II SA/Bk 484/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), , , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 października 2023 r. wniosku K. H. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 12 września 2023 r. w sprawie ze skargi K. H. na uchwałę Rady Miasta Białystok z dnia 18 czerwca 2019 r. nr XII/165/19 w przedmiocie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego p o s t a n a w i a odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. , Wyrokiem z dnia 12 września 2023 r., sygn. akt II SA/Bk 484/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę K. H. (dalej: "skarżący") na uchwałę Rady Miasta Białystok z dnia 18 czerwca 2019 r. nr XII/165/19 w sprawie studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego m. Białystok. Wyrok wydany został na rozprawie, na którą skarżący nie stawił się. Ze znajdującego się w aktach sądowych potwierdzenia odbioru (k. 27) wynika, że o terminie rozprawy skarżący został zawiadomiony prawidłowo. W dniu 20 września 2023 r. skarżący wystąpił do sądu z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku, załączając do pisma stosowny wniosek. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu skarżący podał, że w dniu 19 września 2023 r., tj. ostatnim dniu terminu nie mógł zalogować się do systemu bankowości internetowej z powodu prac serwisowych w S. B., w którym to banku posiada konto bankowe. Wskazał, że dopiero następnego dnia, tj. 20 września 2023 r. przywrócono normalną pracę systemu bankowości internetowej i możliwe było dokonanie wpłaty na konto sądu. W jego ocenie, gdyby system nie został wyłączony w dniu 19 września 2023 r., nie uchybiłby terminowi. Wniósł zatem o przywrócenie terminu z powodu możliwości dokonania wpłaty dopiero w dniu 20 września 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Wniosek nie podlega uwzględnieniu. Podkreślić należy, że dokonywanie czynności przez stronę w postępowaniu sądowoadministracyjnym ograniczone jest w przeważającej części terminami procesowymi. Mają one służyć m.in. zdyscyplinowaniu, zdynamizowaniu postępowania, jak również potrzebie rozstrzygnięcia sprawy w rozsądnym czasie i stabilizacji już podjętego rozstrzygnięcia. Uchybienie terminu wywołuje skutek prawny w płaszczyźnie procesowej, prowadząc do bezskuteczności podjętej czynności, o czym wyraźnie mówi art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: "p.p.s.a."). Od negatywnych skutków uchybienia terminu strona może bronić się wyłącznie poprzez złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Stosownie do art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Wniosek o przywrócenie terminu musi być jednakże złożony do sądu, w którym czynność miała być dokonana w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, a w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu i równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 1, § 2 i § 4 p.p.s.a.). Przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić tylko i wyłącznie wtedy, gdy spełnione zostaną łącznie powyżej wskazane wymogi prawne, tj. gdy strona złoży wniosek o przywrócenie terminu wraz z jednoczesnym dopełnieniem niedokonanej w terminie czynności oraz w sposób przekonujący uprawdopodobni brak swojej winy w niedopełnieniu czynności, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia prośby o przewrócenie terminu, która została wniesiona w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Przy ocenie zawinienia bądź też jego braku, sąd bierze pod uwagę czynnik obiektywny, rozpatrując czy strona dołożyła staranności, jakiej wymagać można od osoby dbającej w sposób należyty o swój interes prawny, czy też – przeciwnie – wykazała się niedostateczną dbałością, przy czym to każdorazowo na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia braku swojej winy w uchybieniu terminu. Podkreślenia wymaga, że to na skarżącym, jako na stronie wnoszącej o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, ciąży obowiązek wykazania (uprawdopodobnienia), że w czasie biegu terminu do dokonania tej czynności zaistniała obiektywna i całkowicie niezależna od jej winy przeszkoda uniemożliwiająca dokonanie czynności, a powstanie tej przeszkody nie było spowodowane w żadnym wypadku działaniem skarżącego i było od niej całkowicie niezależne. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku wydanego w dniu 12 września 2023 r. Przede wszystkim podkreślić trzeba, że choć doręczenie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem dokonywane na wniosek (art. 141 § 2 p.p.s.a.) oznacza powstanie po stronie wnioskodawcy obowiązku uiszczenia opłaty kancelaryjnej, to jednak uzasadnienie orzeczenia sporządza się oraz doręcza bez względu na to, czy strona wnioskująca uiściła wymaganą kwotę w formie gotówki w kasie sądu lub na rachunek bankowy sądu. W art. 234 § 2 p.p.s.a. wprowadzono bowiem odstępstwo od zasady niepodejmowania przez sąd żadnych działań przed uiszczeniem należnej opłaty (art. 220 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a.), zakazując stosowania wobec stron, które nie uiściły opłaty, konsekwencji w postaci pozostawienia wniosku bez rozpoznania (art. 220 § 1 zdanie trzecie). Przyjęte rozwiązanie jest wyrazem ochrony prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) w postaci uruchomienia postępowania ze skargi kasacyjnej (zob. komentarz do art. 234 p.p.s.a. autorstwa M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021). Wynika z powyższego, że złożenie wniosku o uzasadnienie orzeczenia nie jest "warunkowe", tj. nie ma zastosowania art. 220 § 1 p.p.s.a., uzależniający wykonanie danej czynności (w tym przypadku sporządzenie uzasadnienia) od uiszczenia należnej opłaty. Tak więc wniosek o sporządzenie uzasadnienia uruchamia procedurę sporządzenia uzasadnienia niezależnie od tego, czy należną opłatę w kwocie 100 zł strona wnioskująca uiściła (vide postanowienie NSA z 13 stycznia 2015 r., II GZ 766/14 oraz przytaczane w nim postanowienie NSA z 14 grudnia 2012 r., II OZ 1109/12, CBOSA). Wskazane powyżej względy stanowią wystarczającą podstawę do nieuwzględnienia przez sąd wniosku o przywrócenie terminu w niniejszej sprawie. Niemniej jednak, odnosząc się pokrótce do twierdzeń skarżącego, wskazującego na prace serwisowe w systemie bankowości internetowej uniemożliwiające dokonanie opłaty, zaznaczyć trzeba, że nie zostały one w żaden sposób uprawdopodobnione, chociażby informacją od banku potwierdzającą wyłączenie systemu bankowości w dniu 19 września 2023 r. O zaistnieniu okoliczności uprawdopodabniających brak winy nie mogą świadczyć jedynie twierdzenia podnoszone przez skarżącego we wniosku o przywrócenie terminu. Wymóg uprawdopodobnienia nie oznacza, iż samo oświadczenie wnioskodawcy jest wystarczające dla spełnienia przesłanki wskazanej w art. 87 § 2 p.p.s.a. (vide postanowienie NSA z 15 czerwca 2021 r. sygn. akt III OZ 436/21, pub. orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu, awaria lub prace serwisowe wyłączające z użytku system bankowości internetowej, nawet gdyby okoliczności tego typu trwały przez cały siedmiodniowy okres biegu terminu, o którym mowa w art. 141 § 2 p.p.s.a., nie mogłyby uzasadniać uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu. Opłatę kancelaryjną można bowiem uiścić nie tylko przelewem bankowym przy wykorzystaniu systemu bankowości internetowej, jak to usiłował uczynić skarżący, ale również w oddziale banku, a ponadto w placówkach Poczty Polskiej na terenie całego kraju. Istnieje również możliwość uiszczenia opłaty gotówką w kasie sądu. Nie sposób zatem podzielić argumentacji skarżącego, skoro poza możliwością skorzystania z dobrodziejstwa bankowości internetowej istnieją jeszcze co najmniej trzy inne sposoby uiszczenia opłaty kancelaryjnej. W zaistniałej sytuacji Sąd przyjął, że nie zostały spełnione przesłanki warunkujące przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku i zgodnie z tym, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.