II SA/Bk 44/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz, Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz,, sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi D. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia wychowawczego oddala skargę I. Stan sprawy przedstawia się następująco: 1. Decyzją z dnia [...] października 2018 r., nr [...] Prezydent Miasta w B. odmówił przyznania D. P. świadczenia wychowawczego w kwocie 500,00 zł miesięcznie wnioskowanego na pierwsze dziecko tj. B. P., na okres od 01 października 2018 r. do 30 września 2019 r. Powodem odmowy przyznania świadczenia była okoliczność, że dochód rodziny wnioskodawcy w przeliczeniu na osobę, przekracza kryterium dochodowe uprawniające do tego świadczenia na pierwsze dziecko. W odwołaniu wniesionym od wzmiankowanej decyzji Prezydenta Miasta B. D. P., wniósł o ponowne przeliczenie dochodów rodziny, przedkładając kserokopie rozliczenia PIT swego i żony. Skarżący stwierdził, że jego zdaniem dochód wynosi 602 zł na osobę i jest niższy, niż wskazano w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Dodatkowo, w 2017 roku dochód rodziny musiał być dzielony na 5 osób, a nie na 4, bowiem najstarsza córka miała jeszcze 24 lata. 2. Decyzją z dnia [...] listopada 2018 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., po rozpoznaniu odwołania D. P. utrzymało w mocy sporną decyzję Prezydenta Miasta B. SKO wskazało, że ustawa z dnia 11 lutego 2016 r.. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci – dalej również jako ustawa, uzależnia przyznanie świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko od osiągania przez rodzinę dochodu na odpowiednio niskim poziomie. Świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800 zł (art. 5 ust. 3 i art. 4 ust. 2 ustawy). Rodzina skarżącego składa się z czterech osób. W jej skład, oprócz wnioskodawcy, wchodzi żona K. oraz dwóch synów: R. i B. Syn B. jest "pierwszym dzieckiem", gdyż jest jedynym dzieckiem w rodzinie w wieku do ukończenia osiemnastego roku życia. Prawo do świadczenia zostało ustalone z uwzględnieniem określonych ustawą przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu - art. 7 tej ustawy. K. P. w lutym 2017 roku utraciła dochód z tytułu o zatrudnienia w firmie R. Sp. z o.o., dochody tam uzyskane podlegały utracie. Z danych zawartych w informacji o dochodach oraz pobranych zaliczkach na podatek dochodowy PIT-11, wydanej przez firmę P. w B. wynika, że żona wnioskodawcy w tym samym roku kalendarzowym uzyskała dochód, podejmując zatrudnienie od [...] sierpnia 2017 r. Mając na uwadze treść art. 7 ust. 2 ustawy, dochód uzyskany z tytułu podjęcia zatrudnienia przez K. P., po dokonaniu stosownych odliczeń, wynoszący 9.754,29 zł., należało podzielić na 5 (sierpień - grudzień 2017 r), a nie tak jak to uczynił skarżący na 12 miesięcy. Obliczony w ten sposób dochód miesięczny żony wnioskodawcy wynosi 1.950,86 zł. Po dokonaniu powyższych obliczeń, miesięczny dochód rodziny skarżącego osiągnięty w roku bazowym i przyjęty do obliczeń na potrzeby niniejszej sprawy wyniósł 3.210,72 zł. W przeliczeniu na osobę w rodzinie stanowi to kwotę 802,68 zł. (3.210,72 zł: 4 osoby). Dochód w rodzinie skarżącego przekroczył zatem ustawowe kryterium dochodowe. SKO podkreśliło, że każde przekroczenie kryterium dochodowego, bez względu na jego wysokość, nie pozwala organom administracji publicznej na przyznanie świadczenia. 3. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący stwierdził, brak logiki w tym że w 2016 roku musiał zwrócić nienależnie pobrane świadczenie wychowawcze za dwa miesiące, bowiem przekroczył obowiązujące kryterium dochodowe, natomiast obecnie nie można przyznać tego świadczenia chociażby na kilka miesięcy. W konsekwencji wniósł o rozpoznanie i przyznanie 500+ za 7 miesięcy, od lutego do sierpnia 2017 r. W okresie tym jego żona nie pracowała, a jedynym dochodem rodziny była emerytura i średni dochód rodziny wynosił około 300 zł na osobę. 4. W odpowiedzi na skargę SKO w B. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. 1. Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302; dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c p.p.s.a.). 2. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków Sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a., jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. 3. Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów należy uznać, że skarga nie jest zasadna. 4. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2018 r. poz. 2134, ze zm.) - dalej również jako ustawa. Zgodnie z treścią art. 4 ust. 1 ustawy, celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych. Świadczenie wychowawcze przysługuje matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka (art. 4 ust. 2 ustawy). Art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy stanowi, że świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800,00 zł. Dochodem rodziny jest suma dochodów jej członków (art. 2 pkt 4 ustawy). Dochodem członka rodziny jest przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, z uwzględnieniem uzyskania i utraty dochodu (art. 2 pkt 2 ustawy). Przepis art. 2 pkt 1 ustawy stanowi, że dochodem jest dochód w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych. Stosownie zaś do regulacji art. 3 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych ( Dz. U. z 2017 r., poz. 1952 ze zm.), dochodem są m.in. przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, 30b, 30c, 30e i 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2016 r., poz. 2032 ze zm.), a także inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, jak również dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne. W sprawie niniejszej to należało zatem zauważyć, że D. P. dnia [...] sierpnia 2018 r. złożył wniosek o ustalenie świadczenia wychowawczego na swego syna B. P. (k. 458 – 461 akt administracyjnych). Wniosek ten dotyczy zatem przyznania świadczenia na okres, który rozpoczyna się w dniu 01 października 2018 r. i kończy dnia 30 września 2019 r. (art. 48 ust. 1 – 2 ustawy). W tej sytuacji rokiem kalendarzowym, z którego dochody stanowią podstawę ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego jest 2017 r. (art. 2 pkt 2 ustawy). Jak wynika z treści złożonego wniosku rodzina wnioskodawcy składa się z czterech osób tj. D. P. (wnioskodawcy); B. P. (syn 16 lat); R. P. (syn 24 lata) oraz K. P. (małżonka skarżącego). B. P. jest pierwszym dzieckiem w rodzinie w rozumieniu art. 2 pkt 14 ustawy. Art. 7 ust 1 ustawy stanowi, że w przypadku utraty dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, lub po tym roku, ustalając ich dochód nie uwzględnia się dochodu utraconego. W sprawie niniejszej K. P. w dniu [...] lutego 2017 r. utraciła dochód z tytułu o zatrudnienia w firmie R. Sp. z o.o. Dnia [...] sierpnia 2017 r. współmałżonka skarżącego podjęła zatrudnienie w P. w B. (k. 468 akt administracyjnych). W tej sytuacji w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, ustalając dochód członka rodziny lub dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, osiągnięty w tym roku dochód dzieli się przez liczbę miesięcy, w których dochód ten był uzyskiwany, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na który ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego (art. 7 ust. 2 ustawy). Mając na uwadze treść ostatnio cytowanego przepisu należało uznać za poprawny sposób wyliczenia przez organy obu instancji dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę przy jednoczesnej akceptacji stanowiska przyjętego przez SKO, że dochód uzyskany przez K. P. z tytułu zatrudnienia w P. w B. wynoszący 9.754,29 zł (po dokonaniu odliczeń) – zeznanie podatkowe PIT 11 (k. 477 akt administracyjnych), należy podzielić na okres pięciu miesięcy (tj. za okres od sierpnia do grudnia 2017 r.), zatem wynosi on 1.950,86 zł w przeliczeniu na poszczególne miesiące. W 2017 r. wnioskodawca uzyskał dochód z tytułu emerytury w łącznej kwocie 15.118,36 zł (do dokonaniu odliczeń) – zeznanie podatkowe PIT 40 (k. 484 akt administracyjnych), co stanowi 1.259,86 zł w przeliczeniu na poszczególne miesiące roku. Podsumowując, miesięczny dochód rodziny skarżącego osiągnięty w roku 2017 wynosił łącznie 3.210,72 zł, co stanowi kwotę 802,68 zł w przeliczeniu na osobę w czteroosobowej rodzinie. W tym miejscu należy skonstatować, że bezspornie dochód w rodzinie skarżącego przekracza ustawowe kryterium dochodowe uprawniające do przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko określone w art. 5 ust 3 ustawy. Przekroczenie jest bardzo nieznaczne, nie mniej organy w tej sprawie, jak również oceniający je Sąd, działając na zasadzie legalizmu, nie może tego przekroczenia zignorować, a przepis prawa wprost, nie pozwala w tym przypadku, na przyznanie świadczenia (art. 5 ust. 3 i art. 4 ust. 2 ustawy). 5. Podniesiona przez D. P. w skardze sprawa zwrotu nienależnie pobranego przez Skarżącego świadczenia wychowawczego w 2016 r. stanowi odrębny przedmiot postępowania dlatego też, nie podlega ocenie w sprawie niniejszej 6. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.