II SA/Bk 290/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie sędzia NSA Stanisław Prutis,, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Protokolant Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi A. S. Ł. - K. i A. R. K. na postanowienie Wojewody P. z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania od decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na roboty budowlane oddala skargę. II SA/Bk 290/12 UZASADNIENIE Prezydent Miasta B. prowadził postępowanie w przedmiocie udzielenia A w B. pozwolenia na rozbudowę budynku szkoły podstawowej i gimnazjum wraz z innymi robotami dotyczącymi infrastruktury obiektu oraz z pracami dotyczącymi zagospodarowania terenu. Decyzją z [...].12.201 r. nr [...] Prezydent Miasta B. zatwierdził projekt budowlany i udzielił wnioskodawcy pozwolenia na opisane wyżej roboty budowlane. Określił jednocześnie warunki realizacji inwestycji wynikające z prawa budowlanego oraz wskazał, że obszar oddziaływania inwestycji, ustalony na podstawie art. 28 ust. 2 prawa budowlanego, obejmuje działki o numerach [...] w B. Przedłożony przez inwestora projekt budowlany organ ocenił jako zgodny z obowiązującymi na tym terenie przepisami planistycznymi (miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego części osiedla M. w B.), nadto kompletny i posiadający wszystkie wymagane uzgodnienia, opinie oraz pozwolenia. Organ wyjaśnił, że przeprowadzona analiza nasłonecznienia działek sąsiednich o numerach [...] wskazuje na zachowanie minimum 1,5 godzinnego nasłonecznienia w godzinach 700 – 1700. Powyższa decyzja została doręczona stronom: wnioskodawcy – 09.12.2011 r., B w B. jako właścicielowi przebudowywanej sieci elektroenergetycznej – 12.12.2011 r. oraz C w B. jako użytkownikowi wieczystemu działki nr [...] – 14.12.2011 r. W dniu 29.12.2011 r. odwołanie do powyższej decyzji złożyli A. Ł. – K. oraz A. K. – właściciele działek nr [...] sąsiadujących z terenem inwestycji. Wskazali, że decyzję wydano bez uwzględnienia ich interesów i bez umożliwienia im udziału w postępowaniu i dokonywania czynności procesowych. Wywodzili, że podejmowali próby dowiedzenia się o planach inwestycyjnych Zgromadzenia Zakonnego, ale odmawiano im informacji w tym przedmiocie. Dopiero 28.12.2011 r. uzyskali informację o wydaniu pozwolenia na budowę z [...].12.2011 r. Oświadczyli, że nie mają możliwości merytorycznego ustosunkowania się do decyzji, ponieważ nie udostępniono im jej treści. Pismem z 17.01.2012 r. Wojewoda P. wezwał odwołujących się do wskazania, czy ich pismo zatytułowane "Odwołanie" nie stanowi w rzeczywistości wniosku o wznowienie postępowania zakończonego pozwoleniem na budowę. Pouczył o możliwości złożenia wniosku o wznowienie postępowania oraz o potraktowaniu pisma jako odwołanie w przypadku braku odpowiedzi na wezwanie. Odwołujący się w odpowiedzi na powyższe złożyli odrębny wniosek o wznowienie postępowania, rozpoznany przez Prezydenta Miasta B. postanowieniem z [...].01.2012 r. wznawiającym postępowanie o pozwolenie na budowę. Natomiast odwołanie od rozstrzygnięcia zezwalającego na rozbudowę szkoły zostało rozpoznane przez Wojewodę P. postanowieniem z [...].02.2012 r., którym stwierdzono na podstawie art. 134 k.p.a. jego niedopuszczalność. Uzasadniając to rozstrzygnięcie organ wskazał, że przed merytorycznym rozpoznaniem odwołania konieczne jest sprawdzenie, czy spełnia ono warunki formalne, bowiem jeśli nie spełnia – należy zastosować art. 134 k.p.a. i stwierdzić niedopuszczalność odwołania lub uchybienie terminu do jego wniesienia. Wskazał, że niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn podmiotowych i przedmiotowych. Wyjaśnił również, że osoba, która posiada interes prawny, a nie brała udziału w postępowaniu – może złożyć odwołanie w terminie przewidzianym dla stron postępowania. Mając na uwadze, że w sprawie podmiotom uczestniczącym w postępowaniu doręczono decyzję pierwszoinstancyjną w dniach 09.12.2011 r., 12.12.2011 r. i 14.12.2011 r., termin dla małżonków K., który nie brali w nim udziału, mijał najpóźniej 28.12.2011 r. Odwołanie złożyli oni dzień później, w dacie uzyskania przez pozwolenie na budowę przymiotu ostateczności. Nie ustosunkowali się również do wezwania o sprecyzowanie charakteru pisma zatytułowanego "Odwołanie", w związku z czym – zgodnie z udzielonym pouczeniem – potraktowano to pismo jak odwołanie. Należało jednak stwierdzić jego niedopuszczalność, bowiem odwołujący się nie tylko nie uczestniczyli w postępowaniu o pozwolenie na budowę w charakterze strony, ale złożyli odwołanie faktycznie od decyzji ostatecznej, co – zdaniem organu – wypełnia przesłankę niedopuszczalności przedmiotowej odwołania. Skargę na powyższe postanowienie złożyli do sądu administracyjnego A. Ł. – K. i A. K. Wskazali, że mimo sąsiadowania ich działki z terenem inwestycji – nie zostali uznani za strony postępowania o pozwolenie na budowę. Argumentowano bowiem, że projekt budowlany spełnia wymagania przewidziane prawem. Ich zdaniem nie jest jasne dlaczego obowiązywał ich termin wniesienia odwołania jak dla stron uczestniczących w postępowaniu. Wskazali, że złożyli wniosek o wznowienie postępowania – uwzględniony postanowieniem z [...].01.2012 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi jest postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania wydane na podstawie art. 134 k.p.a. Przepis ten zobowiązuje organ odwoławczy do stwierdzenia – jak w sprawie niniejszej - niedopuszczalności odwołania lub uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sytuacji, gdy wymieniony środek zaskarżenia nie spełnia wymagań formalnych umożliwiających nadanie mu biegu i merytoryczne rozpoznanie. Sytuacja niedopuszczalności odwołania, jak trafnie wskazał Wojewoda, może mieć miejsce z przyczyn podmiotowych i przedmiotowych. Te pierwsze występują, gdy w sposób oczywisty ze złożonego odwołania wynika brak przymiotu strony u wnoszącego ten środek zaskarżenia lub też gdy nie posiada on zdolności do czynności prawnych. Niedopuszczalność z przyczyn przedmiotowych ma miejsce, gdy zaskarżono decyzję nieistniejącą, ewentualnie gdy rozstrzygnięcie nie podlega zaskarżeniu bo wyklucza je przepis prawa lub też gdy upłynął termin do wniesienia środka zaskarżenia (vide wyrok WSA w Krakowie z 07.07.2010 r., III SA/Kr 268/10, wyrok WSA w Łodzi z 14.03.2011 r., II SA/Łd 1299/10 - dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej w skrócie jako CBOSA). Utrwalone jest również w orzecznictwie stanowisko, że podmiot, który twierdzi o istnieniu własnego interesu prawnego w zakończonym decyzją pierwszoinstancyjną postępowaniu, a którego w tym postępowaniu pominięto, ma dwie możliwości dochodzenia swoich praw: w terminie biegnącym dla podmiotów będących stronami postępowania może złożyć odwołanie, ewentualnie – gdy termin ten upłynie – złożyć wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. wskazując, że nie brał w nim udziału bez własnej winy (vide wyrok WSA w Białymstoku z 14.12.2011 r., II SA/Bk 775/11, wyrok WSA w Łodzi z 14.03.2011 r., II SA/Łd 1301/10, CBOSA). W niniejszej sprawie poza sporem jest fakt, że skarżący A. Ł. – K. i A. K., właściciele działki sąsiadującej z terenem inwestycji, nie byli stronami postępowania o pozwolenie na budowę zakończonego decyzją udzielającą takiego pozwolenia w dniu [...].12.2011 r. Nie zostali zawiadomieni o jego wszczęciu, o podejmowanych przez organ czynnościach procesowych oraz nie doręczono im decyzji kończącej. W niniejszym postępowaniu sądowym nie ma jednak możliwości oceny, czy pozbawienie wyżej wymienionych osób statusu stron postępowania było prawidłowe czy też było niezgodne z prawem. Istotny jest wyłącznie fakt, że nie byli tymi stronami formalnie. Ta okoliczność powoduje, że – niezależnie od momentu dowiedzenia się przez nich o decyzji - mogli złożyć odwołanie od pozwolenia na budowę jedynie w terminie przewidzianym dla stron postępowania – liczonym od najpóźniej dokonanego doręczenia. Oznacza to, że skoro najpóźniejsze doręczenie miało miejsce 14.12.2011 r., to czternastodniowy termin z art. 129 § 2 k.p.a. upływał we środę 28.12.2011 r. Od dnia następnego tj. od 29.12.2011 r. pozwolenie na budowę posiadało cechę ostateczności, a więc i niezaskarżalności. Jak wynika z akt odwołanie skarżący nadali na poczcie w dniu 29.12.2011 r., a więc w dacie, gdy pozwolenie na budowę nie mogło zostać zakwestionowane w trybie instancyjnym. Zaszła więc przedmiotowa przyczyna niedopuszczalności odwołania, co zobowiązywało organ do wydania na podstawie art. 134 k.p.a. postanowienia stwierdzającego jego niedopuszczalność. Tak też się stało i to działanie było zgodne z prawem. Jednocześnie zauważyć należy, że organ odwoławczy przed rozpoznaniem odwołania pouczył skarżących o możliwości złożenia wniosku o wznowienie postępowania oraz zapytał o charakter pisma zatytułowanego "Odwołanie". Skarżący nie udzielili odpowiedzi na to wezwanie, co skutkowało potraktowaniem tego pisma zgodnie z jego tytułem – o których to konsekwencjach również byli pouczani. Tytułem wyjaśnienia wskazać również należy, że skarżący niezależnie od odwołania złożyli wniosek o wznowienie postępowania, który spowodował wszczęcie postępowania nadzwyczajnego o wznowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W tej dopiero sprawie ocenione zostanie działanie organu administracji architektoniczno - budowlanej, który wydał pozwolenie na budowę – w kontekście tego czy pozostawało w zgodzie z prawem odmówienie skarżącym przymiotu strony. Reasumując, wobec formalnych wad odwołania – wniesionego od decyzji ostatecznej, a przez to niedopuszczalnego, zaskarżone postanowienie wydane na podstawie art. 134 k.p.a. jest zgodne z prawem. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.