przy ul. N. [...] , oznaczonej obecnie jako działka nr [...], stanowiąca własność Skarbu Państwa. Podstawę materialnoprawną powyższego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy art. 136 ust. 3, art. 142, art. 229 i art. 229a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) - zwanej dalej ustawą. Zgodnie z brzmieniem art. 136 ust. 3 ustawy poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jego części, jeżeli – stosownie do art. 137 ustawy – stała się ona zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Roszczenie to zgodnie z art. 229 ustawy nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie tej ustawy (1 stycznia 1998 r.) nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Natomiast zgodnie z art. 229a - przepis art. 229 stosuje się, jeżeli na nieruchomości został zrealizowany inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, który w dniu wydania decyzji mógł stanowić podstawę do wywłaszczenia. W przedmiotowej sprawie organy obu instancji możliwość zwrotu wywłaszczonej nieruchomości rozpatrywały w oparciu o przepis art. 229a ustawy. Tymczasem wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2008 r. (sygn. K 6/05) Trybunał Konstytucyjny orzekł o niekonstytucyjności przepisów art. 136 ust. 6, 137 ust. 2 i 229 "a" ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami a także art. 15 ustawy z dnia 28.11.2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2004 r. Nr 141, poz. 1492). Wyrok Trybunału Konstytucyjnego został opublikowany w Dzienniku Ustaw z dnia 9 kwietnia 2008r. Nr 56, poz. 369. W świetle orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego zasada zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jest oczywistą konsekwencją art. 21 ust. 2 Konstytucji, który dopuszczając wywłaszczenie "jedynie na cele publiczne" tworzy nierozerwalny związek pomiędzy określeniem tych celów w decyzji o wywłaszczeniu a faktycznym sposobem użycia wywłaszczonej rzeczy. Zasada zwrotu wywłaszczonej nieruchomości obejmuje nie tylko restytucję prawa własności, ale również użytkowania wieczystego, a także ograniczonych praw rzeczowych. Wprowadzone znowelizowanym brzmieniem art. 137 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami ograniczenie zwrotu wywłaszczonych gruntów, na których niezrealizowano celu wywłaszczenia, jedynie do ich części, bądź możliwych do zagospodarowania zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, bądź przylegających do nieruchomości stanowiącej własność osoby wnioskującej o zwrot, nie znajduje – zdaniem Trybunału Konstytucyjnego – uzasadnienia w świetle zasady proporcjonalności, albowiem bezpodstawnie różnicuje sytuację byłych właścicieli w zależności od tego, czy cel wywłaszczenia zrealizowano na całej nieruchomości, czy też jedynie na jej części. Zasady zwrotu wywłaszczonej nieruchomości nie można zawężać jedynie do przypadków, gdy cała nieruchomość stała się zbędna na cel publiczny wskazany w decyzji o wywłaszczeniu. Niedopuszczalne jest także – zdaniem Trybunału Konstytucyjnego – odmawianie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, na której wprawdzie zrealizowano cel publiczny, ale inny niż określony w decyzji wywłaszczeniowej. Opisany wyżej wyrok Trybunału Konstytucyjnego miał decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia sądu administracyjnego w sprawie niniejszej. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił bowiem jak już wyżej wskazano przepis art. 229a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, który został uznany za niezgodny z art. 21 ust. 2 w związku z art. 64 ust. 2 oraz z art. 7 Konstytucji. Zgodnie zaś z utrwaloną linią orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego skutkiem orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego o niekonstytucyjności przepisu stanowiącego podstawę prawną decyzji jest powinność uchylenia takiej decyzji w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Jest bowiem zasadą, że sąd administracyjny uchyla zaskarżoną decyzję, jeżeli stwierdzi wystąpienie w sprawie przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego (vide: wyrok WSA w Gdańsku z dnia 21 czerwca 2006 r. sygn. akt III SA/Gd 282/06, Lex 203309). Pogląd podobny wyraził też Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 sierpnia 1999 r. sygn. IISA 1027/99, Lex nr 4680, stwierdzając, że skoro okoliczność orzeczenia przez Trybunał Konstytucyjny o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, na podstawie którego to aktu została wydana decyzja, jest podstawą do wznowienia postępowania administracyjnego (przesłanką wznowieniową), to taka regulacja prawna uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny. Stosownie do treści art. 145 "a" § 1 kpa, orzeczenie przez Trybunał Konstytucyjny o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją stanowi podstawę do żądania wznowienia postępowania administracyjnego, a stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd uchyla decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Przyjmuje się przy tym, że podstawa wznowienia postępowania administracyjnego określona w art. 145 "a" kpa jest podstawą uchylenia decyzji administracyjnej przez sąd administracyjny także wtedy, gdy wyrok Trybunału zapadł po podjęciu zaskarżonej decyzji (tak J. Zimmermann w glosie do wyroku NSA z dnia 6 stycznia 1999 r. IIISA 4728/97, opublikowanej w OSP Nr 1, 2000 r., poz. 16, oraz NSA w wyroku z dnia 29 września 1999 r. sygn. I SA/ Łd 1327/97, Lex 43292). W konkretnej sprawie należało zatem uwzględnić fakt niekonstytucyjności art. 229a ustawy o gospodarce nieruchomościami, który stanowił podstawę prawną orzekania o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. W świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego za niedopuszczalną należy traktować odmowę zwrotu spornych gruntów z powołaniem się na okoliczności mające dowodzić przeznaczenia tych gruntów na inne cele publiczne niż wynikające z decyzji Wydziału Gospodarki Komunalnej, Przestrzennej, Ochrony Środowiska i Komunikacji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z Ł. z dnia [...] sierpnia 1973 r., Nr [...] o zatwierdzeniu planu realizacyjnego z przeznaczeniem na budownictwo mieszkaniowe spółdzielcze – wysokie. W niniejszej sprawie organ odmawiając zwrotu wywłaszczonego gruntu powołał się na fakt, że w roku 1976 została wydana decyzja o zmianie planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta Ł. Plan ten natomiast zatwierdzony został uchwałą Nr [...] Wojewódzkiej Rady Narodowej w Ł. z dnia [...] października 1976 r. i stał się nieaktualny dla potrzeb budownictwa mieszkaniowego w Ł.. Teren ten został przeznaczony pod koncentrację usług miejskich typu - Urząd Wojewódzki, administracja gospodarcza i terenowa, bank, domy towarowe, pawilony handlowe, salon samochodowy, dom meblowy, kino. Reasumując, w niniejszej sprawie należało uwzględnić fakt niekonstytucyjności art. 229a ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wydanie aktu administracyjnego z powołaniem się na przepis ustawy, który jest niezgodny z Konstytucją oznacza wydanie aktu z naruszeniem przepisów wyższej rangi. W takim przypadku w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia do sądu jest decyzja zachodzą podstawy do stwierdzenia naruszenia prawa w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W tym miejscu godzi się podnieść, iż naruszenia prawa nie można ograniczać tylko do sytuacji, gdy zachodzi prosta sprzeczność między treścią przepisu a sposobem jego zastosowania przez organ administracji. W postępowaniu administracyjnym przez wydanie decyzji z naruszeniem prawa rozumie się także takie sytuacje, w których organowi administracji nie można postawić zarzutu naruszenia przepisów w toku wydawania decyzji. Dotyczy to na przykład niektórych podstaw wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 5 i 8 kpa), jak również przypadku, jaki niewątpliwie ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. W konsekwencji stwierdzenie przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności art. 229a z art. 21 ust. 2 w związku z art. 64 ust. 2 oraz z art. 7 Konstytucji RP oznacza dla niniejszej sprawy, iż przepis ten nie może być uznany za prawidłową podstawę prawną wydanych decyzji administracyjnych i to niezależnie od tego czy miało to wpływ na wynik sprawy, czy takiego wpływu nie miało. W tych uwarunkowaniach wskazane wyżej naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania obligowało Sąd na mocy art. 135 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej wydanie decyzji organu I instancji. Należy też przyznać słuszność zarzutu skarżącej dotyczącego naruszenia przepisu art. 98 § 1 i art. 101 § 1 kpa, poprzez jego niezastosowanie. Wniosek strony o zawieszenie postępowania administracyjnego spełniał wymogi formalne wyrażone w ww. przepisie. Tymczasem organ II instancji nie odniósł się do niego w sentencji decyzji z [...] lutego 2008 r., a uzasadniając odmowę jego uwzględnienia wskazał na brak przesłanek z art. 97 kpa (zwieszenie obligatoryjne), podczas gdy był to wniosek o zawieszenie postępowania na podstawie 98 § 1 kpa (zawieszenie fakultatywne). Organ nie rozważył zasadności wniosku z podstawy prawnej wskazanej przez wnioskodawczynię, czym naruszył oprócz art. 98 § 1 kpa także przepisy art. 6, art. 7, oraz art. 124 § 1 kpa. Ponownie rozpoznając sprawę organy administracji publicznej będą zobowiązane zastosować przepisy ustawy – o gospodarce nieruchomościami z uwzględnieniem zmiany stanu prawnego wynikającej z powołanego wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego, a także przepisy procedury administracyjnej określone w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego. Orzeczenie o niewykonywaniu zaskarżonego aktu wydano na podstawie art. 152, zaś o kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.–

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło