II SA/Bk 33/08
PostanowienieWSA w Białymstoku2008-07-24
Skład orzekający: Danuta Tryniszewska – Bytys
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i wydającej pozwolenie na kontynuację robót budowlanych powinien zostać uwzględniony, gdy skarżący nie wykazali niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, a inwestor prowadzi prace na własne ryzyko?Ratio decidendi
Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i wydającej pozwolenie na kontynuację robót budowlanych podlega oddaleniu, gdy skarżący nie wykazali, że wykonanie decyzji narazi ich na znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Inwestor, prowadząc prace budowlane na podstawie zaskarżonej decyzji, czyni to na własne ryzyko, a jego interes nie jest uwzględniany przy ocenie przesłanek wstrzymania wykonania decyzji w kontekście interesu skarżącego.Stan faktyczny
Skarżący A. D. i M. G. wnieśli skargę na decyzję Wojewody P. zatwierdzającą projekt budowlany i wydającą pozwolenie na kontynuację robót budowlanych przy budowie obory. W uzasadnieniu skargi podnieśli, że kontynuacja inwestycji wyrządzi im znaczną szkodę i spowoduje trudne do odwrócenia skutki, wskazując m.in. na toczące się postępowanie rozgraniczeniowe i potencjalne naruszenie przepisów przeciwpożarowych. Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji został początkowo uwzględniony przez WSA, jednak NSA uchylił to postanowienie, wskazując na brak należytego wykazania przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. przez skarżących oraz na ryzyko ponoszone przez inwestora.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.Pełny tekst orzeczenia
II SA/Bk 33/08 POSTANOWIENIE Dnia 24 lipca 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Danuta Tryniszewska – Bytys (spr.) po rozpoznaniu w dniu 24 lipca 2008 r. w Białymstoku na posiedzeniu niejawnym wniosku A. D. i M. G. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. D. i M. G. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] listopada 2007 . Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na kontynuację robót budowlanych p o s t a n a w i a oddalić wniosek
II SA/Bk 33/08
UZASADNIENIE
Wojewoda P. w dniu [...] listopada 2007 r. utrzymał w mocy decyzję Starosty W. z dnia [...] października 2007 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą K. i M. D. pozwolenia na kontynuację prac budowlanych przy budowie budynku obory wraz z przebudową części stodoły na oborę, budowie zamkniętego zbiornika na gnojówkę, bezodpływowego zbiornika na nieczystości ciekłe oraz płyty gnojowej na działce nr [...] położonej w miejscowości B. B. [...] gm. W. M.
Nie zgadzając się z powyższą decyzją A. D. i K. G. jako ustawowy przedstawiciel córki M. G. – współwłaściciele sąsiedniej w stosunku do działki inwestora nieruchomości o nr [...] - wnieśli do sądu administracyjnego skargę zawierającą wniosek o wstrzymanie wykonania w/w decyzji. W jego uzasadnieniu powołali przepis art. 61 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) i wskazali, iż kontynuacja inwestycji wyrządzi im znaczną szkodę oraz spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Podnieśli, iż "wstrzymanie wykonania decyzji jest konieczne, bo inwestorzy na mocy ostatecznej decyzji, nie czekając na jej uprawomocnienie, zdając sobie sprawę z prowadzonych postępowań, prowadzą obecnie intensywne przygotowania do kontynuacji prac budowlanych mimo sezonu zimowego. Poniosą oni nakłady na wznoszenie obiektu co do którego może zostać uchylona decyzja o pozwoleniu na budowę, ale mogą stworzyć taki stan faktyczny na gruncie, że rozbiórka będzie powodowała po ich stronie bardzo wielkie straty". W uzasadnieniu skargi podnosili również, iż toczy się postępowanie rozgraniczeniowe pomiędzy nimi a inwestorem, które ma wyjaśnić przesunięcie przez inwestora spornej granicy pomiędzy działkami nr [...] i [...] na ich niekorzyść i w efekcie realizowanie inwestycji poza granicami działki małżonków D. Zakwestionowali prawidłowość realizacji budynku, poprzez który prowadziłaby droga, albowiem jest to ich zdaniem niedopuszczalne ze względów przeciwpożarowych i prowadziłoby do sytuacji, w której w czasie zagrożenia pożarem dojazd do działki i znajdujących się na niej budynków odbywałby się poprzez działki sąsiednie.
W piśmie z dnia 07 marca 2008 r. uzupełniającym argumentację wniosku podnieśli, iż inwestor prowadzi intensywne prace budowlane, w wyniku których może powstać nieodwracalna sytuacja na gruncie naruszająca w sposób drastyczny prawa skarżących (k. 13).
Tożsamą argumentację powtórzyli w piśmie z dnia 07 marca 2008 r. (k. 63).
Pełnomocnik inwestorów – małżonków D. ripostował, iż rozstrzygnięcie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji powinno uwzględniać interes prawny inwestora (k. 84).
Postanowieniem z dnia 27 marca 2008 r. tutejszy sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji (k. 105) argumentując, iż zmiana na gruncie powstała w wyniku sfinalizowania spornych prac doprowadzi do wzniesienia obiektów o znacznych rozmiarach i kubaturze i w takiej sytuacji ewentualny powrót do stanu poprzedniego nie będzie możliwy bez poniesienia znacznych kosztów i nakładu pracy, obciążających inwestora. Sąd wskazał, iż ocena przesłanek z art. 61 § 3 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) musi uwzględniać nie tylko sytuację prawną wnioskujących o wstrzymanie, ale również innych uczestników postępowania
– w przedmiotowej sprawie również interes inwestora.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyli do Naczelnego Sądu Administracyjnego K. i M. D. domagając się jego uchylenia i wydania postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji lub też przekazania wniosku do ponownego rozpoznania przez sąd I instancji.
Uzasadniając zażalenie podali, iż skarżący nie podali przekonujących i konkretnych argumentów, z których by wynikało, iż realizacja inwestycji wywoła po ich stronie niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Również, zdaniem żalących się, ocena sądu w tym przedmiocie była wadliwa. Wniosek o wstrzymanie powinien wskazywać szkodę jaka grozi wnioskodawcom, a nie inwestorowi. Ewentualne straty materialne poniesione
w przyszłości przez inwestora w związku z pracami budowlanymi nie stanowią pozytywnej przesłanki wstrzymania. W kwestii postępowania rozgraniczeniowego żalący się podali, iż nie zostało ono zakończone, w związku z czym granica naniesiona na mapie ewidencyjnej w dacie sporządzenia projektu budowlanego nadal jest aktualna. Nadto inwestycja jest realizowana na posesji uczestników
z zachowaniem czterometrowego przejazdu (k. 150).
W odpowiedzi na zażalenie skarżący wskazali, iż posadowienie budynku inwestorów zbyt blisko granicy działek sąsiednich o nr [...] i nr [...] narusza zasady bezpieczeństwa przeciwpożarowego, uniemożliwia prawidłową i bezpieczną komunikację na działce inwestorów. Nadto, ich zdaniem, inwestor w sezonie wiosennym 2007 r. zintensyfikował prace budowlane chcąc w ten sposób "wymusić" zgodę na budowę.
Postanowieniem z dnia 12 czerwca 2008 r. w sprawie sygn. akt II OZ 588/08 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie tutejszego sądu z dnia 27 marca 2008 r. wskazując, iż kontrola przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. obejmuje oprócz interesu prawnego i faktycznego wnioskodawcy również interes prawny innych uczestników postępowania, którzy takiego wniosku nie zgłosili, jednak gdy przedmiotem wniosku jest pozwolenie na budowę, do kategorii "innych uczestników" nie można zaliczać inwestora. Prowadzenie przez niego prac budowlanych na podstawie zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji o pozwoleniu na budowę odbywa się wyłącznie na jego ryzyko. Również skarżący nie wykazali, że wykonanie decyzji narazi ich na znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Sąd polecił przy ponownym rozpoznaniu wniosku wnikliwą analizę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wniosek podlegał oddaleniu.
Zgodnie z przepisem art. 190 zd. 1 w zw. z art. 197 § 2 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a., sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej samej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a. wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia przez sąd może nastąpić, gdy jego wykonanie spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. W postanowieniu kasacyjnym z dnia 12 czerwca 2008 r. wydanym
w sprawie niniejszej sąd II instancji wskazał, iż przesłanki z tego przepisu uzasadniające wstrzymanie wykonania pozwolenia na budowę powinny zaistnieć po stronie skarżących jako wnioskodawców oraz innych uczestników postępowania, do których nie zalicza się jednak w tych przypadkach inwestorów. Nie może bowiem dojść, zdaniem NSA, do wstrzymania wykonania robót budowlanych tylko i wyłącznie na tej podstawie, że niepowetowana szkoda będzie groziła inwestorowi. Ten bowiem prowadzi roboty na własny koszt i ryzyko.
Będąc związany powyższym stanowiskiem tutejszy sąd, w wyniku ponownej oceny zgromadzonych w sprawie dokumentów, ocenił, iż wniosek o wstrzymanie wykonania wydanego małżonkom D. pozwolenia na kontynuację prac budowlanych nie może zostać uwzględniony.
Przede wszystkim wnioskodawcy w osobie A. D. i K. G. (przedstawiciela ustawowego M. G.) nie wywiązali się należycie z ciążącego na nich obowiązku wykazania na czym konkretnie miałoby polegać niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w ich sytuacji prawnej i faktycznej (art. 61 § 3 p.p.s.a.), a więc jaka wysoce niekorzystna zmiana w ich sytuacji nastąpiłaby wskutek kontynuowania prac budowlanych na działce inwestorów. W szczególności nie podano czy ewentualna szkoda miałaby postać uszczerbku majątkowego czy niemajątkowego i w czym wyrażałyby się nieodwracalne dla sąsiadów inwestora skutki sfinalizowania budowy.
Podana we wniosku argumentacja dotyczyła hipotetycznej szkody po stronie inwestora, jednak takie uzasadnienie, w świetle stanowiska NSA, nie mogło skutecznie doprowadzić do uwzględnienia wniosku. Inwestor bowiem kontynuując prace pomimo wiedzy o zaskarżeniu pozwolenia na budowę czyni to na własne ryzyko.
Zgodnie z wytycznymi sądu II instancji tutejszy sąd przeanalizował również znajdujący się w aktach materiał dowodowy, przy czym podkreślić należy, iż analiza ta została dokonana wyłącznie na potrzeby rozstrzygnięcia o zasadności wniosku
o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, a więc bez merytorycznej oceny przyjętych rozwiązań projektowych.
Z projektu budowlanego wynika, iż realizowana inwestycja od strony granicy
z działką nr [...] należącą do skarżących nie tylko w całości mieści się w obszarze działki inwestora, ale od tej granicy jest oddalona w najbliższym punkcie o 3 m,
a w najdalszym 4 m. Również budynki na działce skarżących w tym miejscu nie są zlokalizowane bezpośrednio przy granicy (vide projekt zagospodarowania działki
nr [...] na k. 16 projektu budowlanego). Trudno zatem dopatrzeć się przesłanek, które w takich okolicznościach faktycznych uzasadniałyby przyjęcie istnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.
Brak również w aktach sprawy dokumentów, z których wynikałoby, iż toczące się postępowanie rozgraniczeniowe pomiędzy inwestorami a skarżącymi zostało zakończone oraz że granice między ich działkami zostały ustalone odmiennie niż dotychczas. W związku z tym za aktualny należało uznać stan odzwierciedlony na załączonych do projektu mapach ewidencyjnych, a ten nie wskazuje, iż skarżącym grozi niepowetowana szkoda w związku z prowadzoną inwestycją zamkniętą
w granicach działki małżonków D.
Orzeczenie przez sąd w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji ma charakter skargowy w tym znaczeniu, że sąd nie może orzekać bez wniosku skarżącego, jednak ma obowiązek ocenić, czy niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków nie zachodzi po stronie innych uczestników postępowania (vide postanowienie NSA z dnia 10 lutego 2006 r. w sprawie sygn. akt II OZ 102/06, OSP 2006, nr 10, poz. 119).
Poza skarżącymi i inwestorem w sprawie bierze udział również T. S. - właściciel działki nr [...] graniczącej z działką małżonków D. po przeciwnej stronie należącej do nich działki nr [...]. Z opisu do projektu zagospodarowania działki (k. 14 projektu budowlanego) wynika, iż inwestycja ma zostać zrealizowana "bezpośrednio ścianą tylną przy granicy w połączeniu z budynkiem inwentarsko – gospodarczym i inwentarsko – składowym" na jego działce. Ściana graniczna ma być ścianą oddzielenia przeciwpożarowego. W sprawie niniejszej nie wskazano argumentów, z których wynikałoby, iż taka lokalizacja spełnia przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a.
Na marginesie można tylko wskazać, iż decyzja Wojewody P. z dnia [...] listopada 2007 r. utrzymująca decyzję Starosty W. o pozwoleniu na kontynuowanie prac budowlanych została również zaskarżona przez T. S. Skarga została zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Bk 32/08 i nie zawiera wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Również uzupełniająco wskazać należy, iż prawidłowość dokonanej przez organy oceny posiadania przez inwestora prawa dysponowania nieruchomością na cele budowlane (w tym ewentualnego sposobu zakończenia postępowania rozgraniczeniowego) podlegać będzie kontroli przy merytorycznym rozpoznawaniu skargi.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 61 § 3 ustawy Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło