II SA/Bk 411/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2016 r. w Białymstoku na posiedzeniu niejawnym wniosku E. D. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi E. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie rozgraniczenia działek p o s t a n a w i a: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji Decyzją z dnia [...] marca 2015 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] grudnia 2014 r. znak [...] stwierdzającą nieważność ostatecznej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w B. z dnia [...] czerwca 1992 r. w sprawie zatwierdzenia ustalonej protokolarnie w toku przeprowadzonego postępowania rozgraniczeniowego granicy działek szczegółowo wymienionych w decyzji. Skargę na decyzję z dnia [...] marca 2015 r. złożyła do sądu administracyjnego E. D. wnioskując jednocześnie o wstrzymanie jej wykonania. Postanowieniem z dnia 29 października 2015 r. tutejszy Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, jednakże postanowienie to zostało uchylone przez NSA postanowieniem z dnia 21 stycznia 2016 r. w sprawie I OZ 1869/15, a wniosek został przekazany do ponownego rozpoznania w pierwszej instancji. Sąd kasacyjny polecił ponowną ocenę tego wniosku, tym razem z uwzględnieniem argumentacji wskazanej przez Skarżącą. Jak wskazano w skardze, licznych pismach procesowych składanych przez Skarżącą w toku postępowania oraz w uzasadnieniu zażalenia, Skarżąca jest właścicielką działki nr [...] we wsi G., która to działka graniczy z działką nr [...] będącą działką drogową. Pod koniec lat 80-tych oraz na początku lat 90-tych ubiegłego wieku przeprowadzano na tym terenie rozgraniczenia, w tym decyzją z dnia [...] czerwca 1992 r. (której SKO w B. stwierdziło nieważność) dokonano rozgraniczenia, na skutek którego "sztucznie" – zdaniem Skarżącej - wydzielono działkę drogową nr [...] z działek sąsiednich. Tymczasem, jak wskazała E. D., od dawna istniał na tym terenie szlak komunikacyjny tzw. Trakt N. i to o ten szlak należało zadbać jak o drogę, a nie podejmować sztuczne zabiegi wydzielając działkę nr [...] (k. 17). Jak wskazała też, mimo nienaniesienia drogi nr [...] na mapy ewidencyjne, faktycznie od wielu lat pełni ona rolę drogi koniecznej, bowiem nie tylko stwarza godne warunki do transportu drzewa z lasu (k. 84), stanowi ciąg komunikacyjny dla mieszkańców kilku okolicznych wsi (k. 210), ale też stanowi ciąg zapewniający dostęp służbom ratowniczym (służy zatem ratowaniu zdrowia i jako droga przeciwpożarowa, k. [...]). Skarżąca wskazała, że do powierzchni tej drogi wliczone zostały części powierzchni sąsiednich wobec drogi działek, jak też kosztem drogi zmniejszono powierzchnię jej działki. Wyjaśniła, że po wydaniu zaskarżonej decyzji, kiedy traci moc rozgraniczenie, współuczestnicy postępowania mogą przystąpić do zagradzania części drogi, co uniemożliwia przejazd. Jest to szkoda, która może powstać w przyszłości (k. 8). Nadto wskazała, że choć jej działka nr [...] objęta została inną decyzją rozgraniczeniową niż decyzja, której w przedmiotowym postępowaniu stwierdzono nieważność, to wszystkie te orzeczenia – z uwagi na ten sam teren – są ze sobą powiązane. Nie jest zatem tak, że stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] czerwca 1992 r. pozostaje bez wpływu na jej sytuację prawną (k. 254 verte – 255). Wojewódzki Sąd Administracyjny, po ponownym rozpoznaniu sprawy, zważył co następuje: Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Wstrzymanie wykonania zaskarżonego do sądu administracyjnego aktu następuje na wniosek skarżącego, który powinien uprawdopodobnić okoliczności uzasadniające wstrzymanie tj. istnienie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków - art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a. W orzecznictwie wskazuje się, że chodzi o taką szkodę, niekoniecznie materialną, która nie mogłaby być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie oraz przy zaistnieniu której zachodzi przesłanka istotnych trudności w przywróceniu rzeczy do stanu pierwotnego. Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (vide postanowienie z dnia 8 sierpnia 2014 r., II OZ 752/14, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej w skrócie jako CBOSA). Nie ulega również wątpliwości, że zaskarżony akt, którego wstrzymania wykonania skarżący się domaga, powinien posiadać przymiot wykonalności tj. wywoływać skutki wprowadzające pewne zmiany w rzeczywistości. Innymi słowy, orzeczenie na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. nie może prowadzić do wstrzymania wykonania aktu, którego wykonanie nie może nastąpić. W ocenie Sądu, wszystkie powyższe przesłanki zostały w sprawie niniejszej spełnione. Zaskarżona decyzja posiada przymiot wykonalności. Stwierdzenie nieważności decyzji rozgraniczeniowej powoduje ustanie stanu prawnego wywołanego rozgraniczeniem i powrót do stanu sprzed rozgraniczenia. Może się to wiązać z działaniami właścicieli działek rozgraniczanych, którzy podejmą czynności przywracające poprzedni stan posiadania. Innymi słowy zaskarżona decyzja może spowodować zmianę w rzeczywistości. Jest zatem wykonalna. Okoliczności uzasadniające wstrzymanie wykonania wynikają zaś nie tylko z uzasadnienia skargi (połączonego w sprawie niniejszej z uzasadnieniem wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji), ale też z kolejnych pism procesowych Skarżącej, których treść Sąd uwzględnił dla zrozumienia argumentacji mającej przemawiać za udzieleniem ochrony tymczasowej. Skarżąca wyjaśniła, że w jej ocenie wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego spowoduje niebezpieczeństwo powrotu do stanu sprzed rozgraniczenia, w wyniku którego powstała droga nr [...]. Tymczasem, skoro droga ta pełni funkcję drogi przeciwpożarowej i ciągu komunikacyjnego dla służb ratowniczych, a eliminacja decyzji rozgraniczeniowej z obrotu prawnego grozi zagrodzeniem drogi przez właścicieli działek bezpośrednio z nią sąsiadujących, w celu "odzyskania" powierzchni gruntu zajętego w przeszłości pod drogę, to nie ulega wątpliwości, że eliminacja decyzji rozgraniczeniowej zaskarżoną decyzji może spowodować niebezpieczeństwo poważnych szkód dla życia i zdrowia członków społeczności lokalnej. Niebezpieczeństwo to będzie polegało na braku przejazdu i dostępu nie tylko dla okolicznych mieszkańców, ale przede wszystkim dla służb ratowniczych, co nie jest skutkiem błahym z punktu widzenia zdrowia i życia ludzkiego, a może powodować następstwa nieodwracalne. W tej sytuacji ocenić należy, że Skarżąca uprawdopodobniła udzielenie ochrony tymczasowej wystąpieniem zagrożenia nieodwracalnymi szkodami niematerialnymi, co uzasadnia wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wskazać nadto trzeba, że Skarżąca uprawdopodobniła również, iż mimo że zaskarżona decyzja dotyczy decyzji rozgraniczeniowej, która nie odnosiła się bezpośrednio do jej działki, to jednak z uwagi na wzajemne powiązania skutków decyzji rozgraniczeniowych podjętych w latach 90-tych ubiegłego wieku a wydanych dla tego obszaru, mogą one dotknąć również i jej interesu prawnego. Może się tak stać, bowiem, jak wywiodła Skarżąca, w decyzji rozgraniczającej dotyczącej jej działki nr [...] - również odjęto fragment tej działki pod drogę nr [...], a istnienie i dalsze funkcjonowanie tej drogi jest istotą sporu między stronami postępowania nieważnościowego. Uwzględniając wniosek Skarżącej o udzielenie ochrony tymczasowej wskazać należy, że rozpoznanie wniosku złożonego na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. następuje w postępowaniu wpadkowym w stosunku do sprawy głównej dotyczącej – w niniejszym przypadku - legalności decyzji SKO o stwierdzeniu nieważności decyzji rozgraniczeniowej. Ma to ten skutek, że sąd przy orzekaniu na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. nie bada całej sprawy, wszystkich argumentów skargi oraz tego, czy zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, ale skupia się tylko i wyłącznie na uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania. Nie bada też w istocie zgodności z prawdą całej argumentacji wskazanej w tym wniosku, bowiem zadaniem sądu w postępowaniu wpadkowym jest tylko i wyłącznie ocena, czy wnioskodawca wskazał, że wykonanie decyzji może spowodować skutki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Ocena wyrażona w niniejszym postanowieniu o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji nie ma zatem wpływu na końcowy wynik postępowania sądowego tj. na końcową ocenę legalności decyzji stwierdzającej nieważność decyzji rozgraniczeniowej z dnia [...] czerwca 1992 r. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.