II SA/Bk 425/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Tomasz Oleksicki po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. W. i W. W. w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. W. i W. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] lutego 2014 r. Nr [...] w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego p o s t a n a w i a - odmówić przyznania W. W. i W. W. prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Małż. W. i W. W. wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podając, iż pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym. Źródło miesięcznego utrzymania rodziny stanowią: dochód z tytułu dzierżawy nieruchomości rolnej – 100 zł i wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę – 2.469 zł otrzymywane przez W. W. W. W. uzyskuje 4.389 zł z tytułu zatrudnienia (umowa o pracę) oraz 10.847 zł (średnia z trzech miesięcy) tytułem pracy na umowę zlecenie. Majątek wnioskodawców stanowi: nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha ([...] ha gruntów ornych), oszczędności w kwocie 1.600 zł, obligacje P. o wartości – 965,81 zł oraz samochód osobowy marki [...] [...] [...], rok prod. [...]. Małż. W. pomagają finansowo pełnoletnim dzieciom, prowadzącym oddzielne od nich gospodarstwa domowe, przebywającym za granicą Polski (k. 28 - 30). W odpowiedzi na wezwania referendarza sądowego z dnia 02 czerwca 2014 r. (k. 32 – 33), wnioskodawcy wyszczególnili ponoszone miesięczne wydatki, w tym: energia elektryczna 147 – 199 zł; woda – 82 zł; telefon – 95 zł; Internet – 59 zł; gaz – 150 zł w miesiącach letnich, 1.100 zł w miesiącach zimowych; odpady komunalne – 34 zł; zakup żywności, lekarstw 3.000 – 4.000 zł; opieka medyczna – 250 zł; rata spłaty kredytu 1.750 – 1.770 zł; rata leasingowa – 3.545 zł; rata spłaty pożyczki w kasie zapomogowo pożyczkowej – 1.000 zł; inne nieudokumentowane wydatki (zakup warzyw, bilety do kina i teatru, posiłki) 1.200 – 1.500 zł. Dochód miesięczny z tytułu dzierżawy części gruntów rolnych to 125 zł (przed zapłaceniem podatku). W. W. nie prowadzi upraw rolnych, nie posiada maszyn rolniczych, hobbystycznie prowadzi klatkową hodowlę zajęcy (około [...] sztuk). Skarżący nie otrzymują dopłat unijnych do posiadanej nieruchomości rolnej. Nieruchomość przy ul. S. [...] w B. (działka o powierzchni [...] m² oraz połowa domu tzw. "bliźniaka" o powierzchni [...] m² jest własnością dzieci wnioskodawców (od 2009 r.) k. 36 - 37. Do akt sprawy małż. W. dołączyli: rachunki za prąd (k. 38 - 39), wodę i ścieki (k. 40), telefon i Internet (k. 41 – 42), gaz (k. 43); potwierdzenia spłat rat kredytu i kredytu leasingowego (k. 44 – 45); zaświadczenia z zakładów pracy o zatrudnieniu i zarobkach (k. 48 – 50); umowę dzierżawy (k. 51 – 52); wyciągi z kont i rachunków bankowych małż. W. i W. W. za okres marzec – maj br. (k. 53- 68); zeznania podatkowe małż. W. za 2013 r. (k. 69 – 70). Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania – kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). Małż. W. i W. W. wykazali, iż źródło miesięcznego utrzymania dwuosobowej rodziny stanowi: dochód W. W. z tytułu umowy o pracę w B. C. O. na stanowisku l. w wysokości 5.572 zł brutto (k. 50) 3.979 zł netto – kwiecień br. (k. 67); oraz z tytułu prac na umowę zlecenie w kwocie 10.847 zł (średnia z okresu trzech miesięcy) – k. 31. W. W. osiąga dochód z tytułu zatrudnienia w S. Sp. zo.o w B. i ZP-H W. Sp. zo.o. w B. na stanowiskach d. w łącznej wysokości 2.468 zł brutto (1.758,89 zł netto) k. 48 - 49 oraz wydzierżawienia nieruchomości w wysokości 100 zł (1.200 zł rocznie) - k. 52. Łącznie miesięczny dochód skarżących to kwota około 18.800 zł. W 2013 r. małż. W. osiągnęli przychód w wysokości 217.270,32 zł przy dochodzie 160.190,30 zł (k. 69 – 71). Wykazane wydatki miesięczne wynoszą w okresie letnim razem 11.310 – 12.684 zł (energia elektryczna, woda, telefon, Internet, gaz, odpady komunalne, zakup żywności, lekarstw, opieka medyczna, rata spłaty kredytu, rata leasingowa, rata spłaty pożyczki w kasie zapomogowo pożyczkowej, inne nieudokumentowane wydatki). W okresie zimowym rodzina ponosi zwiększone wydatki na gaz tj. około 1.100 zł miesięcznie. W skład majątku wnioskodawców wchodzi nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha ([...] ha gruntów ornych), oszczędności w kwocie 1.600 zł, obligacje P. o wartości – 965,81 zł, samochód osobowy marki [...] [...] [...], rok prod. [...] oraz [...] sztuk zajęcy (hodowla). W tym miejscu należy zauważyć, iż przed tut. Sądem na dzień rozpatrywania przedmiotowego wniosku o przyznanie prawa pomocy są zawisłe cztery sprawy wnioskodawców II SA/Bk 424 – 427, na obecnym etapie postępowania skarżący są zobowiązani do uiszczenia wpisów od skarg, wpis ten wynosi w każdej ze spraw 500 zł. Mając na uwadze powyższe okoliczności to należało stwierdzić, iż negatywną przesłankę do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych stanowi fakt osiągania przez małż. W. i W. W. znacznego dochodu miesięcznego w kwocie około 18.800 zł. Dochód ten pochodzi za stałych źródeł (zatrudnienie – umowy o pracę), jego wysokość łączna to 8.040 zł. Ponadto, W. W. uzyskuje dochód z tytułu dyżurów i umów zlecenia z różnymi ośrodkami m. w kwocie 10.847 zł (średnia z trzech miesięcy wyliczona przez wnioskodawczynię). Dodatkowo W. W. otrzymuje 100 zł tytułem dzierżawy nieruchomości. O dobrej sytuacji materialnej skarżących świadczy również fakt, iż w 2013 r. osiągnęli oni przychód w kwocie 217.270,32 zł, przy dochodzie 160.190,30 zł (k. 69 – 71). Ponadto, wnioskodawcy nie wykazali żadnych trudności w spłacie zaciągniętych zobowiązań finansowych (brak zaległości) oraz pokrywaniu bieżących kosztów utrzymania rodziny, będąc również w stanie zgromadzić oszczędności w wysokości 1.600 zł i obligacje o wartości 965,81 zł. Powyższe okoliczności świadczą o tym, iż małż. W. i W. W. z osiąganego dochodu i zgromadzonych oszczędności z całą pewnością są w stanie wygospodarować środki na pokrycie kosztów sądowych w sprawie niniejszej i pozostałych trzech sprawach obecnie zawisłych przed tut. Sądem. Dodatkowo trzeba pamiętać, iż prawo pomocy to inaczej "prawo ubogich", a do takiej kategorii skarżących, nie można zaliczyć wnioskodawców, osiągających znaczny dochód miesięczny. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy, co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną, do których zalicza się bezrobotnych lub osoby pozbawione środków do życia bądź, gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko potrzeby egzystencjalnie niezbędne (vide: postanowienie NSA z 19 października 2005 r. sygn. akt I GZ 107/05, publ. www.cbois.nsa.gov.pl). Ponadto, jak wskazał NSA w postanowieniu z 10 maja 2005 r. sygn. akt II OZ 318/05, publ. www.cbois.nsa.gov.pl) "prawo pomocy przyznawane jest osobom, które pomimo starań i przy największym możliwym wysiłku nie mogą ponieść kosztów postępowania, ponieważ ich dochód jest wybitnie niski lub też nie osiągają żadnego dochodu". Ponadto, koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami (postanowienie NSA z dnia 24 listopada 2011 r., sygn. akt II OZ 1125/11, publ. https://cbois.nsa.gov.pl/). Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.