II SA/Bk 28/11

PostanowienieWSA w Białymstoku2011-03-07

Skład orzekający: Tomasz Oleksicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie o odszkodowanie za szkody dokonane przez zwierzęta łowne?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Wnioskodawca, posiadając dochody i oszczędności pozwalające na pokrycie kosztów postępowania, nie spełnił tego warunku, wobec czego odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Stan faktyczny
K. G. – S. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie dotyczącej odszkodowania za szkody wyrządzone przez zwierzęta łowne. Wnioskodawczyni wraz z rodziną utrzymuje się głównie z jej wynagrodzenia z umowy o pracę oraz działalności gospodarczej męża, który jednak poniósł stratę. Wnioskodawczyni posiada nieruchomość rolną, oszczędności oraz samochody. Sad prowadzony przez nią został zniszczony przez łosie, co wpłynęło na dochody rodziny. Wydatki miesięczne rodziny wynoszą około 3.200–3.300 zł.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Tomasz Oleksicki po rozpoznaniu w dniu 07 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi K. G. – S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] października 2010 r. Nr [...] w przedmiocie odszkodowania za szkody dokonane przez zwierzęta łowne p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. K. G. – S. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz ze współmałżonkiem P. S. oraz dziećmi A. S. ([...] lat) i J. S. ([...] lat). Źródłem dochodu rodziny pozostaje wynagrodzenie (zasadnicze i zmienne) uzyskiwane przez wnioskodawczynię z tytułu umowy o pracę w wysokości około 4.500 zł miesięcznie. P. S. prowadzi nieprzynoszącą dochodu działalność gospodarczą. Majątek skarżącej stanowi nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha. K. G. – S. ma zgromadzone oszczędności w kwocie 1.846 zł. Wnioskodawczyni wskazała, że prowadzony przez nią sad został zniszczony przez łosie, co w znaczny sposób uszczupliło dochód rodziny (k. 14 - 16). W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego tut. Sądu z dnia 10 lutego 2011 r. (k. 19) skarżąca wyszczególniła ponoszone miesięczne wydatki, w tym: czynsz – 300 zł; energia elektryczna – 88 zł; telefony stacjonarny i komórkowy 143 – 170 zł; przedszkole – 285 zł; szkoła – 50 zł; utrzymanie samochodu – 500 zł; ubezpieczenie na życie – 75 zł; rata spłaty kredytu – 182,40 zł; żywność i inne wydatki związane z prowadzeniem domu – 1.500 zł (około 50 zł dziennie); lekarstwa, badania oraz wizyty lekarskie – 100 – 150 zł. Mieszkanie przy ul. C. [...] w B. nie jest własnością wnioskodawczyni. K. G. – S. korzysta z niego dzięki uprzejmości swojej matki. P. S. prowadzi firmę P. P. S. z siedzibą w C. Przedsiębiorstwo to zajmuje się obsługą medialną, wydawnictwem, prowadzeniem portalu internetowego, reklamą. Skarżąca zajmuje się uprawą sadu o powierzchni [...] ha. Uprawa ta nie przyniosła w roku 2010 dochodu, gdyż został on doszczętnie zniszczony przez łosie. Pozostała powierzchnia areału wnioskodawczyni to łąki oraz [...] ha ziemi ornej. K. G. – S. nie posiada inwentarza żywego, nie otrzymuje również dopłat unijnych. Skarżąca posiada dwa samochody F. [...] rok prod. 2000 (wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej przez męża) oraz V [...], rok prod. 1998 (k. 21 – 22). Do akt sprawy wnioskodawczyni dołączyła: pismo Spółdzielni Mieszkaniowej "Z." w B. z dnia [...] marca 2010 r. o wysokości czynszu (k. 23); faktury za telefon stacjonarny i komórkowy (k. 24 i k. 26); fakturę za energię elektryczną (k. 25); PIT – [...] za 2010 r. określający dochód wnioskodawczyni (k. 27 – 28); dokumenty określające dochód osiągnięty w 2010 r. przez P. S. z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej (k. 29 – 33). Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądamiadministracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). W złożonym oświadczeniu K. G. – S. wykazała, iż źródłem utrzymania rodziny pozostaje dochód uzyskiwany przez nią z tytułu umowy o pracę w I. T. U. S.A. V. I [...] G. W 2010 r. skarżącą uzyskała z tego tytułu przychód w kwocie 55.459,21 zł (k. 27 – 28). P. S. prowadzi firmę P. z siedzibą w C. (profil działalności: obsługa medialna, wydawnictwo, prowadzenie portalu internetowego, reklama). W 2010 r. przedsiębiorstwo to poniosło stratę w wysokości 1.956,75 zł, przy wykazanym przychodzie 60.155,90 zł (k. 31). Wykazane wydatki miesięczne rodziny wynoszą łącznie 3.223,40 – 3.300,40 zł (czynsz, energia elektryczna, telefony stacjonarny i komórkowy, przedszkole, szkoła, utrzymanie samochodu, ubezpieczenie na życie, rata spłaty kredytu, żywność i inne wydatki związane z prowadzeniem domu, lekarstwa, badania, wizyty lekarskie). W skład majątku wnioskodawczyni wchodzi: nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha (w tym: sad – [...] ha, ziemia orna – [...] ha oraz łąki); samochody osobowe F. [...] rok prod. 2000 i V. [...], rok prod. 1998. K. G. – S. ma zgromadzone oszczędności w wysokości 1.846 zł. Uprawa sadu nie przyniosła w roku 2010 dochodu, gdyż został on doszczętnie zniszczony przez łosie. Na obecnym etapie koszty postępowania sądowoadministracyjnego ograniczają się do uiszczenia wpisu w kwocie 200 zł (k. 2) oraz ewentualnie do pokrycia kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Podkreślić w tym miejscu należy, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym, jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi bowiem w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego akcentuje się, iż to na stronie ciąży obowiązek udowodnienia, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy (vide: postanowienia NSA: z dnia 05 września 2005 r. sygn. akt II FZ 414/05; z dnia 18 lutego 2005 r., sygn. akt OZ 1510/04; z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04; z dnia 31 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 146/04; z dnia 19 października 2007 r., sygn. akt II FZ 498/07, niepublikowane). Mając na uwadze powyższe okoliczności należało stwierdzić, iż posiadanie przez K. G. – S. i P. S. źródeł dochodu oraz zgromadzonych oszczędności pozwalają na uznanie, iż są oni w stanie pokryć koszty postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie niniejszej. W 2010 r. skarżąca z tytułu pracy w I. T. U. S.A. V. I. [...] uzyskała przychód w kwocie 55.459,21 zł (40.407,15 zł netto). P. S. z prowadzonej działalności gospodarczej P. z siedzibą w C. uzyskał w 2010 r. przychód w wysokości 60.155,90 zł przy wykazanej niewielkiej stracie 1.956,75 zł. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 24 czerwca 2008 r. (sygn. akt I FZ 260/08) wskazał, iż strata wynikająca z zeznań podatkowych i bilansu jest jedynie wynikiem bilansowym nadwyżek kosztów nad przychodami, nie oznacza natomiast braku środków finansowych, a co za tym idzie, sama okoliczność nie warunkuje potrzeby udzielania pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych (LEX nr 479125). Powyższe kwoty świadczą o znacznym potencjale finansowym rodziny, pozwalającym zarówno na pokrycie bieżących wydatków (3.223,40 – 3.300,40 zł miesięcznie) oraz zgromadzenie oszczędności. Zgromadzone środki pieniężne powinny być przynajmniej w części przeznaczone na pokrycie kosztów prowadzonego postępowania sądowoadministracyjnego. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło