II SA/Bk 391/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 02 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi Stowarzyszenia na R. R. i P. G. F. w F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] marca 2015 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie o ustalenie warunków zabudowy p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. , Stowarzyszenie N. R. R. i P. G. F. w F. wniosło o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę uiszczone wpisu sądowego i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata (k. 20-21). Stowarzyszenie jest dobrowolnym stowarzyszeniem osób działających na rzecz środowiska lokalnego. Członkami stowarzyszenia są w większości rolnicy i osoby pracujące. Stowarzyszenie to działa w formie stowarzyszenia wpisanego do KRS-u, a celem jego działalności jest m.in. wspieranie inicjatyw społecznych i wypowiadanie się w sprawach publicznych, organizowanie imprez turystycznych i sportowych, działalność charytatywna, prowadzenie terenów rekreacyjnych i plaż, ochrona przyrody, wydawanie kopii i przygotowywanie dokumentów oraz prowadzenie biura, a także wydawanie czasopism, broszur reklamowych. Stowarzyszenie nie posiada żadnego majątku, środków trwałych czy też kapitału zakładowego (k.13-18). Zgodnie z danymi zawartymi we wniosku wysokość straty za ostatni rok bilansowy stowarzyszenie wynosi 5.807,48 zł. Na rachunkach bankowych stowarzyszenie posiada środki w łącznej wysokości 13.304,05 zł (k. 22). Do akt sprawy strona skarżąca dołączyła wypis z KRS stowarzyszenia (k. 13-18). Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie prawnej, a także jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej w zakresie całkowitym następuje - gdy wykaże ona, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Zatem na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa. Na wnioskodawcy spoczywa, zatem ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). Ze złożonego oświadczenia oraz przedłożonych do akt dokumentów wynika, że działalność Stowarzyszenia opiera się faktycznie na pracy społecznej członków polegające na wspieraniu inicjatyw społecznych, organizowanie zajęć sportowych, niesienie pomocy osobom w trudnej sytuacji materialnego oraz ochronie przyrody i środowiska. Stowarzyszenie nie posiada żadnego majątku. Celem działalności Stowarzyszenia jest dobro społeczne i ochrona przyrody, co wskazuje na to, iż Stowarzyszenie powinno w ramach swoich celów statutowych przewidywać konieczność realizacji swoich praw przed sądem. Dostępność natomiast do sądu wymaga z natury rzeczy posiadania środków finansowych na prowadzenie procesów sądowych. Stowarzyszenie bowiem chcąc realizować swoje cele statutowe winno zgromadzić odpowiednie środki na poniesienie kosztów postępowania sądowego. Ze złożonego wniosku wynika, że Stowarzyszenie N. R. R. i P. G. F. w F. za ostatni rok poniosło stratę w wysokości 5.807,48 zł. Na rachunkach bankowych stowarzyszenie posiada jednak środki w łącznej wysokości 13.304,05 zł (k. 22). Ponadto uiściło wpis od skargi w kwocie 500 zł, wnosząc przy tym o zwolnienie od wszystkich pozostałych kosztów. W tym miejscu należy zatem podnieść, iż fakt posiadania przez stowarzyszenie na rachunkach bankowych środków pieniężnych w wysokości 13.304,05 zł tj. w kwocie wielokrotnie przekraczającej koszty sądowe w sprawie niniejszej, uniemożliwia przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, nawet pomimo tego, iż środki stowarzyszenia mogą być wydatkowane na cele statutowe. Występowanie przed Sądem w niniejszej sprawie wiąże się bezspornie z celem statutowym tego stowarzyszenia, przy czym w omawianym stanie faktycznym bez znaczenia pozostaje okoliczność, że stowarzyszenie poniosło w poprzednim roku stratę w wysokości 5.807,48 zł. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 24.06.2008 r. (sygn. akt I FZ 260/08) wskazał, iż strata wynikająca z zeznań podatkowych i bilansu jest jedynie wynikiem bilansowym nadwyżek kosztów nad przychodami, nie oznacza natomiast braku środków finansowych, a co za tym idzie, sama okoliczność nie warunkuje potrzeby udzielania pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych (LEX nr 479125). Odnosząc te okoliczności do sprawy niniejszej należy, zatem stwierdzić, że Stowarzyszenie N. R. R. i P. G. F. w F. mając zapewnioną w ustawie możliwość uzyskiwania środków finansowych na pokrycie wydatków związanych z działalnością statutową nie może przerzucać całości kosztów prowadzonego przez siebie postępowania sądowoadministracyjnego na rzecz Skarbu Państwa. Przyznanie wnioskowanego prawa pomocy prowadziłoby bowiem do sytuacji, w której działalność stowarzyszenia byłaby finansowana ze środków publicznych, to z kolei prowadziłoby do zaprzeczenia zasady, że organizacja społeczna powinna prowadzić działalność w oparciu o własne środki finansowe oraz majątek. Końcowo należy raz jeszcze wskazać, że w takich okolicznościach nie istnieje żadna obiektywna przeszkoda uniemożliwiająca skorzystanie ze zgromadzonych środków finansowych na kontach bankowych. Nawet bowiem jeśli Stowarzyszenie jest organizacją typu non profit, nie podlega ono zwolnieniu od obowiązku zapewnienia środków na prowadzenie działalności statutowej (postanowienie NSA z 8 lipca 2010 r. sygn. II OZ 664/10, postanowienie NSA z 4 marca 2010 r., sygn. II OZ 183/10, LEX nr 606595, postanowienie NSA z dnia 17 czerwca 2011 r., sygn. I OZ 428/11, LEX nr 990354). Mając na uwadze powyższe okoliczności, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 2 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.