II SA/Bk 476/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), sędzia WSA Małgorzata Roleder, Protokolant sekretarz sądowy Katarzyna Derewońko, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 listopada 2018 r. sprawy ze skargi T. J. na decyzję P. Kuratora Oświaty w B. z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności aktu nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego oddala skargę Dyrektor Szkoły Podstawowej w D. decyzją z dnia [...].09.2016r. – Aktem nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela – przyznał T. J. stopień nauczyciela kontraktowego. Jako podstawę prawną wskazano art. 9b ust. 4 w związku z art. 9a ust. 3 ustawy z dnia 26.01.1982r. Karta Nauczyciela (Dz.U. z 2006r. nr 97, poz. 674 ze zm.). P. Kurator Oświaty zwrócił pisemną uwagę organowi prowadzącemu szkołę – Fundacji P. E. w B. (zwana dalej: Fundacją), iż zachodzi wątpliwość prawna, co do prawidłowości nadania T. J. stopnia nauczyciela kontraktowego. Decyzja nr [...] z dnia [...].03.2018r. Fundacja P. E. stwierdziła nieważność aktu nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego T. J. Jako podstawę prawną powołano art. 9a ust. 7 ustawy z dnia 26.01.1982r. Karta Nauczyciela oraz art. 157 k.p.a. W uzasadnieniu decyzji wskazano art. 9a ust. 3 Karty Nauczyciela, zgodnie z którym osoby, które posiadają co najmniej 5-letni okres zatrudnienia i znaczący dorobek zawodowy uzyskują stopień nauczyciela kontraktowego z dniem nawiązania stosunku pracy w szkole. Organ stwierdził, że T. J., w dniu nadania mu stopnia nauczyciela kontraktowego, był zatrudniony na umowę zlecenie, stąd nie mógł uzyskać w/w stopnia awansu zawodowego. W odwołaniu złożonym przez T. J. do P. Kuratora Oświaty, w/w nie zgodził się z interpretacją przepisu art. 9a ust. 3 Karty Nauczyciela uważając, że jego zatrudnienie w szkole na umowę zlecenie spełnia wymóg uzyskania stopnia nauczyciela kontraktowego. Decyzją z dnia [...].05.2018r. P. Kurator Oświaty utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną powołując jako podstawę prawną art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 9a ust. 3 Karty Nauczyciela. Organ II instancji podzielił stanowisko Fundacji sprowadzające się do tego, że T. J. jako osoba zatrudniona w dniu [...].09.2016r. na umowę zlecenie, a nie na umowę o pracę, z naruszeniem przepisów prawa, uzyskał stopień nauczyciela kontraktowego. Przytoczono definicję stosunku pracy z art. 22 § 1 Kodeksu Pracy. W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku T. J. (zwany dalej: skarżącym) zarzucił decyzji Kuratora Oświaty naruszenie art. 9a ust. 3 Karty Nauczyciela poprzez dokonanie jego błędnej wykładni skutkującej przyjęciem, że skarżący nie posiada 5-letniego stażu pracy, do którego zalicza się zatrudnienie zarówno na umowę o pracę jak też na umowy cywilno-prawne, co zostało spełnione przez skarżącego. Dalej wywiedziono w skardze, że w ramach 5-letniego stażu pracy, przy nadawaniu awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego należy brać pod uwagę zadania jakie wykonywał nauczyciel bez względu na to w jakiej formie był zatrudniony, bowiem forma zatrudnienia posiada drugorzędne znaczenie. Przytoczono uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 20.09.1994r. (sygn. akt I PZP 37/94) zgodnie z którą dopuszcza się zatrudnienie nauczyciela na podstawie umowy zlecenia, która przy wymiarze ½ pensum oraz możliwościach wyznaczenia opiekuna stażu, nie jest przeszkodą do uzyskania stopnia nauczyciela kontraktowego. Takie przesłanki spełniał skarżący, gdyż umowa zlecenia podpisana z dniem [...].09.2016r. określała zakres obowiązków T. J. jako wicedyrektora szkoły i nauczyciela świetlicy z ½ pensum wynoszącego 13 godzin. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę P. Kurator Oświaty wniósł o jej oddalenie. Organ zwrócił uwagę, że przedmiotem sporu nie jest interpretacja 5-letniego okresu pracy i dorobku zawodowego skarżącego, ale pojęcie "uzyskania z dniem nawiązania stosunku pracy" – art. 9a ust. 3 Karty Nauczyciela. Na rozprawie sądowej w dniu 29.11.2018r. pełnomocnik organu wyjaśnił, że podstawą prawną stwierdzenia nieważności był art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Kontrolując zaskarżoną decyzję pod kątem jej zgodności z prawem (art. 1, 3 § 1 i § 2 ust. 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2018r., poz. 1302 t.j., zwanej dalej: p.p.s.a.) Sąd stwierdza, że decyzja jest prawidłowa. Postępowanie toczyło się z trybie nadzwyczajnym tj. nieważnościowym. Organem kompetentnym do przeprowadzenia postępowania z urzędu był organ wyższego stopnia w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a), a więc organ prowadzący szkołę w stosunku do dyrektora szkoły, który wydał decyzję o nadaniu stopnia awansu zawodowego (art. 157 § 1 i § 2 k.p.a. w związku z art. 9b ust. 7 ustawy z dnia 26.01.1982r. Karta Nauczyciela – Dz.U. z 2018r., poz. 967). Fundacja P. E. (organ prowadzący szkołę) w decyzji nr [...] z dnia [...].03.2018r. nie wskazała wprawdzie przepisu k.p.a., który był podstawą stwierdzenia nieważności, jak też nie uczynił tego organ II instancji – P. Kurator Oświaty, to jednakże z treści wydanych aktów wynika niewątpliwie, że sprawa dotyczyła stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Szkoły w D. z dnia [...].09.2016r. o nadaniu skarżącemu stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego. W ocenie Sądu, powyższe uchybienie proceduralne zaskarżonej decyzji nie było na tyle istotne, by mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania tym bardziej, że pełnomocnik organu (na rozprawie sądowej) wskazał przepis art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. jako przesłankę procesową nieważności. Na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Jak wynika z ugruntowanego stanowiska doktryny oraz orzecznictwa sądowoadministracyjnego, "rażące naruszenie prawa", o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., stanowi podstawę stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w sytuacji, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z przepisami prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa (por. wyrok NSA z 20 października 2011 r., sygn., akt II GSK 1056/10). O rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze – skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności między treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Skutki, które wywołuje decyzja uznane za rażąco naruszające prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności – gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (por. wyrok NSA z 7 października 2011 r., sygn. akt II OSK 1521/10). Decyzja Dyrektora Szkoły Podstawowej w D. z dnia [...].09.2016r. spełnia przesłankę nieważności wymienioną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., ponieważ pozostaje w jawnej sprzeczności z brzmieniem art. 9a ust. 3 Karty Nauczyciela. Przepis ten stanowi, że awansem zawodowym nauczycieli jest m.in. stopień nauczyciela kontraktowego (art. 9a ust. 1 pkt 2), zaś ust. 3 art. 9a wymienia warunki jakie musza być spełnione do nadania stopnia nauczyciela kontraktowego i brzmi następująco: nauczyciele akademiccy legitymujący się co najmniej trzyletnim okresem pracy w szkole wyższej lub osoby posiadające co najmniej pięcioletni okres pracy i znaczący dorobek zawodowy uzyskują z dniem nawiązania stosunku pracy w szkole stopień nauczyciela kontraktowego, z zastrzeżeniem ust. 4. W przypadku skarżącego nie został spełniony warunek "z dniem nawiązania stosunku pracy w szkole", ponieważ skarżący, w momencie nadania mu stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego decyzją z dnia [...].09.2016r. został zatrudniony na umowę zlecenia, a nie na umowę o pracę. Definicja stosunku pracy (umowy o pracę) wynika z art. 22 § 1 kodeksu pracy, zaś umowa zlecenia jest umową cywilnoprawną unormowaną w art. 734 § 1 Kodeksu cywilnego na co słusznie zwrócił uwagę P. Kurator Oświaty w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Skoro skarżącego łączyła z dyrekcją szkoły umowa zlecenia, a nie stosunek pracy, to jeden z warunków koniecznych do otrzymania awansu nauczyciela kontraktowego nie został spełniony. Ustosunkowując się do zarzutów skargi należy zaznaczyć, że trafiają one w próżnię, ponieważ nie dotyczą istoty problemu. Skarżący dowodzi, że spełnił pierwszą przesłankę o jakiej stanowi ust. 3 art. 9a Karty Nauczyciela: "jest osobą posiadającą co najmniej pięcioletni okres pracy i znaczący dorobek zawodowy...". Tymczasem ani organ I instancji, ani też P. Kurator Oświaty (wydający decyzje nieważnościowe) zupełnie nie kwestionowali pięcioletniego okresu pracy i znaczącego dorobku zawodowego T. J. Sąd przyznaje (zgodnie z wywodami skargi, że spełnienie "pięcioletniego okresu pracy" oznacza, że świadczenie pracy przez nauczyciela w tym czasie mogło odbywać się w różnych formach zatrudnienia, zarówno na podstawie umowy o pracę jak i umowy cywilnoprawnej. W tym przypadku przepis posługuje się ogólnym pojęciem "okresu pracy", a nie "stosunku pracy". Raz jeszcze należy podkreślić, że istotą sporu nie była ta część w/w przepisu, o której rozprawia skarga, na co słusznie zwrócił uwagę organ w odpowiedzi na skargę. Mając na względzie powyższe i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.