II SA/Bk 286/12
WyrokWSA w Białymstoku2012-07-03
Skład orzekający: Grażyna Gryglaszewska, Anna Sobolewska-Nazarczyk, Danuta Tryniszewska-Bytys
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy nadzoru budowlanego prawidłowo umorzyły postępowanie w sprawie legalności zabudowy fermy lisów, uznając, że wszystkie obiekty powstały legalnie na podstawie pozwoleń z lat 80. XX wieku, mimo braku pełnej dokumentacji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo umorzyły postępowanie administracyjne na podstawie art. 105 § 1 kpa. Stwierdzono, że istniejące obiekty budowlane, w tym budynek gospodarczy, wiata, szopa i ustęp, powstały legalnie na podstawie pozwoleń na budowę i planów realizacyjnych z lat 80. XX wieku. Pomimo braku pełnej dokumentacji, co jest zrozumiałe po upływie blisko 30 lat, organy zasadnie oparły się na dostępnych decyzjach i planach, a także na materiałach dowodowych zebranych w poprzednich postępowaniach sądowych, uznając, że nie stwierdzono samowoli budowlanej ani nielegalnej rozbudowy.Stan faktyczny
Skarżący J. S. kwestionował legalność zabudowy fermy lisów należącej do K. K. Po wcześniejszych postępowaniach i wyrokach sądów administracyjnych, w tym NSA, sprawa dotyczyła ponownego zbadania legalności budowy obiektów na działce. Organy nadzoru budowlanego, po analizie dostępnej dokumentacji z lat 80. XX wieku oraz materiałów z poprzednich postępowań, umorzyły postępowanie, uznając obiekty za legalnie wybudowane. Skarżący zarzucił błędy w analizie materiału dowodowego, nieprawdziwy stan faktyczny w poprzednich orzeczeniach i naruszenie zasad bezpieczeństwa.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), Sędziowie sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk,, sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Protokolant Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie legalności zabudowy działki oddala skargę.
U podstaw podjętego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia.
Pismem z dnia [...].02.2005 r. J. S. (zwany dalej również Skarżącym) zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. (w skrócie: PINB PG) o wyjaśnienie, dlaczego zlokalizowane na osiedlu Z. w B. fermy lisie m.in. K. K. są mimo zakazu rozbudowywane.
Decyzją z dnia[...].03.2005 r. nr [...]organ pierwszej instancji odmówił ingerencji w przedmiocie rozbudowy ww. fermy zwierząt futerkowych. Po rozpatrzeniu odwołania P. Wojewódzki Inspektor nadzoru Budowlanego w B. ( w skrócie: [...]WINB) uchylił decyzję organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie w przedmiocie rozbudowy budynku socjalno-gospodarczego, klatek na lisy i ogrodzenie fermy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 9.03.2006 r. sygn. akt II SA/Bk 940/05 oddalił skargę strony skarżącej. Następnie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 20.06.2007 r. sygn. akt II OSK 917/06 oddalił skargę kasacyjną strony skarżącej.
Wnioskiem z dnia [...].06.2009 r., uzupełnionym w dniu [..].07.2009 r. oraz
w dniu [...].04.2010 r. Skarżący zwrócił się do PINB PG w B.
o kompleksowe zbadanie legalności budowy całej fermy lisów znajdującej się na nieruchomości o nr geod. [...]przy ul. L. w B., będącej własnością K.K.
Rozpatrując skargę Skarżącego na bezczynność PINB PG w B., WSA w Białymstoku wyrokiem z dnia 04.02.2010 r. sygn. akt. SAB/k 48/09 zobowiązał ww. organ do załatwienia w terminie miesiąca od dnia doręczenia akt organowi-wniosku Skarżącego z dnia [...].06.2009 r. w przedmiocie zbadania legalności zabudowy fermy lisów, należącej do K. K., zlokalizowanej na działce nr geod. [...]przy ul. L. w B.
W związku z powyższym PINB PG w B. decyzją z dnia
[...].08.2010 r. nr: [...] odmówił ponownej kontroli legalności zabudowy przedmiotowej działki K. K. Na skutek wniesionego odwołania, decyzją z dnia [...].09.2010 r. nr [...], [...]WINB w B. uchylił w całości zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Ponownie rozpatrując sprawę PINB PB decyzją z dnia [...].11.2010 r.
nr [...]umorzył postępowanie w przedmiocie legalności zabudowy przedmiotowej działki. Po rozpatrzeniu odwołania [...]WINB w B. decyzją
z dnia [...].01.2011 r. nr [...]uchylił zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia w celu uzupełnienia materiału dowodowego. Organ odwoławczy zlecił organowi pierwszej instancji, aby zbadał czy obiekty nieobjęte postępowaniem zakończonym decyzją ostateczną z dnia [...].09.2005 r. znajdują się na fermie K. K. ,oraz czy powstały legalnie.
Decyzją z dnia [...].06.2011 r. nr [...] PINB PG w B. umorzył postępowanie administracyjne w przedmiocie legalności zabudowy ww. działki. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji, biorąc pod uwagę fakty ustalone we wcześniejszym postępowaniu oraz podczas kontroli w latach 2004 i 2005 (gdzie nie stwierdzono samowoli budowlanej i użytkowej), stwierdził, że dają one podstawę do uznania, iż wszystkie obiekty budowlane znajdujące się na nieruchomości o nr [...]powstały w 1983 r. za wiedzą i zgodą władz administracyjnych. Ponadto organ wskazał, że kontrole przeprowadzone w dniach: [...].05.2010 r. i [...].07.2010 r. potwierdziły, ze od 2005 r. na przedmiotowej działce K. K. nie realizował żadnych robót budowlanych wymagających uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia do właściwego organu oraz, że nie został zmieniony sposób użytkowania istniejących obiektów. Poza tym organ podniósł, że kwestie związane
z przestrzeganiem wymogów związanych z utrzymaniem zwierząt futerkowych, czy też z odpadami podlegają kontroli organów inspekcji weterynaryjnej i sanitarnej.
W odwołaniu od powyższej decyzji Skarżący zarzucił organowi, że uchylił się od dokonania zaewidencjonowania wszystkich obiektów znajdujących się na terenie nieruchomości wskazując na opinie biegłego sądowego z dnia [...].12.2008 r. Strona skarżąca wniosła o stwierdzenie przez organ nadzoru budowlanego, czy popełniona została samowola budowlana.
[...]WINB w B. decyzją z dnia [...].02.2012 r. nr [...]utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Z uzasadnienia decyzji wynika, że na skutek prośby [...]WINB o przesłanie czytelnego planu realizacyjnego do wydanego w dniu [...].07.1983 r. przez Gminę pozwolenia na budowę budynku gospodarczego, Urząd Gminy D. D. pismem z dnia [...].01.2012 r. poinformował, że akta dotyczące pozwoleń na budowę z lat osiemdziesiątych zostały zarchiwizowane. W związku z powyższym organ odwoławczy całość materiału dowodowego odniósł do znajdującej się w aktach sprawy decyzji Naczelnika Gminy D. K. z dnia [...].04.1983
nr [...]udzielającej K. K. pozwolenia na budowę budynku gospodarczego o pow. zabudowy 36 m2, kubaturze 117 m3.
Na planie realizacyjnym zatwierdzonym ww. decyzją w legendzie zostały opisane obiekty oznaczone: nr [...]- projektowany budynek gospodarczy, nr [...]- budynek gospodarczy murowany, nr [...]- szopa projektowana, nr [...] i [...] projektowany śmietnik i wc. Organ odwoławczy stwierdził, ze ustalenia dokonane podczas kontroli przeprowadzonej w dniu [...].12.2011 r. przez organ pierwszej instancji są zbieżne
z kopią ww. decyzji. Budynek gospodarczy oznaczony nr [...] na szkicu o wymiarach 8,7 m x 4,1 m co stanowi 35,67 m2 został wybudowany w latach 1983-84 i jest użytkowany zgodnie z przeznaczeniem. Budynek oznaczony nr [...] to wiata przylegająca do budynku gospodarczego, wybudowana po uzyskaniu zgody organu. Budynek nr [...] to drewniana szopa. Z oświadczeń B. K. (małżonki K. K.) wynika, że szopa wraz z ustępem oznaczonym nr [...] zostały wybudowane wraz z budynkiem gospodarczym w latach 1983-84 za zgodą Urzędu Gminy. Pomiędzy budynkiem gospodarczym nr [...] i szopą nr [...] znajduje się wnęka nr [...]. [...]WINB stwierdził, że zlokalizowane na działce klatki dla zwierząt oznaczone nr [...] w protokole kontroli nie podlegają regulacjom ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane, gdyż nie są obiektami budowlanymi w rozumieniu ww. ustawy.
Ponadto organ odwoławczy podniósł, że w aktach sprawy znajduje się także decyzja Naczelnika Gminy D. K. z dnia [...].07.1983 r.
nr [...] zatwierdzająca K. K. plan realizacyjny fermy lisów we wsi Z. Z ww. decyzji wynika, że inwestycję należy realizować według załączonego planu realizacyjnego, objętego załącznikiem nr [...], którego Gmina obecnie nie posiada. Zdaniem organu odwoławczego brak ww. planu nie dowodzi, że załącznika takiego nie było.
Reasumując, [...]WINB w B. stwierdził, że obiekt nr 1 został wybudowany zgodnie z pozwoleniem na budowę z dnia [...].04.1983 r., z kolei obiekty oznaczone nr [...] uznał za wybudowane legalnie. Odnosząc się do dołączonej przez Skarżącego opinii biegłego z dnia [...].12.2008 r., organ stwierdził, że kontrola dokonana przez organ pierwszej instancji nie odbiega w istotny sposób od szkicu biegłego sądowego.
W skardze do tutejszego Sądu, Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej wydanie decyzji PINB PB w B. z dnia [...].06.2011 r. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podniosła, że analizę materiału dowodowego oparto na decyzji Naczelnika Gminy D. K. z dnia [...[.04.1983 r. nr [...].z której wynika zezwolenie na budowę jednego budynku gospodarczego. Tymczasem w analizie zaskarżonej decyzji na str. 3 organ stwierdza, że w planie realizacyjnym zezwolono na budowę pięciu obiektów budowlanych. Ponadto autor skargi wskazuje, że we wcześniejszych decyzjach, tj. PINB PG w B. z dnia [...[.03.2005 r. nr [...] oraz [...]WINB w B. z dnia [...[.09.2005 r. nr [...]stan faktyczny zabudowy nieruchomości określano jako budynek socjalno-gospodarczy, klatki dla lisów
i ogrodzenie fermy (str. 1 zaskarżonej decyzji), zaś w chwili obecnej postępowanie dotyczy pięciu obiektów budowlanych. Skarżący podniósł również, że wyrok NSA
z dnia 20.06.2007 r. sygn. akt II OSK 917/09 oddalający skargę kasacyjną w sprawie rozbudowy fermy był rozpatrzony na podstawie nieprawdziwego stanu faktycznego jednego budynku i klatki), zaś obecnie zabudowę określa się na pięć obiektów budowlanych powstałych w latach osiemdziesiątych. Strona skarżąca zaznaczyła również, że obiekty budowlane oznaczone w decyzji nr [...]to wiaty ze ścianami
i betonowymi posadzkami lub szopy, a więc obiekty wymagające zezwolenia na budowę. W ocenie skarżącego wątpliwości budzi również stwierdzenie organu, że obiekty powstały zgodnie prawem gdyż wcześniej były zezwolenia na budowę lub zgłoszenia, natomiast obecnie ich nie ma. Także, zdaniem Skarżącego, stan techniczny obiektów narusza podstawowe zasady bezpieczeństwa. Końcowo skarżący zarzucił, że nie umożliwiono mu jako stronie uczestnictwa w każdym etapie postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Podczas rozprawy w dniu 28 czerwca 2012 r. pełnomocnik organu wyjaśnił, że z dwóch pieczątek planu realizacyjnego do projektu podstawowego budynku gospodarczego nr [...] w Z. (karta 110 akt administracyjnych) wynika, że jest to plan realizacyjny do dwóch decyzji: z dnia [...].04.1983 r. i z dnia [...].07.1983 r. Poza tym wyjaśnił, że różnica w powierzchni budynku gospodarczego nr [...] w porównaniu
z opinią biegłego wynika stąd, że biegły ujął budynek gospodarczy i przylegająca wiatę jako całość, natomiast organ liczył metraż tych budowli osobno.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
Tytułem wstępu Sąd zwraca uwagę na okoliczność, że ferma zwierząt futerkowych K. K. (podobnie jak innych hodowców) stała się kwestią konfliktów sąsiedzkich i wielu spraw sadowych od czasu, kiedy działki sąsiednie, niegdyś rolnicze, mogłyby być aktualnie wykorzystywane pod zabudowę mieszkaniową. Powstał konflikt interesów, czego przykładem jest kolejna sprawa sadowa ze skargi J. S., którego działka sąsiaduje z terenem fermy lisów K. K. Skarżący swoim działaniem zmierza do eliminacji w/w fermy.
Tymczasem K. K. dysponuje ważną decyzją Naczelnika Gminy D. z dnia [...].07.1983 r. nr [...]o pozwoleniu na lokalizację fermy lisów na działce o nr. geod. [...] (obecnie nr [...]) położonej we wsi Z. wydanej zgodnie z uproszczonym planem zagospodarowania przestrzennego gminy D. zatwierdzonym zarządzeniem nr [...] Naczelnika Powiatu B. w dniu [...].12.1974 r. Obecnie teren ten jest objęty granicami administracyjnymi miasta B.
Należy wspomnieć, że w tutejszym sądzie toczyła się sprawa ze skargi J.S. dotyczące legalności posadowienia na działce o nr [...]: klatek na zwierzęta futerkowe, budynku socjalno-gospodarczego oraz fragmentu ogrodzenia wewnętrznego. Postępowanie sądowe zakończyło się oddaleniem skargi na decyzję umarzającą postępowanie w zakresie samowoli w/w obiektów – sprawa o sygnaturze akt IISA/Bk 940/05 (skarga kasacyjna została oddalona wyrokiem NSA w sprawie o sygnaturze akt IIOSK 917/06)
Sprawa niniejsza natomiast dotyczyła sprawdzenia legalności innych obiektów posadowionych na tej samej działce o nr geodezyjnym [...]: niezgodnego
z pozwoleniem na budowę wymiaru budynku gospodarczego, samowolnie wzniesionych: wiaty, szopy, wnęki, ustępu (oznaczonych na szkicu sytuacyjnym, stanowiącym załącznik do protokołu oględzin z dnia [...[.12.2011 r. odpowiednio numerami: [...]).
W ocenie Sądu niestwierdzenie przez organy samowoli budowlanej
i umorzenie postępowania administracyjnego na podstawie art. 105 § 1 kpa nie narusza przepisów prawa budowlanego. PINB w B. prawidłowo ustalił, że budynek gospodarczy (oznaczony nr [...]) został wzniesiony przez K. K. na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...].04.1983 r. wydanej przez Naczelnika Gminy D. K. i nie został samowolnie rozbudowany. Organ wyjaśnił (po przeprowadzeniu wizji w terenie), a dodatkowo pełnomocnik na rozprawie sądowej ([...].06.2012 r.), że kwestionowana przez skarżącego jako zawyżona powierzchnia budynku gospodarczego wynikła stąd, że skarżący posługiwał się szkicem do opinii biegłego, gdzie powierzchnie tego budynku potraktowano łącznie z przylegającą do niego wiatą. Tymczasem są to odrębne obiekty budowlane.
Sąd stwierdza, że wyjaśnienie organów jest prawidłowe, bowiem ze szkicu sytuacyjnego do opinii biegłego mgr inż. Z. G. (k.8) wynika, że ujął on [...] obiekty budowlane, zaś PINB w szkicu do protokołu kontroli z [...].12.2011 r. (k. 105 akt administracyjnych) zamieścił 5 obiektów gdzie budynek gospodarczy (nr [...]) i wiata (nr [...]) są wykazane oddzielnie.
Zdaniem Sądu nie ma podstaw do twierdzenia, że budynek gospodarczy (nr [...]) został pobudowany niezgodnie z pozwoleniem na budowę, bowiem nie ma on zawyżonej powierzchni wbrew twierdzeniom skarżącego.
Przeprowadzając postępowanie dowodowe, zgodnie z art. 75 § 1 kpa należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Natomiast zgodnie z brzmieniem art. 77 § 1 kpa organ administracji jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzeć cały materiał dowodowy.
W ocenie Sądu organu wydały zaskarżoną decyzję stosując się do w/w zasad postępowania.
Faktem jest, że obecnie nie istnieją decyzje o pozwoleniu na budowę obiektów budowlanych w postaci: wiaty, szopy, wnęki, ustępu ( [...]). Jednakże organy słusznie wywiodły, iż o legalności wzniesienia tych obiektów świadczy plan realizacyjny, w którym zostały one wymienione. Zatwierdzony plan realizacyjny został dołączony do decyzji o pozwoleniu na budowę Naczelnika Gminy D. K. z dnia [...].04.1983 r.. Zatem. Jak słusznie twierdza organy, kwestionowane przez skarżącego obiekty były objęte postępowaniem administracyjnym przez Naczelnika Urzędu Gminy D. K.
Należy zważyć, że od momentu założenia fermy lisów przez K. K. upłynęło niema 30 lat. Zatem nie należy się dziwić, że pewna część dokumentacji się nie zachowała bądź uległa zniszczeniu w oparciu o przepisy
o archiwizacji, obowiązujące w gminie (m.in. w Gminie D. K.).
Natomiast, jak słusznie stwierdzają organy, w sprawie zakończonej przed tutejszym Sądem oraz przed NSA w Warszawie (IISA/Bk 940/05, IIOSK 917/06) został zebrany materiał dowodowy odnośnie zabudowy całej działki o nr [...]. Organy, oprócz prowadzonego w niniejszej sprawie postępowania dowodowego,
w sposób uprawniony posiłkowały się materiałem dowodowym zebranym w w/w sprawach, dochodząc do właściwej oceny stanu faktycznego, tj. legalnej realizacji zabudowy działki K. K.
Zarzut skarżącego, wyrażony w uzasadnieniu skargi, iż "wyrok NSA z dnia
20 czerwca 2007 r. sygn. akt IIOSK 917/06.... był rozpatrzony na podstawie nieprawdziwego stanu faktycznego..." nie wymaga komentarza.
Skarżący operuje porównawczo opinią biegłego mgr inż. Z. G. i na jej podstawie wysuwa korzystne dla siebie wnioski. Sąd zwraca jednakże uwagę, że opinia ta (załączona do akt sądowych k. 16-23) była sporządzona [...].12.2008 r. na potrzeby postępowania prokuratorskiego. Nie zawiera ona oceny tego, czy konkretne obiekty wybudowano legalnie, czy nielegalnie, bowiem do tego są uprawnione organy nadzoru budowlanego. Opinia ta potwierdza natomiast istnienie: pozwolenia na budowę budynku gospodarczego, pozwolenia na lokalizację fermy lisów z dnia [...].07.1983 r., gdzie był dołączony plan realizacyjny, pozwolenia na użytkowanie
z dnia [...].09.1980 r.
Prawidłowa ocena przeprowadzona przez organy nadzoru budowlanego co do legalności pobudowania: wiaty, szopy, wnęki, ustępu i braku nielegalnej rozbudowy budynku gospodarczego legła u podstaw umorzenia postępowania na podstawie
art. 105 § 1 kpa.
Sąd oddalił skargę, jako niezasadną na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło