II SA/Bk 29/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska - Nazarczyk (spr.), po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2015 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji sprawy ze skargi D. G. i M. G. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] listopada 2014 r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i przekazania do ponownego rozpatrzenia sprawy zobowiązania do uzyskania pozwolenia na użytkowanie samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego p o s t a n a w i a odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. uchylił decyzje i przekazał do ponownego rozpatrzenia sprawę zobowiązania do uzyskania pozwolenia na użytkowanie samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego. Skargę na niniejszą decyzję złożył do sądu administracyjnego pełnomocnik skarżących D. i M. G., wnosząc jednocześnie w piśmie procesowym z dnia 25 marca 2015 r. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na to, że została wydana bez wskazania podstawy prawnej i z rażącym naruszeniem prawa, a także z uwagi na możliwość wyrządzenia stronie skarżącej szkody w postaci konieczności poniesienia wydatków na zobowiązania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego poprzez obowiązek sporządzenia projektu, czy też nałożenia opłaty legalizacyjnej, podczas gdy do chwili wydania wyroku w niniejszej sprawie nie można wykluczyć, że przedmiotowa decyzja zostanie uchylona, a zobowiązania poczynione przez organ nadzoru budowlanego staną się bezprzedmiotowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Wstrzymanie wykonania zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji może nastąpić na wniosek skarżącego, jeśli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków - art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. Przesłanki powyżej wskazane nie zachodzą w sprawie niniejszej przede wszystkim z uwagi na charakter zaskarżonej decyzji organu II instancji. W orzecznictwie i doktrynie nie budzi wątpliwości, iż przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej, o której mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., mogą być jedynie takie akty i czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy natomiast rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie (por. J.P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004, s. 122; postanowienie NSA z 31.01.2006 r., II FZ 882/05, niepubl.). Problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone obowiązki, oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (por. praca zbiorowa pod red. T. Wosia: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 296; postanowienie NSA z 14.09.2005 r., II FZ 580/05, niepubl.; postanowienie NSA z 17.07.2006 r., I FZ 281/06, OSP 2007, nr 6, poz. 76). Do wykonania nie kwalifikują się wszelkie odmowne akty administracyjne (vide: komentarz do ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pod red. T.Wosia, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2008, str. 338). Wstrzymanie wykonania dotyczy sytuacji, gdy zaskarżony akt lub czynność wywołuje skutki materialnoprawne. Nie można mówić o wykonywaniu decyzji odmownej bądź uchylającej decyzję organu I instancji, ponieważ nie ma ona przedmiotu wykonania (węzła praw i obowiązków), który mógłby podlegać wykonaniu. W literaturze zwraca się uwagę na fakt, iż nie kwalifikuje się do wykonania większość orzeczeń rozstrzygających określone kwestie proceduralne w toku postępowania administracyjnego, a więc nie przyznające uprawnień i nie nakładające obowiązków, które wymagałyby wykonania. W rozpoznawanej sprawie żądaniem wstrzymania wykonania została objęta ostateczna decyzja w przedmiocie uchylenia w całości decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. De facto zatem do momentu rozpoznania niniejszej sprawy strona skarżąca nie ponosi żadnych wydatków, bowiem obecnie nie jest do niczego zobowiązana (decyzja organu I instancji nakładająca obowiązki została bowiem uchylona). Nie ulega wątpliwości, że zaskarżona decyzja objęta wnioskiem o wstrzymanie jest rozstrzygnięciem stricte procesowym, nie wymagającym, a wręcz nie nadającym się do wykonania. W tej sytuacji nie może być mowy o wstrzymaniu zaskarżonego aktu, albowiem brak mu cechy wykonalności, co przesądza o niemożliwości pozytywnego ustosunkowania się do wniosku. W świetle powyższego wniosek o wstrzymanie wykonania ostatecznej decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego należało uznać za niezasadny i na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a odmówić wstrzymania zaskarżonej decyzji organu II instancji.