II SA/Bk 576/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), Sędziowie sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk,, sędzia WSA Mirosław Wincenciak, Protokolant Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 08 listopada 2011 r. sprawy ze skargi A. C. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty legalizacyjnej oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...].06.2011 r. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Ziemskiego w S. z dnia [...].03.2011 r., ustalającą A. C. opłatę legalizacyjną w kwocie 375 000 zł za samowolną rozbudowę budynku obsługi podróżnych z motelem, zlokalizowanego na działce oznaczonej nr [...] w miejscowości J. gm. S. Stan faktyczny sprawy przedstawiał się następująco: Organ nadzoru budowlanego, po stwierdzeniu samowolnej rozbudowy przez A. C. budynku obsługi podróżnych z motelem, polegającej na zabudowaniu tarasu i urządzeniu zadaszonej sali konsumpcyjnej o wymiarach 11,45,m x 13,70 m, nałożył na inwestora określone obowiązki celem zalegalizowania samowoli (postanowienie PINB PZ w S. z dnia [...].05.2010 r.). A. C. wypełnił zobowiązanie dostarczając organowi żądane dokumenty. Następnym etapem było wydanie postanowienia przez PINB PZ w S. z dnia [...].03.2011 r. nakładającego na inwestora opłatę legalizacyjną w kwocie 375 000 zł. Podstawą prawną nałożenia opłaty były przepisy art. 49 ust. 1 i 2 w związku z art. 59 f ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r. nr 243, poz. 1623 ze zm.) zwanej dalej "ustawą". Wysokość opłaty legalizacyjnej stanowiła iloczyn: stawki opłaty (s) współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k), współczynnika wielkości obiektu (w) oraz mnożnika stawki opłaty określonego liczbą 50. Organ zaliczył budynek obsługi podróżnych z motelem do budynków kategorii XIV, współczynniki k i w określone zostały w załączniku do ustawy Prawo budowlane odpowiednio 15,0 i 1,0, natomiast stawka opłaty s jako stała, wyniosła 500 zł. Wysokość opłaty legalizacyjnej wyliczono według wzoru: s x k x w x 50 = 500 x 15 x 1 x 50 = 375 000 zł W zażaleniu od postanowienia organu I instancji A. C. stwierdził, że opłata jest niewspółmierna do wartości samowolnej rozbudowy, a nadto zarzucił przyjęcie niewłaściwych rozmiarów samowolnej rozbudowy 11,45,m x 13,70 m. Jego zdaniem zabudowa tarasu obejmuje powierzchnię o wymiarach: 4,96, m x 13,5 m oraz 6,82 m x 3,32 m czyli łącznie 85 m2 nie 156, 86 m2 jak przyjął organ I instancji. Organ II instancji podzielił stanowisko inspektora powiatowego co do prawidłowości wyliczenia wysokości opłaty legalizacyjnej. Nadto, za zasadny przyjął zarzut Skarżącego, dotyczący wymiarów samowolnej rozbudowy, lecz nie mający znaczenia dla wysokości opłaty legalizacyjnej, do wyliczenia której przyjmuje się współczynnik "w" oznaczający kubaturę obiektu, a nie jego powierzchnię. Organ przyjął najmniejszą możliwą kubaturę – do 2 500 m3, co oznacza prawidłowość wyliczenia. W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, A. C. wniósł o uchylenie postanowienia oraz umorzenie całości sprawy. W uzasadnieniu skargi podniósł, iż zabudowanie istniejącego tarasu nastąpiło w technologii kanadyjskiej, w niczym nie zmieniło funkcji obiektu i jego kubatury, gdyż taras nie jest użytkowany w okresie zimowym. Uważał, że tej lekkiej zabudowy nie można traktować jako rozbudowy budynku. Stwierdził, że nałożona kara pieniężna jest niesprawiedliwa i niszcząca przedsiębiorcę, zaś organ nie musiał nakładać tak wysokiej opłaty legalizacyjnej. Na rozprawie sądowej w dniu 8.11.2011 r. Skarżący zakwestionował zaliczenie jego obiektu do kategorii XIV uważając, że ta kategoria dotyczy hoteli, zaś jego budynek stanowi miejsce obsługi podróżnych, posiada bar i 7 pokoi noclegowych, znajduje się przy drodze krajowej nr 8 na trasie S. – przejście graniczne B. i niej jest położony w pobliżu jezior. Podniósł zarzut niesprawiedliwości wysokiej opłaty legalizacyjnej, której wysokość przekracza wartość całego budynku. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, podkreślając istnienie obowiązku organu do naliczenia opłaty legalizacyjnej bez wnikania w sytuację finansową Skarżącego, która może mieć znaczenie przy ewentualnym ubieganiu się o jej umorzenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z treścią przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz przepisu art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne w zakresie swej właściwości sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje, postanowienia i inne akty z zakresu administracji publicznej, a także skarg na bezczynność i polega na badaniu zgodności tych czynności i aktów z przepisami prawa materialnego oraz prawa procesowego. Kontrolując zaskarżone postanowienie, Sąd nie dostrzegł jego wadliwości ani w aspekcie zarzutów skargi, ani też poza przedstawionymi zarzutami (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Organy naliczyły wysokość opłaty legalizacyjnej w oparciu o obowiązujące normy prawne. W przypadku samowoli budowlanej, w celu jej zalegalizowania nalicza się opłatę stosownie do art. 59 f ust. 1 ustawy Prawo budowlane (art. 49 ust. 2 ustawy). Art. 59 f stanowi: 1. W przypadku stwierdzenia w trakcie obowiązkowej kontroli nieprawidłowości w zakresie, o którym mowa w art. 59 a ust. 2, wymierza się karę stanowiącą iloczyn stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w). 2. Stawka opłaty (s) wynosi 500 zł. 3. Kategorie obiektów, współczynnik kategorii obiektu oraz współczynnik wielkości obiektu określa załącznik do ustawy. W załączniku do ustawy wyliczono wiele kategorii obiektów z przypisanymi im współczynnikami. Skoro budynek Skarżącego (jak sam określa) jest przeznaczony do obsługi podróżnych, posiada bar, 7 pokoi noclegowych i jest usytuowany przy uczęszczanej trasie do przejścia granicznego, to niewątpliwie można ten obiekt zaliczyć do rodzaju moteli, wpisanych do kategorii XIV w/w załącznika. Z analizy załącznika nie wynika, zdaniem Sądu, by możliwe było inne zakwalifikowanie obiektu. Najbardziej zbliżona jest kategoria XVII – budynki handlu, gastronomii i usług..., gdzie wszystkie współczynniki do wyliczenia wysokości opłaty legalizacyjnej są takie same, jak przy kategorii XIV. Skarżący, kwestionując kategorię jednakże nie wskazał do jakiego rodzaju budynków byłby skłonny zaliczyć swój obiekt, służący do obsługi podróżnych. W ocenie Sądu, kwalifikacja dokonana przez organy nie naruszyła w/w przepisów, w tym współczynnika wielkości obiektu "w", który oznacza się "kubaturą w m3", a najmniejsza kubatura wynosi do 2500 m3 i została oznaczona współczynnikiem "1". Ten najkorzystniejszy współczynnik organ zastosował w przypadku spornej rozbudowy. Powierzchnia rozbudowy nie jest brana pod uwagę przy wyliczaniu opłaty legalizacyjnej. Wszelkie dane liczbowe zostały prawidłowo określone i podstawione do wzoru matematycznego: s x k x w x 50, obowiązującego przy wyliczeniu wysokości opłaty legalizacyjnej. Przy naliczeniu opłaty, wbrew twierdzeniom Skarżącego, nie ma znaczenia jakość zastosowanych materiałów budowlanych (technologia kanadyjska) przy samowolnej rozbudowie, ani też sezonowość użytkowania tej części obiektu (tylko w porze letniej), Nie polega na prawdzie zarzut dobrowolności nałożenia opłaty legalizacyjnej przez organy nadzoru budowlanego. Określenie w art. 59 f ust. 1 "wymierza się karę" stanowi o tym, że ustawodawca nie daje organowi możliwości odstąpienia od jej nałożenia według uznania, lecz nakłada obowiązek realizacji przepisu (podobne stanowisko wynika z wyroku WSA w Olsztynie z dnia 28.11.2007 r. w sprawie II SA/Ol 958/07; także z wyroku WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 9.12.2009 r. – II SA/Go 816/08). Nałożona na Skarżącego opłata legalizacyjna jest w istocie, bardzo wysoka, lecz zgodna z przepisami. Celem przyjętej regulacji było dążenie do wyeliminowania, a przynajmniej maksymalnego ograniczenia zjawiska samowoli budowlanej i użytkowej. Przyjęta przez ustawodawcę metoda zapobiegania i likwidowania samowoli jest wprawdzie surowa i nacechowana automatyzmem, ale nie wykracza poza granice wyznaczone normami konstytucyjnymi (vide: wyrok WSA w Warszawie z dnia 27.01.2006 r. – VII SA/Wa 854/05). Jak słusznie zauważa PWINB w B., przepisy dotyczące wysokości opłat legalizacyjnych były przedmiotem analizy przez Trybunał Konstytucyjny, który stwierdził, pomimo ich restrykcyjności, iż są zgodne z Konstytucją. Opłata legalizacyjna musi być odpowiednio wysoka, aby odniosła zamierzony skutek prewencyjny. Mając na względzie powyższe rozważania, skarga podlegała oddaleniu na postawie art. 151 p.p.s.a.