II SA/Bk 415/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata sprawy ze skargi K. P. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] kwietnia 2015 r. Nr [...] w przedmiocie opłaty legalizacyjnej p o s t a n a w i a odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. K. P. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata (k. 14). Skarżący podniósł, iż obecnie nie posiada wolnych środków finansowych, którymi mógłby pokryć koszty sądowe powstałe w sprawie niniejszej, gdyż wszystkie środki w całości przeznaczane są na utrzymanie domu i gospodarstwa rolnego, a także spłatę zaciągniętych kredytów bankowych (miesięczna rata 5.000 zł). Wnioskodawca wskazał, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką. Skarżący podniósł, iż uzyskuje dochód z gospodarstwa rolnego w wysokości około 11.000 zł. W skład majątku skarżącego wchodzi dom o powierzchni [...] m2 oraz nieruchomości rolne o powierzchni [...] ha. Skarżący nie posiada żadnych przedmiotów wartościowych, czy też oszczędności (k. 14-17). W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 02.07.2015 r. (k. 22) skarżący oświadczył, iż z gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha, [...] ha zajmuje kukurydza na paszę, [...] ha zajmuje pastwisko, na [...] zasiany jest owies, a na [...] zasiane jest pszenżyto. Skarżący posiada [...] sztuki bydła i [...] warchlaków oraz maszyny rolnicze: ciągnik, prasę zwijającą, owijarkę, rozrzutnik, beczkowóz, pługi, agregat talerzowy, siewnik nawozów, a także samochód V., rok produkcji [...]. Określając swoje wydatki wnioskodawca podniósł, iż ubezpieczenie, naprawy i paliwo wynoszą około 2.500 zł. Wnioskodawca otrzymał dopłaty do gruntów rolnych w kwocie 23.367 zł (k. 88-90), przy czym kwotę 20.000 zł wydał na spłatę jednego z kredytów (k. 87). Ponadto na kwotę 15.000 zł dokonał zakupu nawozów, ale nie posiada na to faktur. Pozostałe wydatki związane z bieżącym utrzymaniem przedstawiają się następująco: gaz – 55 zł, żywność – 700 zł, leki – 100 zł (k. 24,46). Z dokumentów przedłożonych do akt sprawy wynika, że pozostałe wykazane miesięczne wydatki są następujące: ubezpieczenie maszyn rolniczych – 44 zł (525 zł rocznie, k. 25-27), wydatki związane z prowadzonym gospodarstwem rolnym wynoszą około 4.000 zł (pasze, paliwo, części rolnicze itp. za 7 m-cy 2015 r.- 19.250 zł plus nawozy 15.000 zł rocznie) (k. 28-45,81-83), telefon – 90 zł (k. 47-54), odpady – 28 zł (k. 52-53), podatek rolny – 45 zł (kwartalnie 135 zł, k. 54), spłata kredytów – 4.002 zł (k. 55-56, 85-86), KRUS – 260 zł (780 zł kwartalnie k. 57), ubezpieczenie samochodu – 135 zł (rocznie 1.610 zł, k. 61), ubezpieczenie budynków i OC rolników – 81 zł (rocznie 966 zł, k.65-67), energia elektryczna – około 320 zł (k.68-70), ubezpieczenie mienia ruchomego – 15 zł (rocznie 180 zł, k.84), ubezpieczenie upraw – 93 zł (rocznie 1.108 zł, k. 71-76, 91-99). W styczniu, marcu i kwietniu 2015 r. wnioskodawca sprzedał bydło na łączną kwotę 28.933 zł (k. 62-64) oraz od lutego do maja 2015 r. uzyskał ze sprzedaży mleka łącznie kwotę 40.334,19 zł (k. 77-81), poza fakturami za zakup nawozów. Do akt sprawy K. P. dołączył w/w kserokopie dokumentów potwierdzających ponoszone wydatki i uzyskiwane dochody (k. 25-99). Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Warunkiem zatem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie ma środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, a w związku z tym uzasadniona jest pomoc Państwa. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego akcentuje się, iż to na stronie ciąży obowiązek udowodnienia, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy (vide: postanowienia NSA: z dnia 5 września 2005 r. sygn. akt II FZ 414/05; z dnia 18 lutego 2005 r., sygn. akt OZ 1510/04; z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04; z dnia 31 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 146/04; z dnia 19 października 2007 r., sygn. akt II FZ 498/07- nie publikowane). W rozpatrywanej sprawie sytuacja materialna K. P. uzasadnia tezę, iż jest on w stanie ponieść koszty postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie niniejszej, które na obecnym etapie postępowania wynoszą 750 zł oraz koszty ustanowienia adwokata. W złożonym oświadczeniu wnioskodawca wykazał, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką. Źródłem utrzymania ich dwuosobowej rodziny pozostaje dochód z prowadzonego gospodarstwa rolnego, jak wskazał wnioskodawca w wysokości 11.000 zł. Jak wynika z przedstawionych dokumentów skarżący uzyskuje dochód z prowadzenia gospodarstwa rolnego, w tym sprzedaży mleka około 10.084 zł (od lutego do maja 2015 r. uzyskał ze sprzedaży mleka łącznie kwotę 40.334,19 zł (k. 77-81), sprzedaży żywca około 4.822 zł (w styczniu, marcu i kwietniu 2015 r. na łączną kwotę 28.933 zł/6 miesięcy (k. 62-64) oraz dopłat do gruntów rolnych około 1.948 zł (rocznie 23.367 zł). Po zsumowaniu tych kwot i przeliczeniu na jeden miesiąc dochód ten kształtuje się na poziomie ponad 16.854 zł. W skład majątku skarżącego wchodzi dom o powierzchni [...] m2 oraz nieruchomości rolne o powierzchni [...] ha. Dodatkowo wnioskodawca posiada samochód osobowy marki V., rok produkcji [...] oraz [...] sztuki bydła i [...] warchlaków, a także maszyny rolnicze: ciągnik, prasę zwijającą, owijarkę, rozrzutnik, beczkowóz, pługi, agregat talerzowy, siewnik nawozów. Z wniosku i nadesłanych faktur wynika, że ich miesięczne wydatki wynoszą około 9.708 zł i przedstawiają się następująco: gaz – 55 zł, żywność – 700 zł, leki – 100 zł (k. 24,46), ubezpieczenie maszyn rolniczych – 44 zł (525 zł rocznie, k. 25-27), wydatki związane z prowadzonym gospodarstwem rolnym wynoszą około 4.000 zł (pasze, paliwo, części rolnicze itp. za 7 m-cy 2015 r.- 19.250 zł plus nawozy 15.000 zł rocznie, k. 28-45,81-83), telefon – 90 zł (k. 47-54), odpady – 28 zł (k. 52-53), podatek rolny – 45 zł (kwartalnie 135 zł, k. 54), spłata kredytów – 4.002 zł (k. 55-56, 85-86), KRUS – 260 zł (780 zł kwartalnie k. 57), ubezpieczenie samochodu – 135 zł (rocznie 1.610 zł, k. 61), ubezpieczenie budynków i OC rolników – 81 zł (rocznie 966 zł, k.65-67), energia elektryczna – około 320 zł (k.68-70), ubezpieczenie mienia ruchomego – 15 zł (rocznie 180 zł, k.84), ubezpieczenie upraw – 93 zł (rocznie 1.108 zł, k. 71-76, 91-99). Ponadto z uzyskanych dopłat skarżący spłacił kredyt w kwocie 20.000 zł, co w przeliczeniu na 12 miesięcy dawałoby dodatkowo kwotę 1.670 zł, a wówczas miesięcznie wydatki skarżącego wynosiłyby kwotę około 11.400 zł. W sumie zatem wnioskodawca miesięcznie na utrzymanie domu, rodziny i gospodarstwa rolnego wydają kwotę około 11.400 zł, przy uzyskiwanych dochodach około 16.854 zł. Kwoty te mogą nieco odbiegać w poszczególnych miesiącach, co nie zmienia faktu, iż skarżącemu pozostają jeszcze środki finansowe pozwalające na poniesienie kosztów sądowych i kosztów ustanowienia adwokata. Znamiennym przy tym jest to, że skarżący posiada dom, nieruchomości rolne, liczne maszyny rolnicze oraz około [...] sztuk zwierząt gospodarskich, co uzasadnia, iż nie jest on osobą, która nie posiada żadnych środków na pokrycie kosztów sądowych. Podkreślić w tym miejscu należy, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym, jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Po przeanalizowaniu wniosku skarżącego oraz przedłożonych do akt dokumentów należy stwierdzić, że sytuacja majątkowa K. P. wskazuje, iż jest on w stanie ponieść koszty sądowe w sprawie niniejszej i ustanowienia adwokata. Rodzina skarżącego posiada liczny majątek oraz uzyskuje stały dochód z gospodarstwa rolnego. Skarżący przy tym nie wykazał, aby posiadał jakieś zaległości w opłacaniu bieżących płatności, dotyczących utrzymania rodziny i gospodarstwa rolnego, w tym spłaty zaciągniętych kredytów. Niewątpliwie koszty postępowaniasądowoadministracyjnego – w tym koszty sądowe nie mogą być stawiane na ostatnim miejscu pod względem kolejności ich zaspokajania, dlatego też część uzyskiwanych środków powinna być przeznaczona na ich poniesienie. Prawo pomocy stanowi bowiem instytucję szczególną, zarezerwowaną wyłącznie dla podmiotów znajdujących się w bardzo trudnej sytuacji finansowej, uniemożliwiającej pokrycie pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Wnioskodawca natomiast nie udowodnił zaistnienia takich okoliczności. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.