II SA/Bk 43/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), Sędziowie sędzia NSA Mieczysław Markowski,, sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 marca 2015 r. sprawy ze skargi A. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego oddala skargę. Skarga została wywiedziona na podstawie następujących okoliczności. 1. Decyzją z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy decyzję nr [...] wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta Białegostoku dnia [...] marca 2014 r., w sprawie dotyczącej przyznania A. N. dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego w kwocie 400 zł na dwoje dzieci urodzonych w trakcie jednego porodu, na okres od 9 marca 2014 r. do 31 października 2014 r. 2. W piśmie z dnia 19 września 2014 r. A. N., w związku - jak podała - z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia [...] lipca 2014 r., [...], dotyczącym decyzji SKO z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...], wniosła o wznowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt. 8 Kpa postępowania zakończonego ww. decyzją ostateczną. 3. Postanowieniem z dnia [...] października 2014 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. odmówiło wznowienia postepowania. W uzasadnieniu wskazano, że jako podstawę wznowienia wnioskodawczyni podała wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku sygn. akt [...] z dnia [...] lipca 2014 r., uchylający decyzję Kolegium z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...], co stanowi podstawę z art. 145 § 1 pkt 8 Kpa. Organ ustalił, że wyrok ten stronie został doręczony 10 lipca 2014 r. i dnia 12 sierpnia 2014 r. stał się prawomocny. Wniosek o wznowienie postępowania, noszący datę 19 września 2014 r., w tym dniu został złożony w siedzibie Kolegium. Zdaniem organu wnioskodawczyni nie dochowała więc terminu o którym mowa w art. 148 § 1 Kpa (podanie z żądaniem wznowienia postępowania zostało złożone po upływie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania). 4. A. N. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy, zarzucając brak wznowienia z urzędu postępowania zakończonego przedmiotową decyzją. Stwierdziła, że organy administracji publicznej powinny stać na straży prawa i interesu obywateli, załatwiać sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Wniosła o uwzględnienie słusznego interesu strony, ponowne rozpatrzenie sprawy i wznowienie postępowania oraz uchylenie niekorzystnej dla niej decyzji, tym bardziej, że od dnia doręczenia nie upłynęło 5 lat. 5. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu podtrzymano stanowisko, że podanie zostało wniesione po upływie ustawowego terminu określonego w art. 148 § 1 Kpa. Wskazano, że datą początkową, od której należy liczyć bieg terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania w oparciu o wskazaną podstawę wznowienia postępowania jest data doręczenia przedmiotowego wyroku WSA w Białymstoku. Wyrok doręczono w dniu 10 lipca 2014 r. Data ta nie została zakwestionowana. Wniosek o wznowienie postępowania, datowany na dzień 19 września 2014 r., wpłynął do SKO również w tym dniu, a więc ewidentnie po upływie miesięcznego terminu. Odnosząc się do zarzutu zaniechania wznowienia postępowania z urzędu organ podał, że wznowienie postępowania z urzędu jest jego prawem , co oznacza że organ nie ma obowiązku wszczynać postępowania w każdej prawomocnie zakończonej sprawie celem sprawdzenia, czy nie zachodzą podstawy do wznowienia. W przedmiotowej sprawie Kolegium nie znajduje podstaw prawnych do wszczęcia przedmiotowego postępowania z urzędu. Na etapie wstępnym badania warunków formalnych podania o wznowienie postępowania wykluczone jest ponowne badanie pod względem merytorycznym decyzji, bo zawężone jest ono do podstaw wznowieniowych, terminu do złożenia podania oraz spełnienia wymogów podmiotowych. Odnosząc się natomiast do zarzutu braku upływu 5 lat od doręczenia niekorzystnej ostatecznych decyzji, Kolegium podało że termin ten dotyczy kwestii rozstrzygnięcia sprawy po zakończeniu postępowania wznowieniowego, nie zaś badania podstaw dopuszczalności wszczęcia takiego postępowania. 6. Skargę od tego postanowienia do sądu administracyjnego złożyła A. N. i podniosła, że postępowanie organu jest bardzo krzywdzące – narusza zasady ogólne Kpa, tj. słuszny interes społeczny oraz słuszny interes strony. Zdaniem skarżącej Kolegium posiadając całą dokumentację, łącznie z wyrokiem WSA na podstawie którego przyznano jej dodatek do zasiłku rodzinnego na dwoje dzieci na okres od 1 listopada 2013 r. do 8 marca 2014 r., powinno wznowić postępowanie z urzędu. 7. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje. Skarga podlega oddaleniu bo zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu, mimo błędnego uzasadnienia. W rozpoznawanej sprawie organy trafnie odmówiły wznowienia postępowania, lecz na poparcie swojego stanowiska przedstawiły błędne motywy. Skarżąca – A. N. jako podstawę wznowienia postępowania podała okoliczność uchylenia przez WSA w Białymstoku wyrokiem z dnia [...] lipca 2014 r. wydanym w sprawie [...] decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...], utrzymującej w mocy decyzję z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta B. przez Kierownika Sekcji Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w B., przyznającą skarżącej świadczenia w formie zasiłków rodzinnych na troje dzieci wraz z dodatkami: z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego przez P. N., wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej na P. N. oraz z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego w kwocie 400 zł na dwoje dzieci urodzonych w trakcie jednego porodu na okres od 1 listopada 2013 r. do 8 marca 2014 r. W sprawie tej Sąd podzielając stanowisko zawarte w uchwale NSA z dnia 26 czerwca 2014 r., I OPS 15/13 stwierdził, że dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, o którym mowa w art. 10 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w przypadku korzystania z urlopu wychowawczego w celu sprawowania opieki nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu, przysługuje do zasiłku rodzinnego na każde z tych dzieci. Organy stwierdziły, że powyższa okoliczność stanowi podstawę wznowienia postępowania określoną w art. 145 § 1 pkt 8 Kpa a powodem odmowy wznowienia było uchybienie terminu określonego w art. 148 § 1 Kpa. W ocenie Sądu okoliczność wskazana we wniosku o wznowienie postępowania nie stanowi podstawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt 8 Kpa. Dlatego uzasadnieniem odmowy wznowienia postępowania powinno być brak wskazania podstawy wznowienia a nie uchybienie terminu. Aby mówić o uchybieniu terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania trzeba najpierw ustalić czy została wskazana podstawa wznowienia. Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 8 Kpa podstawa do wznowienia postępowania zachodzi, gdy decyzja administracyjna została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Z regulacji tej wynika, że pomiędzy decyzją organu administracji a inną decyzją lub orzeczeniem sądu musi istnieć związek przyczynowy, na który wskazuje zwrot "w oparciu" (por. wyrok NSA z 27 maja 2011 r., II OSK 935/10, LEX nr 1081961: "Aby móc mówić o związku między decyzjami, o których stanowi przepis art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., należy wykazać, że są one od siebie zależne, tzn. jedna decyzja stanowi podstawę wydania drugiej, przy czym wydanie tej drugiej decyzji nie będzie możliwe bez wcześniejszego wydania decyzji pierwszej", czy wyrok NSA z 10 października 2006 r., II GSK 156/06, LEX nr 276701: "1. Związek, o którym mówi art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., można zobrazować jako pewną sekwencję "działań prawnych" organu administracyjnego, zgodnie z logiką których jedna decyzja lub orzeczenie sądu stanowi podstawę wydania innej decyzji (ta druga decyzja zależna jest od decyzji pierwszej). Podkreślić przy tym trzeba, iż wydanie drugiej decyzji nie będzie możliwe bez wcześniejszego wydania decyzji pierwszej. 2. Językowy sens pojęcia "w oparciu" można przy tym scharakteryzować zwrotem "na podstawie" co wprost wskazuje, iż jakaś rzecz/stan (tu decyzja) znajduje uzasadnienie czy wręcz merytoryczne umocowanie w jakiejś innej rzeczy/stanie (również decyzji)". W przedmiotowej sprawie nie zachodzi związek przyczynowy pomiędzy wyrokiem WSA w Białymstoku z dnia [...] lipca 2014 r. wydanym w sprawie [...] a decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] marca 2014 r. nr [...]. Nie są to sprawy tożsame. Dotyczą tej samej uprawnionej, tego samego świadczenia ale innych okresów. Wyrok dotyczy dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego za okres od 1 listopada 2013 r. do 8 marca 2014 r. Natomiast ostateczna decyzja SKO dotyczy okresu od 9 marca 2014 r. do 31 października 2014 r. Decyzja ta została wydana w odrębnym postępowaniu administracyjnym. Nie można zatem w tym wypadku mówić o sekwencji "działań prawnych". Istotnie treść tej decyzji jest niezgodna z wykładnią w art. 10 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, dokonaną przez Sąd w przedmiotowym wyroku. Niemniej jednak z racji tego, że wyrok ten nie został wydany w sprawie dotyczącej okresu od 9 marca 2014 r. do 31 października 2014 r. nie mógł stanowić postawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt 8 Kpa. W ocenie Sądu dokonanie wykładni art. 10 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych w ten sposób, że dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, w celu sprawowania opieki nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu, przysługuje tylko na jedno dziecko, może stanowić podstawę stwierdzenia nieważności decyzji z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Reasumując stwierdzić należy, że skoro nie wystąpiła rzeczywiście powołana przez skarżącą podstawa wznowienia postępowania, nie można było odmówić wznowienia z powodu uchybienia terminowi do złożenia podania o wznowienie postępowania. Prawidłowym powodem odmowy wznowienia postępowania w sprawie niniejszej powinno być brak wskazania podstawy wznowienia. Sąd nie uchylił jednak kwestionowanego rozstrzygnięcia, pomimo błędnego uzasadnienia, albowiem prawidłowe uzasadnienie nie zmieniłoby jego treści. Mając powyższe na uwadze Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.)