II SA/Bk 446/13
WyrokWSA w Białymstoku2013-10-10
Skład orzekający: Grażyna Gryglaszewska, Małgorzata Roleder, Danuta Tryniszewska-Bytys
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego niezgodnie z przepisami ustawy, umowy międzynarodowej lub warunkami określonymi w zezwoleniu może zostać nałożona, jeśli przewoźnik posiadał zagraniczne świadectwo ATP, a nie polskie, mimo że środek transportu był zarejestrowany w Polsce?Ratio decidendi
Kara pieniężna została nałożona prawidłowo, ponieważ zgodnie z Umową ATP, świadectwo zgodności wydaje właściwa władza państwa, w którym środek transportu jest zarejestrowany lub przyjęty do ewidencji. Skoro naczepa była zarejestrowana w Polsce, właściwą władzą do wydania świadectwa ATP były polskie organy. Posiadanie zagranicznego świadectwa ATP, nawet ważnego, nie zwalniało z obowiązku posiadania polskiego świadectwa, a jego brak stanowił podstawę do nałożenia kary.Stan faktyczny
W dniu 18 stycznia 2013 r. podczas kontroli na przejściu granicznym stwierdzono, że międzynarodowy przewóz mrożonego mięsa wieprzowego z Niemiec do Białorusi był wykonywany przez polską spółkę "D." Sp. z o.o. Kierowca okazał niemieckie świadectwo ATP ważne do sierpnia 2013 r. Organy celne uznały, że świadectwo powinno być wystawione przez polskie władze, ponieważ naczepa była zarejestrowana w Polsce. W konsekwencji nałożono na spółkę karę pieniężną w wysokości 8 000 zł. Spółka zaskarżyła decyzję, podnosząc m.in. zarzuty dotyczące niewłaściwego zastosowania Umowy ATP i błędnej interpretacji pojęcia "właściwej władzy".Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.),, sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Protokolant Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 października 2013 r. sprawy ze skargi "D." Sp. z o.o. w S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w B., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. c, art. 89 ust. 1 pkt 3 oraz art. 92a ust. 1 i 6 oraz art. 93 ust.1 ustawy
z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym oraz art. 1, art. 3 ust.1 oraz pkt 4 Dodatku 1 do załącznika 1 do Umowy o międzynarodowych przewozach szybko psujących się artykułów żywnościowych i o specjalnych środkach transportu przeznaczonych do tych przewozów (ATP), sporządzonej w Genewie w dniu
1 września 1970 r., utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego
w B. nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r. nakładającą na spółkę D. Sp. z o.o. w S. karę pieniężną w kwocie 8 000 zł za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego niezgodnie z przepisami ustawy, umową międzynarodową lub warunkami określonymi w zezwoleniu.
U podstaw tego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia faktyczne:
W dniu 18 stycznia 2013 r. na terenie Drogowego Przejścia Granicznego
w K. dokonano kontroli dokumentów związanych z wykonywaniem międzynarodowego transportu drogowego rzeczy środkiem transportowym marki V. o numerze rejestracyjnym [...] wraz z naczepą-chłodnią marki S. o numerze rejestracyjnym [...]. Kontrolowanym środkiem transportu przewożony był z Niemiec do Białorusi towar w postaci mrożonego mięsa wieprzowego o wymaganej temperaturze transportu -18° C. Wykonującym transport drogowy była spółka "D. " Sp. z o.o. z siedzibą w S. Kierowca kontrolowanego zestawu pojazdów okazał do kontroli niemiecki dokument ATP nr [...] wystawiony w dniu 7 sierpnia 2007 r. z datą ważności do sierpnia 2013r.
Z przeprowadzonych czynności kontrolnych został sporządzony w dniu
[...] stycznia 2013 r. protokół kontroli nr [...], w którym stwierdzono wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego niezgodnie z przepisami ustawy, umową międzynarodową lub warunkami określonymi w zezwoleniu,
tj. naruszenie określone w Ip. 3.3. załącznika nr 3 do ustawy dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. W protokole kontroli wskazano, że kierowca posiadał przy sobie i okazał do kontroli niemieckie świadectwo ATP nr [...] wystawione przez G., natomiast zgodnie z przepisem ust. 4 Dodatku 1 Załącznika 1 do Umowy o międzynarodowych przewozach szybko psujących się artykułów żywnościowych i o specjalnych środkach transportu przeznaczonych do tych przewozów (ATP), sporządzonej w Genewie dnia 1 września 1970 r. świadectwo ATP powinno być wystawione przez właściwą władzę państwa rejestracji naczepy, tj. przez władzę polską.
Na podstawie powyższych ustaleń Naczelnik Urzędu Celnego w B. pismem nr [...] z dnia [...].01.2013 r. zawiadomił wykonującą kontrolowany przewóz drogowy spółkę "D." Sp. z o.o. w S. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wykonywanego w dniu 18 stycznia 2013 r. przewozu drogowego w związku z ustaleniami zawartymi w protokole kontroli nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 r.
Po przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym Naczelnik Urzędu Celnego w B. w dniu [...] lutego 2013 r. wydał decyzję nakładająca na spółkę D. " Sp. z o.o. w S., karę pieniężną w wysokości 8.000,00 zł
z tytułu wykonywania międzynarodowego przewozu drogowego niezgodnie
z przepisami ustawy, umową międzynarodową lub warunkami określonymi
w zezwoleniu.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył pełnomocnik spółki "D." wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania w sprawie. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
1. art. 104 § 1 kpa, art. 92a ust. 1, art. 92a ust. 6, art. 93 ust. 1 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. c, art. 87 ust. 3 i art. 89 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r.
o transporcie drogowym, art. l, art. 3 ust. l, art. 4 Załącznika 1 Dodatku 1 Umowy
o międzynarodowych przewozach szybko psujących się artykułów żywnościowych i o specjalnych środkach transportu przeznaczonych do tych przewozów (ATP), poprzez nałożenie kary pieniężnej w wysokości 8.000,00 zł z tytułu wykonywania międzynarodowego przewozu drogowego niezgodnie z przepisami ustawy, umową międzynarodową lub warunkami określonymi w zezwoleniu, pomimo braku podstaw do nałożenia ww. kary;
2. art. 3 ust. 1 Umowy ATP poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisu i nałożenie kary pieniężnej, w sytuacji gdy art. 3 ust. 1 umowy ma zastosowanie wówczas, jeżeli miejsce załadowania ładunku lub środka transportu, którym jest on przewożony, na kolejowy lub drogowy środek transportu, i miejsce wyładowania ładunku lub środka transportu, w którym jest on przewożony, z kolejowego lub drogowego środka transportu znajduje się w dwóch różnych państwach i jeżeli miejsce wyładowania ładunku znajduje się na terytorium jednej z Umawiających się Stron, zaś w przedmiotowej sprawie miejsce wyładunku było w Republice Białoruś, która nie jest stroną ww. umowy międzynarodowej w związku z czym nie było podstaw do zastosowania przepisów ww. umowy w przedmiotowej sprawie
i nałożenia kary na "D. " Sp. z o.o.;
3. art. 92a ust. 1, art. 92a ust. 6, art. 93 ust. 1 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. c, art. 87 ust. 3 i art. 89 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, art. 1, art. 3 ust. 1, art. 4 Załącznika 1 Dodatku 1 Umowy poprzez nałożenie na "D. " Sp. z o.o. kary pieniężnej, w sytuacji gdy kierowca kontrolowanego pojazdu okazał dokument ATP nr [...] wystawiony w dniu 7 sierpnia 2007 r. przez G. L. A. –P. –H. ważny w dacie kontroli, okres ważności do sierpnia 2013r.;
4. art. 91 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej i art. 1, art. 3 ust. 1, art. 4 Załącznika i Dodatku 1 Umowy ATP poprzez ich niewłaściwe zastosowanie
w wersji nie ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską, poprzez uznanie za niewystarczający i nieważny przedstawiony przez kontrolowanego dokument ATP ważny w dacie kontroli, w sytuacji gdy zmiany do Umowy ATP nie były ratyfikowane przez Rzeczpospolitą Polską;
5. art. 2 Umowy ATP poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że dokument ATP wystawiony przez G. L. A. –P. H., ważny w dacie kontroli nie został wystawiony przez właściwą władzę (innej) Umawiającej się Strony;
6. art. 107 § 1 k.p.a. poprzez brak należytego wskazania przez organ - Naczelnika Urzędu Celnego w B. podstawy prawnej decyzji, w sytuacji gdy zgodnie z tym przepisem decyzja powinna zawierać precyzyjne określenie jej podstawy prawnej, zaś w zaskarżonej decyzji organ powołał jako podstawę prawną m.in. art. 4 Załącznika 1 Dodatku 1 umowy o międzynarodowych przewozach szybko psujących się artykułów żywnościowych i o specjalnych środkach transportu przeznaczonych do tych przewozów (ATP), bez wskazania konkretnego ustępu
i podpunktu przepisu na podstawie którego zostało wydane rozstrzygnięcie.
Uzasadniając postawione zarzuty pełnomocnik strony podkreślił, że okazany podczas kontroli dokument został wydany przez właściwą władzę Umawiającej się Strony, a wiec jest ważny i powinien być wystarczający w sprawie. Organ natomiast nie uznał tego dokumentu za wystarczający poprzez błędną wykładnię art. 2 Umowy ATP, polegającą na przyjęciu, że dokument ATP nr [...] wystawiony
w dniu 7 sierpnia 2007 r. przez G. L. A. –P. –H. ważny w dacie kontroli nie został wystawiony przez właściwą władzę innej Umawiającej się Strony. Dalej powołując się na art. 3 ust. 1 pełnomocnik podkreślił, że kluczowe dla zastosowania Umowy ATP jest aby miejsce załadowania ładunku i miejsce wyładowania ładunku znajdowało się w dwóch różnych państwach, i miejsce wyładowania ładunku znajdowało się na terytorium jednej z Umawiających się Stron. W przedmiotowej sprawie mamy zaś do czynienia z taką sytuacją, która wyklucza zastosowanie Umowy ATP, miejsce wyładowania ładunku znajdowało się bowiem na Białorusi, która nie jest i nigdy nie była stroną Umowy o międzynarodowych przewozach szybko psujących się artykułów żywnościowych i o specjalnych środkach transportu przeznaczonych do tych przewozów (ATP), sporządzonej w Genewie dnia 1 września 1970 r. Tym samym nie zostały w rozpatrywanej sprawie spełnione przesłanki z art. 3 ww. umowy, co uniemożliwia jej zastosowanie w przedmiotowej sprawie. Uzasadniając z kolei zarzut nr 4 autor odwołania podkreślił, powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości wskazuje, że zmiany umowy o międzynarodowych przewozach szybko psujących się artykułów żywnościowych i o specjalnych środkach transportu przeznaczonych do tych przewozów (ATP), sporządzonej w Genewie dnia 1 września 1970 r., w tym zmiany załączników, nie były ratyfikowane przez Polskę, w związku z czym nie mają mocy prawa powszechnie obowiązującego w Rzeczpospolitej Polskiej. Nie zostały ratyfikowane zmiany przedmiotowej umowy m.in. dotyczące wymogu certyfikatu w ciągu 3 miesięcy od zarejestrowania środka transportu na terytorium danego kraju. Odnośnie zarzutu naruszenia art. 107 § 1 k.p.a., pełnomocnik skarżącego podkreślił, że w decyzji organu I instancji zabrakło konkretnego ustępu i podpunktu przepisu
art. 4 Załącznika 1 Dodatku 1 Umowy ATP, na podstawie którego zostało wydane rozstrzygnięcie.
Dyrektor Izby Celnej w B. nie podzielił zarzutów odwołania i decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.
W uzasadnieniu organ w pierwszej kolejności powołał przepisy prawne mające zastosowanie w niniejszej sprawie. Ustosunkowując się zaś do zarzutów zawartych w odwołaniu wyjaśnił, że Umowa o międzynarodowych przewozach szybko psujących się artykułów żywnościowych i o specjalnych środkach transportu przeznaczonych do tych przewozów (ATP), sporządzona w Genewie dnia 1 września 1970 r. ratyfikowana przez Polskę i ogłoszona w Dzienniku Ustaw Nr 49 poz. 254
z 1984 r. określa zarówno zasady kontroli zgodności z normami określonymi
w załączniku do umowy, jak i zasady wydawania świadectw zgodności z tymi normami. Zgodnie z pkt 4 Załącznika 1 Dodatku 1 do powołanej umowy świadectwo zgodności z normami wydaje właściwa władza na formularzu według wzoru podanego w Dodatku 3 do Załącznika. Wprawdzie, jak podkreślił organ, w przepisie tym brak jest określenia pojęcia właściwej władzy, jednakże z pkt 1 Dodatku powołanego Załącznika 1 wynika, iż kontroli zgodności z obowiązującymi normami dokonywać należy na stacjach badań, wyznaczonych lub upoważnionych do tego celu przez właściwą władzę Państwa, w którym środek transportu jest zarejestrowany, lub przyjęty do ewidencji. W związku z tym, iż naczepa, którą wykonywany był kontrolowany przewóz drogowy zarejestrowana w Polsce, stąd też właściwą władzą do wydania świadectwa zgodności w rozumieniu umowy ATP była upoważniona do tego jednostka na terytorium Polski.
Organ za całkowicie niezasadny uznał też zarzut, jakoby w niniejszej sprawie nie miała zastosowania Umowy ATP, ponieważ Republika Białoruś (miejsce wyładunku) nie jest stroną ww. umowy międzynarodowej. Zgodnie bowiem
z informacjami zawartymi na stronie internetowej Wydziału Transportu Europejskiej Komisji Gospodarczej ONZ - UNECE (United Nations Economic Comission for Europę, w języku polskim tłumaczona jako: Europejska Komisja Gospodarcza) agendy ONZ odpowiedzialnej za realizację Umowy o międzynarodowych przewozach szybko psujących się artykułów żywnościowych i o specjalnych środkach transportu przeznaczonych do tych przewozów (ATP), Republika Białoruś jest stroną Umowy ATP od dnia 03.08.2001r.
Odnośnie do zarzutu zawartego w pkt 4 odwołania organ odwoławczy podkreślił, że co prawda akt przystąpienia nie jest tożsamy z ratyfikacją, jednak dokument przystąpienia ma formę zbliżoną do dokumentu ratyfikacyjnego,
a w konsekwencji akt przystąpienia dokonany przez uprawniony organ państwa odpowiada aktowi ratyfikacji. Oznacza to, że źródłem prawa obowiązującego
w Rzeczypospolitej Polskiej jest również Umowa ATPr która Polska związała się
w trybie prostym przez przystąpienie i której nie wypowiedziała.
Odnosząc się z kolei zarzutu zastosowania przez organ pierwszoinstancyjny
w zaskarżonej decyzji punktu 3 lit. b Dodatku 1 Załącznika 1, który nie znajdował się
w opublikowanym na terytorium RP tekście umowy, organ zauważył, iż powyższy przepis jest korzystniejszy dla podmiotu wykonującego przewóz, ponieważ dopuszcza możliwość posługiwania się zagranicznym świadectwem przez okres
3 miesięcy od daty zarejestrowania pojazdu w kraju. Powyższe nie ma jednak żadnego znaczenia w sprawie, gdyż kontrolowana naczepa była zarejestrowana
w Polsce dnia 26 września 2007 r. i była przez stronę leasingowana, a następnie została przez stronę zakupiona i w dniu 30 maja 2012 r. została zarejestrowana na "D. " Sp. z o.o. W rozpatrywanej sprawie istota zarzutu nieposiadania przez odowłującego się świadectwa ATP nie tkwiła w braku ważnego świadectwa zagranicznego, ale w braku ważnego świadectwa wystawionego przez właściwe polskie organy, co zostało wywiedzione z opublikowanego teksu umowy, a więc
z którego można wywodzić skutki prawne.
Konkludując organ podkreślił, że wykonywanie przewozu drogowego bez wymaganego świadectwa ATP jest przejawem tzw. deliktu administracyjnego, dla bytu którego nie jest konieczna wina po stronie sprawcy. Dla penalizowania takiego zachowania wystarczające jest stwierdzenie faktu nie posidania świadectwa ATP, zaś taki stan rzeczy w odniesieniu do odwołującej się Spółki został stwierdzony.
W skardze wywiedzionej do sądu administracyjnego na powyższą decyzję pełnomocnik skarżącego powtórzył w całości zarzuty zawarte w odwołaniu wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W rozbudowanym uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego rozwijając postawione zarzuty podkreślił, że zaprezentowana przez organ interpretacja pojęcie właściwej władzy wykracza poza jego literalne brzmienie i zawęża w sposób nieuprawniony uznawanie za ważne i wystarczające jedynie świadectw ATP wydanych w kraju zarejestrowania pojazdu, nie zaś wszystkich świadectw ATP wydawanych przez umawiające się strony. Dodatkowo autor skargi zwrócił uwagę, że organ w zaskarżonej decyzji nie uzasadnił, na jakiej podstawie przyjął Białoruś za stronę umowy o międzynarodowych przewozach towarów szybko psujących się artykułów żywnościowych i o specjalnych środkach transportu przeznaczonych do tych przewozów (ATP).
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie jako nieuzasadnionej, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga podlega oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja jest zgodna
z prawem.
Spór w sprawie niniejszej dotyczy legalności nałożenia kary pieniężnej z tytułu przewozu szybko psujących się towarów bez ważnego, zdaniem organu, świadectwa zgodności (zwanego świadectwem ATP). Przy czym sporne i istotne dla rozstrzygnięcia o zasadności skargi stały się dwa zagadnienia, a mianowicie możliwość zastosowania przepisów Umowy z dnia 1 września 1970 r.
o międzynarodowych przewozach szybko psujących się artykułów żywnościowych
i o specjalnych środkach transportu przeznaczonych do tych przewozów (ATP) (Dz. U. Nr 49, poz. 254), zwanej dalej: "umową ATP" oraz rozumienia użytego w tej umowie określenia "właściwa władza" uprawniona do wydania świadectwa zgodności. Za bezsporny uznać natomiast należy w sprawie fakt przewożenia przez skarżącego towarów szybko psujących się, których transport podlega regulacji umowy ATP.
Z uwagi na to, że podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowiły m.in. przepisy wskazanej wyżej umowy (konkretnie art. 1, art. 3 ust. 1 i ust. 4 załącznika 1, dodatku 1), za najdalej idący i podlegający rozpoznaniu w pierwszej kolejności należy uznać zarzut jej nieobowiązywania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Skład orzekający podziela jednak w tym względzie stanowisko organu, który uznał umowę ATP za jedno ze źródeł polskiego porządku prawnego.
Organy orzekające w sprawie niniejszej trafnie zdaniem Sądu uznały, powołując się na wyrok tutejszego Sądu z dnia 9 sierpnia 2012 r., sygn. akt II SA/Bk 405/12, że zgodnie z art. 9 ust. 1 i 2 umowy jej stronami mogły się stać państwa
w następujący sposób: przez jej podpisanie, ratyfikowanie po podpisaniu
z zastrzeżeniem ratyfikacji lub przystąpienie do umowy po jej wejściu w życie. Polska Rzeczpospolita Ludowa stała się stroną wskazanej umowy w drodze przystąpienia, bowiem dokument w tym przedmiocie został złożony Sekretarzowi ONZ w dniu
5 maja 1983 r. Umowa zaczęła obowiązywać na terytorium PRL w dniu 15 maja
1984 r. Wynika to między innymi z oświadczenia rządowego z 24 września 1984 r.,
w którym przedłożono zastrzeżenia do umowy. W uzasadnieniu ww. wyroku Sąd podkreślił, że Polska wyraziła wolę związania się tym międzynarodowym aktem prawnym w trybie prostym poprzez przystąpienie do niego bez zastrzeżenia ratyfikacji lub złożenia dokumentów ratyfikacyjnych. Takie postępowanie, wbrew stanowisku skarżącego, było dopuszczalne. Przystąpienie jest bowiem samodzielną i niezależną od innych sposobów wyrażenia zgody państwa na związanie się traktatem – podstawą takiego związania, co wynika z art. 15 Konwencji Wiedeńskiej o prawie traktatów sporządzonej w Wiedniu 23.05.1969 r. (Dz. U. z 1990 r., Nr 74, poz. 439). Forma związania przez przystąpienie została również wskazana w treści umowy ATP, na co wyżej sąd zwrócił uwagę. Jak wskazuje się w piśmiennictwie, co prawda akt przystąpienia nie jest tożsamy z ratyfikacją, jednak dokument przystąpienia ma formę zbliżoną do dokumentu ratyfikacyjnego, a w konsekwencji akt przystąpienia dokonany przez uprawniony organ państwa odpowiada aktowi ratyfikacji (vide wyrok NSA z 26.08.1999 r., V SA 708/99, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej w skrócie jako CBOSA).
Ponadto jak wyjaśnił Sąd w wyżej powołanym wyroku, w dacie przystępowania Polski (jeszcze jako PRL) do umowy ATP nie istniała norma konstytucyjna regulująca miejsce zobowiązań międzynarodowych w systemie prawa polskiego. Natomiast obecnie obowiązująca od 17 października 1997 r. Konstytucja RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. stanowiąc w art. 87 o źródłach prawa odnosi się wyłącznie do ratyfikowanych umów międzynarodowych, natomiast w art. 241 reguluje pozycję umów zawartych przed jej wejściem w życie, ale również wyłącznie ratyfikowanych. Przepisy te nie mają zatem zastosowania w sprawie niniejszej, która dotyczy aktu nieratyfikowanego. Podkreśla się jednak, że Konstytucja w art. 9 wprowadza generalną zasadę przestrzegania przez Polskę wiążącego ją prawa międzynarodowego, a w konsekwencji, że art. 9 należy stosować bezpośrednio, jeśli chodzi o inne źródła prawa międzynarodowego niż umowy ratyfikowane (vide: wskazany wyżej wyrok NSA z 26.08.1999 r.). Powyższe oznacza, że w sprawie niniejszej, źródłem prawa obowiązującego w Rzeczypospolitej Polskiej jest również umowa ATP, którą Polska związała się w trybie prostym przez przystąpienie i której nie wypowiedziała. Niezasadny jest w związku z tym zarzut skargi i powołana dla jego wsparcia argumentacja mająca na celu podważenie mocy obowiązującej umowy ATP na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
W ocenie Sądu, a wbrew stanowisku skarżącego, nie ma istotnego znaczenia w sprawie okoliczność, że ustalenie nieposiadania świadectwa ATP wynikało z faktu utraty ważności zagranicznego świadectwa po upływie trzech miesięcy od jego wydania. Zgodzić się należy ze skarżącym, że powołany przez organ I instancji ustęp 3 "b" załącznika 1, dodatku 1 do umowy ATP, z którego organ wywodził trzymiesięczny termin ważności świadectwa zagranicznego, nie znajduje się
w opublikowanym na terytorium RP tekście umowy (tj. Dz. U. z 1984 r. Nr 49, poz. 254). Dlatego, zdaniem sądu, organ nie mógł z tekstu nieopublikowanego wywodzić skutków prawnych negatywnych dla skarżącego. Na powyższe prawidłowo zwraca uwagę organ odwoławczy w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia.
Istota zarzutu nieposiadania przez skarżącego świadectwa ATP nie tkwiła jednak w braku ważnego świadectwa zagranicznego, ale w braku ważnego świadectwa wystawionego przez właściwe polskie organy, co zostało wywiedzione
z opublikowanego tekstu umowy, a więc z którego można wywodzić skutki prawne. Zgodnie bowiem z ustępem 4 załącznika 1, dodatku 1 do umowy ATP świadectwo zgodności z normami, którego brak zarzucono skarżącemu, wydaje właściwa władza na formularzu według wzoru podanego w dodatku 3 załącznika. Trafnie organy celne przyjęły, że termin "właściwa władza" należy rozumieć jako władza tego państwa,
w którym środek transportu jest zarejestrowany lub przyjęty do ewidencji. Wynika to
z treści ustępu 1 załącznika 1, dodatku 1 do umowy ATP, zgodnie z którym
z wyjątkiem przypadków przewidzianych w punktach 29 i 49, kontroli zgodności
z obowiązującymi normami określonymi w załączniku dokonywać należy na stacjach badań, wyznaczonych lub upoważnionych do tego celu przez właściwą władzę państwa, w której środek transportu jest zarejestrowany lub przyjęty do ewidencji. Zgodzić się należy z WSA w Olsztynie, który w uzasadnieniu wyroku w sprawie
II SA/Ol 42/04 z 05.11.2004 r. wskazał, że "skoro Strony Umawiające się zobowiązały się do podjęcia niezbędnych środków, aby zgodność z normami środków transportu była kontrolowana i sprawdzana zgodnie z postanowieniami zawartymi w dodatkach załącznika do umowy (art. 2 Umowy), to wykonanie takich zobowiązań jest możliwe jedynie w odniesieniu do jednostek działających na terytorium danego państwa (w którym ten środek skontrolowano – przyp. sądu). Zgodnie zaś z art. 31 ust. 1 Konwencji Wiedeńskiej o prawie traktatów (...) traktat należy interpretować w dobrej wierze, zgodnie ze zwykłym znaczeniem, jakie należy przypisywać użytym w nim wyrazom w ich kontekście oraz w świetle jego przedmiotu i celu" (wyrok dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej
w skrócie jako CBOSA).
W kontekście powyższego wskazać należy, że środek transportu skarżącego, którego dotyczył zarzut braku ważnego polskiego świadectwa ATP, został bezspornie zarejestrowany w Polsce (okoliczność niekwestionowana przez strony)
i dlatego też skarżący powinien posiadać przedmiotowe świadectwo wystawione przez władze polskie. Właściwa władza w rozumieniu ustępu 4 załącznika 1, dodatku 1 umowy ATP, to zatem władza polska, jeśli środek transportu jest zarejestrowany lub zaewidencjonowany w Polsce. Odmienna interpretacja tego pojęcia, zaprezentowana przez stronę skarżącą, jest nie do przyjęcia. W konsekwencji organy trafnie ustaliły, że skarżący w dniu kontroli nie posiadał świadectwa zgodności wystawionego przez właściwe polskie organy, co zobowiązywało organy prowadzące postępowanie do wymierzenia mu kary pieniężnej w wysokości 8.000 zł na podstawie przepisu art. 92a ust. 1 i 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r.
o transporcie drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1265) w związku z l.p.3.3. załącznika nr 3 do tej ustawy w brzmieniu obowiązującym na datę orzekania.
W niniejszej sprawy nie uchybiono przepisom prawa procesowego. Wbrew twierdzeniom skarżącego wydanie kwestionowanej decyzji poprzedziło dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia (art. 7 i 77 § 1 kpa). Ocena ta nie nosi zaś cech dowolności (art. 80 kpa). Zgodnie zaś z art. 107 kpa w decyzji zawarto podstawowe jej elementy, wskazano także uzasadnienie faktyczne i prawne.
W szczególności uzasadniono stanowisko organu, wyjaśniono podstawy prawne decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło