II SA/Bk 41/16

WyrokWSA w Białymstoku2016-03-22

Skład orzekający: Mieczysław Markowski, Marek Leszczyński, Elżbieta Trykoszko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu administracji publicznej, której brakuje podpisu osoby upoważnionej, jest dotknięta wadą powodującą stwierdzenie jej nieważności?
Ratio decidendi
Decyzja organu administracji publicznej, której brakuje podpisu osoby upoważnionej do jej wydania, jest dotknięta wadą powodującą stwierdzenie jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Brak podpisu stanowi rażące naruszenie prawa, ponieważ podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego jest obligatoryjnym elementem każdej decyzji.
Stan faktyczny
Skarżący domagali się zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków dotyczącej granic działki. Starosta odmówił zmiany, wskazując na zgodność danych ewidencyjnych z księgami wieczystymi i brak dokumentów uzasadniających zmianę. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję starosty, argumentując, że ewidencja ma charakter rejestrowy i nie służy do dochodzenia praw własnościowych, a wnioskodawcy nie przedstawili dokumentów powstałych po modernizacji ewidencji. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, wskazując m.in. na brak protokołu z wizji terenowej i niewłaściwe usytuowanie granic ewidencyjnych.
Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. z dnia [...] listopada 2015 r. Zasądzono od organu na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mieczysław Markowski, Sędziowie sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 marca 2016 r. sprawy ze skargi H. Ś., W. Ś. i Z. Ś. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. zasądza od P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. solidarnie na rzecz skarżących H. Ś., W. Ś. i Z. Ś. kwotę 200,00 (słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. (dalej: PWINGiK w B.) decyzją z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty S. z dnia [...] października 2015 r., nr [...], odmawiającą zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu B., gmina S., w jednostce rejestrowej G.40, w której jako właściciele figurują: H. Ś. w udziale 4/6 części, W. Ś. w udziale 1/6 części i Z. Ś. w udziale 1/6 części, polegającej na zmianie granic działki oznaczonej numerem ewidencyjnym [...]. Decyzja PWINGiK w B. wydana została przy następujących ustaleniach stanu faktycznego i ocenie prawnej sprawy. W dniu [...] lipca 2015 r. wpłynął do Starosty S. wniosek H. Ś., W. Ś. i Z. Ś. w sprawie zmiany granic geodezyjnych działki nr [...] położonej w obrębie B., gmina S., wykazanych w ewidencji gruntów i budynków, zgodnie ze stanem wydzielonym przez Wojewódzkie Biuro Geodezji w S. w 1978 r. i wpisem do księgi wieczystej. Zdaniem wnioskodawców, stan granic przedmiotowej działki wykazany na mapie ewidencyjnej oraz na mapie zasadniczej jest niezgodny ze stanem faktycznym na gruncie oraz dokumentami, które były podstawą wpisu do księgi wieczystej KW [...]. Starosta S. decyzją z dnia [...] października 2015 r., nr [...], odmówił dokonania wnioskowanych zmian w ewidencji gruntów i budynków. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że z analizy dokumentów zawartych w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w S. oraz informacji zawartych w Księgach Wieczystych wynika, że dane te są tożsame. Rozbieżności natomiast występują po porównaniu dokumentów ze stanem na gruncie, co zostało uwidocznione na mapie zasadniczej, na której ogrodzenie i budynek letniskowy zostały posadowione na gruncie poza granicami działki nr [...]. Wnioskodawców wezwano do złożenia stosownych dokumentów będących podstawą do wprowadzenia zmian w ewidencji, jednakże dokumenty te w zakreślonym terminie nie zostały złożone. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli H. Ś., W. Ś. oraz Z. Ś. PWINGiK w B. decyzją z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty S. z dnia [...] października 2015 r. W uzasadnieniu swojej decyzji organ opisał przebieg postępowania przed organem I instancji, a następnie przeanalizował przepisy dotyczące przedmiotu rozpatrywanej sprawy. W jego ocenie, granice działki nr [...] ( uprzednio oznaczonej nr [...]) wykazane na mapie podziału z 1978 r. (operat z tego podziału został zaewidencjonowany w zasobie w Składnicy Geodezyjnej Wojewódzkiego Biura Geodezji i Terenów Rolnych w S. w dniu [...] marca 1978 r. pod nr [...]), mają te same położenie co granice tej działki wykazane na aktualnej mapie ewidencji gruntów i budynków. Mapa ta powstała w 2013 r. w wyniku modernizacji istniejącej ewidencji gruntów i budynków tego obrębu ewidencyjnego. W ramach tych prac uległa zmianie numeracja działek i ich powierzchni. W trakcie tej modernizacji przyjęto granice wszystkich działek położonych w tym obrębie ewidencyjnym według danych archiwalnych. W protokole wyłożenia do wglądu zainteresowanych osób operatu geodezyjno-kartograficznego, sporządzonego w trakcie modernizacji tej ewidencji, nie zgłoszono uwag i zastrzeżeń do danych wykazanych w tym operacie. Obecnie wnioskodawcy nie przedstawili żadnych stosownych dokumentów powstałych po 2013 r., tj. po dokonanej modernizacji ewidencji gruntów tego obrębu ewidencyjnego, np. dokumentów z rozgraniczenia gruntów, stanowiących podstawę do wprowadzenia zmian w tej ewidencji, w związku z czym brak jest podstaw do realizacji ich wniosku w tej sprawie. Dalej organ wyjaśnił, że organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków nie jest uprawniony do dokonywania pomiarów na gruncie dotyczących danych wykazanych w tej ewidencji, a ewidencja gruntów i budynków ma charakter rejestrowy, czyli techniczno-deklaratoryjny. W postępowaniu ewidencyjnym nie tworzy się zmian, ale rejestruje zmiany wywołane zdarzeniami zewnętrznymi. Organy ewidencji rejestrują w niej stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Organy ewidencyjne nie mogą samodzielnie rozstrzygać kwestii uprawnień do gruntu, budynku lub lokalu. Przez żądanie wprowadzenia zmiany w ewidencji nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich czy uprawnień do władania nieruchomością . Aktualizacja danych w ewidencji gruntów i budynków dotyczy zamieszczania zmian powstałych już po wprowadzeniu do ewidencji danych kwestionowanych. Ujawniony w ewidencji stan prawny musi być oparty na odpowiednich dokumentach (prawomocnych orzeczeniach sądowych, ostatecznych decyzjach administracyjnych, czynnościach prawnych dokonanych w formie aktów notarialnych, spisanych umowach i ugodach w postępowaniach sądowych i administracyjnych lub innych dokumentach posiadających moc dowodową dla ustalenia prawa własności. W stanie faktycznym niniejszej sprawy brak jest natomiast jakichkolwiek podstaw do wprowadzenia zmian do ewidencji gruntów i budynków. Skargę na powyższą decyzję, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wnieśli H. Ś., W. Ś. i Z. Ś., w której zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 67 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 k.p.a. oraz przepisów prawa materialnego, tj. art. 24 ust. 2a pkt 1d ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 520) i § 54 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 542). W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji (oraz decyzji ją poprzedzającej) i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali, że wizja terenowa była w niniejszej sprawie podstawowym dowodem, zaś organ nie sporządził z niej protokołu. Organy nie odniosły się także do znajdujących się w aktach map zasadniczych oraz dołączonych przez stronę mapek symulacyjnych. Skarżący w niniejszym postępowaniu nie usiłują dochodzić żadnych praw własnościowych, ani też zewidencjonowania stanu faktycznego na gruncie, lecz tylko i wyłącznie właściwego usytuowania granic ewidencyjnych działki na gruncie. W ocenie skarżących, niezależnie od powyższego, nawet przyjęcie, że błędy w usytuowaniu działki na gruncie wywodzą się z operatu z 1978 r., to jednak nie usprawiedliwia to zarówno istniejącego stanu rzeczy, jak i niewyeliminowania istniejących błędów w ramach nowego operatu bądź postępowania administracyjnego na podstawie § 54 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację wyłożoną w uzasadnieniu swojej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga podlega uwzględnieniu, chociaż z innych przyczyn niż w niej podniesione. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd w niniejszej sprawie z punktu widzenia kryterium legalności jest zaskarżona decyzja PWINGiK w B. z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...], która utrzymała w mocy decyzję Starosty S. z dnia [...] października 2015 r., nr [...], odmawiającą zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu B., gmina S., w jednostce rejestrowej G.40, w której jako właściciele figurują: H. Ś. w udziale 4/6 części, W. Ś. w udziale 1/6 części, Z. Ś. w udziale 1/6 części, polegającej na zmianie granic działki oznaczonej numerem ewidencyjnym [...]. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, bowiem na znajdującej się w aktach administracyjnych decyzji organu II instancji brak jest podpisu osoby upoważnionej do jej podpisania. Zgodnie z art. 107 § 1 k.p.a. do obligatoryjnych elementów każdej decyzji należy podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji. Przepis ten przesądza o tym, że tak rozumiany podpis stanowi integralny element każdej decyzji. Zatem brak podpisu z podaniem imienia i nazwiska osoby upoważnionej do wydawania decyzji oznacza, iż decyzja ta jest dotknięta wadą (por. wyrok NSA z dnia 16 maja 2013 r., sygn. akt II GSK 686/12). Powyższe uwagi prowadzą do wniosku, iż w sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa, o jakim mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2013 r., sygn. akt II GSK 1143/11 oraz wyrok WSA w Krakowie z dnia 24 marca 2015 r., sygn. akt III SA/Kr 1635/14). Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło