II SA/Bk 293/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński, Sędziowie asesor sądowy WSA Elżbieta Lemańska, sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 maja 2021 r. sprawy ze skargi C.K. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania nakazu rozbiórki kamienicy oddala skargę Decyzją z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. (dalej: "PINB"), działając na podstawie art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. 2020, poz. 1333 ze zm.; dalej: "P.b."), odmówił C. K. wydania nakazu rozbiórki części kamienicy, bez części wpisanej do rejestru zabytków województwa p., tj. bez elewacji frontowej (południowej) i części elewacji wschodniej na długości 8 m od krawędzi elewacji frontowej w kierunku północnym, zlokalizowanej na działce nr [...] w obrębie [...] przy ul. [...] w B. Z uzasadnienia decyzji wynika, że wnioskiem z dnia [...] lutego 2019 r. C. K. zwrócił się do PINB o wydanie decyzji o nakazie rozbiórki ww. kamienicy, wskutek czego wszczęte zostało postępowanie z art. 67 P.b. W toku postępowania Miejski Konserwator Zabytków w B. (dalej: "MKZ") złożył do akt decyzję P. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków (dalej: "PWKZ") z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] w sprawie wpisania do rejestru zabytków województwa p. elewacji frontowej (południowej) i część elewacji wschodniej (na długości 8 m od krawędzi frontowej w kierunku północnym) ww. kamienicy. W następstwie tego umorzono postępowanie prowadzone w sprawie rozbiórki kamiennicy w części dotyczącej jej elewacji frontowej i części elewacji wschodniej na długości 8 m od krawędzi frontowej w kierunku północnym (decyzja PINB z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...]) oraz nałożono na C. K. obowiązek wykonania i przedłożenia, w terminie do dnia 30 października 2020 r., ekspertyzy technicznej wskazującej na sposób przeprowadzenia rozbiórki części kamienicy uniemożliwiający zniszczenie lub uszkodzenie tej części, która została wpisana do rejestru zabytków województwa p. (postanowienie z dnia [...] lutego 2020 r.). Inwestor wykonał ww. obowiązek dnia [...] czerwca 2020 r. składając wraz z ww. ekspertyzą projekt rozbiórki. Pozwoleniem z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] zezwolił na prowadzenie robót budowlanych przy zabytku na obszarze wpisanym do rejestru zabytków, polegających na rozbiórce części kamienicy w sposób uniemożliwiający zniszczenie lub uszkodzenie tej części, która została wpisana do rejestru zabytków województwa p. – zgodnie z przedłożonym projektem. Powołując się na art. 67 ust. 1 P.b. PINB wskazał, że nie posiada on uprawnień do określenia warunków prowadzenia rozbiórki, w sytuacji gdy rozbiórka części kamienicy wymaga wykonania niezależnej konstrukcji podtrzymującej ścianę frontową i część jej ściany bocznej – zgodnie z przedłożonym projektem rozbiórki, który podlega zatwierdzeniu na podstawie art. 28 P.b. przez właściwy organ administracji architektoniczno-budowanej. Jednocześnie PINB wyjaśnił, że ze względu na zabezpieczenie otworów drzwiowych i okiennych oraz stan elewacji budynku, nie dopatrzył się potrzeby nakazania usunięcia nieprawidłowości w myśl art. 66 P.b. Decyzją z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "PWINB") utrzymał w mocy ww. decyzję, od której odwołanie wniósł C. K.. Organ odwoławczy podzielił ustalenia PINB dotyczące wpisania części kamienicy do rejestru zabytków województwa p. oraz stanowisko tego organu, że dokumentacja rozbiórkowa przedłożona przez inwestora zakłada budowę konstrukcji stalowej o znacznych gabarytach, która jest niezbędna do zachowania części budynku objętej ochroną. W ocenie PWINB budowa przedmiotowej konstrukcji wymaga uzyskania odrębnego pozwolenia na budowę, którego nie może udzielić organ nadzoru budowlanego działający w trybie art. 67 ust. 1 P.b. W ocenie organu odwoławczego, z materiału dowodowego wynika, że konstrukcja ta jest rozwiązaniem przejściowym (tymczasowym), bowiem objęta ochroną część budynku będzie stanowiła część przyszłego, niedookreślonego zamierzenia inwestycyjnego, którego budowa będzie podlegała zatwierdzeniu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej. W ocenie PWINB nie jest zrozumiała dwuetapowość planowanej inwestycji, prowadząca do nieprzewidywalnych skutków. Z tego względu, w ocenie PWINB, inwestor powinien wystąpić do organu administracji architektoniczno-budowlanej z wnioskiem o wydanie pozwolenia na rozbiórkę przedmiotowego obiektu. Skargę na ww. decyzję wniósł do sądu administracyjnego C. K., zarzucając jej naruszenie: 1) art. 66 ust. 1 oraz 67 ust. 1 P.b. przez przyjęcie, że te normy prawne nie pozwalają na rozbiórkę wnioskowanej części budynku, z jednoczesnym wykonaniem niezależnej konstrukcji podtrzymującej elewację frontową (południowej) i część elewacji wschodniej, podczas gdy stanowisko takie nie wynika z nich wprost; 2) art. 8 § 1, 9 oraz 11 k.p.a. przez przeprowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie jego uczestników do władzy publicznej m.in. przez nakazanie inwestorowi szeregu czynności, w tym przedłożenia ekspertyzy technicznej wskazującej sposób przeprowadzenia rozbiórki części kamienicy (z zabezpieczeniem elewacji frontowej budynku), a także uzyskania pozwolenia MKZ na prowadzenie robót budowlanych obejmujących elewację frontową (południową) i część elewacji wschodniej, które inwestor w toku postępowania wykonał, a następnie wydanie decyzji odmownej; 3) art. 102 k.p.a w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 i art. 97 § 2 k.p.a. przez przeprowadzenie postępowania, w tym podejmowanie konkretnych czynności procesowych oraz wydanie rozstrzygnięcia w sprawie przez organ I instancji, w czasie kiedy postępowanie było formalnie zawieszone; 4) art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 66 ust. 1 P.b. przez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, a także jego wadliwą ocenę przez m.in. uznanie, że przedmiotowa część kamienicy nie spełnia przesłanek uzasadniających usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, podczas gdy z zebranego materiału dowodowego, w tym przedstawianych w toku postępowania licznych ekspertyz i opracowań, w sposób jednoznaczny wynika, że obiekt może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi oraz bezpieczeństwu mienia; 5) art. 107 § 3 k.p.a. przez wadliwe uzasadnienie decyzji, co przejawiło się przede wszystkim w braku przedstawienia argumentacji przyjętej za podstawę do wydania negatywnej dla inwestora decyzji w sprawie, w tym brak wyjaśnienia faktu spełnienia przesłanek zawartych w art. 66 oraz 67 P.b., w szczególności braku jakiejkolwiek analizy, czy obiekt może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi oraz bezpieczeństwu mienia. W oparciu o ww. zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji PINB. W uzasadnieniu skargi skarżący doprecyzował ww. zarzuty. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wskazał ponadto, że uchylanie rozstrzygnięć organu I instancji wydanych w trakcie zawieszenia postępowania, a tym samym wydłużanie procedur administracyjnych, było nieuzasadnione ze względu na stan techniczny kamienicy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wyjaśnić należy, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II sądu z dnia 28 kwietnia 2021 r., skarga została skierowana do rozpoznania w dniu 6 maja 2021 r. na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020, poz. 1842 ze zm.; dalej: "ustawa COVID") w zw. z § 1 pkt 1 i 2 oraz § 3 zarządzenia nr 39 Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2020 r. w sprawie odwołania rozpraw oraz wdrożenia w Naczelnym Sądzie Administracyjnym działań profilaktycznych służących przeciwdziałaniu potencjalnemu zagrożeniu zakażenia wirusem SARS-CoV-2 w związku z objęciem Miasta Stołecznego Warszawy obszarem czerwonym, wydanego na podstawie art. 34 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 2176). Art. 15zzs4 ust. 3 ustawy COVID stanowi, że przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja PWINB utrzymująca w mocy decyzję PINB odmawiającą wydania skarżącemu, na podstawie art. 67 ust. 1 P.b., nakazu rozbiórki części kamienicy zlokalizowanej na działce nr [...] przy ul. [...] w B., bez części wpisanej do rejestru zabytków województwa p., tj. bez elewacji frontowej (południowej) i części elewacji wschodniej na długości 8 m od krawędzi elewacji frontowej w kierunku północnym. Jak stanowi art. 67 ust. 1 P.b., jeżeli nieużytkowany lub niewykończony obiekt budowlany nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję nakazującą właścicielowi lub zarządcy rozbiórkę tego obiektu i uporządkowanie terenu oraz określającą terminy przystąpienia do tych robót i ich zakończenia. W orzecznictwie wskazuje się, że sam fakt nieużytkowania obiektu jest niewystarczający do nakazania jego rozbiórki. Użyty bowiem w art. 67 ust. 1 p.b. zwrot: nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia, odnosi się nie tylko do obiektywnej niemożności przeprowadzenia remontu, odbudowy lub wykończenia obiektu, ale również do braku zamiaru właściciela doprowadzenia go do stanu zgodnego z prawem. Z tego też względu przed wydaniem decyzji rozbiórkowej organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, w toku którego powinien ustalić, czy właściciel lub zarządca obiektu ma zamiar przez remont, odbudowę lub wykończenie obiektu przywrócić go do stanu technicznego zgodnego z przepisami prawa budowlanego. Gdy z całokształtu okoliczności faktycznych sprawy wynika, że obiekt nadaje się do remontu (wykończenia/odbudowy), a właściciel wykaże, że zamierza przeprowadzić prace remontowe (wykończeniowe/prowadzące do odbudowy), brak jest podstaw do wydania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego (por. m.in. wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 2020 r., II OSK 864/19, Lex nr 3034377). Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego, dla którego podstawą jest art. 67 ust. 1 P.b. stanowi każdorazowo następstwo dwojakiego rodzaju przyczyn. Do pierwszej grupy należą kwestie łączące się ze stanem technicznym obiektu, co wyraża się w sformułowaniu ustawowym, że "nie nadaje się on do remontu, odbudowy lub wykończenia"; zaś w ramach drugiej grupy przyczyn, niezbędnym pozostaje ustalenie intencji właściciela odnośnie podjęcia i wykonania prac remontowych, wykończeniowych bądź odbudowy (por. wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2018 r. sygn. akt II OSK 782/16, Lex nr 2426728). Przeprowadzone w kontrolowanej sprawie postępowanie, które wyczerpało procedurę uregulowaną przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30 sierpnia 2004 r. w sprawie warunków i trybu postępowania w sprawach rozbiórek nieużytkowanych lub niewykończonych obiektów budowlanych (Dz.U. 2004, Nr 198, poz. 2043; dalej: "rozporządzenie MI"), doprowadziło organy nadzoru budowlanego do konkluzji, że część kamienicy wpisana do rejestru zabytków nieruchomych województwa p. na podstawie decyzji PWKZ z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...], będzie stanowiła część przyszłego zamierzenia inwestycyjnego. W celu jej zachowania ma zostać wykonana tymczasowa konstrukcja wsporcza, która docelowo zostanie zastąpiona niesprecyzowanym na chwilę obecną zamierzeniem budowlanym, podlegającym zatwierdzeniu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej. Wnioski te, w ocenie sądu, są uprawnione, bowiem jak wskazano w projekcie rozbiórki części kamienicy złożonym do akt przez inwestora: istnieje możliwość zachowania ściany frontowej budynku przez jej połączenie z nową konstrukcją nośną, które należałoby zrealizować przez wzniesienie niezależnej samonośnej konstrukcji podtrzymującej ścianę frontową. Konstrukcja ta umożliwiłaby prowadzenie robót związanych z budową konstrukcji nośnej nowego budynku, po wyburzeniu pozostałych elementów istniejącego budynku, z jednoczesnym połączeniem wewnętrznym elementów konstrukcji podtrzymującej z wykonywaną konstrukcją nośną nowego budynku w miarę postępu prac przy nowym obiekcie. Tymczasowa konstrukcja wsporcza ściany frontowej, po wykonaniu właściwej konstrukcji nowego budynku, zostałaby zdemontowana, a ścianę frontową należałoby poddać pracom renowacyjnym (projekt rozbiórki, k. 94 akt adm.). Z powyższego wynika zatem w sposób jednoznaczny, że inwestor ma w planach odbudowę części kamienicy podlegającej rozbiórce, tj. nieobjętej ochroną przez PWKZ oraz, że odbudowa ta jest technicznie możliwa do wykonania. W konsekwencji więc, skoro przedmiotowa cześć obiektu budowlanego kwalifikowana jest do odbudowy, którą inwestor deklaruje, to w ocenie sądu brak jest podstaw do nakazania mu przez organ nadzoru budowlanego rozbiórki tej części kamienicy, na zasadzie art. 67 ust. 1 P.b. Okoliczność, że inwestor po zakupie nieruchomości zlecił opracowanie projektu budowlanego zakładającego przebudowę, rozbudowę i nadbudowę istniejącej kamienicy na budynek mieszkalny wielorodzinny z usługami i garażem podziemnym (k. 34-37 akt adm.) oraz dwukrotnie zlecił sporządzenie ekspertyz technicznych (w tym ekspertyzy konstrukcyjnej dotyczącej stanu technicznego konstrukcji istniejącego budynku w aspekcie możliwości jego przebudowy, rozbudowy oraz eksploatacji) na potrzeby planowanego zamierzenia inwestycyjnego, które w pierwotnej koncepcji zakładało wykorzystanie tkanki istniejącego budynku (vide: wniosek skarżącego z dnia [...] lutego 2019 r.; k. 1-3 akt adm., protokół rozprawy z dnia [...] kwietnia 2019 r.; k. 31-33 akt adm.), świadczy o tym, że od chwili zakupu nieruchomości w 2008 r. zamiarem skarżącego było doprowadzenie kamienicy do stanu technicznego odpowiadającego przepisom prawa budowlanego. Mimo tego, że uzyskanie takiego stanu wiąże się z koniecznością odbudowy podlegającej rozbiórce części budynku, to zważywszy na wyżej przytoczone wnioski wynikające z treści części opisowej projektu rozbiórki, uznać należy, że rzeczywistym zamiarem skarżącego jest właśnie jej odbudowa w taki sposób, aby podlegającą ochronie część kamienicy połączyć z konstrukcją nośną nowego budynku. Zważywszy na szereg podjętych przez inwestora czynności zmierzających do odbudowy przedmiotowej części kamienicy, sąd uznał, że w sprawie wystarczająco uwiarygodniono możliwość oraz zamiar wykonania robót mających na celu doprowadzenie przedmiotowego obiektu do stanu technicznego odpowiadającego prawu. W konsekwencji zatem słusznie skarżącemu odmówiono wydania nakazu rozbiórki objętej postępowaniem części kamienicy, na podstawie art. 67 ust. 1 P.b. Podkreślić przy tym należy, że art. 67 P.b. umożliwia daleko idącą ingerencję organu administracji w konstytucyjnie chronione prawo własności (art. 64 Konstytucji RP), co przemawia przeciwko rozszerzającej jego wykładni i wymaga rozważnego stosowania (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 9 marca 2017 r., II SA/Lu 1006/16, Lex nr 2330262). Zarówno nakazanie wykonania robót budowlanych zmierzających do przywrócenia budynku do stanu zgodnego z prawem budowlanym, (których konieczności wykonania w sprawie nie stwierdzono), jak i nakazanie rozbiórki budynku, - jako stanowiące istotną ingerencję władzy publicznej w uprawnienia właścicielskie, wymaga poprzedzenia przez ustalenie zamiaru właściciela, który w sprawie jednoznacznie przemawia za brakiem podstaw do zastosowania art. 67 ust. 1 P.b. Zasadnie przy tym zauważył PWINB, że wobec ujawnionych w toku postępowania zamierzeń inwestycyjnych, skarżący powinien wystąpić do organu administracji architektoniczno-budowlanej o pozwolenie na rozbiórkę części kamienicy nieobjętej ochroną PWKZ oraz uzyskać pozwolenie na budowę obejmujące wykonanie tymczasowej konstrukcji podtrzymującej część kamienicy podlegającej ochronie PWKZ. Wydanie ww. zgód nie leży zaś w kompetencji organów nadzoru budowlanego. Okoliczność zaś nałożenia na inwestora obowiązku sporządzenia ekspertyzy technicznej obiektu, nie może być rozstrzygana przez pryzmat podważenia zaufania inwestora do władzy publicznej, bowiem jej uzyskanie jest koniecznym elementem procedowania w sprawie rozbiórki nieużytkowanego obiektu budowlanego, co do którego stanu technicznego zaistniały uzasadnione wątpliwości (vide: § 2 pkt 2 w zw. z § 4 ust. 1 rozporządzenia MI). Rację ma przy tym skarżący, że postanowieniem z dnia [...] maja 2019 r. PINB zawiesił postępowanie administracyjne dotyczące rozbiórki kamienicy do czasu rozstrzygnięcia przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego (dalej: "MKiDN") zażalenia na postanowienie MKZ z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] odmawiające uzgodnienia projektu decyzji PINB nakazującej rozbiórkę przedmiotowego budynku, zaś po ustąpieniu przyczyny zawieszenia postępowania (co nastąpiło wskutek wydania przez MKiDN postanowienia z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] uchylającego w całości ww. postanowienie MKZ, które wpłynęło do PINB dnia [...] grudnia 2019 r.; k. 59 akt adm.), a następnie mimo braku jego podjęcia, od dnia [...] lutego 2020 r. dokonywał czynności procesowych wydając m.in.: postanowienia z dnia [...] lutego 2020 r. (nakładające na skarżącego obowiązek przedłożenia ekspertyzy oraz umarzające postępowanie w sprawie rozbiórki kamienicy w części dotyczącej jej elewacji frontowej i części elewacji wschodniej na długości 8 m od krawędzi frontowej w kierunku północnym, które wpisano do rejestru zabytków nieruchomych województwa p.), postanowienie z dnia [...] sierpnia 2020 r. o zawieszeniu postępowania w kontynuowanym zakresie oraz postanowienie je podejmujące z dnia [...] grudnia 2020 r., a wreszcie decyzję z dnia [...] stycznia 2021 r. kończącą postępowanie. Podkreślić przy tym należy, że instytucja zawieszenia postępowania ze swojego założenia jest stosowana jedynie na czas konieczny do usunięcia przyczyny jego zawieszenia, (vide: art. 97 § 2 k.p.a., który nakazuje organowi podjęcie zawieszonego postępowania, gdy ustąpi przyczyna jego zawieszenia), która w sprawie ustała przed dokonaniem ww. czynności procesowych. Jakkolwiek w ocenie sądu wykonywanie przez PINB czynności procesowych po ustąpieniu przyczyny uzasadniającej zawieszenie postępowania w dniu [...] maja 2019 r., które nie zostało podjęte, niewątpliwie stanowi naruszenie prawa procesowego, to jednak, zważywszy na dochowanie przez ten organ procedury z rozporządzenia MI oraz finalnie merytorycznie prawidłowe rozstrzygnięcie kończące postępowanie, naruszenie to nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, uzasadniającego uchylenie zaskarżonej decyzji na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."). Wpływu takiego nie wykazał również skarżący w uzasadnieniu skargi. Poza ww. uchybieniem, organy nie naruszyły innych przepisów o charakterze procesowym, w tym tych wywiedzionych w zarzutach skargi. Zaskarżona decyzja została oparta na prawidłowo ustalonym stanie faktycznym, który znajduje pełne odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym, wystarczającym do rozstrzygnięcia sprawy i umożliwiającym prawidłowe ustalenie okoliczności faktycznych, mających znaczenie z punktu widzenia możliwości zastosowania art. 67 ust. 1 P.b. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji, choć nieco lakoniczne – oddaje istotę sprawy oraz zawiera wnioski znajdujące potwierdzenie w materiale dowodowym, a przy tym wskazuje na podstawę prawną oraz zawiera jej wyjaśnienie. W ocenie sądu, zapadłe w sprawie rozstrzygnięcie zawiera wszystkie niezbędne elementy oraz nie może zostać uznane za nieprawidłowe, z tego tylko względu, że jest odmienne od oczekiwań strony skarżącej. Należy przy tym zauważyć, że ani niezgodny z oczekiwaniami strony skarżącej wynik przeprowadzonego postępowania administracyjnego, ani też subiektywne jej przekonanie o wadliwości zaskarżonej decyzji, nie mogą same w sobie stanowić podstawy uwzględnienia skargi. W efekcie sąd nie dopatrzył się w niniejszej sprawie uchybień - ani tych podniesionych w skardze, ani też innych – branych pod rozwagę z urzędu, które przemawiałyby za koniecznością uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia. Mając na uwadze powyższe, sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.