II SA/Bk 347/16
WyrokWSA w Białymstoku2016-12-30
Skład orzekający: Anna Sobolewska-Nazarczyk, Grażyna Gryglaszewska, Małgorzata Roleder
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu gminy negatywnie uzgadniające projekt decyzji o udzieleniu koncesji na wydobywanie kruszywa naturalnego, utrzymane w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, jest zgodne z zapisami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, jeśli złoże kruszywa znajduje się na terenach przeznaczonych pod produkcję rolniczą?Ratio decidendi
Sąd uznał, że negatywne uzgodnienie projektu koncesji na wydobycie kruszywa było niezgodne z prawem, ponieważ nie narusza ono sposobu wykorzystania nieruchomości ustalonego w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Mimo rolniczego charakteru terenu, studium dopuszcza gospodarkę zasobami geologicznymi pod warunkiem racjonalnego wykorzystania zasobów przy zachowaniu walorów krajobrazowych, a brak jednoznacznego zakazu eksploatacji złoża w studium przemawia za możliwością jego wydobycia.Stan faktyczny
Spółka Jawna Kopalni Kruszywa R. M., T. O. wystąpiła o koncesję na wydobywanie kruszywa naturalnego. Burmistrz Gminy C. B. wydał postanowienie negatywnie uzgadniające projekt decyzji koncesyjnej, powołując się na niezgodność z zapisami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, które przewidywały rolniczy charakter terenu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało to postanowienie w mocy. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną interpretację studium.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzające je postanowienie Burmistrza C. B. i zasądził od SKO na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), sędzia WSA Małgorzata Roleder, Protokolant st. sekr. sądowy Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi Kopalni Kruszywa R. M., T. O. Sp. j. w K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie negatywnych uzgodnień projektu decyzji w sprawie udzielenia koncesji na wydobywanie kruszywa 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające jego wydanie postanowienie Burmistrza C. z dnia [...] lutego 2016 roku, Nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz skarżącej Kopalni Kruszywa R. M., T. O. Sp. j. w K. kwotę 577 (pięćset siedemdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. postanowieniem z dnia [...].03.2016 r. o nr [...] (zwane dalej: SKO) utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza C. B. z dnia [...].02.2016 r., w którym negatywnie uzgodniono projekt decyzji w sprawie udzielenia koncesji Spółce Jawnej K. K. R. M., T. O. z siedzibą w K., na wydobywanie w obszarze górniczym Ł., metodą odkrywkową bez użycia środków strzałowych, kruszywa naturalnego ze złoża Ł. udokumentowanego na powierzchni 1,753 ha położonego na działkach o nr geod. [...] Ł. gm. C. B. (ilość rocznego wydobycia – 20.000,00 m3).
Stan faktyczny sprawy przedstawiał się następująco: Spółka Jawna K. K. R. M. i T. O. (zwana dalej: spółką) wystąpiła do Starosty Powiatowego w B. o wydanie koncesji na eksploatację kruszywa naturalnego ze złoża "Ł.".
W trakcie tego postępowania Starosta B. w dniu 11.08.2015 r. zwrócił się od Burmistrza C. B. w trybie art. 23 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 09.06.2011 r. Prawo geodezyjne i górnicze i art. 106 § 5 k.p.a., o wydanie uzgodnienia, w formie postanowienia, w terminie 14 dni, w sprawie udzielenia koncesji na wydobycie kruszywa ze złoża Ł. położonego na działkach nr [...] w Gminie C. B.
Postanowieniem z dnia [...].08.2015 Burmistrz Gminy C. B. (zwany dalej: Burmistrzem) zaopiniował negatywnie projekt decyzji w spawie udzielenia Spółce koncesji na wydobycie kruszywa.
Wskutek zażalenia Spółki, postanowieniem z dnia [...].10.2015 r. SKO utrzymało
w mocy postanowienie Burmistrza.
Spółka złożyła skargę do sądu administracyjnego i wówczas SKO, działając na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 718), zwana: p.p.s.a., uwzględniło skargę w całości poprzez uchylenie wszystkich postanowień i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Burmistrzowi Gminy C. B. Przyczyną uznania skargi za uzasadnioną, było, stwierdzenie przez SKO, że Starosta B., zwracając się do Burmistrza pismem z dnia 11.08.2015 r., błędnie określił podstawę prawną trybu, w jakim Burmistrz miał wypowiedzieć się w kwestii udzielenia koncesji. Starosta wskazał jako podstawę prawną art. 23 ust. 2 pkt. 2 ustawy z dnia 09.06.2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (zwane dalej: ustawą) w sytuacji, gdy powinien wskazać art. 23 ust. 2 "a" pkt 1 tej ustawy.
Z kolei Burmistrz, opiniując negatywnie projekt koncesji, w postanowieniu z dnia [...].08.2015 r. wskazał błędną podstawę prawną – art. 23 ust. 2 "a" pkt 2 ustawy. Kolegium wskazało, że w przypadku działalności wydobywczej, projekt decyzji koncesyjnej wymaga uzgodnienia z organem gminy, a nie opinii. SKO zaleciło Burmistrzowi C. B., ponowne wydanie postanowienia, po uprzednim zasięgnięciu informacji od Starosty o podstawie prawnej, na bazie której ma zająć stanowisko.
Pismem z dnia 19.01.2016 r. Starosta B. zwrócił się do Burmistrza
o dokonanie uzgodnienia projektu decyzji koncesyjnej na wydobycie kruszywa,
w formie postanowienia, w oparciu o treść art. 23 ust. 2 "a" pkt 1 ustawy.
Postanowieniem z dnia [...].02.2016 r. Burmistrz Gminy C. B., działając na podstawie art. 106 § 5 k.p.a. w związku z art. 7 ust. 2, art. 9 art. 23 ust. 2 "a" pkt 1 ustawy, postanowił uzgodnić negatywnie projekt decyzji dotyczący udzielenia koncesji Spółce na wydobywanie w obszarze Ł. kruszywa naturalnego udokumentowanego na pow. 1,753 ha, położonego na działkach o nr [...] w Ł., gmina C. B.
W uzasadnieniu postanowienia, organ wskazał, że zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy, zezwolenie na wydobywanie kopalin jest możliwe przy braku planu zagospodarowania przestrzennego, jeśli nie naruszy to sposobu wykorzystywania nieruchomości ustalonego w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz odrębnych przepisów.
Na terenie Gminy C. B., w obrębie terenu działek o nr [...] nie obowiązuje plan miejscowy. Studium uwarunkowań zagospodarowania przestrzennego gminy C. B. zostało uchwalone uchwałą Rady Miejskiej nr [...] z dnia [...].01.2015 r. Zgodnie z art. 95 ustawy, w studium uwzględniono tylko zarejestrowanie występowania udokumentowanych złóż kopalin na terenie m. Ł. Natomiast tereny te zostały przewidziane do następujących działań:
• intensyfikacji różnych form produkcji rolnej i ogrodniczej;
• ochrony gruntów ornych z glebami IV i III kl. bonitacyjnej i użytków zielonych w dolinach rzek i podmokłych obniżeniach – przed wszelką zabudową i gruntów ornych kl. V przed zabudową nierolniczą;
• lokalizacji obiektów przemysłowych i usługowych związanych z obsługą rolnictwa w obrębie zabudowy miejskiej i na gruntach rolnych najniższych klas VI i IV;
• ograniczenie lub wprowadzenie zakazu podziałów geodezyjnych prowadzących do rozdrobnienia gospodarstw;
• prowadzenia geodezyjnych prac scaleniowych zwiększających powierzchnie gospodarstw;
• utrzymania w użytkowaniu rolniczych gruntów rolnych jako terenów produkcji rolnej umiarkowanej intensywności i ukierunkowanie gospodarki rolnej na tzw. rolnictwo ekologiczne ze wskazaniem agroturystyki jako źródła podnoszenia ekonomiczności gospodarki rolnej na tych terenach;
• na terenach rolnictwa ekologicznego, zakaz prowadzenia przemysłowych form rolnictwa w tym zakładania tuczarni, farm drobiowych i zwierząt futerkowych oraz przemysłu spożywczego wytwarzającego duże ilości ścieków i znaczną emisję zanieczyszczeń do atmosfery (w tym mleczarni, ubojni, itp.).
• Zdaniem Burmistrza, z w/w treści wynika, że teren został określony jako rolniczy i jakakolwiek inna forma wykorzystania terenu byłaby niezgodna ze Studium. Obszar złoża "Ł." jest położony w otulinie Parku Krajobrazowego Puszczy K., w odległości ok. 0,5 km od obszaru specjalnej ochrony ptaków "Natura 2000" i projektu obszaru ochrony siedlisk "Natura 2000" Ostoja K. (w obrębie żarowiska orlika krzykliwego).
Organ uznał, że zapisy Studium nie przewidują, na wnioskowanym terenie, możliwości eksploatacji złóż kruszywa naturalnego.
Po rozpoznaniu zażalenia na w/w postanowienie, SKO utrzymało je w mocy.
W uzasadnieniu postanowienia, SKO podzieliło argumentację organu I instancji. Podkreśliło, że zapisy Studium nie przewidziały eksploatacji złoża w strefie Ł., która dotyczy produkcji rolniczej. Eksploatacja złoża kruszywa naruszać będzie dotychczasowy sposób wykorzystania nieruchomości ustalony w studium, gdyż niemożliwa jest równoczesna eksploatacja złoża kruszywa i prowadzenia na tym samym terenie, działalności rolniczej.
Z analizy Studium, w części zatytułowanej "Gospodarka zasobami geologicznymi" wynika, że w obrębie gruntów wsi Ł., na części działek o nr [...], położone jest udokumentowane złoże kruszywa naturalnego o pow. 1,7530 ha
i zasobach 229,14 tys. Mg. Jednakże w odniesieniu do tego złoża, Studium nie przewiduje możliwości jego eksploatacji. Do wniosku takiego doprowadził fakt, że
w przypadku pozostałych złóż kopalin, tj. złoża surowców ilastych (C. W. K.) i złoża kruszywa grubego (W. R.) kwestia ta jest poruszona i w studium zostało zaznaczone, że w przypadku pierwszego złoża ze względu na niska jakość surowca oraz położenie w granicach PKPK, jak również stosunkowo wysoką jakość gleb, nie przewiduje się jego eksploatacji na skalę przemysłową. Natomiast co do drugiego złoża stwierdzono, że może być eksploatowane po uzyskaniu koncesji na wydobycie na potrzeby lokalnego budownictwa, naprawy i budowy dróg.
Organ II instancji opisał (za organem I instancji) trzy strefy agrarne, zamieszczone w Studium, dowodząc rolniczego charakteru terenu.
W ocenie organu, prawo geologiczne i górnicze jest jedynym aktem regulującym zasady wykorzystania określonej tam działalności. Brak sprzeczności planowanego wydobycia kruszywa z zapisami studium jest, zgodnie z art. 7 ustawy, jedynym kryterium pozytywnego uzgodnienia, co w niniejszej sprawie nie ma miejsca.
Dlatego nie można uznać, za przekonujące twierdzenia Spółki, ze Burmistrz pozytywnie zaopiniował koncesję na poszukiwania złoża ani tego, że w Studium zostało złoże ujawnione, co nie jest równoznaczne z możliwością jego eksploatacji.
W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Białymstoku, Spółka Jawna K. K. R. M., T.O., zarzuciła postanowieniu SKO:
1. Naruszenie art. 23 ust 2 a pkt 2 w zw. z art. 9 ustawy poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na 2 – krotnym zwracaniu się do Burmistrza C. B. o dokonanie uzgodnień tego samego projektu decyzji,
2. Naruszenie art. 7 ust. 2 ustawy poprzez jego niewłaściwe zastosowanie uznając, że wydobywanie kruszywa ze złoża Ł. naruszać będzie sposób wykorzystywania nieruchomości ustalony w Studium, podczas, gdy: Studium zmieniono uchwałą z dnia [...].01.2015 r. ujawniając w nim złoże kruszywa "Ł." a jego złoże oznaczono na rysunku symbolem PG; w treści Studium przewidziano racjonalne wykorzystanie zasobów przy zachowaniu walorów krajobrazowych, prognoza oddziaływania na środowisko (sporządzona do projektu zamian Studium) przewidywała możliwość wydobywania kopalin po uzyskaniu koncesji;
Zdaniem Skarżącej, wydobywanie kruszywa ze złoża "Ł." nie stoi
w sprzeczności ze Studium,
3. Naruszenie przepisów postępowania: art. 7, 8, 77 §1, 80, 81, 107 § 3 k.p.a.
W ocenie Skarżącej organy, wydające negatywne postanowienia, nie zapoznały się z projektem decyzji dotyczącej udzielenia koncesji, także z dokumentacją geologiczną, decyzją określającą warunki realizacji przedsięwzięcia po przeprowadzonej ocenie oddziaływania na środowisko z dnia 11.05.2012 r., jak też pominęły prognozę oddziaływania na środowisko opracowaną do zmiany Studium dokonaną uchwałą z dnia [...].01.2015 r.
Wg Skarżącej, organy dowolnie przyjęły, że eksploatacja złoża "Ł." będzie naruszać rolniczy sposób wykorzystywania terenu w sytuacji" możliwości czasowego wyłączenia gruntów rolnych z produkcji rolnej, gdy jedna z działek (nr [...]) stanowi nieużytek, a druga działka (nr [...]) figuruje w ewidencji gruntów jako grunt kl. V i VI, dla którego nie jest wymagane wydanie decyzji o wyłączeniu gruntów z produkcji rolnej. Nadto po zakończeniu eksploatacji, teren zostanie zrekultywowany i
w dalszym ciągu będzie możliwe jego rolnicze wykorzystywanie.
Naruszenie zasady pogłębiania zaufania do organów władzy publicznej (art. 8 k.p.a.) przejawia się w uniemożliwieniu Spółce kontynuacji działalności, prowadzonej od 2011 r., kiedy to pozytywnie zaopiniowano projekt decyzji dot. poszukiwania
i rozpoznawania złoża kruszywa w m. Ł. Następnie udzielono koncesji
na te przedsięwzięcie. Skarżąca uzyskała pozytywną decyzję środowiskową na wydobycie kruszywa. Na jej wniosek wprowadzono do Studium zmiany, których celem miało być umożliwienie wydobycia kruszywa, a w efekcie Burmistrz wydał negatywne uzgodnienia.
W uzasadnieniu skargi Skarżąca podniosła zarzut niezgodności z prawem 2 – krotnego zwracania się, przez Starostę B. do Burmistrza, o dokonanie uzgodnienia projektu decyzji koncesyjnej w sytuacji gdy art. 9 ustawy mówi
o jednokrotnym zwracaniu się do organu uzgadniającego.
Skoro Burmistrz, postanowieniem z dnia [...].08.2015 r. zaopiniował negatywnie projekt, czyniąc to niezgodne z prawem, to należało tę sytuację traktować tak, jakby tenże organ współdziałający nie zajął stanowiska.
To uprawniało do przyjęcia, w myśl art. 9 § 2 ustawy, że projekt decyzji koncesyjnej zyskał aprobatę Burmistrza.
Skarżąca nie zgodziła się z przyjęciem, przez organy obu instancji,
że eksploatacja złoża kruszywa w m. Ł. jest sprzeczna ze studium. Zdaniem Skarżącej przeczą temu zapisy zmienionego uchwałą Rady Miasta C. B. z dnia [...].01.2015 r., Studium, gdzie w dziale 2.1.8. "Gospodarka zasobami geologicznymi" ujawniono złoże "Ł.", zaznaczono je na rysunku Studium PG. Jednocześnie w tym samym dziale jako cel określono "racjonalne wykorzystanie zasobów przy wykorzystaniu walorów krajobrazowych" (str. 14 II część Studium). Oznacza to, że dla tych terenów przewidziano możliwość pozyskania złóż pod warunkiem że będzie to następowało w sposób racjonalny. Żaden przepis nie sprzeciwia się wydobywaniu kruszywa, natomiast projekt koncesji wskazuje na obowiązki związane z rolniczym charakterem gruntów (pkt 15). Skarżąca powołała się na prognozę oddziaływania na środowisko, sporządzoną w 2014 r. na użytek zmiany Studium (autorstwa P. P.), gdzie została wykazana możliwość eksploatacji złóż kruszywa i brak jej ubocznego wpływu na środowisko.
W ocenie Skarżącej, organy pominęły w/w dokument , jak też treść projektu decyzji koncesyjnej, która reguluje sposób racjonalnego wykorzystywania złoża
i przewiduje ochronę gruntów poprzez ich rekultywację.
Skarżąca podniosła brak konsekwencji w stanowisku organu I instancji, co przejawiało się w tym, że Burmistrz wydał Skarżącej pozytywną opinię (13.04.2011 r.) do decyzji koncesyjnej na przeszukiwanie i rozpoznawanie złoża na tym terenie przy takim samym jego przeznaczeniu jak obecnie.
Nie stwierdzono wówczas sprzeczności ze Studium ani też przeszkody w postaci występowania obszarów Natura 200, przy czym względy środowiskowe nie stanowią przesłanki negatywnej do uzgodnienia projektu decyzji koncesyjnej.
W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Kolegium dodatkowo stwierdziło, że w odniesieniu do złoża "Ł." nie przewidziano, w Studium, możliwości jego eksploatacji w przeciwieństwie do innych kopalin tj. surowców ilastych (C. W. K.) i złoża kruszywa grubego (W. R.). Zamierzenie koncesyjne nie jest zgodne z zapisami Studium.
W uzupełnieniu skargi z dnia 2.08.2016 r. Skarżąca stwierdziła, że przyczyną wydania negatywnej opinii przez Burmistrza były działania jednego z radnych (M. Ś.), który był zainteresowany zakupem działek ze złożami kruszywa lecz bez powodzenia. Radny wraz z grupą mieszkańców przekonywał Burmistrza do wydania negatywnej opinii. Natomiast Skarżąca poniosła wielkie koszty i gromadziła dokumenty przez szereg lat by otrzymać koncesję, której wydanie zostaje zablokowane na ostatnim etapie starań.
Zdaniem Skarżącej, skoro Burmistrz nie zajął stanowiska w pierwszym terminie, to Starosta B. powinien uznać, ze projekt decyzji został uzgodniony. Skarżąca zwraca uwagę, że chce dopełnić wszelkich formalności, łącznie z ochroną przyrody i rekultywacją gruntów po wydobyciu oraz płacić gminie podatki,
w przeciwieństwie do osób, wydobywających kopaliny nielegalnie.
W piśmie procesowym z dnia 12.12.2016 r. Skarżąca zwraca uwagę na zapisy Studium na stronach 23, 55, 56, 57, z których wynika w jakich punktach zostało dopuszczone wydobycie kopalin, a m.in. w m. P., które ma takie same uwarunkowania jak złoże "Ł.". Uważa, że w Studium przewiduje się możliwość wydobycia złoża "Ł.", w następstwie czego gmina także odniosłaby korzyści, korzystając z surowca do budowy sąsiedniej drogi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej, w tym w zakresie legalności decyzji administracyjnych i stosują środki określone w ustawie (art. 1 i 3 p.p.s.a ). Uwzględnienie skargi następuje tylko
w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub naruszenie innych przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Zgodnie
z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd ma możliwość uwzględnienia skargi także ze względu na inne uchybienia, niż podniesione przez stronę w skardze, ponieważ sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Kierując się powyższymi kryteriami Sąd stwierdził, że skarga podlega uwzględnieniu chociaż nie wszystkie jej zarzuty są zasadne.
Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2016 r., poz. 1131), działalność w zakresie wydobywania kopalin ze złóż może być wykonywana po uzyskaniu koncesji, udzielanej, w przedmiotowej sprawie, przez starostę.
Bezspornie postępowanie niniejsze stanowi "wpadkowe" postępowanie
w ubieganiu się przez skarżącą o uzyskanie koncesji na działalność gospodarczą w zakresie odkrywkowego wydobywania kopaliny - kruszywa naturalnego. Stosownie bowiem do art. 23 ust 2 pkt 2 cyt. wyżej ustawy, w odniesieniu do działalności prowadzonej poza granicami obszarów morskich Rzeczypospolitej Polskiej udzielenie koncesji na: wydobywanie kopalin ze złóż (...) wymaga uzgodnienia z wójtem (burmistrzem, prezydentem miasta) właściwym ze względu na miejsce wykonywania zamierzonej działalności; kryterium uzgodnienia jest zgodność zamierzonej działalności z przeznaczeniem lub sposobem korzystania
z nieruchomości określonym w sposób przewidziany w art. 7. Przepis art. 7 stanowi z kolei, że "1. Podejmowanie i wykonywanie działalności określonej ustawą jest dozwolone tylko wówczas, jeżeli nie naruszy ona przeznaczenia nieruchomości określonego w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego oraz w odrębnych przepisach. 2. W przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego podejmowanie i wykonywanie działalności określonej ustawą jest dopuszczalne tylko wówczas, jeżeli nie naruszy ona sposobu wykorzystywania nieruchomości ustalonego w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz odrębnych przepisach."
Podkreślić również należy, że na gruncie poprzednio obowiązującej ustawy
z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze orzecznictwo sądów administracyjnych wypracowało pogląd, że jako jedyne kryterium uzgodnienia udzielenia koncesji na działalność polegającą na wydobywaniu kopalin ze złóż czyni ona zgodność zamierzenia koncesyjnego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli jest uchwalony lub z ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków przestrzennego zagospodarowania gminy. Przewidziane kryteria należy stosować w sposób ścisły. Niedopuszczalne jest stosowane innych kryteriów, niż te które są przewidziane w ustawie, w szczególności odpowiedniego stosowania przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Prawo geologiczne i górnicze jest jedynym aktem normatywnym regulującym zasady wykonywania określonej tam działalności (por. wyrok NSA z dnia 7 października 2010 r., sygn. akt II GSK 703/10,: NSA z dnia 7 maja 2013 r. sygn. akt II GSK 312/12, WSA w Białymstoku z dnia 29 listopada 2010 r, sygn. akt II SA/BI 570/11, WSA w Olsztynie z dnia 16 czerwca 2011 r., sygn. akt II SA/Ol 323/11 WSA
w Rzeszowie z 27 lutego 2008 r, sygn. akt II SA/Rz 865/07. publ. Baza orzeczeń CBOIS).
W ocenie Sądu, powyższy pogląd znajduje zastosowanie na gruncie ustawy
z 2011 r., albowiem pomimo różnic redakcyjnych przepisu art. 23 ust. 2 pkt 2 poprzednio obowiązującej ustawy i art. 7 ust. 2 aktualnie obowiązującej ustawy - ich treść jest zbliżona. Już na kanwie aktualnie obowiązujących przepisów taki sam pogląd dotyczący braku sprzeczności planowanego wydobywania kruszywa
z zapisami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego wyraził WSA w Krakowie w wyroku z dnia 4 grudnia 2013 r., sygn. akt IIl SA/Kr 286/13, który to pogląd Sąd w niniejszej sprawie w pełni podziela.)
Przenosząc powyższe rozważania na grunt sprawy niniejszej, należało dokonać oceny, czy dopuszczenie działalności skarżącej spółki w postaci wydobywania kopalin ze złoża w miejscowości Ł., wykorzystanie nieruchomości ustalonego w Studium uwarunkowań, nie naruszy sposobu wykorzystywania i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy C. B., którego zmiana została przyjęta uchwałą nr [...] z dnia [...].01.2015 r. przez Radę Miasta w C. B.
W ocenie Sądu, odpowiedź na takie pytanie, wbrew stanowisku organów obu instancji, powinna być twierdząca z przyczyn następujących:
Celem zmiany w Studium, uchwałą z dnia [...].01.2015 r., było "wprowadzenie udokumentowanych złóż kruszywa naturalnego" obejmujących wieś P. – część działki nr [...] i wieś Ł. – działki nr [...] oraz określenie charakterystycznych cech środowiska terenów udokumentowanych kopalin (str. 1 Studium).
Nie ulega wątpliwości, że kierunkiem zagospodarowania przestrzennego Gminy jest przeznaczenie rolnicze. Jednakże dopuszczalna jest gospodarka zasobami geologicznymi pod warunkiem racjonalnego wykorzystania zasobów przy zachowaniu walorów krajobrazowych (str. 14 pkt 2.1.8 Studium). Zatem nie sposób zgodzić się ze stanowczym twierdzeniem organów obu instancji, że ustalenia sfery produkcji rolniczej m.in. na działkach o nr [...] stanowi niejako zaporę do eksploatacji złoża kruszywa, ponieważ nie jest możliwa równoczesna eksploatacja złoża kruszywa
i prowadzenie działalności rolniczej. Należy, jednakże, zwrócić uwagę, że teren niemal całej Gminy C. B. jest terenem rolniczym, a mimo tego, na tychże terenach, istniały i istnieją liczne punkty wydobywania kruszywa (obrazuje to najdokładniej rysunek mapy załączonej do Studium, gdzie punkty wydobywcze oznaczono kolorem pomarańczowym).
W ocenie Sądu twierdzenie, iż wydobycie kruszywa na działkach nr [...] naruszy rolniczy sposób wykorzystywania nieruchomości – nie znajduje przekonującego uzasadnienia, zamieszczonego w zaskarżonej decyzji, za czym przemawiają następujące okoliczności:
- złoże kruszywa naturalnego "Ł." znajduje się na działkach o nr [...], z których jedna jest nieużytkiem rolnym a druga figuruje jako grunt V i VI klasy co nie wymaga wyłączenia tych gruntów z produkcji rolnej;
- złoże będzie eksploatowane czasowo, a po jego zakończeniu Spółka będzie zobowiązana do rekultywacji gruntów i naprawy wszelkich szkód (o czym stanowi treść koncesji – pkt 6 projektu opinii);
- Spółka będzie zobowiązana do zachowania wszelkich norm dotyczących oceny ochrony środowiska (pkt 4, 5 projektu decyzji koncesyjnej);
- w opisie wsi Ł., na stronie 23 Studium cz. I, zawarto zapis o istnieniu "kopalni żwiru, kopalni piasku".
- na str. 14 Studium cz. II pkt. 2.1.8 "Gospodarka zasobami geologicznymi" nie zawarto zakazu eksploatacji złoża "Ł." w przeciwieństwie np. do złoża surowców ilastych, które "nie powinno być przewidziane do eksploatacji na skalę przemysłową";
- na str. 43 Studium cz. I opisano uwarunkowania środowiskowe złoża "Ł.", gdzie również nie zawarto żadnych zakazów co do jego eksploatacji pomimo, iż występuje w otulinie Parku Krajobrazowego Puszczy K. i ok. 0,5 km. od obszaru Natura 2000.
W ocenie Sądu, spór między Spółką, a organami wynikł przede wszystkim z tego powodu, że zapisy, zawarte w Studium nie są przejrzyste i precyzyjne. SKO wywiodło, że skoro nie przewidziano eksploatacji złoża "Ł." w przeciwieństwie do złoża ilastego w C. W. K. i złoża kruszywa grubego w W. R. (zapisy na str. 43 Studium), to znaczy że eksploatacja jest niedozwolona. Jednakże, Sąd zauważa, że na str. 43 Studium, odnośnie złoża "Ł." nie przewidziano ani możliwości wydobycia, ani zakazu eksploatacji złoża (brak informacji). Zatem można wywieść równie dobrze przeciwny wniosek, niż uczyniły to organy, a mianowicie, że brak określenia w Studium, zakresu wydobycia kopaliny, jest równoznaczne z istnieniem takiej możliwości tym bardziej, ze taki wniosek znajduje wsparcie w okolicznościach, powyżej rozważanych.
W ocenie Sądu, mając na względzie stan faktyczny sprawy, w aspekcie przepisu art. 7 ust. 2 ustawy prawo geologiczne i górnicze, uprawnionym będzie uznanie, że eksploatacja złoża "Ł." na działkach [...] jest dopuszczalna, ponieważ nie naruszy sposobu wykorzystania nieruchomości ustalonego w Studium. Sposób wykorzystania nieruchomości przewidziany w Studium, to obszar rolniczy, dopuszczający lokalizację i wydobycie kopalin, rozmieszczonych w różnych punktach terenów, jakie obejmuje Gmina C. B., w tym również we wsi
Ł.
Zarzut skargi, dotyczący naruszenia art. 7 ust. 2 ustawy prawo geologiczne
i górnicze, poprzez niewłaściwą jego interpretację na tle stanu faktycznego niniejszej sprawy – Sąd uznał za uzasadniony.
Dlatego też, organ I instancji, rozpatrując sprawę, po raz kolejny, będzie miał na względzie powyższe stanowisko składu orzekającego i wyda postanowienie uzgadniające o odpowiedniej treści.
Natomiast, Sąd nie zgodził się z zarzutem skargi dotyczącym naruszenia art. 23 ust. 2 a pkt 2 w zw. z art. 9 ust. 1 i 2 ustawy poprzez niesłuszne, dwukrotne, zwracanie się do organu współdziałającego z wnioskiem o dokonanie uzgodnienia.
Przede wszystkim, zakres niniejszej sprawy nie dotyczy interpretacji art. 9 ust. 1, 2 ustawy bowiem przepis ten został zaadresowany do organu koncesyjnego, którym jest w głównej sprawie Starosta Powiatu B.,. Należy przypomnieć,
iż przedmiot sprawy niniejszej, to tzw. postępowanie wpadkowe polegające na tym, że Starosta B., zwrócił się do Burmistrza o dokonanie uzgodnienia w formie postanowienia, które jest niezbędne do wydania Spółce decyzji koncesyjnej na eksploatację kopalin. Stąd też, Starosta jest organem władnym do dokonania oceny (a w razie odwołania – Wojewoda), czy organ współdziałający zajął odpowiednie stanowisko i czy dochował terminu 14 dni.
Art. 23 ust 2 pkt 2 ustawy ogranicza kryterium uzgadniające do zgodności zamierzonej działalności z przeznaczeniem lub sposobem korzystania
z nieruchomości, określonym w planie miejscowym lub w studium.
Dlatego też, Sąd nie uwzględnił tej części skargi, która zarzuca organom naruszenie przepisów postępowania poprzez nie rozważenie:
prognozy i oceny oddziaływania na środowisko projektu Spółki do decyzji
w sprawie poszukiwania i rozpoznawania kruszywa naturalnego oraz dużych kosztów z tym związanych, jaki Spółka poniosła.
Również pismo skarżącej z dnia 2.08.2016 r. zatytułowane "Uzupełnienie skargi", nie mogło być ocenione przez Sąd, ponieważ zawiera elementy pozaprawne, głównie dotyczące personalnych układów w samorządzie Gminy C. B. oraz opisu innych przedsięwzięć Spółki w analogicznym terenie.
Mając na względzie powyższe wskutek naruszenia prawa materialnego – art. 7 ust 2 ustawy – mającego wpływ na wynik sprawy, Sąd uchylił zaskarżone postanowienie organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 ust 1 lit a oraz art. 200 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło