II SA/Bk 32/22

WyrokWSA w Białymstoku2022-04-07

Skład orzekający: Elżbieta Trykoszko, Elżbieta Lemańska, Barbara Romanczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy świadczenie pielęgnacyjne może zostać przyznane osobie sprawującej opiekę nad ojcem, jeśli jego żona (matka wnioskodawczyni) nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, mimo że jej stan zdrowia i wiek obiektywnie uniemożliwiają jej sprawowanie opieki?
Ratio decidendi
Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, a jej współmałżonek nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Nawet obiektywne trudności współmałżonka w sprawowaniu opieki z powodu wieku czy stanu zdrowia nie stanowią podstawy do przyznania świadczenia, jeśli nie posiadają one formalnego potwierdzenia w postaci orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności. Organ administracyjny nie może przyznać świadczenia z pominięciem ustawowych przesłanek negatywnych, kierując się zasadami słuszności.
Stan faktyczny
E. J. złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawnym ojcem. Organy administracji odmówiły przyznania świadczenia, wskazując, że jego żona (matka wnioskodawczyni), mimo problemów zdrowotnych i wieku, nie posiada orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, co stanowi przesłankę negatywną do przyznania świadczenia. Skarżąca podnosiła, że stan zdrowia matki i jej wiek obiektywnie uniemożliwiają jej sprawowanie opieki, a ona sama nieprzerwanie sprawuje opiekę nad ojcem od wielu lat. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Lemańska, asesor sądowy WSA Barbara Romanczuk (spr.), Protokolant referent stażysta Natalia Paulina Kielak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi E. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. po rozpatrzeniu odwołania E. J. od decyzji Burmistrza W. z dnia [...] października 2021 r. nr [...] w sprawie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym ojcem Z. Ś., utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco: Dnia [...] lipca 2021 r. E. J. złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawnym ojcem – Z. Ś. Do wniosku dołączyła orzeczenie nr [...] z [...] marca 2021 r. Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności zaliczające Z. Ś. do osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności. Decyzją Nr [...] z dnia [...] lipca 2021r. odmówiono E. J. przyznania prawa do powyższego świadczenia z uwagi na to, iż niepełnosprawność ojca nie powstała w wieku wskazywanym w treści przepisu art. 17 ust. 1b ustawy. Na skutek odwołania strony, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2021 r., uchyliło powyższą decyzję i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, celem ustalenia, czy i w jakich okolicznościach strona zrezygnowała z zatrudnienie, wyjaśnienia jaki jest zakres sprawowanej opieki oraz powodów dla których opieki nad niepełnosprawnym mężem nie sprawuje jego żona i czy posiada ona orzeczenie o niepełnosprawności, w jakim jest wieku i jaki jest jej stan zdrowia. Po ponownie przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym w zaleconym zakresie, Burmistrz W. w decyzji z dnia [...] października 2021 r. nr [...] powtórnie odmówił przyznania E. J. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, powołując się na brak spełnienia ustawowych przesłanek tj. treść regulacji art. 17 ust. 1 b ustawy. Jednocześnie organ ustalił, że skarżąca od lipca 2021 r. zrezygnowała z przyznanego na stałe zasiłku dla opiekuna, który pobierała w związku z opieką nad ojcem. Ponadto do akt sprawy przedłożono dokumenty potwierdzający problemy zdrowotne H. Ś. – żony Z. Ś. W treści rozstrzygnięcia stwierdzono, że w wyniku realizacji zaleceń organu odwoławczego ustalono, iż matka strony i żona osoby wymagającej opieki - H. Ś., nie jest w stanie, ze względu na swój stan zdrowia, zająć się mężem. Sama wymaga bowiem opieki. Nie legitymuje się jednak orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, co zdaniem organu uniemożliwia przyznanie wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na treść art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła E. J. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W ocenie organu odwoławczego, nie pozostaje kwestią sporną w przedmiotowej sprawie, czy na gruncie obecnie obowiązujących przepisów, w kontekście wydanego przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z dnia 21 października 2014r. w sprawie sygn. akt K 38/13, odwołującej przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, o którym mowa w art. 17 ustawy, pomimo że zostało ustalone, iż niepełnosprawność ojca - osoby objętej opieką skarżącej powstała później, niż do ukończenia 18 roku życia, jak również później niż w trakcie nauki do ukończenia 25 roku życia, o czym stanowi art. 17 ust. 1b ustawy. Okoliczność ta została przesądzona już w aktualnym orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Kwestią sporną pozostaje natomiast okoliczność, czy świadczenie pielęgnacyjne powiązane jest z obowiązkiem alimentacyjnym. Cytując art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2020 r., poz. 111) organ odwoławczy podniósł, że świadczenie pielęgnacyjne jest skorelowane z obowiązkiem alimentacyjnym. Innymi słowy, aby osoba sprawująca opiekę mogła się ubiegać o świadczenie pielęgnacyjne (poza spełnieniem innych przesłanek), przede wszystkim musi na niej ciążyć obowiązek alimentacyjny. Kwestia obowiązku alimentacyjnego została uregulowana ustawowo i jego zaktualizowanie się wynika z przepisów prawa, a nie z woli strony. Przesłanką negatywną przyznania wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego jest przepis art. 17 ust. 5 pkt 2 lit a ustawy, a mianowicie pozostawanie osoby wymagającej opieki w związku małżeńskim, w sytuacji gdy współmałżonek nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Na tej podstawie organ odwoławczy wskazał, powołując się w tym zakresie na liczne orzecznictwo sądów administracyjnych, że w okolicznościach niniejszej sprawy obowiązek współmałżonka wyprzedza obowiązek alimentacyjny dziecka wobec rodzica. Zaistnienie tych okoliczności w przedmiotowej sprawie, w ocenie składu orzekającego Kolegium, jednoznacznie wyklucza pozytywne rozpatrzenie wniosku skarżącej, bowiem matka strony, a żona osoby wymagającej opieki, H. Ś. legitymuje się jedynie orzeczeniem Komisji Lekarskiej KRUS z dnia [...] kwietnia 2001 r. Nr akt [...] o uznaniu na stałe za niezdolną do pracy w gospodarstwie rolnym, co w rozumieniu przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych nie jest niezdolnością w stopniu znacznym, ani nawet umiarkowanym. W związku z czym to nadal na niej spoczywa obowiązek alimentacyjny wobec współmałżonka, a to wyklucza jego przejście na odwołującą się, co czyni niemożliwym przyznanie jej świadczenia pielęgnacyjnego. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku złożyła E. J. podnosząc, że sytuacje, w których pomimo pozostawania przez osobę niepełnosprawną w związku małżeńskim z osobą, która formalnie nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności uzasadniają przyznanie świadczenie pielęgnacyjnego innemu członkowi rodziny, gdy małżonek osoby wymagającej opieki faktycznej, z przyczyn niezależnych, obiektywnych i nie wynikających z jego woli, nie jest zdolny do sprawowania nad nią opieki z uwagi na stan zdrowia, czy też wiek. W tym zakresie skarżąca również powołała się na orzecznictwo sądów administracyjnych. Podkreśliła, że w aktach sprawy są dostępne zaświadczenia lekarskie matki H. Ś. - z których wynika, że jest osobą przewlekle chorą, wymagającą opieki osób drugich. Ponadto jej wiek, 73 lata nie pozwala w sposób właściwy zajmować się ojcem. Jest to także poświadczone wywiadem środowiskowym pracownika socjalnego z dnia [...] września 2021 r. Matka choruje na niewydolność oddechową (ma astmę oskrzelową), jej zdolność ruchowa jest ograniczona w związku na zwyrodnienie stawów (zaawansowane zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa L/S, dyskopatię L4/L5 L5/Si, rwę prawostronną, zwyrodnienie stawu biodrowego, artrozę obu kolan), przepuklinę brzuszną, ma niewydolność serca (nadciśnienie tętnicze, migotanie przedsionków) oraz cukrzycę. Jest pod stałą kontrolą lekarzy specjalistów (pulmonologa, diabetologa, ortopedy). Nie jest w stanie opiekować się ojcem, gdyż sama potrzebuje takiej opieki. Otrzymuje emeryturę rolniczą w wysokości 1063,88 zł, z czego miesięcznie połowę wydaje na zakup potrzebnych leków. Mając powyższe na uwadze skarżąca podkreśliła, że od 2011 roku nieprzerwanie sprawuje opiekę nad niepełnosprawnym ojcem, który jest osobą chorą psychicznie (próby samobójcze). Zrezygnowała z zasiłku dla opiekuna w wysokości 620,00 zł miesięcznie na rzez świadczenia pielęgnacyjnego w wyższej wysokości za namową osób, które same mają przyznane przez SKO świadczenia w związku z opieką nad jednym z rodziców, pomimo że drugi z rodziców/współmałżonek nie legitymował się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W jej ocenie, skoro jeden skład orzekający w danej sprawie przyznał komuś świadczenie w związku z opieką nad ojcem/matką, pomimo że drugi małżonek nie posiadał orzeczenia o znacznym, stopniu niepełnosprawności, to w analogicznych sytuacjach powinien być stosowany ten sam przepis. Końcowo zaakcentowała, że powołanie się przez SKO w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na stwierdzeniu nieposiadania znacznego stopnia niepełnosprawności współmałżonka - H. Ś. jako negatywnej przeszkody w przyznaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego uważa za niesprawiedliwe, ponieważ wskazywała na niemożność i brak rzeczywistych możliwości sprawowania faktycznej opieki nad ojcem przez matkę, ze względu na wiek i jej własny stan zdrowia. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując swoją argumentację. Jednocześnie wskazało, że stan zdrowia matki skarżącego musi być potwierdzony orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności, bowiem ani organy, ani sąd nie mają wiadomości specjalnych, które pozwoliłyby w pełni wyważyć, czy stan zdrowia danej osoby zobowiązanej do alimentacji rzeczywiście uniemożliwia sprawowanie opieki. W dniu [...] lutego 2022 r. skarżąca ponadto uzupełniła swoją skargę przedkładając do akt sprawy orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności H. Ś. wraz z odwołaniem (k. 20-28). Ponadto w dniu [...] marca 2022 r. przedłożyła do akt orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w B. z dnia [...] lutego 2022 r. o utrzymaniu w mocy orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wydanego przez Miejski Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w B. z dnia [...] stycznia 2022 r. nr [...] (k. 50). W dniu [...] kwietnia 2022 r. do akt sprawy skarżąca przedłożyła pisma procesowe dotyczące stanu zdrowia zarówno ojca, jak i matki oraz ustosunkowała się do odpowiedzi na skargę przedstawionej przez organ (k. 54-61). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiot kontroli sądowoadministracyjnej określa art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022r., poz. 329 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.". Uchybienia, które obligują do usunięcia skarżonej decyzji z obrotu prawnego określa art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a. i są to: zaistnienie przyczyn określonych w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach (wówczas sąd stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części) bądź też naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego czy inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (wówczas sąd uchyla zaskarżoną decyzję w całości lub w części). Jeśli sąd uzna, że naruszenia takie nie miały miejsca oddala skargę jako bezzasadną w oparciu o art. 151 P.p.s.a. W ocenie Sądu taka sytuacja nie zaistniała w przedmiotowej sprawie, a zatem nie było podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji jest art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2020 poz. 111, dalej jako u.ś.r.), zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Przesłanki wyłączające przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego określone zostały zaś m.in. w art. 17 ust. 5 pkt 2a u.ś.r., w myśl którego świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Powyższy przepis wprowadza przesłanki negatywne po stronie osoby wymagającej opieki, których zaistnienie powoduje wyłączenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Z jego literalnego brzmienia wynika, że w każdym przypadku, gdy osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, a jej małżonek nie ma orzeczonego znacznego stopnia niepełnosprawności, świadczenie pielęgnacyjne nie będzie przysługiwało. W niniejszej sprawie strona skarżąca złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad ojcem, który pozostaje w związku małżeńskim, a jego małżonek nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Zgodnie zatem z powyższym, na podstawie art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r., zaistniała przesłanka odmowy przyznania jej wnioskowanego świadczenia. Odnosząc się w tym miejscu do zarzutów podniesionych w skardze wskazać należy, że warunkiem umożliwiającym przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad osobą, która pozostaje w związku małżeńskim, jest posiadanie przez małżonka tej osoby, orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności. W niniejszej sprawie ustalono natomiast, że małżonek osoby wymagającej opieki, tj. matki strony skarżącej H. Ś. na datę wydawania zaskarżonej decyzji organu II instancji legitymowała się jedynie orzeczeniem Komisji Lekarskiej KRUS z dnia [...] kwietnia 2001 r. Nr akt [...] o uznaniu na stałe za niezdolną do pracy w gospodarstwie rolnym, co w rozumieniu przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych nie było niezdolnością w stopniu znacznym, ani nawet umiarkowanym. Nadto na etapie postępowania sądowego skarżąca przedłożyła orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w B. z dnia [...] lutego 2022 r. o utrzymaniu w mocy orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wydanego przez Miejski Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w B. z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...], w którym zaliczono H. Ś. do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Podkreślić przy tym należy, że orzeczenie Miejskiego Zespołu Do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w B. zaliczające H. Ś. do osób z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności zostało wydane w dniu [...] stycznia 2022 r. (k. 27) i utrzymane w mocy przez organ II instancji w dniu [...] lutego 2022 r. (k. 50), zaś wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego został złożony w dniu [...] lipca 2021 r., a zatem kilka miesięcy wcześniej. Brak jest zatem możliwości, aby podważać ustalenia faktyczne organów obu instancji w zakresie złego stanu zdrowia H. Ś., umożliwiającego sprawowanie opieki nad jej mężem Z. Ś., skoro znajduje to potwierdzenie w ostatecznym orzeczeniu o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Zgromadzony zatem materiał dowodowy, w tym oświadczenia skarżącej i przedstawiona przez nią dokumentacja medyczna nie mogą stanowić podstawę do uznania, że została spełniona przesłanka do przyznania jej wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego. Wypada w tym miejscu również wskazać, iż ocena w zakresie wystąpienia okoliczności, które aktualizują powstanie obowiązku alimentacyjnego osoby zobowiązanej w dalszej kolejności, w sytuacji gdy istnieje osoba zobowiązana w bliższej kolejności, może być przeprowadzana w postępowaniu cywilnym, toczącym się we właściwym sądzie powszechnym. W ramach przeprowadzonego postępowania administracyjnego, organ administracji zobowiązany był jedynie do stwierdzenia, czy zostały spełnione wskazane wyżej kryteria przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oraz czy nie wystąpiły przesłanki negatywne. Nawiązując w tym miejscu również do treści skargi podkreślenia wymagało, że decyzja w sprawie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jest decyzją związaną, co oznacza, że organ przyznaje świadczenie wyłącznie wtedy, gdy są spełnione wszystkie wskazane w przepisach prawa przesłanki jego przyznania i nie wystąpiła żadna przesłanka negatywna. Należy podkreślić, iż organ nie może według swojego uznania przyznać świadczenia kierując się zasadami słuszności, czy też zasadami współżycia społecznego, nawet w razie ciężkiej sytuacji życiowej, która została opisana w treści skargi, w zakresie faktycznego stanu zdrowia jej matki. Nadto należy wskazać, iż w przypadku, gdy stan zdrowia matki skarżącej ulegnie pogorszeniu, może ona ubiegać się o wydanie orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, co umożliwi skarżącej przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na ojca. Mając na uwadze liczne orzeczenia przytoczone zarówno w skardze, jak i decyzji i odpowiedzi na skargę organu należy podkreślić, że stanowisko organu w tym zakresie jest prawidłowe, zaś liberalne podejście do tych kwestii tj. ustalenie czy obiektywnie dana osoba jest w stanie sprawować opiekę zostało w najnowszych orzeczeniach zakwestionowane m.in. w wyroku wskazanym w odpowiedzi na skargę z dnia 26 października 2021 r. sygn. akt I OSK 700/21. W orzecznictwie wskazuje się również w szczególności, że powyższa wykładnia przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych nie jest sprzeczna z wyrażoną w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP zasadą równości wobec prawa. Zasady tej nie można bowiem rozumieć jako nakazu identycznego traktowania wszystkich osób zobligowanych do alimentacji, gdyż więź istniejąca pomiędzy małżonkami ma zupełnie inny wymiar od powiązań rodzinnych występujących pomiędzy krewnymi. Nie można też mówić o naruszeniu art. 18 Konstytucji RP (zasada ochrony rodziny), który stanowi ogólną ramę zobowiązującą państwo do zapewnienia rodzinie pomocy i ochrony, nie konkretyzując warunków jej przyznania i pozostawiając tym samym ustawodawcy określenie form i przesłanek jej świadczenia. Okoliczność wprowadzenia przez ustawodawcę określonej kolejności dla członków rodziny w prawie do ubiegania się przez nich o przyznanie świadczenia socjalnego nie oznacza bowiem, że państwo nie wywiązuje się z obowiązku ochrony związku małżeńskiego, macierzyństwa i rodzicielstwa. Prezentowany pogląd został wyrażony m.in. w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 8 lutego 2022 r. sygn. akt I OSK 1035/21, 9 lutego 2021 r. sygn. akt I OSK 2390/20, z 25 września 2020 r. sygn. akt I OSK 960/20, z 23 stycznia 2020 r. sygn. akt I OSK 2462/19, z 14 grudnia 2018 r., sygn. akt I OSK 3539/18, z 20 stycznia 2016 r. sygn. akt I OSK 3283/14, z 27 listopada 2014 r. sygn. akt I OSK 1219/13, z 6 listopada 2014 r., sygn. akt I OSK 251/14, z 20 września 2013 r., sygn. akt I OSK 2623/12, z 23 stycznia 2020 r., sygn. akt I OSK 2462/19, z 11 sierpnia 2020 r., sygn. akt I OSK 599/20 (orzeczenia dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Skład orzekający w niniejszej sprawie w całości je podziela. Dopóki zatem wnioskująca o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na ojca nie wykaże, iż jej matka (żona H. Ś.) legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, samo powoływanie się na zaawansowany wiek matki czy jej zły stan zdrowia nie stanowią wystarczającej podstawy do wyłączenia zastosowania art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. Skład orzekający musi również w tym miejscu zauważyć, że choć generalnie nie neguje faktu, iż starszy wiek (choć jest to pojęcie względne) może nieść szereg ograniczeń fizycznych (czy też innych dysfunkcji zdrowotnych), jednak nie można a priori zawsze zakładać, że każda osoba w wieku zaawansowanym musi być kwalifikowana jako osoba niepełnosprawna w znacznym stopniu. Wystąpienie takiej sytuacji jest bowiem zawsze uwarunkowane w sposób indywidualny. W związku z powyższym zdaniem Sądu organy zasadnie odmówiły wnioskodawczyni przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, zaś podnoszone w skardze okoliczności (zły stan zdrowia matki) oraz fakt rezygnacji skarżącej z zasiłku dla opiekuna czy też przyznanie świadczenie pielęgnacyjnego w innych sprawach nie mogły stanowić podstawy do uwzględnienia skargi. Ponadto drobne błędy w odpowiedzi na skargę, stanowią oczywiste omyłki pisarskie lub wynikają z cytowania orzeczeń sądów, ale nie oznaczają, że skarżąca ubiegała się o świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad matką, a nie ojcem, co wprost wynika z zaskarżonej decyzji oraz akt niniejszego postępowania. Końcowo należy przytoczyć należy wyrok NSA z dnia 28 marca 2022 r. w sprawie sygn. akt I OSK 1244/21, gdzie potwierdzono aktualną linię orzeczniczą dotyczącą tej kwestii i wskazano, że limitowanie dostępu do świadczenia w oparciu o kryteria zobiektyzowane nie może zostać uznane za naruszenie zasady równości i sprawiedliwości społecznej. Zapewniają one dostęp do świadczenia wszystkim osobom będącym w takiej samej sytuacji faktycznej, kryteria te nie mają także charakteru dyskryminującego i nie są niemożliwe do spełnienia, a udzielenie świadczenie nie jest oparte o uznanie organu (LEX nr 3329928). Z tych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło