II SA/Bk 338/16
WyrokWSA w Białymstoku2016-08-23
Skład orzekający: Elżbieta Trykoszko, Grażyna Gryglaszewska, Marek Leszczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny jest uprawniony do nałożenia grzywny w celu przymuszenia na zobowiązanym, który uchyla się od wykonania ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie rozbudowanej części budynku, pomimo jego deklaracji o zamiarze wystąpienia o umorzenie opłaty legalizacyjnej?Ratio decidendi
Organ egzekucyjny jest uprawniony do nałożenia grzywny w celu przymuszenia, gdy zobowiązany uchyla się od wykonania ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę. Deklaracje zobowiązanego o zamiarze wystąpienia o umorzenie opłaty legalizacyjnej nie mają wpływu na możliwość nałożenia grzywny, zwłaszcza gdy kwestia opłaty legalizacyjnej została już prawomocnie rozstrzygnięta w poprzednim postępowaniu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. C. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PWINB) w B., które uchyliło postanowienie PINB w S. w części dotyczącej wysokości grzywny i nałożyło na A. C. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 71607,70 zł. Wcześniej PINB nakazał A. C. rozbiórkę samowolnie rozbudowanej części budynku, co zostało utrzymane w mocy przez PWINB i potwierdzone przez WSA oraz NSA. Po bezskutecznym upomnieniu i wszczęciu postępowania egzekucyjnego, PINB nałożył grzywnę. PWINB skorygował wysokość grzywny, uwzględniając aktualne dane do jej wyliczenia i prawidłową powierzchnię samowolnej zabudowy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, twierdząc, że nie uchyla się od obowiązku rozbiórki i zamierza wystąpić o umorzenie opłaty legalizacyjnej.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi A. C. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia oddala skargę.
P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. (dalej: PWINB w B.) postanowieniem z dnia [...] marca 2016 r., nr [...], uchylił postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Ziemskiego w S. (dalej: PINB w S.) z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...], w części dotyczącej wysokości nakładanej grzywny i orzekł o nałożeniu na A. C. grzywny w celu przymuszenia w wysokości 71607,70 zł, zaś w pozostałej części zaskarżone postanowienie utrzymał w mocy.
Postanowienie PWINB w B. wydane zostało przy następujących ustaleniach stanu faktycznego i ocenie prawnej sprawy.
PINB w S. decyzją z dnia [...] października 2014 r., nr [...] nakazał A. C. rozbiórkę samowolnie rozbudowanej części budynku obsługi podróżnych z motelem, zlokalizowanego na działce o nr geod. [...] w miejscowości J. gm. S. PWINB w B. decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...], utrzymał w mocy powyższą decyzję, zaś Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 11 czerwca 2015 r. w sprawie II SA/Bk 224/15, oddalił skargę od decyzji organu odwoławczego. Wyrok ten się uprawomocnił.
PINB w S. wystosował w dniu [...] grudnia 2015 r. do A. C. upomnienie nr [...], wzywające go do wykonania określonego powyżej obowiązku rozbiórki, wynikającego z decyzji ostatecznej z dnia [...] stycznia 2015 r. Następnie w dniu [...] grudnia 2015 r. organ ten wystawił tytuł wykonawczy nr [...], opatrzył go klauzulą o skierowaniu tego tytułu wykonawczego do egzekucji administracyjnej i w dniu [...] grudnia 2015 r. doręczył go dłużnikowi, wszczynając tym samym wobec zobowiązanego postępowanie egzekucyjne.
W dniu [...] lutego 2016 r. PINB w S. dokonał kontroli i stwierdził, że egzekwowana rozbiórka nie została wykonana. Wobec powyższego wydał w dniu [...] lutego 2016 r. postanowienie nr [...], w sprawie nałożenia na A. C. grzywny w celu przymuszenia w wysokości 124 268,45 zł wraz z opłatą egzekucyjną w wysokości 68 zł.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył A. C.
PWINB w B. postanowieniem z dnia [...] marca 2016 r., nr [...], uchylił postanowienie PINB w S. z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...], w części dotyczącej wysokości nakładanej grzywny i orzekł o nałożeniu na A. C. grzywny w celu przymuszenia w wysokości 71607,70 zł, zaś w pozostałej części zaskarżone postanowienie utrzymał w mocy.
W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że nie budzi wątpliwości, że A. C. uchyla się od wykonania nałożonego na niego obowiązku rozbiórki. Do wyliczenia kwoty grzywny w niniejszej sprawie zastosowanie ma przepis art. 121 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Kwota grzywny w celu przymuszenia stanowi iloczyn powierzchni samowolnej zabudowy i 1/5 ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów do obliczania premii gwarancyjnej dla posiadaczy oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych. W dacie orzekania przez organ I instancji podstawę do wyliczenia stanowiła cena 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego za III kwartał 2015 r., ogłoszona przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w komunikacie z dnia 23 listopada 2015 r., opublikowanym w Dzienniku Urzędowym GUS, poz. 45, tj. kwota 3961 zł. Natomiast w dacie orzekania przez organ odwoławczy zmieniła się podstawa wyliczenia, gdyż w Dzienniku Urzędowym GUS z dnia 25 lutego 2016 r., poz. 10 został ogłoszony komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 23 lutego 2016 r., zgodnie z którym cena 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego za IV kwartał 2015 r. wynosiła 3925 zł. Organ odwoławczy musiał zatem powyższy fakt uwzględnić. Stąd wysokość grzywny winna wynieść kwotę 71 607,70 zł, która została wyliczona w sposób następujący: 1/5 x 3 925 x (13,70 x 4,95 + 6,50 x 3,60) = 785 x (67,82 + 23,40) = 785 x 91,22= 71 607,70 zł.
Dalej organ wyjaśnił, że wyliczenie powierzchni budynku dokonane przez organ I instancji jest nieprawidłowe, gdyż organ ten bezzasadnie potraktował samowolną rozbudowę, tak jakby jej bryła stanowiła kwadrat (powierzchnia 156,86 m2), podczas gdy bryła ta tworzy literę L i jej powierzchnia wynosi 91,22 m2. Stąd, w oparciu o art. 138 k.p.a. zachodziła potrzeba skorygowania wysokości nałożonej na skarżącego grzywny.
W ocenie organu, proponowane obecnie przez skarżącego wpłacenie kwoty 100.000 zł tytułem zakończenia postępowania legalizacyjnego jest na tym etapie postępowania niedopuszczalne. Postępowanie legalizacyjne zostało bowiem zakończone nakazem rozbiórki, z uwagi na niedopełnienie przez inwestora jednego z obowiązków legalizacyjnych w postaci wpłacenia opłaty legalizacyjnej w wysokości ustalonej w postanowieniu PINB w S. z dnia [...] marca 2011 r., nr [...] utrzymanym w mocy przez PWINB w B. postanowieniem ostatecznym z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...]. Skarżący złożył skargę na powyższe postanowienie ostateczne, jednakże WSA w Białymstoku wyrokiem dnia 17 listopada 2011 r., sygn. akt II SA/Bk 576/11, skargę tę oddalił, zaś NSA w Warszawie wyrokiem z dnia 17 lipca 2013 r., w sprawie II OSK 668/12, oddalił skargę kasacyjną od tego wyroku. Proponowane zatem przez skarżącego rozwiązanie jest sprzeczne z prawem i nie może być uwzględnione przez organy administracji publicznej.
Skargę na postanowienie PWINB w B. z dnia [...] marca 2016 r., do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, złożył A. C., w której zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie:
- art. 8 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie polegające na przeprowadzeniu postępowania w sposób naruszający zaufanie obywateli do organów państwowych;
- art. 119 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postepowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez uznanie, iż w okolicznościach przedmiotowej sprawy zaistniały podstawy do nałożenia grzywny w celu przymuszenia.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że nie uchyla się od wykonania nałożonego na niego obowiązku rozbiórki obiektu budowalnego. Rozbiórki dokona, jednakże wcześniej chce wystąpić do Wojewody P. o umorzenie opłaty legalizacyjnej. Wniosek taki znajduje się już w przygotowaniu i niebawem zostanie złożony.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację wyrażoną w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718; dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Materialnoprawną podstawę dla wydania przedmiotowych postanowień stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 599; dalej: p.e.a.), a w szczególności art. 119 § 1, zgodnie z którym grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego.
W ocenie Sądu, w stanie faktycznym niniejszej sprawy, wobec niewykonywania przez skarżącego przez okres ok. 10 miesięcy obowiązku rozbiórki samowolnie wzniesionego obiektu budowanego, organy były uprawnione do wydania postanowienia o wymierzeniu grzywny.
Sąd podziela także ustalenia obu organów w zakresie stanu faktycznego oraz ustalenia i wyliczenia poczynione przez organ II instancji w zakresie sposobu i wysokości wyliczonej grzywny. Organ ten prawidłowo zastosował art. 121 § 4 i § 5 p.e.a. oraz art. 122 p.e.a. Zresztą w tym względzie skarżący nie zgłosił żadnych zarzutów.
Sąd nie uznaje natomiast za zasadne zarzutów podniesionych w skardze. Skarżący bezzasadnie twierdzi, ze organy naruszyły art. 8 k.p.a. oraz art. 119 p.e.a. Organy przedstawiły bowiem chronologicznie sekwencję zdarzeń, czynności i decyzji, które doprowadziły do wydania postanowienia na mocy art. 119 § 1 p.e.a. Jak trafnie wskazały, były one związane ostateczną decyzją PWINB w B. z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...], która utrzymała w mocy decyzje PINB w S. z dnia [...] października 2014 r., nr [...], która nakazała A. C. rozbiórkę samowolnie rozbudowanej części budynku obsługi podróżnych z motelem, zlokalizowanego na działce o nr geod. [...] w miejscowości J. gm. S. Wobec zatem niewykonywania obowiązku nałożonego tą decyzję, po poprzednim wezwaniu do jego wykonania, zachodziła potrzeba wymierzenia grzywny w celu przymuszenia.
Argumenty zaś skarżącego podniesione zarówno w odwołaniu, jak i w skardze, odnoszą się do innego – wcześniejszego etapu postępowania legalizacyjnego, tj. dotyczą opłaty legalizacyjnej, a zatem pozostają bez wpływu na wydanie zaskarżonego orzeczenia. Kwestia opłaty legalizacyjnej zresztą została już prawomocnie rozstrzygnięta ostatecznym postanowieniem PWINB w B. z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...], które utrzymało w mocy postanowienie PINB w S. z dnia [...] marca 2011 r., nr [...]. Nie mogła być ona zatem, z mocy art. 16 k.p.a., przedmiotem ponownego badania w niniejszym postępowaniu, a więc pozostawała bez wpływu na jego rozstrzygnięcie. Tym bardziej, że jak twierdzi sam skarżący, z wnioskiem o umorzenie opłaty legalizacyjnej skarżący jeszcze nawet nie wystąpił, a dopiero ma zamiar to zrobić.
Reasumując, zdaniem Sądu, podniesione w skardze zarzuty okazały się niezasadne, gdyż postępowanie przed organem II instancji zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący i należyty, zaś zgromadzony w sprawie materiał oceniono właściwie. Zostały także prawidłowo zinterpretowane, mające zastosowanie w sprawie, przepisy. Sąd nie doszukał się też innych naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia.
Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło