II SA/Bk 294/15
PostanowienieWSA w Białymstoku2016-08-04
Skład orzekający: Barbara Romanczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny może ponownie rozpoznać wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia innego pełnomocnika, jeśli pierwotne prawo pomocy zostało już przyznane i skonsumowane, a strona skarżąca ma zastrzeżenia do sposobu reprezentacji przez dotychczasowego pełnomocnika?Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie może ponownie rozpoznać wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia innego pełnomocnika, jeśli prawo pomocy zostało już przyznane i skonsumowane. W przypadku zastrzeżeń do sposobu reprezentacji przez pełnomocnika z urzędu, strona powinna zgłosić je organom korporacji zawodowych, a nie sądowi, który nie ma kompetencji do ingerowania w czynności wyznaczania pełnomocnika przez samorząd adwokacki.Stan faktyczny
Skarżąca S. B. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia innego adwokata, zarzucając niewłaściwe prowadzenie sprawy przez dotychczasowych pełnomocników z urzędu. Wcześniej przyznano jej prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, który reprezentował ją w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Po prawomocnym wyroku, skarżąca cofnęła pełnomocnictwo i złożyła wniosek o wznowienie postępowania, a następnie wniosła o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W międzyczasie kilkukrotnie zmieniano jej pełnomocników w sprawach związanych z pierwotnym postępowaniem.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie wywołane wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie innego adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 4 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie innego adwokata z okręgu warszawskiego w sprawie ze skargi S. B. na decyzję P. P. Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...]lutego 2015 r. Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej p o s t a n a w i a umorzyć postępowanie wywołane wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie innego adwokata. ,
W dniu 13 lipca 2016 r. S. B. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, poprzez wyznaczenie pełnomocnika spoza okręgu b., najlepiej z W. W uzasadnieniu swego stanowiska zarzuciła niewłaściwe prowadzenie sprawy przez wszystkich swoich pełnomocników z urzędu (k. 297-298). Ponadto w dniu 3 sierpnia 2016 r. cofnęła swoje pełnomocnictwo w stosunku do adwokata M. K. P. (k. 427).
Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 20 maja 2015 r. przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata (k.166). Postanowienie to jest prawomocne. W związku z powyższym w dniu 11 czerwca 2015 r. został wyznaczony skarżącej pełnomocnik adwokat A. D. (k. 174). Pełnomocnik występował w postępowaniu sądowoadministracyjnym i w dniu 11 sierpnia 2015 r. wydano wyrok w sprawie. Z uwagi na brak wniosku o sporządzenie uzasadnienia i niezłożenie środków zaskarżenia, od dnia 11 września 2015 r. orzeczenie w tej sprawie stało się prawomocne. W dniu 1 grudnia 2015 r. skarżąca cofnęła swoje pełnomocnictwo dla adwokata A. D. (k. 195). Jednocześnie złożyła wniosek o wznowienie postępowania w przedmiocie choroby zawodowej, opierając się w tej mierze na niewłaściwej reprezentacji przez pełnomocnika z urzędu, a sprawa ta została zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Bk 743/15. Ponieważ umocowanie do reprezentowania skarżącej przez adwokata ze sprawy II SA/Bk 294/15 rozciągało się na całość postępowania przed sądem I instancji, także w postępowaniu ze skargi o wznowienie postępowania, a skarżąca cofnęła pełnomocnictwo dla adwokat A. D. i złożyła wniosek o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego w stosunku do tego pełnomocnika, w dniu 14 stycznia 2016 r. został jej wyznaczony adwokat P. M. (k.213). Następnie w dniu 22 lutego 2016 r. został on zmieniony na adwokata M. K. P. (k. 207). Obaj pełnomocnicy sporządzili opinie o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia WSA w Białymstoku z dnia 12 stycznia 2016 r. sygn. akt II SA/Bk 743/15, dotyczącego wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego w przedmiocie choroby zawodowej.
Dodatkowo w sprawie sygn. akt II SA/Bk 294/15 (niniejszej) skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku (k. 199) i w dniu 9 czerwca 2016 r. wniosek ten został uwzględniony (po rozstrzygnięciu NSA). Skutkowało to uchyleniem w dniu 7 lipca 2016 r. stwierdzenia prawomocności wyroku z dnia 11 sierpnia 2015 r. (k. 289) oraz sporządzeniem uzasadnienia w tej sprawie (k. 417).
Biorąc pod uwagę powyższe należy wskazać, iż na datę niniejszego rozstrzygnięcia skarżąca ma możliwość zaskarżenia przedmiotowego orzeczenia wydanego w sprawie II SA/Bk 294/15, zaś prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata orzeczone w postanowieniu z dnia 20 maja 2015 r. (k. 166) nadal jest wiążące, mimo cofnięcia pełnomocnictwa w stosunku do adwokata, który ją ostatnio reprezentował. Oznacza to, że w toku postępowania skarżąca nadal powinna być reprezentowana przez adwokata, gdyż umocowanie do reprezentowania strony skarżącej – zawarte w postanowieniu z 20 maja 2015 r. - rozciąga się na całość postępowania przed sądem I instancji jak i NSA. Czym innym bowiem jest przyznanie tego prawa pomocy (rozstrzygnięcie wydawane przez Sąd), a czym innym imienne wyznaczane pełnomocnika z urzędu (czynność dokonywana przez okręgową radę adwokacką).
Dlatego też, jeśli skarżąca wnosi o zmianę pełnomocnika, czy też wyznaczenie pełnomocnika z okręgu w. - ze względów wskazanych w piśmie z dnia 13 lipca 2016 r. – organem właściwym do rozpoznania tego wniosku będą organy samorządu korporacyjnego. Podkreślić bowiem należy, że "jeżeli stronie nie odpowiada sposób, w jaki jest reprezentowana przez pełnomocnika z urzędu, powinna ona swoje zastrzeżenia zgłosić odpowiednio uprawnionym organom korporacji zawodowych, a nie sądowi, gdyż nie może on wydać ponownego rozstrzygnięcia o przyznaniu prawa pomocy w postaci innego pełnomocnika, bowiem przyznane jej prawo pomocy w tym zakresie zostało już skonsumowane" (postanowienie NSA z dnia 30 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OZ 374/09, LEX nr 575333). Ponadto NSA podniósł, iż zgłoszenie przez stronę wniosku zawierającego żądanie ustanowienia w ramach prawa pomocy kolejnego pełnomocnika z tego powodu, że poprzedni odmówił sporządzenia skargi kasacyjnej nie może prowadzić do ponownego rozpoznawania tej kwestii, ponieważ sprawa prawa pomocy została już rozstrzygnięta" (postanowienie z dnia 24 listopada 2009 r. sygn. akt I OZ 1076/09, opublikowany na https://cbois.nsa.gov.pl).
Należy również wskazać, iż zgodnie z art. 253 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 j.t.) o wyznaczenie adwokata sąd zwraca się do właściwej okręgowej rady adwokackiej (w zakresie działania WSA w B. będzie to Okręgowa Rada Adwokacka w B.), doręczając postanowienie o przyznaniu prawa pomocy. Kompetencja Sądu ogranicza się zatem do zwrócenia się do właściwej rady adwokackiej, a to organy samorządu korporacyjnego wyznaczają – zgodnie z właściwymi dla nich regułami – określoną osobę do reprezentowania skarżącej. Żaden przepis w/w ustawy nie uprawnia sądu administracyjnego do ingerowania w powyższe czynności (vide: postanowienie NSA w Warszawie z dnia 14 września 2011, sygn. akt I OZ 662/11, opublikowany w bazie LEX nr 898917).
Mając zatem na uwadze zarzuty skarżącej, dotyczące występujących w sprawie pełnomocników z urzędu, Okręgowa Rada Adwokacka w B. powinna ustosunkować się do wniosku skarżącej zawartego w piśmie z dnia 13 lipca 2016 r. o zmianę pełnomocnika czy też zwrócenie się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. o wyznaczenie pełnomocnika z okręgu w.
Z tych względów postępowanie zainicjowane wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienie innego adwokata, na podstawie art. 249 a w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podlega umorzeniu, o czym orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło